ఆంధ్రప్రదేశ్లోని శ్రీ సత్యసాయి జిల్లా పుట్టపర్తిలో భారతదేశ ప్రతిష్టాత్మక అడ్వాన్స్డ్ మీడియం కాంబాట్ ఎయిర్క్రాఫ్ట్ (AMCA) కోసం ఒక భారీ 'ఎయిర్క్రాఫ్ట్ ఇంటిగ్రేషన్ మరియు ఫ్లైట్ టెస్టింగ్ కాంప్లెక్స్' ఏర్పాటు కానుంది. మే 2026లో ఏపీ ప్రభుత్వం మరియు భారత రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖల మధ్య జరిగిన ఒప్పందం ప్రకారం DRDO ఆధ్వర్యంలోని ADA దీనిని నిర్మిస్తుంది. దేశీయ రక్షణ రంగంలో ఆత్మనిర్భరత సాధించడానికి మరియు ఏపీని రక్షణ రంగ హబ్గా మార్చడానికి ఈ ప్రాజెక్ట్ పోటీ పరీక్షల దృష్ట్యా ఎంతో కీలకం.
భారతదేశ స్వదేశీ రక్షణ సామర్థ్యాలను బలోపేతం చేసే దిశగా, ఆంధ్రప్రదేశ్లోని పుట్టపర్తి (శ్రీ సత్యసాయి జిల్లా)లో ఒక బృహత్తర "ఎయిర్క్రాఫ్ట్ ఇంటిగ్రేషన్ మరియు ఫ్లైట్ టెస్టింగ్ కాంప్లెక్స్"ను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. మే 2026లో ఏపీ ప్రభుత్వం, భారత రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ మధ్య జరిగిన చర్చల అనంతరం ఈ వ్యూహాత్మక ప్రాజెక్టుకు తుది ఆమోదం లభించింది.
మే 2026లో ఈ ప్రకటన వెలువడింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, శ్రీ సత్యసాయి జిల్లాలోని పుట్టపర్తి ఎయిర్పోర్ట్ పరిసర ప్రాంతాల్లో ఈ కేంద్రాన్ని స్థాపిస్తున్నారు.
దేశీయంగా అభివృద్ధి చేస్తున్న 5వ తరం అడ్వాన్స్డ్ మీడియం కాంబాట్ ఎయిర్క్రాఫ్ట్ (AMCA) ప్రాజెక్టుకు ఇది వెన్నెముకగా నిలుస్తుంది. రక్షణ రంగంలో ఆత్మనిర్భరతను సాధించేందుకు, రాష్ట్రాన్ని ఏరోస్పేస్ హబ్గా మార్చేందుకు ఇది ఎంతో కీలకం.
ఇటీవలి కాలంలో తేజస్ (LCA) ఎంకే-1ఏ (Tejas Mk-1A) ప్రాజెక్టు విజయవంతం కావడం మరియు హెచ్ఏఎల్ (HAL) ద్వారా కొత్త డిఫెన్స్ మ్యానుఫ్యాక్చరింగ్ కారిడార్లను ప్రోత్సహించడం దీనికి అనుబంధంగా జరిగిన పరిణామాలు.
రాబోయే రోజుల్లో ఈ కాంప్లెక్స్ ద్వారా ఏరోస్పేస్ ఆధారిత MSME లకు విస్తృత అవకాశాలు పెరుగుతాయి. ప్రొపల్షన్ సిస్టమ్స్, డ్రోన్ టెక్నాలజీ తయారీలో దేశం గ్లోబల్ మార్కెట్లో పోటీపడే స్థాయికి చేరుకుంటుంది.
Core Concept: Advanced Medium Combat Aircraft (AMCA) Program
Q1. ఇటీవల AMCA ఎయిర్క్రాఫ్ట్ ఫ్లైట్ టెస్టింగ్ కాంప్లెక్స్ ఏర్పాటు చేయడానికి ఏ రాష్ట్రం ఎంపికైంది?
A) కర్ణాటక
B) ఆంధ్రప్రదేశ్
C) మహారాష్ట్ర
D) గుజరాత్
Answer: B
Explanation: ఆంధ్రప్రదేశ్లోని శ్రీ సత్యసాయి జిల్లా పుట్టపర్తిలో ఈ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయనున్నారు.
Q2. AMCA ప్రాజెక్టుకు సంబంధించి కింది వాటిలో నోడల్ ఏజెన్సీ ఏది?
A) ఇస్రో (ISRO)
B) ఏరోనాటికల్ డెవలప్మెంట్ ఏజెన్సీ (ADA)
C) భారత్ ఎలక్ట్రానిక్స్ లిమిటెడ్ (BEL)
D) కౌన్సిల్ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్ (CSIR)
Answer: B
Explanation: DRDO కింద పనిచేసే ADA (Aeronautical Development Agency) ఈ ప్రాజెక్టును అమలు చేస్తోంది.
Q3. పుట్టపర్తిలోని ఫ్లైట్ టెస్టింగ్ కాంప్లెక్స్ కోసం ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మొత్తం ఎన్ని ఎకరాలు కేటాయించింది?
A) 200 ఎకరాలు
B) 250 ఎకరాలు
C) 300 ఎకరాలు
D) 350 ఎకరాలు
Answer: D
Explanation: ఫ్లైట్ టెస్టింగ్ ప్రాజెక్టు మరియు రెసిడెన్షియల్ టౌన్షిప్ కోసం కలిపి మొత్తం 350 ఎకరాలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కేటాయించింది.
Q4. రక్షణ పరిభాషలో "AMCA" అనగా ఏమిటి?
A) Advanced Military Combat Aircraft
B) Advanced Medium Combat Aircraft
C) Aerospace Medium Combat Aviation
D) Armed Military Combat Aerospace
Answer: B
Explanation: AMCA అనగా అడ్వాన్స్డ్ మీడియం కాంబాట్ ఎయిర్క్రాఫ్ట్, ఇది భారతదేశపు 5వ తరం యుద్ధ విమానం.
Q5. ఏపీ డిఫెన్స్ అండ్ ఏరోస్పేస్ పాలసీ యొక్క ఏ వెర్షన్ కింద ఈ ప్రాజెక్టును ప్రోత్సహిస్తున్నారు?
A) పాలసీ 1.0
B) పాలసీ 2.0
C) పాలసీ 3.0
D) పాలసీ 4.0
Answer: D
Explanation: ఏపీ డిఫెన్స్ & ఏరోస్పేస్ పాలసీ 4.0 ప్రకారం ఈ కేంద్రాన్ని మరియు పారిశ్రామిక అభివృద్ధిని ముందుకు తీసుకువెళ్తున్నారు.
Q6. పుట్టపర్తి విమానాశ్రయం రన్వేను ఈ ప్రాజెక్ట్ కింద ఎంత పొడవుకు విస్తరించనున్నారు?
A) 8,000 అడుగులు
B) 10,000 అడుగులు
C) 12,000 అడుగులు
D) 15,000 అడుగులు
Answer: B
Explanation: భారీ విమానాల ఫ్లైట్ టెస్టింగ్కు అనుకూలంగా రన్వే పొడవును 10,000 అడుగులకు విస్తరిస్తారు.
PYQ 1:
భారతదేశ రక్షణ రంగంలో DRDO పాత్రను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, "ఆత్మనిర్భర్ భారత్" కింద స్వదేశీకరణ ఎలా వేగవంతమైంది?
Answer: AMCA, బ్రహ్మోస్, అగ్ని క్షిపణుల వంటి ప్రాజెక్టుల ద్వారా DRDO రక్షణ రంగంలో 'మేక్ ఇన్ ఇండియా'ను వేగవంతం చేసి, విదేశీ దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని గణనీయంగా తగ్గిస్తోంది.
PYQ 2:
ప్రతిపాదన (A): ఆంధ్రప్రదేశ్లోని పుట్టపర్తిని AMCA ఫ్లైట్ టెస్టింగ్ కేంద్రంగా ఎంపిక చేశారు.
కారణం (R): రక్షణ పరికరాల తయారీ మరియు ఏరోస్పేస్ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడానికి ఏపీ ప్రభుత్వం డిఫెన్స్ పాలసీ 4.0 వంటి అనుకూలమైన విధానాలను రూపొందించింది.
A) A మరియు R రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ.
B) A మరియు R రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు.
C) A సరైనది కానీ R తప్పు.
D) A తప్పు కానీ R సరైనది.
Answer: A (A మరియు R రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ.) రక్షణ శాఖ నిర్ణయంతో పాటు ఏపీ ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహం మరియు భూ కేటాయింపుల విధానాలు పుట్టపర్తి ఎంపికకు దోహదపడ్డాయి.
Question: రక్షణ రంగంలో ఆత్మనిర్భరతను సాధించడంలో "AMCA" (Advanced Medium Combat Aircraft) ప్రాజెక్ట్ యొక్క ప్రాముఖ్యతను విశ్లేషించండి. ఈ ప్రాజెక్టుతో ఆంధ్రప్రదేశ్లో పారిశ్రామిక మరియు ఆర్థిక అభివృద్ధి ఎలా ముడిపడి ఉంది? (250 పదాలు)
Pointers:
యూపీఎస్సీ (UPSC) మరియు ఏపీపీఎస్సీ (APPSC) ప్రిలిమ్స్లో "AMCA ప్రాజెక్ట్ లక్షణాలు", దాని నోడల్ ఏజెన్సీల (DRDO/ADA) గురించి నేరుగా అడిగే అవకాశం ఎక్కువ. మెయిన్స్లో పేపర్-3 (సైన్స్ & టెక్నాలజీ) విభాగంలో "రక్షణ రంగంలో స్వదేశీకరణ (Indigenization of Defence Sector)" కింద దీన్ని బెస్ట్ ఎగ్జాంపుల్గా వాడొచ్చు.