Udyo Logo

Udyo

Get the Udyo Mobile App

Sign in to save your progress and access all features.

నాసా 'ఆర్టెమిస్ ఒప్పందం'పై సంతకం చేసిన 63వ దేశంగా జోర్డాన్ (Jordan joins NASA Artemis Accords)

ఏప్రిల్ 23, 2026న, వాషింగ్టన్ డి.సి. లోని నాసా (NASA) ప్రధాన కార్యాలయంలో జరిగిన కార్యక్రమంలో జోర్డాన్ ఆర్టెమిస్ ఒప్పందాలపై (Artemis Accords) సంతకం చేసింది. దీనితో ఈ అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష ఒప్పందంలో చేరిన 63వ దేశంగా జోర్డాన్ గుర్తింపు పొందింది. చంద్రుడు, అంగారక గ్రహం (Mars) వంటి వాటిపై పారదర్శకమైన, శాంతియుతమైన అంతరిక్ష పరిశోధనల కోసం ఈ ఒప్పందాన్ని రూపొందించారు. రాబోయే పోటీ పరీక్షల్లో అంతర్జాతీయ సంబంధాలు, సైన్స్ & టెక్నాలజీ విభాగాల్లో (ముఖ్యంగా UPSC, APPSC) ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన కరెంట్ అఫైర్స్ అంశం.

What Happened

ఏప్రిల్ 23, 2026 న, జోర్డాన్ దేశం నాసా నేతృత్వంలోని ప్రతిష్టాత్మక ఆర్టెమిస్ ఒప్పందాలపై (Artemis Accords) అధికారికంగా సంతకం చేసింది. అమెరికాలోని జోర్డాన్ రాయబారి దినా కవార్ ఈ ఒప్పందం పత్రాలపై సంతకం చేయడంతో, ఈ అంతర్జాతీయ కూటమిలో చేరిన 63వ దేశంగా జోర్డాన్ రికార్డు సృష్టించింది.

When & Where

ఈ చారిత్రక సంతకాల కార్యక్రమం ఏప్రిల్ 23, 2026న అమెరికా రాజధాని వాషింగ్టన్ డి.సి. లోని నాసా (NASA) ప్రధాన కార్యాలయంలో జరిగింది.

Who Is Involved

  • జోర్డాన్: దినా కవార్ (అమెరికాలో జోర్డాన్ రాయబారి).
  • అమెరికా (నాసా): జారెడ్ ఐజాక్మాన్ (NASA అడ్మినిస్ట్రేటర్).
  • యూఎస్ స్టేట్ డిపార్ట్‌మెంట్: రూత్ పెర్రీ (సముద్ర మరియు అంతర్జాతీయ పర్యావరణ వ్యవహారాల అసిస్టెంట్ సెక్రటరీ).

How It Works

  • ఈ ఒప్పందంలో చేరిన దేశాలు అంతరిక్ష పరిశోధనలను పారదర్శకంగా మరియు శాంతియుతంగా నిర్వహించాలి.
  • దేశాల మధ్య శాస్త్రీయ డేటాను (Scientific data) దాచకుండా ఉచితంగా పంచుకోవాలి.
  • ఒక దేశం యొక్క అంతరిక్ష వాహక నౌకలు లేదా వ్యోమగాములకు ఆపద వస్తే, ఇతర దేశాలు వెంటనే సహాయం (Rescue) అందించాలి.
  • అంతరిక్షంలో చెత్తను (Space debris) సురక్షితంగా తొలగించడానికి మరియు చారిత్రక ప్రదేశాలను కాపాడటానికి ప్రణాళికలు రూపొందించాలి.

Why It Matters

UPSC GS Paper 2 (అంతర్జాతీయ సంబంధాలు) మరియు GS Paper 3 (సైన్స్ & టెక్నాలజీ) కు ఇది చాలా ముఖ్యం. అంతరిక్షం కేవలం అభివృద్ధి చెందిన దేశాలకే పరిమితం కాకుండా, జోర్డాన్ లాంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు కూడా సమాన అవకాశాలు లభిస్తున్నాయని ఇది సూచిస్తుంది.

Historical Background

అమెరికా విదేశాంగ శాఖ మరియు నాసా సంయుక్తంగా 2020 సంవత్సరంలో ఈ ఆర్టెమిస్ ఒప్పందాలను ప్రారంభించాయి. ఆ సమయంలో కేవలం అమెరికా మరియు మరో 7 దేశాలు మాత్రమే వ్యవస్థాపక సభ్యులుగా ఉన్నాయి.

Previous Related Events

ఇటీవలే లాత్వియా (Latvia) కూడా ఈ ఒప్పందంలో చేరింది. భారతదేశం కూడా జూన్ 2023లో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ అమెరికా పర్యటన సందర్భంగా ఈ ఆర్టెమిస్ ఒప్పందాలపై సంతకం చేసి, తన నిబద్ధతను చాటుకుంది.

Static GK Connection

ఈ ఆర్టెమిస్ ఒప్పందాలు 1967 నాటి ఐక్యరాజ్యసమితి 'ఔటర్ స్పేస్ ట్రీటీ' (Outer Space Treaty - OST) పునాదిగా పనిచేస్తాయి. అంతరిక్షంలో అణ్వాయుధాలు లేదా సామూహిక విధ్వంసక ఆయుధాలను మోహరించడాన్ని మరియు గ్రహాలను ఏ దేశమైనా ఆక్రమించుకోవడాన్ని OST నిషేధిస్తుంది.

Future Impact

ఈ ఒప్పందం ద్వారా భవిష్యత్తులో ఆర్టెమిస్ ప్రాజెక్ట్‌లో జోర్డాన్ చురుకుగా పాల్గొనవచ్చు. నాసా నిర్దేశించిన లక్ష్యం ప్రకారం 2028 నాటికి చంద్రునిపైకి మానవులను పంపడం మరియు అక్కడ శాశ్వత స్థావరాన్ని (Moon Base) ఏర్పాటు చేయడంలో అంతర్జాతీయ సహకారం మరింత బలపడుతుంది.

🔑 Key Points for Revision

  • తేదీ: ఏప్రిల్ 23, 2026.
  • ఆర్టెమిస్ ఒప్పందంలో చేరిన 63వ దేశం: జోర్డాన్ (Jordan).
  • జోర్డాన్ తరపున సంతకం చేసినది: రాయబారి దినా కవార్.
  • నాసా అడ్మినిస్ట్రేటర్: జారెడ్ ఐజాక్మాన్.
  • ఆర్టెమిస్ ఒప్పందాలు ప్రారంభమైన సంవత్సరం: 2020.
  • ఒప్పంద వ్యవస్థాపక దేశాల సంఖ్య: 8 (అమెరికాతో సహా).
  • ముఖ్య ఉద్దేశ్యం: చంద్రుడు, అంగారకుడిపై శాంతియుత మరియు బాధ్యతాయుత పరిశోధన.
  • ఒప్పంద చట్టపరమైన ఆధారం: 1967 నాటి ఔటర్ స్పేస్ ట్రీటీ (Outer Space Treaty).
  • భారతదేశం చేరిక: జూన్ 2023లో ఇండియా ఈ ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది.
  • ఆర్టెమిస్ అంతిమ లక్ష్యం: 2028 నాటికి చంద్రుడిపై మానవ సహిత స్థావరం ఏర్పాటు చేయడం.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: ఔటర్ స్పేస్ ట్రీటీ, 1967 (Outer Space Treaty, 1967)

  • సరళమైన నిర్వచనం: అంతరిక్షాన్ని (Space) ప్రపంచ దేశాలు ఎలా ఉపయోగించుకోవాలో నిర్దేశించే ఒక అంతర్జాతీయ న్యాయ చట్టం.
  • శాస్త్రీయ సూత్రం: అంతరిక్షం మరియు గ్రహాలు ఏ ఒక్క దేశానికీ సొంతం కావు, అది మానవాళి అందరి ఉమ్మడి ఆస్తి.
  • ప్రస్తుత వార్తతో సంబంధం: నాసా రూపొందించిన ఆర్టెమిస్ ఒప్పందాలు నేరుగా ఈ 1967 ట్రీటీ మార్గదర్శకాలపై ఆధారపడి పనిచేస్తాయి.
  • చారిత్రక నేపథ్యం: ప్రచ్ఛన్న యుద్ధ సమయంలో (Cold War) అమెరికా, సోవియట్ యూనియన్ల మధ్య అంతరిక్ష ఆధిపత్య పోరును నివారించడానికి దీనిని తీసుకువచ్చారు.
  • కీలక నిబంధన: భూమి కక్ష్యలో లేదా అంతరిక్షంలో అణ్వాయుధాలను (Nuclear weapons) ఉంచడాన్ని ఇది ఖచ్చితంగా నిషేధిస్తుంది.
  • భారతదేశ ప్రాముఖ్యత: భారతదేశం ఈ ఒప్పందాన్ని అంగీకరించి, అందులోని నిబంధనలకు కట్టుబడి ఇస్రో (ISRO) ద్వారా అంతరిక్ష ప్రయోగాలు చేస్తోంది.
  • అంతర్జాతీయ పోలిక: భూమిపై అంటార్కిటికా ఖండాన్ని శాంతియుత ప్రయోజనాల కోసం వాడాలని తెలిపే అంటార్కిటికా ట్రీటీ (Antarctic Treaty) ఎలా పనిచేస్తుందో, అంతరిక్షంలో ఔటర్ స్పేస్ ట్రీటీ అలా పనిచేస్తుంది.
  • పరీక్షల కోణం: UPSC, State PSC లలో అంతరిక్ష ఒప్పందాలు, ఉపగ్రహాల వ్యర్థాలు, శాంతియుత వినియోగం వంటి అంశాలపై ప్రశ్నలు తరచుగా అడుగుతారు.

❓ Practice MCQs

Q1. ఏప్రిల్ 2026లో నాసా నేతృత్వంలోని ఆర్టెమిస్ ఒప్పందాలపై సంతకం చేసిన 63వ దేశం ఏది?
A) లాత్వియా
B) జోర్డాన్
C) ఈజిప్ట్
D) బ్రెజిల్

Answer: B

Explanation: ఏప్రిల్ 23, 2026న అమెరికాలోని వాషింగ్టన్ డి.సి.లో ఆర్టెమిస్ ఒప్పందాలపై సంతకం చేసిన 63వ దేశంగా జోర్డాన్ అవతరించింది.

Q2. ఆర్టెమిస్ ఒప్పందాలను (Artemis Accords) నాసా మరియు ఇతర దేశాలు ఏ సంవత్సరంలో అధికారికంగా ప్రారంభించాయి?
A) 1967
B) 2015
C) 2020
D) 2022

Answer: C

Explanation: అంతరిక్ష పరిశోధనలను శాంతియుతంగా మరియు పారదర్శకంగా నిర్వహించడానికి 2020లో అమెరికా మరో 7 దేశాలతో కలిసి దీనిని ప్రారంభించింది.

Q3. భారతదేశం (India) ఆర్టెమిస్ ఒప్పందాలపై ఏ సంవత్సరంలో సంతకం చేసింది?
A) 2020
B) 2021
C) 2023
D) ఇంకా సంతకం చేయలేదు

Answer: C

Explanation: ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ అమెరికా పర్యటన సందర్భంగా జూన్ 2023లో భారతదేశం ఈ ప్రతిష్టాత్మక ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది.

Q4. ఆర్టెమిస్ ఒప్పందాలు ప్రాథమికంగా ఏ చారిత్రక అంతర్జాతీయ చట్టంపై ఆధారపడి పనిచేస్తాయి?
A) పారిస్ ఒప్పందం (Paris Agreement)
B) ఔటర్ స్పేస్ ట్రీటీ 1967 (Outer Space Treaty)
C) క్యోటో ప్రోటోకాల్ (Kyoto Protocol)
D) జెనీవా ఒప్పందం (Geneva Conventions)

Answer: B

Explanation: అంతరిక్షాన్ని శాంతియుతంగా ఉపయోగించుకోవాలనే 1967 నాటి 'ఔటర్ స్పేస్ ట్రీటీ' (OST) సూత్రాలనే ఆర్టెమిస్ ఒప్పందాలు అమలు చేస్తున్నాయి.

Q5. నాసా (NASA) యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం అయిన 'ఆర్టెమిస్ ప్రోగ్రామ్' దేనికి సంబంధించినది?
A) సూర్యుడిపై పరిశోధనలు చేయడం
B) చంద్రుడిపైకి మళ్లీ మనుషులను పంపడం
C) ప్లూటో అన్వేషణ
D) బ్లాక్ హోల్స్ గురించి అధ్యయనం చేయడం

Answer: B

Explanation: చంద్రునిపై (Moon) మళ్లీ మనుషులను పంపి, భవిష్యత్తులో అక్కడ ఒక శాశ్వత స్థావరాన్ని ఏర్పాటు చేయడమే ఆర్టెమిస్ ప్రోగ్రామ్ ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.

Q6. ఆర్టెమిస్ ఒప్పందాలకు సంబంధించి కింది వాటిలో తప్పుగా ఉన్న వాక్యం ఏది?
A) అంతరిక్ష శిథిలాలను (Space debris) సురక్షితంగా తగ్గించాలి.
B) ఆపదలో ఉన్న ఇతర దేశాల వ్యోమగాములకు వెంటనే సహాయం చేయాలి.
C) అంతరిక్ష శాస్త్రీయ డేటాను గోప్యంగా ఉంచాలి, ఏ ఇతర దేశానికి ఇవ్వకూడదు.
D) అంతరిక్ష వనరులను బాధ్యతాయుతంగా వాడుకోవాలి.

Answer: C

Explanation: ఆర్టెమిస్ ఒప్పందం ప్రకారం శాస్త్రీయ డేటాను ప్రపంచ మానవాళి ప్రయోజనాల కోసం పారదర్శకంగా పంచుకోవాలి, గోప్యంగా ఉంచకూడదు.

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

'ఆర్టెమిస్ ఒప్పందాలకు' (Artemis Accords) సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

1. ఇది అంతరిక్షంలో అణ్వాయుధాల వినియోగాన్ని చట్టబద్ధంగా ప్రోత్సహిస్తుంది.
2. ఈ ఒప్పందాన్ని 2020లో అమెరికా (NASA) నేతృత్వంలో ప్రారంభించారు.

పై వాటిలో ఏది/ఏవి సరైనవి?

A) 1 మాత్రమే
B) 2 మాత్రమే
C) 1 మరియు 2
D) ఏదీ కాదు

Answer: B

Explanation: ప్రకటన 1 తప్పు ఎందుకంటే ఇది అణ్వాయుధాలను వ్యతిరేకిస్తుంది మరియు కేవలం శాంతియుత పరిశోధనలను (Peaceful exploration) ప్రోత్సహిస్తుంది. ప్రకటన 2 సరైనది.

PYQ 2: ప్రతిపాదన (Assertion - A): ఆర్టెమిస్ ఒప్పందాలు కేవలం అభివృద్ధి చెందిన పాశ్చాత్య దేశాలకు మాత్రమే పరిమితం కాలేదు.

కారణం (Reason - R): అభివృద్ధి చెందుతున్న జోర్డాన్, లాత్వియా, ఇండియా లాంటి దేశాలు కూడా ఇందులో భాగస్వాములు అవుతున్నాయి, దీని ద్వారా ఉమ్మడి అంతరిక్ష పరిశోధన సాధ్యమవుతుంది.

A) A మరియు R రెండూ సరైనవి, మరియు R అనేది A కు సరైన వివరణ.
B) A మరియు R రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కు సరైన వివరణ కాదు.
C) A సరైనది కానీ R తప్పు.
D) A తప్పు కానీ R సరైనది.

Answer: A

Explanation: ఈ ఒప్పందం ప్రపంచ దేశాలన్నింటికీ సమాన అవకాశాలు కల్పిస్తూ, పారదర్శక అంతరిక్ష పరిశోధనకు వేదికగా నిలుస్తోంది, కాబట్టి A మరియు R రెండూ సరైనవే.

✍️ Mains Answer Pointers

Question: ఆర్టెమిస్ ఒప్పందాల (Artemis Accords) ముఖ్య ఉద్దేశ్యాలను విశ్లేషించండి. అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష సహకారంలో జోర్డాన్ లాంటి దేశాల చేరిక ఎలాంటి మార్పులు తీసుకురాగలదు? (250 పదాలు)

Answer Pointers:

  • పరిచయం (Introduction): ఆర్టెమిస్ ఒప్పందాలు 2020లో నాసా నేతృత్వంలో ప్రారంభమయ్యాయని, శాంతియుత అంతరిక్ష అన్వేషణ లక్ష్యంగా ఇటీవల 63వ దేశంగా జోర్డాన్ చేరిందని క్లుప్తంగా రాయాలి.
  • రాజకీయ కోణం (Political Dimension): అంతరిక్షంపై ఏ ఒక్క అగ్రరాజ్యానికీ గుత్తాధిపత్యం లేకుండా, అందరూ కలిసి సమిష్టి నిర్ణయాలు తీసుకునే విధానం బలపడుతుంది.
  • ఆర్థిక కోణం (Economic Dimension): అంతరిక్ష వనరుల వెలికితీత మరియు సాంకేతిక పరిజ్ఞాన బదిలీ ద్వారా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు కూడా రాబోయే రోజుల్లో ఆర్థిక ప్రయోజనాలు అందుతాయి.
  • సామాజిక కోణం (Social Dimension): జోర్డాన్ లాంటి దేశాల్లో యువతకు, శాస్త్రవేత్తలకు అంతరిక్ష పరిశోధనల పట్ల ఆసక్తి పెరిగి నూతన ఉపాధి అవకాశాలు మెరుగుపడతాయి.
  • పర్యావరణ కోణం (Environmental Dimension): కక్ష్యలో పేరుకుపోతున్న అంతరిక్ష వ్యర్థాలను (Space debris) సురక్షితంగా తొలగించడం, చారిత్రక లూనార్ ప్రదేశాలను పరిరక్షించడం ఈ ఒప్పందంలోని ముఖ్య నిబంధనలు.
  • అంతర్జాతీయ కోణం (International Dimension): ఆపదలో ఉన్న వ్యోమగాములకు దేశాలు పరస్పరం సహాయం (Rescue operations) చేసుకోవడం ద్వారా ప్రపంచ దేశాల మధ్య శాంతి, సమన్వయం పెరుగుతుంది.
  • ముగింపు (Conclusion): 1967 ఔటర్ స్పేస్ ట్రీటీ స్ఫూర్తిని భవిష్యత్ తరాలకు కొనసాగిస్తూ, ఆధునిక అంతరిక్ష సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి ఆర్టెమిస్ ఒప్పందాలు అత్యుత్తమ వేదికగా నిలుస్తాయి.
  • సూచించిన డేటా/డయాగ్రమ్: ఆర్టెమిస్ అకార్డ్స్ మూలస్తంభాలు (శాంతి, పారదర్శకత, ఆపదలో సహాయం, సైన్స్ డేటా షేరింగ్) చూపే ఒక చిన్న ఫ్లోచార్ట్ వేయవచ్చు.

⚠️ Examiner Trap

  • Trap 1: ఆర్టెమిస్ ఒప్పందాలను ఐక్యరాజ్యసమితి (UN) స్వయంగా ప్రారంభించిందని విద్యార్థులు తరచుగా పొరబడతారు. కానీ వాస్తవం ఏమిటంటే, వీటిని అమెరికా (NASA) మరియు ఇతర 7 దేశాలు కలిసి 2020లో ప్రారంభించాయి.
  • Trap 2: ఈ ఒప్పందం కేవలం 'చంద్రుడి' పై ప్రయోగాలకు మాత్రమే పరిమితం అని అనుకోవడం తప్పు. వాస్తవానికి ఇది అంగారక గ్రహం (Mars), తోకచుక్కలు మరియు గ్రహశకలాల (Asteroids) శాంతియుత పరిశోధనలకు కూడా వర్తిస్తుంది.

🧭 Exam Tip

UPSC Prelims లో దేశాలు మరియు అవి ఇటీవల కుదుర్చుకున్న అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలపై (International Treaties) మ్యాచింగ్ ప్రశ్నలు తరచుగా వస్తాయి. Mains లో సైన్స్ & టెక్నాలజీ (GS-3) విభాగంలో "శాంతియుత అంతరిక్ష అన్వేషణ, ప్రైవేటీకరణ - సవాళ్లు" అనే కోణంలో ఈ టాపిక్ ను తప్పక ప్రిపేర్ అవ్వాలి.