31 జనవరి 2026 నాటికి భారతదేశం మొత్తం విద్యుత్ ఉత్పత్తి స్థాపిత సామర్థ్యం 520,511 మెగావాట్లు (520 GW) చేరింది. ఇందులో నాన్-ఫాసిల్ ఇంధనాల వాటా 52.3% కాగా ఫాసిల్ ఇంధనాల వాటా 47.7% ఉంది. 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో (జనవరి 2026 వరకు) మొత్తం 52,536.49 మెగావాట్ల కొత్త విద్యుత్ సామర్థ్యం జోడించబడింది. ఇందులో సౌర శక్తి అత్యధికంగా జోడించబడింది. ఇది భారతదేశం స్వచ్ఛమైన శక్తి వైపు మార్పును మరియు వాతావరణ మార్పు లక్ష్యాలను సాధించేందుకు తీసుకుంటున్న చర్యలను సూచిస్తుంది.
భారతదేశంలో విద్యుత్ ఉత్పత్తి రంగం వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది. ముఖ్యంగా పునరుత్పాదక శక్తి రంగంలో పెట్టుబడులు పెరుగుతున్నాయి.
31 జనవరి 2026 నాటికి భారతదేశం మొత్తం విద్యుత్ ఉత్పత్తి స్థాపిత సామర్థ్యం 5,20,511 మెగావాట్లు (520 GW) కు చేరుకుంది.
విద్యుత్ ఉత్పత్తి మూలాల వాటా ఇలా ఉంది:
• నాన్-ఫాసిల్ ఇంధనాలు: 2,71,969 MW (52.3%)
• ఫాసిల్ ఇంధనాలు: 2,48,542 MW (47.7%)
ఇది భారతదేశం శుభ్రమైన శక్తి వైపు మారుతున్నదని సూచిస్తుంది.
2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరం (జనవరి 2026 వరకు) భారత్ మొత్తం 52,536.49 MW కొత్త విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని జోడించింది.
ప్రధానంగా జోడించిన విద్యుత్ సామర్థ్యం:
• సౌర శక్తి: 34,955 MW
• గాలి శక్తి: 4,612 MW
• జల విద్యుత్: 3,370 MW
• బొగ్గు విద్యుత్: 8,810 MW
• అణు విద్యుత్: 700 MW
పునరుత్పాదక శక్తి మూలాలు (సౌర, గాలి, బయోమాస్, చిన్న హైడ్రో) కలిసి మొత్తం సామర్థ్యంలో 50% కంటే ఎక్కువ ఉన్నాయి.
సౌర శక్తి మాత్రమే 1,40,602 MW సామర్థ్యంతో భారతదేశంలో అతిపెద్ద పునరుత్పాదక శక్తి మూలంగా ఉంది.
ఈ సమాచారం లోక్సభలో విద్యుత్ శాఖ రాష్ట్ర మంత్రి శ్రీపాద్ నాయక్ వెల్లడించారు.
• భారతదేశ విద్యుత్ సామర్థ్యం: 520 GW
• నాన్-ఫాసిల్ శక్తి వాటా: 52.3%
• పునరుత్పాదక శక్తి వాటా: 50.6%
• సౌర శక్తి మొత్తం సామర్థ్యం: 1,40,602 MW
• బొగ్గు విద్యుత్ సామర్థ్యం: 2,21,210 MW
• 2025-26లో కొత్తగా జోడించిన సామర్థ్యం: 52,536 MW
• సౌర శక్తి అత్యధికంగా జోడించబడింది
• అణు విద్యుత్ సామర్థ్యం: 8,780 MW
Energy Mix (శక్తి మిశ్రమం)
• విద్యుత్ ఉత్పత్తికి ఉపయోగించే వేర్వేరు శక్తి మూలాల వాటాను శక్తి మిశ్రమం అంటారు
• ప్రధానంగా రెండు రకాలుగా విభజిస్తారు: ఫాసిల్ మరియు నాన్-ఫాసిల్
• ఫాసిల్ ఇంధనాలు: బొగ్గు, గ్యాస్, డీజిల్, లిగ్నైట్
• నాన్-ఫాసిల్ మూలాలు: పునరుత్పాదక శక్తి మరియు అణు శక్తి
• పునరుత్పాదక శక్తి: సౌర, గాలి, జల, బయోమాస్
• పునరుత్పాదక శక్తి పెరగడం వల్ల కార్బన్ ఉద్గారాలు తగ్గుతాయి
1.జనవరి 2026 నాటికి భారతదేశ మొత్తం విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం ఎంత?
A) 420 GW
B) 520 GW
C) 620 GW
D) 720 GW
Answer: B
2.2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో అత్యధికంగా జోడించబడిన విద్యుత్ మూలం ఏది?
A) గాలి శక్తి
B) బొగ్గు
C) సౌర శక్తి
D) జల విద్యుత్
Answer: C
3.భారతదేశ విద్యుత్ సామర్థ్యంలో నాన్-ఫాసిల్ ఇంధనాల వాటా సుమారు ఎంత?
A) 32%
B) 41%
C) 52%
D) 67%
Answer: C
4.భారతదేశంలో అతిపెద్ద పునరుత్పాదక శక్తి మూలం ఏది?
A) గాలి
B) సౌర
C) జల
D) బయోమాస్
Answer: B
5.భారతదేశం శుభ్రమైన శక్తి లక్ష్యాలు ఏ అంతర్జాతీయ ఒప్పందంతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి?
A) కియోటో ప్రోటోకాల్
B) మాంట్రియల్ ప్రోటోకాల్
C) పారిస్ వాతావరణ ఒప్పందం
D) బాసెల్ కన్వెన్షన్
Answer: C
Q. 2030 నాటికి భారత్ సాధించాలనుకున్న నాన్-ఫాసిల్ విద్యుత్ సామర్థ్యం ఎంత?
Answer: 500 GW
విద్యార్థులు తరచుగా పునరుత్పాదక శక్తి వాటా మరియు నాన్-ఫాసిల్ శక్తి వాటా ను గందరగోళం చేస్తారు.
నాన్-ఫాసిల్ లో పునరుత్పాదక శక్తి + అణు శక్తి ఉంటాయి.
పరీక్షల్లో సాధారణంగా భారత విద్యుత్ సామర్థ్యం, పునరుత్పాదక శక్తి వాటా, సౌర శక్తి సామర్థ్యం మరియు 2030 శుభ్రమైన శక్తి లక్ష్యాలు గురించి ప్రశ్నలు వస్తాయి.