CSIR-NEERI 68వ స్థాపన దినోత్సవం 2026 – పర్యావరణ పరిశోధన & Bio-CCUS హబ్

CSIR-NEERI 2026 ఏప్రిల్ 8న నాగపూర్, మహారాష్ట్రలో 68 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకుంది. ఇది 1958లో Central Public Health Engineering Research Institute (CPHERI)గా ప్రారంభమైంది. తరువాత ఇది ప్రముఖ పర్యావరణ పరిశోధన సంస్థగా అభివృద్ధి చెందింది.

ఈ కార్యక్రమంలో కొత్త సదుపాయాలు ప్రారంభించబడ్డాయి:

• Bio-CCUS Innovation Hub (కార్బన్ క్యాప్చర్ టెక్నాలజీ కోసం)
• Living Lab (ప్రయోగాత్మక పరిష్కారాల పరీక్ష కోసం)
• Bamboo Bio-Germplasm గార్డెన్ (జీవ వైవిధ్య సంరక్షణ కోసం)

CSIR డైరెక్టర్ జనరల్ డా. ఎన్. కళైసెల్వి భారత టెక్నాలజీలను ప్రపంచ స్థాయికి తీసుకెళ్లాలని తెలిపారు.

NEERI ముఖ్య పాత్రలు:

• గాలి మరియు నీటి కాలుష్య నియంత్రణ
• వ్యర్థాల నిర్వహణ
• Environmental Impact Assessment (EIA)

ఇది జాతీయ పథకాలకు మద్దతు ఇస్తుంది:

• National Clean Air Programme (NCAP)
• Jal Jeevan Mission

భవిష్యత్ లక్ష్యాలు:

• R&D విస్తరణ
• పరిశ్రమలతో సహకారం
• శాస్త్రీయ పరిశోధనలను సమాజానికి ఉపయోగపడే విధంగా మార్చడం

🔑 Key Points

• 1958లో CPHERIగా స్థాపించబడింది
• ప్రధాన కార్యాలయం నాగపూర్‌లో ఉంది
• CSIR కింద పనిచేస్తుంది
• Bio-CCUS కార్బన్ తగ్గింపుకు ఉపయోగపడుతుంది
• NCAP, జల్ జీవన్ మిషన్‌కు మద్దతు
• పర్యావరణ ప్రభావ అంచనా చేస్తుంది
• జీవ వైవిధ్య సంరక్షణకు సహకారం
• అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పరిశోధన విస్తరణ

🧠 Concept Link (Very Important)

• CCUS: కార్బన్‌ను పట్టుకొని నిల్వ చేయడం
• CSIR: భారత ప్రధాన శాస్త్రీయ పరిశోధన సంస్థ
• Bio-Germplasm: మొక్కల జన్యు వనరులు
• EIA: ప్రాజెక్టుల పర్యావరణ ప్రభావ అంచనా
• SDG 13: వాతావరణ మార్పులపై చర్యలు
• Environment Protection Act 1986: కాలుష్య నియంత్రణ చట్టం

❓ Practice Questions (MCQ)

Q1. CSIR-NEERI ప్రధాన కార్యాలయం ఎక్కడ ఉంది?
A) ఢిల్లీ
B) నాగపూర్
C) పుణే
D) హైదరాబాద్

Answer: B

Q2. Bio-CCUS హబ్ ప్రధానంగా ఏ అంశానికి సంబంధించినది?
A) నీటి శుద్ధి
B) కార్బన్ క్యాప్చర్
C) నేల పరిశోధన
D) వ్యర్థాల నిర్వహణ

Answer: B

Q3. NEERI మొదటగా ఏ పేరుతో స్థాపించబడింది?
A) NERI
B) CPHERI
C) TERI
D) ICMR

Answer: B

Q4. CSIR ఏ మంత్రిత్వ శాఖ కింద పనిచేస్తుంది?
A) పర్యావరణ శాఖ
B) శాస్త్ర సాంకేతిక శాఖ
C) విద్యా శాఖ
D) వాణిజ్య శాఖ

Answer: B

Q5. NCAP ఏ అంశానికి సంబంధించినది?
A) నీటి సరఫరా
B) గాలి కాలుష్యం
C) వ్యవసాయం
D) పరిశ్రమ

Answer: B

📜 Previous Year Question (Similar Type)

Q. NEERI ఏ రంగానికి సంబంధించినది?
A) అంతరిక్ష పరిశోధన
B) పర్యావరణ ఇంజినీరింగ్
C) రక్షణ పరిశోధన
D) వైద్య పరిశోధన

Answer: B

⚠️ Examiner Trap

చాలామంది NEERIని పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖ కింద ఉందని భావిస్తారు. కానీ ఇది శాస్త్ర సాంకేతిక మంత్రిత్వ శాఖ కింద పనిచేస్తుంది.

🧭 Exam Tip

CSIR ల్యాబ్‌ల పేర్లు, ప్రధాన కార్యాలయాలు, వాటి పనితీరుపై ప్రశ్నలు తరచుగా వస్తాయి.

🏷️ Topics Covered

CSIR (సీఎస్ఐఆర్)
NEERI (నీరీ)
Bio-CCUS (బయో-సీసీయూఎస్)
Nagpur (నాగపూర్)
Environmental Research (పర్యావరణ పరిశోధన)
NCAP (జాతీయ స్వచ్ఛ గాలి కార్యక్రమం)
Jal Jeevan Mission (జల్ జీవన్ మిషన్)
Carbon Capture (కార్బన్ స్వీకరణ)
Biodiversity (జీవ వైవిధ్యం)
EIA (పర్యావరణ ప్రభావ అంచనా)