ఏప్రిల్ 26, 2026న జరిగిన ప్రతిష్టాత్మక లండన్ మారథాన్లో కెన్యాకు చెందిన 31 ఏళ్ల సబాస్టియన్ సావే (Sabastian Sawe) సరికొత్త ప్రపంచ రికార్డును సృష్టించాడు. అధికారిక మారథాన్ను (42.195 కి.మీ) రెండు గంటల లోపు (1 గంట 59 నిమిషాల 30 సెకన్లు) పూర్తి చేసిన ప్రపంచంలో మొట్టమొదటి మానవుడిగా అతను అథ్లెటిక్స్ చరిత్రలో నిలిచిపోయాడు. అలాగే మహిళల విభాగంలో ఇథియోపియా క్రీడాకారిణి టిగ్స్ట్ అసెఫా కూడా తన పాత ప్రపంచ రికార్డును తిరగరాసింది. క్రీడా మైలురాళ్ల పరంగా ఇది చాలా ముఖ్యమైన పరిణామం కావడంతో రాబోయే అన్ని పోటీ పరీక్షలకు ఇది అత్యంత కీలకం.
What Happened లండన్ మారథాన్ 2026లో కెన్యా అథ్లెట్ సబాస్టియన్ సావే క్రీడా ప్రపంచంలో సరికొత్త అధ్యాయాన్ని లిఖించాడు. ప్రపంచ అథ్లెటిక్స్ చరిత్రలో మొట్టమొదటిసారిగా ఒక అధికారిక మారథాన్ను రెండు గంటల లోపు (1:59:30) పూర్తి చేసిన వ్యక్తిగా రికార్డు సృష్టించాడు. మహిళల విభాగంలో టిగ్స్ట్ అసెఫా (ఇథియోపియా) 2:15:41 సెకన్లతో తన సొంత ప్రపంచ రికార్డును తానే బద్దలు కొట్టింది.
When & Where ఈ చారిత్రాత్మక రికార్డు ఏప్రిల్ 26, 2026న యునైటెడ్ కింగ్డమ్లోని 'లండన్' నగరంలో జరిగింది. లండన్ మారథాన్ అనేది ప్రతి సంవత్సరం జరిగే ఆరు ప్రతిష్టాత్మక ప్రపంచ మారథాన్ మేజర్లలో (World Marathon Majors) ఒకటి.
Who Is Involved
How It Works మారథాన్ అనేది 42.195 కిలోమీటర్ల సుదీర్ఘ పరుగు పందెం. అథ్లెట్లు ఈ రేసును ఏకధాటిగా రోడ్డుపై పరిగెత్తాల్సి ఉంటుంది. ఆధునిక అథ్లెటిక్ బూట్ల సాంకేతికత (Super shoes) మరియు ఖచ్చితమైన పేసింగ్ (Pacing) వ్యూహాలు అథ్లెట్లు తమ వేగాన్ని నిలకడగా కొనసాగించడానికి సహాయపడతాయి.
Why It Matters ఒక మారథాన్ను 2 గంటల లోపు ముగించడం (Sub-2-hour barrier) అనేది మానవ శారీరక పరిమితులకు మించిన అసాధ్యమైన విషయంగా దశాబ్దాలుగా భావించారు. ఈ అసాధ్యాన్ని సాధ్యం చేయడం ద్వారా సబాస్టియన్ సావే మానవ క్రీడా చరిత్రలో ఎప్పటికీ నిలిచిపోయే ఒక గొప్ప మైలురాయిని చేరుకున్నాడు.
Historical Background గతంలో ఈ అధికారిక ప్రపంచ రికార్డు (2:00:35) కెల్విన్ కిప్టమ్ (కెన్యా) పేరిట ఉండేది. దురదృష్టవశాత్తు, కిప్టమ్ 2024లో కారు ప్రమాదంలో మరణించాడు. అనధికారికంగా 2019లో వియన్నాలో జరిగిన ఒక ప్రత్యేక ఈవెంట్లో ఎలియూడ్ కిప్చోగే (కెన్యా) 2 గంటల లోపు పరిగెత్తినప్పటికీ, అది ప్రపంచ రికార్డుగా గుర్తింపు పొందలేదు.
Previous Related Events 2023 లండన్ మారథాన్లో మహిళల విభాగంలో టిగ్స్ట్ అసెఫా 2:15:50 తో రికార్డు సృష్టించింది. ఆ రికార్డును ఇప్పుడు ఆమే మెరుగుపరుచుకుంది.
Static GK Connection మారథాన్ పరుగు పందెం దూరాన్ని 1924 పారిస్ ఒలింపిక్స్ నుండి 42.195 కి.మీ లేదా 26 మైళ్ల 385 గజాలుగా అంతర్జాతీయ అథ్లెటిక్స్ ఫెడరేషన్ ఖరారు చేసింది. గ్రీకు సైనికుడు 'ఫిడిప్పిడెస్' (Pheidippides) పర్షియన్లపై విజయవార్తను ఏథెన్స్ కు మోసుకొచ్చిన పరుగు ఆధారంగా ఈ క్రీడ పుట్టింది.
Future Impact ఈ రికార్డుతో మిగిలిన అథ్లెట్లు కూడా 2 గంటల మార్క్ను అధిగమించడానికి మరింత ఉత్సాహం చూపిస్తారు. అయితే, అథ్లెటిక్స్ ఫుట్వేర్ సాంకేతికతను (కార్బన్ ప్లేట్ షూస్) నియంత్రించడానికి 'వరల్డ్ అథ్లెటిక్స్' (World Athletics) సంస్థ భవిష్యత్తులో కొత్త నిబంధనలను తీసుకురావచ్చు.
Core Concept: మారథాన్ రేసు మరియు దాని చరిత్ర (The Marathon Race)
Q1. 2026 లండన్ మారథాన్ను 2 గంటల లోపు (1:59:30) పూర్తి చేసి చరిత్ర సృష్టించిన మొట్టమొదటి అథ్లెట్ ఎవరు?
A) కెల్విన్ కిప్టమ్
B) ఎలియూడ్ కిప్చోగే
C) సబాస్టియన్ సావే
D) యోమిఫ్ కెజెల్చా
Answer: C
Explanation: కెన్యాకు చెందిన సబాస్టియన్ సావే 1:59:30 సమయంలో పరుగును పూర్తి చేసి, అధికారిక మారథాన్ను 2 గంటల లోపు ముగించిన తొలి వ్యక్తిగా ప్రపంచ రికార్డు సృష్టించాడు.
Q2. అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల ప్రకారం ఒక మారథాన్ పరుగు పందెం యొక్క అధికారిక దూరం ఎంత?
A) 40.195 కి.మీ
B) 41.195 కి.మీ
C) 42.195 కి.మీ
D) 43.195 కి.మీ
Answer: C
Explanation: 1924 నుండి 42.195 కిలోమీటర్ల (లేదా 26 మైళ్ల 385 గజాలు) దూరాన్ని అంతర్జాతీయ అథ్లెటిక్స్ సమాఖ్య మారథాన్ అధికారిక దూరంగా స్థిరీకరించింది.
Q3. 2026 లండన్ మారథాన్లో కేవలం మహిళల విభాగంలో కొత్త ప్రపంచ రికార్డును (2:15:41) నెలకొల్పిన క్రీడాకారిణి ఎవరు?
A) టిగ్స్ట్ అసెఫా
B) హెలెన్ ఒబిరి
C) జాయ్సిలైన్ జెప్కోస్గేయ్
D) కేథరీన్ డెబ్రన్నర్
Answer: A
Explanation: ఇథియోపియాకు చెందిన టిగ్స్ట్ అసెఫా 2 గంటల 15 నిమిషాల 41 సెకన్లతో (2:15:41) తన పాత రికార్డును తానే బద్దలు కొట్టింది.
Q4. సబాస్టియన్ సావే బద్దలు కొట్టిన పాత పురుషుల ప్రపంచ మారథాన్ రికార్డు (2:00:35) ఏ క్రీడాకారుడి పేరిట ఉండేది?
A) మో ఫరా
B) కెల్విన్ కిప్టమ్
C) ఎలియూడ్ కిప్చోగే
D) యోమిఫ్ కెజెల్చా
Answer: B
Explanation: కెన్యాకే చెందిన కెల్విన్ కిప్టమ్ 2023 చికాగో మారథాన్లో 2:00:35 సమయంతో రికార్డు నెలకొల్పాడు, కానీ అతను 2024లో కారు ప్రమాదంలో మరణించాడు.
Q5. లండన్ మారథాన్ 2026 లో పురుషుల వీల్చైర్ రేసును వరుసగా ఆరోసారి గెలుచుకున్నది ఎవరు?
A) మార్సెల్ హగ్
B) డేవిడ్ వీర్
C) జోష్ కాసిడీ
D) టైలర్ కార్టర్
Answer: A
Explanation: స్విట్జర్లాండ్కు చెందిన మార్సెల్ హగ్ పురుషుల వీల్చైర్ ఈవెంట్ను వరుసగా ఆరోసారి, మొత్తంగా ఎనిమిదోసారి గెలుపొందాడు.
Q6. ప్రతిష్టాత్మక 'ప్రపంచ మారథాన్ మేజర్స్లో' (World Marathon Majors) భాగం కాని నగరం ఏది?
A) బోస్టన్
B) బెర్లిన్
C) పారిస్
D) చికాగో
Answer: C
Explanation: పారిస్ మారథాన్ ప్రపంచ మారథాన్ మేజర్స్లో భాగం కాదు. (టోక్యో, బోస్టన్, లండన్, బెర్లిన్, చికాగో, న్యూయార్క్ సిటీ మాత్రమే మేజర్స్ గా పరిగణించబడతాయి).
PYQ 1:
ప్రపంచ అథ్లెటిక్స్ కు సంబంధించి ఇటీవల వార్తల్లో నిలిచిన 'సబాస్టియన్ సావే' ఏ దేశానికి చెందిన క్రీడాకారుడు?
A) ఇథియోపియా
B) కెన్యా
C) ఉగాండా
D) జమైకా
Answer: B. కెన్యాకు చెందిన సబాస్టియన్ సావే లండన్ మారథాన్ 2026లో 2 గంటల లోపు రేసును ముగించి చరిత్ర సృష్టించాడు.
PYQ 2:
మారథాన్ ప్రపంచ రికార్డుల గురించి ఈ క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
1. లండన్ మారథాన్ 2026లో యోమిఫ్ కెజెల్చా కూడా మారథాన్ను 2 గంటల లోపే పూర్తి చేశాడు.
2. మహిళల మారథాన్ ప్రపంచ రికార్డు ప్రస్తుతానికి కెన్యా క్రీడాకారిణి పేరిట ఉంది.
పైన పేర్కొన్న వాటిలో ఏది/ఏవి సరైనవి?
A) 1 మాత్రమే
B) 2 మాత్రమే
C) 1 మరియు 2
D) ఏదీ కాదు
Answer: A. ఇథియోపియాకు చెందిన యోమిఫ్ కెజెల్చా (1:59:41) కూడా రెండు గంటల లోపే ముగించాడు కాబట్టి మొదటి వాక్యం సరైనది. కానీ, మహిళల రికార్డు ఇథియోపియాకు చెందిన టిగ్స్ట్ అసెఫా పేరిట ఉంది కాబట్టి రెండవ వాక్యం తప్పు.
Question: "ఆధునిక క్రీడలలో అథ్లెట్ల అసాధారణ విజయాలు మానవ పరిమితులకు హద్దులు లేవని నిరూపిస్తున్నాయి. ఇటీవలి లండన్ మారథాన్ రికార్డును ఉదహరిస్తూ, క్రీడాకారుల శారీరక సామర్థ్యాన్ని పెంచడంలో ఆధునిక క్రీడా సాంకేతికత (Sports Technology) పాత్రను విశ్లేషించండి." (250 words)
Answer Pointers:
రాబోయే SSC, RRB మరియు State PSC పరీక్షలలో క్రీడలు (Sports) విభాగం నుండి "సబాస్టియన్ సావే" మరియు "టిగ్స్ట్ అసెఫా" పేర్లు నేరుగా వన్-లైనర్ ప్రశ్నలుగా వచ్చే అవకాశం నూరు శాతం ఉంది. ముఖ్యంగా మారథాన్ దూరం (42.195 కి.మీ) ఎప్పుడూ అడిగే స్టాటిక్ జీకే బిట్. ఇవి తప్పనిసరిగా గుర్తుపెట్టుకోండి.