ఏప్రిల్ 18, 2026న, ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షతన జరిగిన సమావేశంలో G7 దేశాల పరిశ్రమ మరియు సాంకేతిక మంత్రులు "బయో-మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ సప్లై చైన్ బలోపేతం" కోసం ఒక వ్యూహాత్మక కార్యాచరణ ప్రణాళికను ఆమోదించారు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంక్షోభాలు మరియు భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల దృష్ట్యా, ఒకే దేశంపై (ముఖ్యంగా ఆసియా దేశాలపై) ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం ఈ ప్లాన్ ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. ఆహారం, ఇంధనం మరియు మందుల తయారీలో జీవ వ్యవస్థలను (కణాలు, ఎంజైమ్లు) ఉపయోగించే 'బయో-మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్'ను ఆర్థిక భద్రతకు కీలక స్తంభంగా G7 గుర్తించింది.
G7 దేశాలు బయో-మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ రంగంలో సురక్షితమైన సరఫరా వ్యవస్థను నిర్మించడానికి ఒక రోడ్మ్యాప్ను సిద్ధం చేశాయి. కేవలం తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన తయారీ కంటే, నమ్మకమైన దేశాలతో వ్యాపారం చేసే "ఫ్రెండ్-షోరింగ్" (Friend-shoring) విధానానికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు.
ఈ ప్రకటన ఏప్రిల్ 18, 2026న ఫ్రాన్స్లో జరిగింది. ఇది జూన్ 2026లో జరగబోయే 'ఎవియాన్ సమ్మిట్'కు పునాదిగా నిలుస్తుంది.
పోటీ పరీక్షల దృష్ట్యా, ఇది "సిలికాన్ డిప్లొమసీ" నుండి "బయో-డిప్లొమసీ" వైపు మారుతున్న ప్రపంచ ధోరణిని సూచిస్తుంది. 2030 నాటికి ప్రపంచ తయారీ రంగంలో 30% వాటా బయో-మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్దే ఉంటుందని అంచనా.
Q1. ఏప్రిల్ 2026లో బయో-మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ యాక్షన్ ప్లాన్ను ఏ అంతర్జాతీయ కూటమి ఆమోదించింది?
A) BRICS
B) G20
C) G7
D) ASEAN
జవాబు: C
వివరణ: ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షతన జరిగిన G7 మంత్రుల సమావేశంలో ఈ ప్లాన్ ఆమోదించబడింది.
Q2. బయో-మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ సందర్భంలో 'డి-రిస్కింగ్' (De-risking) అంటే ఏమిటి?
A) బయోటెక్ కంపెనీలపై పన్నులు రద్దు చేయడం
B) కీలక వస్తువుల కోసం ఒకే సరఫరాదారుపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం
C) పరిశ్రమల్లో జీవ కారకాలను నిషేధించడం
D) వ్యవసాయ ప్రాజెక్టులలో మాత్రమే పెట్టుబడి పెట్టడం
జవాబు: B
వివరణ: భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల సమయంలో సరఫరా ఆగకుండా ఉండటానికి ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను సిద్ధం చేసుకోవడమే డి-రిస్కింగ్.
Q3. G7 చర్చల్లో ప్రస్తావించిన 'బయోఫౌండ్రీ' (Biofoundry) అంటే ఏమిటి?
A) అంతరించిపోతున్న జాతుల కోసం స్మశానవాటిక
B) జీవ వ్యవస్థలను ఇంజనీరింగ్ మరియు పరీక్షించడానికి ఉపయోగించే స్వయంచాలక సౌకర్యం
C) శిలాజ ఇంధనాలను ఉపయోగించే సంప్రదాయ కర్మాగారం
D) వన్యప్రాణుల వాణిజ్యాన్ని పర్యవేక్షించే సంస్థ
జవాబు: B
వివరణ: ఇవి AI మరియు బయాలజీని కలిపి కొత్త ఉత్పత్తులను వేగంగా అభివృద్ధి చేసే హై-టెక్ హబ్స్.
Q4. 2026 సంవత్సరానికి G7 అధ్యక్ష పదవిని ఏ దేశం నిర్వహిస్తోంది?
A) ఇటలీ
B) కెనడా
C) ఫ్రాన్స్
D) జపాన్
జవాబు: C
వివరణ: 2024లో ఇటలీ, 2025లో కెనడా తర్వాత 2026లో ఫ్రాన్స్ అధ్యక్ష బాధ్యతలు చేపట్టింది.
Q5. బయో-మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ను 'నెట్-జీరో' (Net-Zero) లక్ష్యాల సాధనకు కీలక సాధనంగా ఎందుకు పరిగణిస్తారు?
A) ఇది అన్ని పరిశ్రమల కంటే ఎక్కువ కార్బన్ను ఉపయోగిస్తుంది
B) ఇది పెట్రోలియం ఆధారిత రసాయనాలకు బదులుగా జీవ-ప్రత్యామ్నాయాలను అందిస్తుంది
C) ఇది కర్మాగారాలకు బదులుగా చెట్లను నాటడంపై మాత్రమే దృష్టి పెడుతుంది
D) దీనికి ఎటువంటి శక్తి అవసరం లేదు
జవాబు: B
వివరణ: ఇది పునరుత్పాదక బయోమాస్ ద్వారా ప్లాస్టిక్ మరియు ఇంధనాలను తయారు చేయడం వల్ల కార్బన్ ఉద్గారాలు తగ్గుతాయి.
Q6. బయో-మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ విషయంలో G7 లక్ష్యాలతో అత్యంత సన్నిహితంగా ఉన్న భారతీయ పాలసీ ఏది?
A) PM-KUSUM
B) BioE3 పాలసీ
C) స్టార్టప్ ఇండియా
D) సాగర మాల
జవాబు: B
వివరణ: BioE3 (Biotechnology for Economy, Environment, and Employment) భారత్ యొక్క బయో-మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ రోడ్మ్యాప్.
PYQ 1: 'గ్లోబల్ బయోఫ్యూయల్స్ అలయన్స్' (GBA) ఏ సమ్మిట్ సందర్భంగా ప్రారంభించబడింది?
జవాబు: G20 న్యూ ఢిల్లీ సమ్మిట్ (2023). (ఇది బయో-ఇంధనాలపై పెరుగుతున్న అంతర్జాతీయ ఆసక్తిని చూపుతుంది).
PYQ 2: సరైన వాక్యాన్ని గుర్తించండి:
1. G7 అనేది శాశ్వత సెక్రటేరియట్ మరియు ప్రధాన కార్యాలయం కలిగిన అధికారిక అంతర్జాతీయ సంస్థ.
2. యూరోపియన్ యూనియన్ G7 చర్చలలో పాల్గొనే ఒక గణన లేని (non-enumerated) సభ్యురాలు.
జవాబు: వాక్యం 2 మాత్రమే సరైనది. (G7 ఒక అనధికారిక కూటమి, దీనికి శాశ్వత కార్యాలయం లేదు).
ప్రశ్న: ప్రపంచ సప్లై చైన్ మరియు 'బయో-డిప్లొమసీ' నేపథ్యంలో G7 బయో-మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ యాక్షన్ ప్లాన్ ప్రాముఖ్యతను విశ్లేషించండి.
ప్రిలిమ్స్ కోసం "బయోఫౌండ్రీ" మరియు "రెగ్యులేటరీ హార్మోనైజేషన్" పదాలను గుర్తుంచుకోండి. మెయిన్స్ పరీక్షలో దీనిని భారత్ యొక్క BioE3 పాలసీతో లింక్ చేస్తూ సమాధానం రాస్తే ఎక్కువ మార్కులు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
సిలికాన్ చిప్స్ తర్వాత ప్రపంచ రాజకీయాలను శాసించబోయేది "బయో-టెక్నాలజీ" అని గుర్తుంచుకోండి.
ఈ యాక్షన్ ప్లాన్ ప్రధానంగా మందుల తయారీ (Medicines) మరియు పారిశ్రామిక ఇంధనాల (Industrial Fuels) పై దృష్టి సారించింది. మీకు ఏమైనా సందేహాలు ఉన్నాయా?