సమోవా రాజధాని అపియా వేదికగా జరిగిన కామన్వెల్త్ యూత్, జూనియర్ వెయిట్లిఫ్టింగ్ ఛాంపియన్షిప్స్ మరియు యూనివర్సల్ కప్లో భారత క్రీడాకారులు అద్భుత ప్రదర్శన కనబరిచారు. పోటీల రెండో రోజు సునీల్ సింగ్, ఐసాంగ్ఫా గొగోయ్, అభినోబ్ గొగోయ్ మరియు చారు పెసి తమ విభాగాల్లో నాలుగు స్వర్ణ పతకాలను భారత్కు అందించారు. జాతీయ స్థాయిలో భారత్ అందిస్తున్న క్రీడా శిక్షణ ఎంత పటిష్టంగా ఉందో ఈ అపూర్వ విజయం నిరూపించింది. రాబోయే ఎస్ఎస్సీ, రైల్వే మరియు పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ పరీక్షల్లో స్పోర్ట్స్ కరెంట్ అఫైర్స్ విభాగంలో ఈ అంశం అత్యంత కీలకం.
సమోవా దేశంలో జరుగుతున్న కామన్వెల్త్ యూత్ మరియు జూనియర్ వెయిట్లిఫ్టింగ్ ఛాంపియన్షిప్స్, మరియు యూనివర్సల్ కప్ (సీనియర్ ఈవెంట్) పోటీలలో భారత వెయిట్లిఫ్టర్లు అసాధారణ ప్రతిభ కనబరిచి నాలుగు స్వర్ణ పతకాలను కైవసం చేసుకున్నారు. సునీల్ సింగ్, ఐసాంగ్ఫా గొగోయ్, అభినోబ్ గొగోయ్, చారు పెసి తమ తమ బరువు విభాగాల్లో ఈ పతకాలను సాధించారు.
ఈ ప్రతిష్టాత్మక క్రీడా పోటీలు ఏప్రిల్ 2026లో సమోవా (Samoa) దేశ రాజధాని అయిన అపియా (Apia) నగరంలో జరిగాయి.
ఈ పోటీలలో భారత అథ్లెట్లు సునీల్ సింగ్ (65 కిలోలు), ఐసాంగ్ఫా గొగోయ్ (58 కిలోలు), అభినోబ్ గొగోయ్ (71 కిలోలు), మరియు చారు పెసి (యూనివర్సల్ కప్ - 65 కిలోలు) పాల్గొన్నారు. భారత వెయిట్లిఫ్టింగ్ ఫెడరేషన్ (IWF) మరియు స్పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (SAI) వీరికి పూర్తి సహకారం అందించాయి.
వెయిట్లిఫ్టింగ్ పోటీల్లో గెలుపును రెండు ప్రధాన దశల ద్వారా నిర్ధారిస్తారు. మొదటిది 'స్నాచ్' (Snatch) విధానం కాగా, రెండవది 'క్లీన్ అండ్ జెర్క్' (Clean & Jerk). ఈ రెండు పద్ధతుల్లో ఒక క్రీడాకారుడు ఎత్తిన గరిష్ట బరువుల మొత్తాన్ని (Total Lift) కలిపి తుది విజేతను ప్రకటిస్తారు.
ఈ విజయాలు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో భారత క్రీడాకారుల పెరుగుతున్న సత్తాను మరియు పటిష్టమైన గ్రాస్రూట్ శిక్షణా వ్యవస్థను చాటిచెబుతున్నాయి. పోటీ పరీక్షలకు సన్నద్ధమయ్యే అభ్యర్థులకు, ముఖ్యంగా ఎస్ఎస్సీ, రైల్వేస్ వంటి కేంద్ర ప్రభుత్వ పరీక్షల్లో 'స్పోర్ట్స్ కరెంట్ అఫైర్స్' కింద ఇవి నేరుగా అడిగే అవకాశం ఉంది.
కామన్వెల్త్ వెయిట్లిఫ్టింగ్ ఛాంపియన్షిప్స్ కామన్వెల్త్ దేశాల మధ్య క్రీడా నైపుణ్యాన్ని పెంపొందించడానికి ప్రతి సంవత్సరం లేదా రెండేళ్లకోసారి నిర్వహిస్తారు. భారతదేశం చారిత్రాత్మకంగా వెయిట్లిఫ్టింగ్లో, ముఖ్యంగా కామన్వెల్త్ క్రీడల్లో అత్యధిక ఆధిపత్యం ప్రదర్శించే దేశాలలో ఒకటి.
ఇంతకుముందు 2022 కామన్వెల్త్ గేమ్స్ మరియు ఆసియా ఛాంపియన్షిప్లలో సైతం మీరాబాయి చాను, జెరెమీ లాల్రినుంగా వంటి భారత వెయిట్లిఫ్టర్లు స్వర్ణ పతకాలను సాధించి చరిత్ర సృష్టించిన విషయం తెలిసిందే.
సమోవా అనేది ఓషియానియా (Oceania) ఖండంలోని ఒక చిన్న ద్వీప దేశం. దీని రాజధాని అపియా, కరెన్సీ తాలా (Tala). వెయిట్లిఫ్టింగ్ క్రీడలో నిబంధనలను 'ఇంటర్నేషనల్ వెయిట్లిఫ్టింగ్ ఫెడరేషన్ (IWF)' నిర్ణయిస్తుంది.
ఈ యువ అథ్లెట్ల విజయం రాబోయే ఆసియా క్రీడలు, కామన్వెల్త్ గేమ్స్ మరియు ఒలింపిక్స్ వంటి మెగా స్పోర్టింగ్ ఈవెంట్లలో భారత్ తరపున మరిన్ని పతకాలను సాధించడానికి బలమైన పునాదిగా మారుతుంది.
Core Concept: వెయిట్లిఫ్టింగ్ క్రీడ - నిబంధనలు మరియు పద్ధతులు (Weightlifting - Rules & Methods)
Q1. ఇటీవల కామన్వెల్త్ యూత్, జూనియర్ వెయిట్లిఫ్టింగ్ ఛాంపియన్షిప్స్ ఎక్కడ జరిగాయి?
A) సిడ్నీ, ఆస్ట్రేలియా
B) అపియా, సమోవా
C) వెల్లింగ్టన్, న్యూజిలాండ్
D) సువా, ఫిజీ
Answer: B
Explanation: ఈ క్రీడా పోటీలు ఓషియానియా ద్వీప దేశమైన సమోవా రాజధాని అపియాలో ఘనంగా జరిగాయి.
Q2. మహిళల 58 కిలోల విభాగంలో కామన్వెల్త్ యూత్ వెయిట్లిఫ్టింగ్లో స్వర్ణం సాధించిన భారతీయ క్రీడాకారిణి ఎవరు?
A) బెల్లానా హారిక
B) కరంగి తరంగిణి
C) భూమిక మోహితే
D) ఐసాంగ్ఫా గొగోయ్
Answer: D
Explanation: ఐసాంగ్ఫా గొగోయ్ మహిళల 58 కిలోల విభాగంలో మొత్తం 185 కిలోల బరువు ఎత్తి పసిడి పతకాన్ని కైవసం చేసుకుంది.
Q3. పురుషుల 71 కిలోల విభాగంలో 284 కిలోల బరువును ఎత్తి స్వర్ణ పతకం గెలుచుకున్నది ఎవరు?
A) అభినోబ్ గొగోయ్
B) సునీల్ సింగ్
C) చారు పెసి
D) అభిషేక్ నిపానే
Answer: A
Explanation: అభినోబ్ గొగోయ్ తన విభాగం (71 కిలోలు) లో అద్భుత ప్రతిభ కనబరిచి 284 కిలోలతో బంగారు పతకం సాధించాడు.
Q4. యూనివర్సల్ కప్ (సీనియర్ విభాగం) పురుషుల 65 కిలోల కేటగిరీలో బంగారు పతకం సాధించిన చారు పెసి ఏ రాష్ట్రానికి చెందినవాడు?
A) మణిపూర్
B) అస్సాం
C) అరుణాచల్ ప్రదేశ్
D) హర్యానా
Answer: C
Explanation: అరుణాచల్ ప్రదేశ్కు చెందిన చారు పెసి యూనివర్సల్ కప్లో 289 కిలోలు ఎత్తి భారత్కు స్వర్ణం అందించాడు.
Q5. ప్రస్తుత భారత వెయిట్లిఫ్టింగ్ ఫెడరేషన్ (Indian Weightlifting Federation) అధ్యక్షుడు ఎవరు?
A) నరీందర్ బాత్రా
B) సహదేవ్ యాదవ్
C) బ్రిజ్ భూషణ్ శరణ్ సింగ్
D) పి.టి. ఉష
Answer: B
Explanation: సహదేవ్ యాదవ్ ప్రస్తుతం భారత వెయిట్లిఫ్టింగ్ ఫెడరేషన్ అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు నిర్వర్తిస్తున్నారు.
Q6. వెయిట్లిఫ్టింగ్ క్రీడలో ఒకే కదలికలో బార్బెల్ను నేలమీద నుంచి తలపైకి వేగంగా ఎత్తే పద్ధతిని ఏమంటారు?
A) స్నాచ్ (Snatch)
B) డెడ్లిఫ్ట్ (Deadlift)
C) క్లీన్ అండ్ జెర్క్ (Clean & Jerk)
D) పవర్ లిఫ్ట్ (Powerlift)
Answer: A
Explanation: ఒకే నిరంతర కదలికతో బరువును తల పైకి ఎత్తే విధానాన్ని వెయిట్లిఫ్టింగ్ పరిభాషలో 'స్నాచ్' అంటారు.
PYQ 1:
ప్రకటన (A): సమోవాలో జరిగిన కామన్వెల్త్ యూత్ వెయిట్లిఫ్టింగ్ ఛాంపియన్షిప్లో భారత్ అద్భుత విజయాలను నమోదు చేసింది.
కారణం (R): ఖేలో ఇండియా మరియు టార్గెట్ ఒలింపిక్ పోడియం స్కీమ్ (TOPS) లాంటి ప్రభుత్వ పథకాలు యువ క్రీడాకారుల శిక్షణలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.
A) A మరియు R రెండూ సరైనవి, మరియు R అనేది A కు సరైన వివరణ.
B) A మరియు R రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కు సరైన వివరణ కాదు.
C) A సరైనది, కానీ R తప్పు.
D) A తప్పు, కానీ R సరైనది.
Answer: A
Explanation: భారత్ గ్రాస్రూట్ స్థాయి నుండి మెరుగైన శిక్షణ ఇవ్వడం వల్లే అంతర్జాతీయ పోటీల్లో ఈ స్థాయి విజయాలు సాధ్యమవుతున్నాయి, కాబట్టి కారణం సరైనదే.
PYQ 2:
వెయిట్లిఫ్టింగ్ క్రీడకు సంబంధించి ఈ క్రింది వ్యాఖ్యలను పరిశీలించండి:
1. పోటీలలో విజేతలను కేవలం 'క్లీన్ అండ్ జెర్క్' లో ఎత్తిన బరువు ఆధారంగా మాత్రమే ప్రకటిస్తారు.
2. స్నాచ్ విధానంలో బరువును ఒకే కదలికలో నేల మీద నుండి తలపైకి ఎత్తాలి.
పైన ఇచ్చిన వ్యాఖ్యలలో ఏది/ఏవి సరైనది/సరైనవి?
A) 1 మాత్రమే
B) 2 మాత్రమే
C) 1 మరియు 2 రెండూ
D) ఏదీ కాదు
Answer: B
Explanation: వ్యాఖ్య 1 తప్పు ఎందుకంటే విజేతను స్నాచ్ మరియు క్లీన్ & జెర్క్ రెండింటిలో ఎత్తిన మొత్తం బరువు ఆధారంగా ప్రకటిస్తారు. వ్యాఖ్య 2 ఖచ్చితమైనది.
Question: అంతర్జాతీయ క్రీడా వేదికలైన కామన్వెల్త్ మరియు ఒలింపిక్ క్రీడలలో భారతదేశ ఎదుగుదలలో వెయిట్లిఫ్టింగ్ పాత్రను విశ్లేషించండి. గ్రాస్రూట్ స్థాయిలో ప్రభుత్వ విధానాలు దీనికి ఎలా దోహదపడుతున్నాయి? (250 పదాలు)
ఎస్ఎస్సీ, బ్యాంకింగ్ మరియు రైల్వే పరీక్షల కోసం క్రీడాకారుల పేర్లు, వారు గెలుచుకున్న పతకాలు మరియు వారు ఆడే ఆట పేర్లు (బరువు విభాగం సహా) డైరెక్ట్గా చదువుకోండి. యూపీఎస్సీ మరియు స్టేట్ పీఎస్సీల కోసం స్పోర్ట్స్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ సంబంధిత ప్రభుత్వ విధానాల (Khelo India, TOPS) మీద దృష్టి పెట్టండి.