2026 ఏప్రిల్ 15న బీహార్ 24వ ముఖ్యమంత్రిగా భారతీయ జనతా పార్టీ (BJP) కి చెందిన సామ్రాట్ చౌదరి ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. బీహార్లో బీజేపీ ప్రభుత్వానికి నాయకత్వం వహించడం ఇదే తొలిసారి. పాట్నాలోని లోక్ భవన్లో జరిగిన ఈ కార్యక్రమంలో గవర్నర్ సయ్యద్ అతా హస్నైన్ ఆయనతో ప్రమాణం చేయించారు. సుదీర్ఘ కాలం సీఎంగా పనిచేసి, ఇటీవల రాజ్యసభకు వెళ్లిన జేడీయూ (JDU) అధినేత నితీష్ కుమార్ స్థానంలో ఆయన బాధ్యతలు చేపట్టారు. జేడీయూ నేతలు విజయ్ కుమార్ చౌదరి, బిజేంద్ర ప్రసాద్ యాదవ్ కొత్త ఎన్డీఏ ప్రభుత్వంలో ఉప ముఖ్యమంత్రులుగా ప్రమాణం చేశారు.
బీహార్ 24వ ముఖ్యమంత్రిగా సామ్రాట్ చౌదరి ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి బీజేపీ (BJP) నాయకత్వం వహించడం ఇదే తొలిసారి కావడం రాజకీయంగా ఇది ఒక చారిత్రాత్మక మార్పు. బీజేపీ మరియు ఎన్డీఏ శాసనసభాపక్ష నేతగా ఆయన ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైన తర్వాత ఈ పరిణామం చోటుచేసుకుంది.
ఈ ప్రమాణ స్వీకారోత్సవం ఏప్రిల్ 15, 2026 బుధవారం నాడు బీహార్ రాజధాని పాట్నాలోని 'లోక్ భవన్' లో జరిగింది.
ముఖ్యమైన వ్యక్తులు:
భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం, ఒక ముఖ్యమంత్రి రాజీనామా చేసినప్పుడు, అసెంబ్లీలో మెజారిటీ ఉన్న పార్టీ లేదా సంకీర్ణ కూటమి (ఇక్కడ NDA) నాయకుడిని ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి గవర్నర్ ఆహ్వానిస్తారు. ఆ తర్వాత కొత్త ముఖ్యమంత్రితో మరియు మంత్రి వర్గంతో గవర్నర్ అధికార, రహస్య కాపు ప్రమాణం చేయిస్తారు.
నితీష్ కుమార్ సుదీర్ఘ పాలనకు ముగింపు పలికి, రాష్ట్రంలో తొలిసారిగా బీజేపీ అధికార పగ్గాలు చేపట్టడంతో బీహార్ రాజకీయ ముఖచిత్రంలో ఇది ఒక ప్రధాన మార్పును సూచిస్తుంది. ఇది ఎన్డీఏ కూటమిలోని అధికార సమీకరణాలను పూర్తిగా మారుస్తుంది.
బీహార్ రాజకీయాల్లో నితీష్ కుమార్ చాలా కాలంగా ఆధిపత్య శక్తిగా ఉన్నారు. రాష్ట్రంలో అత్యధిక కాలం సీఎంగా పనిచేసిన రికార్డు ఆయన సొంతం. గతంలో బీహార్లోని సంకీర్ణ ప్రభుత్వాల్లో బీజేపీ కేవలం జూనియర్ భాగస్వామిగా మాత్రమే ఉండేది.
సామ్రాట్ చౌదరి ముఖ్యమంత్రి కావడానికి కొద్ది రోజుల ముందే నితీష్ కుమార్ తన పదవికి అధికారికంగా రాజీనామా చేసి రాజకీయ ఉత్కంఠకు తెరదించారు. గత వారం నితీష్ కుమార్ రాజ్యసభ పార్లమెంటు సభ్యుడిగా (MP) ఎన్నికయ్యారు.
ఈ సంఘటన భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 164 కు ప్రత్యక్షంగా ముడిపడి ఉంది. దీని ప్రకారం ముఖ్యమంత్రిని గవర్నర్ నియమిస్తారు మరియు ముఖ్యమంత్రి సలహా మేరకు ఇతర మంత్రులను కూడా గవర్నర్ నియమిస్తారు.
కొత్తగా ఏర్పడిన బీజేపీ నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం రాష్ట్ర పాలనను సమర్థవంతంగా నిర్వహించడంతో పాటు భవిష్యత్ ఎన్నికల సవాళ్లను ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుంది. ఇతర రాష్ట్రాల (పశ్చిమ బెంగాల్, కేరళ తదితర) అసెంబ్లీ ఎన్నికలు ముగిసిన తర్వాత భారీ స్థాయిలో రాష్ట్ర క్యాబినెట్ విస్తరణ జరిగే అవకాశం ఉంది.
Core Concept: Appointment of the Chief Minister (Article 164)
Q1. ఏప్రిల్ 2026లో బీహార్ తొలి బీజేపీ ముఖ్యమంత్రిగా ఎవరు ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు?
A) సుశీల్ కుమార్ మోడీ
B) సామ్రాట్ చౌదరి
C) విజయ్ కుమార్ సిన్హా
D) గిరిరాజ్ సింగ్
Answer: B
Explanation: సామ్రాట్ చౌదరి బీహార్ 24వ ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు, ఆ పదవిని చేపట్టిన తొలి బీజేపీ నేతగా ఆయన చరిత్ర సృష్టించారు.
Q2. గవర్నర్ చేత ముఖ్యమంత్రి నియామకానికి సంబంధించి భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ వివరిస్తుంది?
A) ఆర్టికల్ 153
B) ఆర్టికల్ 161
C) ఆర్టికల్ 163
D) ఆర్టికల్ 164
Answer: D
Explanation: ముఖ్యమంత్రిని గవర్నర్ నియమిస్తారని రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 164 స్పష్టంగా చెబుతోంది.
Q3. బీహార్ కొత్త ముఖ్యమంత్రి సామ్రాట్ చౌదరితో పదవీ ప్రమాణ స్వీకారం ఎవరు చేయించారు?
A) పాట్నా హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి
B) రాష్ట్ర మాజీ ముఖ్యమంత్రి
C) గవర్నర్ సయ్యద్ అతా హస్నైన్
D) భారత రాష్ట్రపతి
Answer: C
Explanation: రాష్ట్ర గవర్నర్ (ప్రస్తుతం బీహార్లో సయ్యద్ అతా హస్నైన్) ముఖ్యమంత్రి చేత అధికార మరియు రహస్య కాపు ప్రమాణం చేయిస్తారు.
Q4. బీహార్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి నితీష్ కుమార్ ఇటీవల ఏ చట్టసభకు మారారు?
A) లోక్సభ
B) రాజ్యసభ
C) బీహార్ శాసన మండలి
D) క్రియాశీల రాజకీయాల నుండి తప్పుకున్నారు
Answer: B
Explanation: నితీష్ కుమార్ తన ముఖ్యమంత్రి పదవికి రాజీనామా చేసి ఇటీవల రాజ్యసభలో పార్లమెంటు సభ్యుడిగా (MP) అడుగుపెట్టారు.
Q5. సామ్రాట్ చౌదరితో పాటు ఎంతమంది ఉప ముఖ్యమంత్రులుగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు?
A) ఒకరు
B) ఇద్దరు
C) ముగ్గురు
D) ఎవరూ లేదు
Answer: B
Explanation: జేడీయూకు చెందిన విజయ్ కుమార్ చౌదరి, బిజేంద్ర ప్రసాద్ యాదవ్ అనే ఇద్దరు నేతలు ఉప ముఖ్యమంత్రులుగా (Deputy CMs) ప్రమాణం చేశారు.
Q6. బీహార్ రాజకీయ చరిత్రలో సామ్రాట్ చౌదరి నియామకం యొక్క ప్రాముఖ్యత ఏమిటి?
A) ఆయన రాష్ట్రంలో అతి పిన్న వయస్కుడైన ముఖ్యమంత్రి.
B) ఆయన బీజేపీ నుంచి వచ్చిన తొలి ముఖ్యమంత్రి.
C) ముఖ్యమంత్రి అయిన తొలి స్వతంత్ర అభ్యర్థి.
D) అత్యధిక కాలం పనిచేసిన ముఖ్యమంత్రి.
Answer: B
Explanation: బీహార్లో భారతీయ జనతా పార్టీ నేతృత్వంలో ప్రభుత్వం ఏర్పాటు కావడం, బీజేపీ నేత ముఖ్యమంత్రి కావడం ఇదే తొలిసారి.
PYQ 1:
ఒక రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి చేత పదవీ ప్రమాణ స్వీకారం కింది వారిలో ఎవరు చేయిస్తారు? (State PSC)
Answer: సంబంధిత రాష్ట్ర గవర్నర్ ముఖ్యమంత్రి చేత అధికార మరియు రహస్య కాపు ప్రమాణం చేయిస్తారు.
PYQ 2:
ముఖ్యమంత్రికి సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
1. ముఖ్యమంత్రిని గవర్నర్ నియమిస్తాతారు.
2. ముఖ్యమంత్రిగా నియమితులయ్యే సమయానికి ఆ వ్యక్తి తప్పనిసరిగా రాష్ట్ర శాసనసభలో (MLA) సభ్యుడై ఉండాలి.
పై వాక్యాలలో ఏది/ఏవి సరైనది? (UPSC Pattern)
Answer: కేవలం 1 మాత్రమే సరైనది. వాక్యం 2 తప్పు ఎందుకంటే, రాష్ట్ర శాసనసభలో సభ్యుడు కాని వ్యక్తి కూడా ముఖ్యమంత్రిగా నియమితులవ్వవచ్చు, కాకపోతే వారు ఆరు నెలల్లోగా ఏదైనా సభకు (శాసనసభ లేదా శాసనమండలి) ఎన్నిక కావాల్సి ఉంటుంది.
Question: ముఖ్యమంత్రి నియామకంలో, ముఖ్యంగా సంకీర్ణ ప్రభుత్వాలు లేదా స్పష్టమైన మెజారిటీ లేని సందర్భాల్లో గవర్నర్ పాత్ర మరియు విచక్షణాధికారాలను చర్చించండి. (250 words)
APPSC / TSPSC వంటి రాష్ట్ర స్థాయి పరీక్షల కోసం కొత్త ముఖ్యమంత్రి, ఉప ముఖ్యమంత్రులు మరియు గవర్నర్ పేర్లను ఖచ్చితంగా గుర్తుంచుకోండి. UPSC కోసం ముఖ్యమంత్రి నియామక ప్రక్రియ, ఆర్టికల్ 164 నిబంధనలు మరియు రాజకీయ పరివర్తనల సమయంలో గవర్నర్ యొక్క విచక్షణాధికారాలపై ఎక్కువగా దృష్టి పెట్టండి.