టెలి-లా కార్యక్రమంపై ప్రాంతీయ వర్క్‌షాప్ – చెన్నైలో న్యాయ సేవల విస్తరణకు చర్యలు

భారత ప్రభుత్వం 2026 మార్చి 14న తమిళనాడు రాష్ట్రంలోని చెన్నైలో టెలి-లా కార్యక్రమంపై ప్రాంతీయ వర్క్‌షాప్ నిర్వహించింది. ఈ కార్యక్రమాన్ని న్యాయ మరియు న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన న్యాయ శాఖ DISHA (Designing Innovative Solutions for Holistic Access to Justice) పథకం కింద నిర్వహించింది.

ఈ కార్యక్రమం ప్రధాన లక్ష్యం డిజిటల్ సాంకేతికత ద్వారా ప్రజలకు న్యాయ సేవలను అందించడం మరియు న్యాయ అవగాహన పెంచడం.

వర్క్‌షాప్‌లో ముఖ్యంగా చర్చించిన అంశాలు:

• తమిళనాడులో టెలి-లా సేవల పురోగతి
• న్యాయ అవగాహన కార్యక్రమాలు
• లా కళాశాలల ద్వారా ప్రో బోనో న్యాయ సేవలు
• టెలి-లా సేవల లబ్ధిదారులతో పరస్పర చర్చ

ఈ కార్యక్రమంలో తమిళనాడు గవర్నర్, న్యాయ మరియు న్యాయ శాఖ సహాయ మంత్రి మరియు మద్రాస్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి పాల్గొన్నారు.

సుమారు 800 మంది పాల్గొన్నారు. వీరిలో న్యాయవాదులు, విద్యార్థులు, విలేజ్ లెవల్ ఎంట్రప్రెన్యూర్లు మరియు అధికారులు ఉన్నారు.

ఈ కార్యక్రమంలో ముఖ్యంగా ఉత్తర తూర్పు భారతదేశంలోని సంప్రదాయ న్యాయ వ్యవస్థలపై 10 ఈ-పుస్తకాలు విడుదల చేయబడ్డాయి.

టెలి-లా కార్యక్రమం ద్వారా ప్రజలు కామన్ సర్వీస్ సెంటర్ల (CSC) ద్వారా వీడియో కాల్ ద్వారా న్యాయవాదులతో మాట్లాడి ఉచిత న్యాయ సలహా పొందవచ్చు.

ఈ కార్యక్రమం భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 39A — న్యాయానికి సమాన ప్రాప్తి లక్ష్యాన్ని సాధించడంలో సహాయపడుతుంది.

🔑 Key Points

• టెలి-లా కార్యక్రమం డిజిటల్ ద్వారా ఉచిత న్యాయ సలహా అందిస్తుంది
• దీనిని న్యాయ శాఖ అమలు చేస్తుంది
• కామన్ సర్వీస్ సెంటర్ల ద్వారా సేవలు అందిస్తారు
• విలేజ్ లెవల్ ఎంట్రప్రెన్యూర్లు ప్రజలను న్యాయవాదులతో కలుపుతారు
• DISHA పథకం న్యాయానికి ప్రాప్తి పెంచడంపై దృష్టి పెడుతుంది
• ప్రాంతీయ వర్క్‌షాప్‌లు అమలు స్థితిని సమీక్షిస్తాయి
• న్యాయ అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు
• ఉత్తర తూర్పు ప్రాంతపు సంప్రదాయ న్యాయ వ్యవస్థలను డాక్యుమెంట్ చేశారు

🧠 Concept Link (Very Important)

Access to Justice – Article 39A

• ఆర్టికల్ 39A డైరెక్టివ్ ప్రిన్సిపుల్స్ ఆఫ్ స్టేట్ పాలసీలో భాగం
• సమాన న్యాయం మరియు ఉచిత న్యాయ సహాయం అందించాలని సూచిస్తుంది
• 42వ రాజ్యాంగ సవరణ (1976) ద్వారా చేర్చబడింది
• పేద మరియు బలహీన వర్గాలకు న్యాయ సహాయం అందించడమే లక్ష్యం
• నేషనల్ లీగల్ సర్వీసెస్ అథారిటీ (NALSA) ద్వారా అమలు జరుగుతుంది
• టెలి-లా కార్యక్రమం డిజిటల్ న్యాయ సేవలను అందిస్తుంది

❓ Practice Questions (MCQ)

టెలి-లా కార్యక్రమాన్ని అమలు చేసే మంత్రిత్వ శాఖ ఏది?

1.A) హోం మంత్రిత్వ శాఖ
B) న్యాయ మరియు న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ
C) ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు ఐటీ మంత్రిత్వ శాఖ
D) సామాజిక న్యాయం మంత్రిత్వ శాఖ

Answer: B

2.టెలి-లా కార్యక్రమం ద్వారా న్యాయ సేవలు ఏ కేంద్రాల ద్వారా అందిస్తారు?

A) పంచాయతీ కార్యాలయాలు
B) పోలీస్ స్టేషన్లు
C) కామన్ సర్వీస్ సెంటర్లు
D) జిల్లా కోర్టులు

Answer: C

3.DISHA పథకం ప్రధానంగా ఏ రంగానికి సంబంధించినది?

A) వ్యవసాయ అభివృద్ధి
B) న్యాయ సేవల ప్రాప్తి
C) రక్షణ ఆధునీకరణ
D) గ్రామీణ గృహ నిర్మాణం

Answer: B

4.భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 39A ఏ విషయానికి సంబంధించినది?

A) విద్య హక్కు
B) న్యాయానికి సమాన ప్రాప్తి
C) ఆస్తి హక్కు
D) మాటల స్వేచ్ఛ

Answer: B

5.విలేజ్ లెవల్ ఎంట్రప్రెన్యూర్లు ఏ వ్యవస్థకు చెందిన వారు?

A) నేషనల్ ఇన్ఫర్మాటిక్స్ సెంటర్
B) కామన్ సర్వీస్ సెంటర్లు
C) సుప్రీంకోర్టు
D) రాష్ట్ర పోలీస్ శాఖ

Answer: B

📜 Previous Year Question (Similar Type)

భారత రాజ్యాంగంలో ఉచిత న్యాయ సహాయాన్ని అందించాలని సూచించే ఆర్టికల్ ఏది?

Answer: Article 39A

భారతదేశంలో ఉచిత న్యాయ సహాయం అందించే సంస్థ ఏది?

Answer: National Legal Services Authority (NALSA)

⚠️ Examiner Trap

విద్యార్థులు తరచుగా టెలి-లా కార్యక్రమాన్ని e-Courts ప్రాజెక్టుతో గందరగోళం పడుతారు.

టెలి-లా → ప్రజలకు న్యాయ సలహా అందిస్తుంది
e-Courts → కోర్టు వ్యవస్థను డిజిటలైజ్ చేస్తుంది

🧭 Exam Tip

పరీక్షల్లో సాధారణంగా టెలి-లా కార్యక్రమం, DISHA పథకం, Article 39A, Common Service Centres గురించి ప్రశ్నలు వస్తాయి.

🏷️ Topics Covered

టెలి-లా కార్యక్రమం
డిశా పథకం (DISHA Scheme)
ఆర్టికల్ 39A
న్యాయానికి సమాన ప్రాప్తి
కామన్ సర్వీస్ సెంటర్లు
న్యాయ శాఖ
న్యాయ అవగాహన
ప్రో బోనో న్యాయ సేవలు
సాంప్రదాయ న్యాయ వ్యవస్థలు
డిజిటల్ పరిపాలన