మార్చి 30, 2026న భారత రూపాయి మొదటిసారి అమెరికా డాలర్కు ₹95 స్థాయిని దాటింది. వెస్ట్ ఆసియా యుద్ధం, పెరిగిన ముడి చమురు ధరలు, విదేశీ పెట్టుబడిదారుల భారీ ఉపసంహరణల వల్ల ఈ పతనం జరిగింది. రూపాయి విలువ తగ్గడాన్ని నియంత్రించేందుకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా బ్యాంకుల ఫారెక్స్ ఎక్స్పోజర్పై పరిమితులు విధించింది. అయినప్పటికీ, భారత ఆర్థిక స్థితి ఇతర అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలతో పోలిస్తే స్థిరంగా ఉందని ప్రభుత్వం తెలిపింది.
మార్చి 30, 2026న భారత రూపాయి భారీగా పడిపోయి, డాలర్కు ₹95 దాటింది. ఈ పతనం ప్రధానంగా ఫిబ్రవరి 28, 2026న ప్రారంభమైన వెస్ట్ ఆసియా యుద్ధం వల్ల జరిగింది. ఈ యుద్ధం కారణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనిశ్చితి పెరిగి, ముడి చమురు ధరలు $100 పైగా కొనసాగుతున్నాయి.
భారతదేశం తన చమురు అవసరాలలో 80% కంటే ఎక్కువ దిగుమతులపై ఆధారపడుతుంది. చమురు ధరలు పెరిగితే, ఎక్కువ డాలర్లు అవసరం అవుతాయి, దీని వల్ల రూపాయి విలువ తగ్గుతుంది. అదే సమయంలో విదేశీ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులు (FIIs) భారత మార్కెట్ల నుంచి ₹1.14 లక్షల కోట్లు ఉపసంహరించారు.
రూపాయి పతనాన్ని నియంత్రించేందుకు RBI బ్యాంకుల Net Open Position (NOP) ను $100 మిలియన్కు పరిమితం చేసింది. ఇది కరెన్సీ మార్కెట్లో ఊహాగానాలను తగ్గిస్తుంది.
ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ప్రకారం, రూపాయి పడిపోయినా ఇతర దేశాల కరెన్సీలతో పోలిస్తే ఇంకా స్థిరంగా ఉంది. ఈ పరిస్థితి భారతదేశం గ్లోబల్ సంఘటనలపై ఎంత ఆధారపడి ఉందో చూపిస్తుంది.
1.2026 మార్చిలో రూపాయి ఏ స్థాయిని దాటింది?
A) ₹90
B) ₹92
C) ₹95
D) ₹88
Answer: C
2.రూపాయి పతనానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
A) ఎగుమతులు పెరగడం
B) వెస్ట్ ఆసియా యుద్ధం
C) ద్రవ్యోల్బణం తగ్గడం
D) బంగారం ధరలు తగ్గడం
Answer: B
3.RBI ఏ అంశాన్ని పరిమితం చేసింది?
A) Repo Rate
B) CRR
C) Net Open Position
D) SLR
Answer: C
4.FII ఉపసంహరణ వల్ల ఏమవుతుంది?
A) రూపాయి పెరుగుతుంది
B) రూపాయి పడిపోతుంది
C) ద్రవ్యోల్బణం తగ్గుతుంది
D) ఎగుమతులు పెరుగుతాయి
Answer: B
5.భారతదేశం ఎంత శాతం చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడి ఉంది?
A) 40%
B) 60%
C) 80%
D) 20%
Answer: C
ప్రశ్న: ముడి చమురు ధరలు భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఎలా ప్రభావం చూపుతాయి?
జవాబు: దిగుమతుల వ్యయం పెరిగి, CAD పెరిగి, రూపాయి విలువ తగ్గుతుంది.
విద్యార్థులు RBI మారకపు విలువను నిర్ణయిస్తుంది అనుకుంటారు. కానీ అది మార్కెట్ ఆధారితం.
చమురు ధరలు → CAD → రూపాయి → ద్రవ్యోల్బణం లింక్ గుర్తుంచుకోండి.