భారత ప్రభుత్వ ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY), ఇండియాAI మిషన్ (IndiaAI Mission) లో భాగంగా 10 స్టార్టప్లను 'గ్లోబల్ యాక్సిలరేషన్ ప్రోగ్రామ్' రెండవ బ్యాచ్ (Cohort II) కోసం ఎంపిక చేసింది. ఫ్రాన్స్లోని స్టేషన్ F (Station F) మరియు HEC పారిస్ భాగస్వామ్యంతో ఈ కార్యక్రమం జరుగుతుంది. ఈ స్టార్టప్లకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో విస్తరించేందుకు శిక్షణ, మెంటర్షిప్ మరియు పెట్టుబడుల సౌకర్యం కల్పిస్తారు. హెల్త్టెక్, క్లైమేట్టెక్ మరియు శాటిలైట్ ఇంటెలిజెన్స్ వంటి రంగాలలో ఇవి పనిచేస్తున్నాయి.
భారత ప్రభుత్వం తన ప్రతిష్టాత్మక ఇండియాAI మిషన్ కింద రెండవ బ్యాచ్ స్టార్టప్లను అంతర్జాతీయ శిక్షణ కోసం ఎంపిక చేసింది. ఈ కార్యక్రమం ద్వారా భారతీయ AI ఆవిష్కరణలను యూరోపియన్ మరియు ప్రపంచ మార్కెట్లకు పరిచయం చేస్తారు.
ఈ ఎంపిక ప్రకటన ఏప్రిల్ 2026లో వెలువడింది. ఎంపికైన స్టార్టప్ వ్యవస్థాపకులు ఫ్రాన్స్లోని పారిస్ నగరంలో ఉన్న స్టేషన్ F లో మూడు నెలల పాటు ఉండి శిక్షణ పొందుతారు.
దీనిని MeitY పర్యవేక్షిస్తుంది. అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఫ్రాన్స్కు చెందిన ప్రపంచ ప్రసిద్ధ స్టార్టప్ క్యాంపస్ స్టేషన్ F మరియు HEC పారిస్ సహకరిస్తున్నాయి. ఎంపికైన వాటిలో AI హెల్త్ హైవే, అవిరోస్ (Awiros) వంటి ప్రముఖ స్టార్టప్లు ఉన్నాయి.
AI రంగంలో భారత్ కేవలం సేవలు అందించడమే కాకుండా, ప్రపంచ స్థాయి ఉత్పత్తులను తయారు చేసే దేశంగా ఎదగడానికి ఇది దోహదపడుతుంది. దీనివల్ల విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు (FDI) పెరుగుతాయి.
భారత ప్రభుత్వం మార్చి 2024లో ₹10,372 కోట్లతో ఇండియాAI మిషన్ను ఆమోదించింది. అంతకుముందు 2018లో నీతి ఆయోగ్ 'AI కోసం జాతీయ వ్యూహం' (National Strategy for AI) విడుదల చేసింది.
ఈ పథకం డిజిటల్ ఇండియా మరియు ఆత్మనిర్భర్ భారత్ లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఉంది. కృత్రిమ మేధస్సు (AI) నియంత్రణకు సంబంధించి భారత్ 'గ్లోబల్ పార్ట్నర్షిప్ ఆన్ AI' (GPAI) లో వ్యవస్థాపక సభ్యురాలు.
2047 నాటికి 'వికసిత్ భారత్' లక్ష్యంలో భాగంగా భారత్ AI రంగంలో ప్రపంచ హబ్గా మారుతుంది. పారిస్ వంటి అంతర్జాతీయ వేదికలపై భారతీయ స్టార్టప్ల విజయం ఇతర దేశాలతో సాంకేతిక ఒప్పందాలకు మార్గం సుగమం చేస్తుంది.
Core Concept: ఇండియాAI మిషన్ యొక్క 7 స్తంభాలు (7 Pillars)
Q1. ఇండియాAI గ్లోబల్ యాక్సిలరేషన్ ప్రోగ్రామ్ కింద ఎంపికైన స్టార్టప్లు ఏ నగరంలో శిక్షణ పొందుతాయి?
A) లండన్
B) పారిస్
C) న్యూయార్క్
D) టోక్యో
Answer: B
Explanation: ఫ్రాన్స్ రాజధాని పారిస్లోని స్టేషన్ F లో ఈ శిక్షణ ఉంటుంది.
Q2. ఇండియాAI మిషన్ను అమలు చేసే కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ ఏది?
A) సైన్స్ & టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ
B) వాణిజ్య మరియు పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ
C) ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY)
D) విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ
Answer: C
Explanation: MeitY ఈ మిషన్కు నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ.
Q3. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద స్టార్టప్ క్యాంపస్గా పేరొందిన 'స్టేషన్ F' ఎక్కడ ఉంది?
A) బెంగళూరు
B) సిలికాన్ వ్యాయాలీ
C) పారిస్
D) సింగపూర్
Answer: C
Explanation: స్టేషన్ F పారిస్లో ఉంది మరియు ఇది భారత్ యొక్క AI భాగస్వామి.
Q4. ఇండియాAI మిషన్ లో భాగంగా స్టార్టప్లకు అందించే కంప్యూట్ వనరులలో ప్రధానమైనవి ఏవి?
A) సోలార్ ప్యానెల్స్
B) GPU (గ్రాఫిక్స్ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లు)
C) ఫైబర్ ఆప్టిక్ కేబుల్స్
D) 5G టవర్లు
Answer: B
Explanation: AI మోడల్స్ శిక్షణ కోసం అత్యంత శక్తివంతమైన GPUలు అవసరం, వీటిని ప్రభుత్వం సబ్సిడీపై అందిస్తోంది.
Q5. ఇండియాAI మిషన్ మొత్తం బడ్జెట్ కేటాయింపు ఎంత?
A) ₹5,000 కోట్లు
B) ₹10,372 కోట్లు
C) ₹15,500 కోట్లు
D) ₹20,000 కోట్లు
Answer: B
Explanation: కేంద్ర మంత్రిమండలి ఈ మిషన్ కోసం ₹10,372 కోట్లను ఆమోదించింది.
Q6. ఇండియాAI మిషన్లో 'AI కోష్' (AIKosh) దేనిని సూచిస్తుంది?
A) నిధుల సేకరణ కేంద్రం
B) డేటాసెట్స్ ప్లాట్ఫారమ్
C) రోబోటిక్ ల్యాబ్
D) ఉద్యోగాల పోర్టల్
Answer: B
Explanation: AI కోష్ అనేది AI మోడల్స్ శిక్షణకు అవసరమైన భారీ డేటాసెట్ల సేకరణ.
PYQ 1:
'National Strategy for Artificial Intelligence' (AI for All) ను ఏ సంస్థ విడుదల చేసింది?
Answer: నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog). 2018లో దీనిని భారత్లో AI అభివృద్ధి కోసం రోడ్మ్యాప్గా విడుదల చేశారు.
PYQ 2:
ప్రకటన (A): ఇండియాAI మిషన్ లో భాగంగా స్టార్టప్లకు సబ్సిడీపై GPU కంప్యూట్ పవర్ అందిస్తున్నారు.
కారణం (R): AI స్టార్టప్లకు కంప్యూటింగ్ ఖర్చులు తగ్గించి, భారత్ను గ్లోబల్ AI హబ్గా మార్చడం దీని లక్ష్యం.
Answer: (A) మరియు (R) రెండూ సరైనవే, (R) అనేది (A) కు సరైన వివరణ.
ప్రశ్న: "భారతదేశం AI రంగంలో ప్రపంచ నాయకత్వాన్ని సాధించడంలో 'ఇండియాAI మిషన్' పాత్రను చర్చించండి."
గ్రూప్-1 మరియు సివిల్స్ అభ్యర్థులు GPAI (Global Partnership on AI) లో భారత్ పాత్రను మరియు ఇటీవల జరిగిన 'ఇండియాAI ఇంపాక్ట్ సమ్మిట్ 2026' గురించి కూడా చదవాలి. SSC/Banking పరీక్షల కోసం మంత్రిత్వ శాఖ మరియు పారిస్ వంటి ప్రదేశాల పేర్లు గుర్తుంచుకోండి.
ఒక ముఖ్యమైన విషయం: ఈ ఆర్టికల్ ప్రకారం 10 స్టార్టప్లను ఎంపిక చేశారని గుర్తుంచుకోండి, కానీ ఇండియాAI మిషన్ కింద మొత్తం వేల సంఖ్యలో స్టార్టప్లను వివిధ రూపాల్లో ప్రోత్సహిస్తారు.