విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ ప్రకారం ప్రపంచం బహుళ ధ్రువ వ్యవస్థ వైపు మారుతోంది. అంటే శక్తి ఒక్క దేశంలో కాకుండా అనేక దేశాలలో విభజించబడుతోంది. గ్లోబల్ ఆర్డర్లో ప్రజాస్వామ్యీకరణ జరుగుతోందని, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం లభిస్తోందని ఆయన చెప్పారు. ఇది భారత విదేశాంగ విధానంలో వ్యూహాత్మక స్వతంత్రతను ప్రతిబింబిస్తుంది.
ప్రపంచ వ్యవస్థ ప్రస్తుతం బహుళ ధ్రువ (Multipolar) దిశగా మారుతోందని విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ తెలిపారు. అంటే ప్రపంచంలో శక్తి ఒకే దేశంలో కాకుండా అనేక దేశాలలో విభజించబడుతోంది.
జైశంకర్ గారు ప్రపంచం యూనిపోలార్ వ్యవస్థ నుంచి బయటకు వస్తుందని చెప్పారు. ఇప్పుడు భారత్, చైనా, అమెరికా, యూరోపియన్ యూనియన్ వంటి దేశాలు ప్రపంచ నిర్ణయాలలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.
భారత్ గ్లోబల్ వేదికలపై (G20, BRICS, QUAD) చురుకుగా పాల్గొంటూ అంతర్జాతీయ సంస్థల సంస్కరణలను కోరుతోంది.
1.బహుళ ధ్రువ ప్రపంచం అంటే ఏమిటి?
A) ఒక దేశ ఆధిపత్యం
B) రెండు దేశాల ఆధిపత్యం
C) అనేక దేశాల శక్తి విభజన
D) శక్తి లేకపోవడం
Answer: C
2.కోల్డ్ వార్ కాలంలో ప్రపంచం ఎలా ఉండేది?
A) ఏకధ్రువ
B) ద్విధ్రువ
C) బహుళ ధ్రువ
D) తటస్థ
Answer: B
3.కోల్డ్ వార్ తర్వాత ప్రపంచం ఎలా మారింది?
A) బహుళ ధ్రువ
B) ద్విధ్రువ
C) ఏకధ్రువ
D) స్థిరంగా ఉంది
Answer: C
4.గ్లోబల్ ఆర్డర్ ప్రజాస్వామ్యీకరణ అంటే ఏమిటి?
A) శక్తి కేంద్రీకరణ
B) సమాన భాగస్వామ్యం
C) యుద్ధాలు
D) వేరుపాటు
Answer: B
5.భారత్ విదేశాంగ విధానంలో ముఖ్య అంశం ఏమిటి?
A) ఆధిపత్యం
B) వలస పాలన
C) వ్యూహాత్మక స్వతంత్రత
D) తటస్థత
Answer: C
Q. బహుళ ధ్రువ ప్రపంచ వ్యవస్థపై చర్చించండి.
Answer: ఇది అనేక దేశాల మధ్య శక్తి విభజనతో సమతుల్యతను కలిగించే వ్యవస్థ.
విద్యార్థులు బహుళ ధ్రువ (Multipolar) మరియు ద్విధ్రువ (Bipolar) వ్యవస్థలను కలిపి అర్థం చేసుకుంటారు.
కోల్డ్ వార్ → ఏకధ్రువ → బహుళ ధ్రువ మార్పు పై ప్రశ్నలు ఎక్కువగా వస్తాయి.