భారతదేశంలో క్రీడా పరికరాల తయారీ రంగం ఎగుమతులను పెంచేందుకు “Realising the Export Potential of India’s Sports Equipment Manufacturing Sector” అనే నివేదికను 17 మార్చి 2026 న నీతీ ఆయోగ్, న్యూ ఢిల్లీలో విడుదల చేయనున్నారు. ఈ నివేదికను నీతీ ఆయోగ్ ఉపాధ్యక్షుడు సుమన్ బెరీ మరియు కేంద్ర యువజన వ్యవహారాలు మరియు క్రీడల మంత్రి డా. మంసుఖ్ మండవియా విడుదల చేస్తారు. ఈ నివేదిక భారతదేశంలోని క్రీడా పరికరాల తయారీ సామర్థ్యం, ఎగుమతుల అవకాశాలు మరియు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో పోటీ సామర్థ్యాన్ని పెంచే మార్గాలను విశ్లేషిస్తుంది.
భారతదేశంలో క్రీడా పరికరాల తయారీ రంగాన్ని బలోపేతం చేసి ఎగుమతులను పెంచడం లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకుంటోంది. ఈ నేపథ్యంలో “Realising the Export Potential of India’s Sports Equipment Manufacturing Sector” అనే నివేదికను 17 మార్చి 2026న నీతీ ఆయోగ్ ప్రధాన కార్యాలయం, న్యూ ఢిల్లీలో విడుదల చేయనున్నారు.
ఈ నివేదికను నీతీ ఆయోగ్ ఉపాధ్యక్షుడు సుమన్ బెరీ మరియు కేంద్ర యువజన వ్యవహారాలు మరియు క్రీడల మంత్రి డా. మంసుఖ్ ఎల్. మండవియా విడుదల చేస్తారు. ఈ అధ్యయనం ద్వారా భారతదేశం గ్లోబల్ క్రీడా పరికరాల మార్కెట్లో పెద్ద సరఫరాదారుగా ఎదగడానికి ఉన్న అవకాశాలను పరిశీలిస్తుంది.
భారతదేశంలో ఇప్పటికే క్రీడా పరికరాల తయారీకి బలమైన పరిశ్రమ ఉంది. ముఖ్య తయారీ కేంద్రాలు:
• మీరట్ (ఉత్తర ప్రదేశ్)
• జలంధర్ (పంజాబ్)
• లుధియానా (పంజాబ్)
• ఢిల్లీ-ఎన్సిఆర్ ప్రాంతం
భారతదేశం 2023-24లో సుమారు 523 మిలియన్ అమెరికా డాలర్ల విలువైన క్రీడా పరికరాలను 90 కంటే ఎక్కువ దేశాలకు ఎగుమతి చేసింది. ప్రధాన ఎగుమతి దేశాలు అమెరికా, యుకే, ఆస్ట్రేలియా, జర్మనీ, ఫ్రాన్స్.
ఈ నివేదికలో సాంకేతికత, నూతన ఆవిష్కరణలు, సరఫరా గొలుసు అభివృద్ధి, అంతర్జాతీయ పోటీ సామర్థ్యం వంటి అంశాలపై దృష్టి పెట్టబడింది. ఈ పరిశ్రమలో MSMEలు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.
ఈ చర్యలు ప్రభుత్వం చేపట్టిన Make in India, ఆత్మనిర్భర్ భారత్, Khelo India కార్యక్రమాలతో అనుసంధానంగా ఉన్నాయి. దీని ద్వారా ఉద్యోగాలు పెరగడం మరియు తయారీ ఎగుమతులు పెరగడం లక్ష్యం.
• క్రీడా పరికరాల ఎగుమతులను పెంచేందుకు నివేదిక విడుదల
• కార్యక్రమం నీతీ ఆయోగ్, న్యూ ఢిల్లీలో జరిగింది
• సుమన్ బెరీ మరియు మంసుఖ్ మండవియా నివేదిక విడుదల చేశారు
• 2023-24లో భారత్ 523 మిలియన్ డాలర్ల క్రీడా పరికరాలు ఎగుమతి చేసింది
• ప్రధాన తయారీ కేంద్రాలు మీరట్ మరియు జలంధర్
• ఈ పరిశ్రమలో MSMEల పాత్ర ముఖ్యమైనది
• Make in India కార్యక్రమానికి మద్దతు ఇస్తుంది
• గ్లోబల్ మార్కెట్లో భారత వాటాను పెంచడం లక్ష్యం
ఎగుమతుల ప్రోత్సాహం మరియు తయారీ విధానం
• ఎగుమతులు విదేశీ మారక ద్రవ్యాన్ని పెంచుతాయి
• తయారీ రంగం దేశ GDP వృద్ధికి సహాయపడుతుంది
• MSMEలు ఎగుమతుల్లో ముఖ్య పాత్ర పోషిస్తాయి
• పరిశ్రమ క్లస్టర్లు ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని పెంచుతాయి
• ప్రభుత్వ విధానాలు అంతర్జాతీయ పోటీ సామర్థ్యాన్ని పెంచుతాయి
• సరఫరా గొలుసు మెరుగుదల ఉత్పత్తి ఖర్చులను తగ్గిస్తుంది
1.“Realising the Export Potential of India’s Sports Equipment Manufacturing Sector” నివేదికను ఎవరు విడుదల చేశారు?
A) వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ
B) నీతీ ఆయోగ్
C) రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా
D) సెబి
Answer: B
2.ఈ నివేదిక విడుదల కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న నాయకులు ఎవరు?
A) నిర్మలా సీతారామన్ మరియు అమిత్ షా
B) సుమన్ బెరీ మరియు మంసుఖ్ మండవియా
C) పీయూష్ గోయల్ మరియు రాజ్నాథ్ సింగ్
D) ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ మరియు అశ్విని వైష్ణవ్
Answer: B
3.భారతదేశంలో ప్రముఖ క్రీడా పరికరాల తయారీ కేంద్రం ఏది?
A) సూరత్
B) మీరట్
C) నాగపూర్
D) కొచ్చి
Answer: B
4.2023-24లో భారత్ ఎన్ని డాలర్ల విలువైన క్రీడా పరికరాలను ఎగుమతి చేసింది?
A) 150 మిలియన్
B) 300 మిలియన్
C) 523 మిలియన్
D) 1 బిలియన్
Answer: C
5.ఈ క్రీడా పరికరాల తయారీ అభివృద్ధి ఏ జాతీయ కార్యక్రమంతో అనుసంధానంగా ఉంది?
A) Digital India
B) Make in India
C) Skill India
D) Smart Cities Mission
Answer: B
భారతదేశంలో క్రీడా పరికరాల తయారీకి ప్రసిద్ధి చెందిన నగరం ఏది?
Answer: జలంధర్ మరియు మీరట్
విద్యార్థులు చాలా సార్లు క్రీడా పరికరాల తయారీ క్లస్టర్లు మరియు క్రీడా శిక్షణ కేంద్రాలు మధ్య గందరగోళం పడతారు.
క్లస్టర్లు అంటే పరిశ్రమ తయారీ ప్రాంతాలు, క్రీడా అకాడమీలు కావు.
• క్రీడా పరికరాల తయారీ కేంద్రాలు
• క్రీడా పరికరాల ఎగుమతి విలువ
• ఈ రంగాన్ని ప్రోత్సహించే ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలు
క్రీడా పరికరాల తయారీ పరిశ్రమ
నీతీ ఆయోగ్
మంసుఖ్ మండవియా
సుమన్ బెరీ
క్రీడా పరికరాల ఎగుమతులు
మేక్ ఇన్ ఇండియా కార్యక్రమం
ఎంఎస్ఎంఈ (సూక్ష్మ, చిన్న మరియు మధ్యతరహా పరిశ్రమలు) రంగం
మీరట్ పరిశ్రమ క్లస్టర్
జలంధర్ క్రీడా పరికరాల పరిశ్రమ