2026 మే 9న పశ్చిమ బెంగాల్ 9వ ముఖ్యమంత్రిగా సువేందు అధికారి బాధ్యతలు స్వీకరించారు. భారతీయ జనతా పార్టీ (బీజేపీ) తరపున పశ్చిమ బెంగాల్కు ముఖ్యమంత్రి అయిన మొట్టమొదటి వ్యక్తిగా ఆయన రికార్డు సృష్టించారు. 294 స్థానాలున్న అసెంబ్లీలో 207 స్థానాలను కైవసం చేసుకుని బీజేపీ చారిత్రక విజయం సాధించింది. మరోవైపు, తమిళనాడులో నటుడు విజయ్ స్థాపించిన తమిళగ వెట్రి కజగం (TVK) పార్టీకి వామపక్ష పార్టీలైన సీపీఐ, సీపీఎం తమ బేషరతు మద్దతును ప్రకటించాయి. పోటీ పరీక్షల దృష్ట్యా, ముఖ్యమంత్రి నియామకం, ఎన్నికల వ్యవస్థ మరియు గవర్నర్ అధికారాలకు సంబంధించిన రాజ్యాంగ నిబంధనలు అత్యంత కీలకం.
What Happened
పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రంలో సుదీర్ఘకాలం అధికారంలో ఉన్న తృణమూల్ కాంగ్రెస్ (TMC) పార్టీకి అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో పరాజయం ఎదురైంది. భారీ మెజారిటీతో విజయం సాధించిన బీజేపీ తరపున సువేందు అధికారి శాసనసభాపక్ష నేతగా ఎన్నికయ్యారు. మే 9, 2026 నాడు ఆయన రాష్ట్రానికి కొత్త ముఖ్యమంత్రిగా పదవీ ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. ఆయనతో పాటు మరో ఐదుగురు మంత్రులు కూడా ప్రమాణం చేశారు.
When & Where
ఈ చారిత్రాత్మక ప్రమాణ స్వీకారోత్సవం మే 9, 2026న పశ్చిమ బెంగాల్ రాజధాని కోల్కతాలోని ప్రసిద్ధ 'బ్రిగేడ్ పరేడ్ గ్రౌండ్'లో జరిగింది. ఇదే సమయంలో, దక్షిణ భారతదేశంలోని తమిళనాడులో వామపక్షాలు (CPI, CPI-M) నూతన రాజకీయ పార్టీ అయిన TVK కి మద్దతు తెలుపుతూ కీలక రాజకీయ పరిణామానికి తెరతీశాయి.
Who Is Involved
- సువేందు అధికారి: పశ్చిమ బెంగాల్ నూతన (9వ) ముఖ్యమంత్రి.
- ఆర్.ఎన్. రవి: పశ్చిమ బెంగాల్ గవర్నర్, ఆయన ముఖ్యమంత్రితో ప్రమాణం చేయించారు.
- భారతీయ జనతా పార్టీ (BJP): ఎన్నికల్లో విజయం సాధించిన ప్రధాన రాజకీయ పార్టీ.
- సీపీఐ & సీపీఎం: తమిళనాడులో విజయ్ పార్టీ (TVK) కి మద్దతు ప్రకటించిన వామపక్ష పార్టీలు.
How It Works
- ఎన్నికల ఫలితాలు: రాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికల్లో ఒక పార్టీ లేదా కూటమి స్పష్టమైన మెజారిటీ (294 లో 148 సీట్లు) సాధించాలి.
- శాసనసభాపక్ష నేత ఎన్నిక: మెజారిటీ సాధించిన పార్టీ తమ ఎమ్మెల్యేల సమావేశాన్ని నిర్వహించి, ఒక నాయకుడిని (సువేందు అధికారి) ఎన్నుకుంటుంది.
- ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు ఆహ్వానం: ఎన్నుకోబడిన నాయకుడు గవర్నర్ను కలిసి ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసేందుకు అవకాశం ఇవ్వాలని కోరుతారు.
- ప్రమాణ స్వీకారం: రాజ్యాంగంలోని నిబంధనలకు లోబడి, గవర్నర్ కొత్త ముఖ్యమంత్రి చేత మరియు ఆయన సలహా మేరకు ఇతర మంత్రుల చేత ప్రమాణం చేయిస్తారు.
Why It Matters
- రాజకీయ ప్రాముఖ్యత: ఒక రాష్ట్రంలో దశాబ్దాల రాజకీయ ఆధిపత్యం ముగిసి, పూర్తి భిన్నమైన సిద్ధాంతాలు గల పార్టీ తొలిసారి అధికారంలోకి రావడం.
- రాజ్యాంగ ప్రాముఖ్యత: ఆర్టికల్ 164 ప్రకారం గవర్నర్ విచక్షణ అధికారాలు మరియు మంత్రిమండలి నియామక ప్రక్రియ యూపీఎస్సీ (UPSC) పాలిటీ సిలబస్కు కీలకం.
- భవిష్యత్ పరిణామాలు: పశ్చిమ బెంగాల్లో అభివృద్ధి నమూనా మార్పు మరియు తమిళనాడులో కొత్త రాజకీయ సమీకరణాలు రాబోయే జాతీయ ఎన్నికలపై ప్రభావం చూపుతాయి.
Historical Background
- 1977-2011: పశ్చిమ బెంగాల్లో 34 సంవత్సరాల పాటు సుదీర్ఘంగా వామపక్ష సంఘటన (Left Front) అధికారంలో ఉంది.
- 2011: మమతా బెనర్జీ నేతృత్వంలోని తృణమూల్ కాంగ్రెస్ వామపక్షాల పాలనకు ముగింపు పలికి అధికారంలోకి వచ్చింది.
- 2026: వరుసగా 15 ఏళ్ల TMC పాలనకు ముగింపు పలికి బీజేపీ తొలిసారిగా బెంగాల్లో ప్రభుత్వ పగ్గాలు చేపట్టింది.
Previous Related Events
- 2021 బెంగాల్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలు: ఆ ఎన్నికల్లో మమతా బెనర్జీ పార్టీ భారీ విజయం సాధించినప్పటికీ, నందిగ్రామ్ నియోజకవర్గంలో ఆమె సువేందు అధికారి చేతిలో ఓడిపోయారు.
- 2024 లోక్సభ ఎన్నికలు: దేశవ్యాప్తంగా జరిగిన ఎన్నికల్లో పశ్చిమ బెంగాల్ మరియు తమిళనాడు రాష్ట్రాల రాజకీయాల్లో కీలక మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి.
- విజయ్ రాజకీయ ప్రవేశం (TVK): తమిళనాడు నటుడు విజయ్ 2024లో పార్టీని స్థాపించి, రాబోయే అసెంబ్లీ ఎన్నికలే లక్ష్యంగా పావులు కదుపుతున్నారు.
Static GK Connection
- ఆర్టికల్ 164: ముఖ్యమంత్రిని గవర్నర్ నియమిస్తారు. ఇతర మంత్రులను ముఖ్యమంత్రి సలహా మేరకు గవర్నర్ నియమిస్తారు.
- 91వ రాజ్యాంగ సవరణ (2003): ఒక రాష్ట్ర మంత్రివర్గంలో ముఖ్యమంత్రితో సహా మంత్రుల మొత్తం సంఖ్య ఆ రాష్ట్ర శాసనసభ సభ్యుల సంఖ్యలో 15 శాతానికి మించకూడదు.
India & World Comparison
భారతదేశంలో పార్లమెంటరీ విధానం అమల్లో ఉంది. రాష్ట్ర స్థాయిలో కూడా ఇదే విధానం ఉంటుంది (వెస్ట్మిన్స్టర్ మోడల్). బ్రిటన్ తరహాలో పేరుకు మాత్రమే అధిపతి (గవర్నర్) ఉండి, వాస్తవాధికారాలు ముఖ్యమంత్రి చేతిలో ఉంటాయి. అమెరికాలో లాగా రాష్ట్రానికి నేరుగా ఎన్నుకోబడిన ప్రెసిడెంట్ (గవర్నర్) వ్యవస్థ మనకు లేదు.
Future Impact
- పాలనా పరమైన మార్పులు: కొత్త ప్రభుత్వం కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకాలను రాష్ట్రంలో వేగవంతంగా అమలు చేసే అవకాశం ఉంది.
- కూటమి రాజకీయాలు: తమిళనాడులో TVK మరియు వామపక్షాల కలయిక ద్రావిడ పార్టీల ఓటు బ్యాంకుపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
- శాంతి భద్రతలు: బెంగాల్లో తరచుగా జరిగే రాజకీయ హింసను అరికట్టడానికి కొత్త ప్రభుత్వం తీసుకునే చర్యలపై అందరి దృష్టి ఉంటుంది.
🔑 Key Points for Revision
- పశ్చిమ బెంగాల్ 9వ ముఖ్యమంత్రిగా సువేందు అధికారి ప్రమాణం చేశారు.
- బీజేపీ తరపున ఆ రాష్ట్రానికి సీఎం అయిన తొలి వ్యక్తి ఆయనే.
- రాజ్యాంగంలోని 164వ ఆర్టికల్ ముఖ్యమంత్రి నియామకాన్ని నిర్దేశిస్తుంది.
- రాష్ట్ర గవర్నర్ ఆర్.ఎన్. రవి మంత్రుల చేత ప్రమాణం చేయించారు.
- బెంగాల్ అసెంబ్లీ మొత్తం స్థానాలు 294 కాగా, బీజేపీకి 207 వచ్చాయి.
- సువేందు అధికారి భవానీపూర్, నందిగ్రామ్ స్థానాల నుంచి గెలుపొందారు.
- కొత్త ప్రభుత్వం రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ 165వ జయంతి రోజున కొలువుదీరింది.
- సీఎం ప్రజా సమస్యల కోసం 'జనతా దర్బార్'ను ప్రవేశపెట్టారు.
- తమిళనాడులో సీపీఐ, సీపీఎం పార్టీలు TVK కి మద్దతు ఇచ్చాయి.
- TVK అంటే తమిళగ వెట్రి కజగం, దీని స్థాపకుడు నటుడు విజయ్.
- ఆర్టికల్ 163 ప్రకారం గవర్నర్కు సలహా ఇవ్వడానికి మంత్రిమండలి ఉంటుంది.
- మంత్రుల సంఖ్య శాసనసభ స్థానాల్లో 15% మించకూడదు (91వ సవరణ).
- ముఖ్యమంత్రి రాష్ట్రంలో వాస్తవ కార్యనిర్వాహక అధినేత (De facto executive).
- ఒకరు మంత్రి లేదా సీఎం కావాలంటే 6 నెలల్లోపు చట్టసభకు ఎన్నిక కావాలి.
- భారతీయ పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ బ్రిటన్ రాజ్యాంగం నుంచి గ్రహించబడింది.
🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)
Core Concept: ముఖ్యమంత్రి నియామకం (Appointment of Chief Minister)
- Definition: రాష్ట్ర పరిపాలనలో మంత్రిమండలికి నాయకత్వం వహించే ప్రభుత్వ వాస్తవ అధినేతను ముఖ్యమంత్రి అంటారు.
- Constitutional / Legal Basis: భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 164(1).
- Scientific / Economic Principle: ప్రజాస్వామ్య ప్రాతినిధ్య సూత్రం (Principles of Democratic Representation).
- How it connects to this event: పశ్చిమ బెంగాల్లో మెజారిటీ సాధించిన పార్టీ నాయకుడిగా సువేందు అధికారిని గవర్నర్ ఆర్టికల్ 164 కింద సీఎంగా నియమించారు.
- Origin & History: 1950లో రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చినప్పటి నుండి పార్లమెంటరీ తరహా ప్రజాస్వామ్యంలో ఈ విధానం అమలవుతోంది.
- Key milestone 1: ఎస్.ఆర్. బొమ్మై కేసు (1994) - అసెంబ్లీలోనే మెజారిటీ నిరూపించుకోవాలని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు.
- Key milestone 2: 91వ రాజ్యాంగ సవరణ (2003) - మంత్రివర్గ పరిమాణంపై పరిమితి (15%).
- Related Acts / Schemes / Treaties: ప్రజాప్రాతినిధ్య చట్టం, 1951 (Representation of the People Act).
- Nodal Ministry / Body: రాష్ట్ర స్థాయిలో రాజ్ భవన్ (గవర్నర్ కార్యాలయం) మరియు కేంద్ర స్థాయిలో హోం వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (సంబంధిత అంశాలకు).
- India-specific relevance: బహుళ పార్టీల వ్యవస్థ ఉన్న భారత్లో సరైన మెజారిటీ లేనప్పుడు ముఖ్యమంత్రిని ఎంపిక చేయడంలో గవర్నర్ విచక్షణాధికారం అత్యంత కీలకం.
- Global comparison: అమెరికాలోని రాష్ట్రాల గవర్నర్లకు వాస్తవ అధికారాలు ఉంటాయి, కానీ భారతదేశంలో ముఖ్యమంత్రికి వాస్తవాధికారాలు ఉంటాయి.
- Data point: పశ్చిమ బెంగాల్ అసెంబ్లీలో మొత్తం 294 స్థానాలకు గాను, 15% నిబంధన ప్రకారం మంత్రివర్గంలో గరిష్టంగా 44 మంది మంత్రులు ఉండవచ్చు.
- Common exam angle: ఆర్టికల్ 163 (గవర్నర్కు సలహా) మరియు 164 (మంత్రుల నియామకం) మధ్య వ్యత్యాసం, అలాగే హంగ్ అసెంబ్లీ ఏర్పడినప్పుడు గవర్నర్ అధికారాల గురించి ఎక్కువగా అడుగుతారు.
- Easy memory hook: సీఎం (CM) నియామకం కోసం "164" (ఒక ముఖ్యమంత్రిని ఆరుగురు మంత్రులతో నలుగురు (4) దిక్కులకు పంపడం) అని సరదాగా గుర్తుంచుకోండి.
❓ Practice MCQs
Q1. పశ్చిమ బెంగాల్ 9వ ముఖ్యమంత్రిగా ఇటీవల ఎవరు ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు?
A) మమతా బెనర్జీ
B) సువేందు అధికారి
C) దిలీప్ ఘోష్
D) సోవన్దేబ్ చటోపాధ్యాయ్
Answer: B
Explanation: మే 9, 2026న భారతీయ జనతా పార్టీ నాయకుడు సువేందు అధికారి పశ్చిమ బెంగాల్ 9వ ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు.
Q2. తమిళనాడులోని తమిళగ వెట్రి కజగం (TVK) పార్టీని ఎవరు స్థాపించారు?
A) కమల్ హాసన్
B) ఎం.కె. స్టాలిన్
C) నటుడు విజయ్
D) రజనీకాంత్
Answer: C
Explanation: తమిళనాడులో ప్రముఖ నటుడు విజయ్ TVK పార్టీని స్థాపించారు, దానికి ఇటీవల వామపక్షాలు మద్దతు ప్రకటించాయి.
Q3. భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ ప్రకారం రాష్ట్ర గవర్నర్ ముఖ్యమంత్రిని నియమిస్తారు?
A) ఆర్టికల్ 161
B) ఆర్టికల్ 163
C) ఆర్టికల్ 164
D) ఆర్టికల్ 167
Answer: C
Explanation: రాజ్యాంగంలోని 164వ ఆర్టికల్ ప్రకారం ముఖ్యమంత్రిని గవర్నర్ నియమిస్తారు, మరియు ఇతర మంత్రులను ముఖ్యమంత్రి సలహా మేరకు గవర్నర్ నియమిస్తారు.
Q4. 91వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (2003) ప్రకారం రాష్ట్ర మంత్రివర్గం యొక్క గరిష్ట పరిమాణం ఎంత ఉండాలి?
A) శాసనసభ సభ్యుల్లో 10%
B) శాసనసభ సభ్యుల్లో 12%
C) శాసనసభ సభ్యుల్లో 15%
D) శాసనసభ సభ్యుల్లో 20%
Answer: C
Explanation: 91వ రాజ్యాంగ సవరణ ప్రకారం రాష్ట్ర మంత్రివర్గం పరిమాణం ఆ రాష్ట్ర శాసనసభ మొత్తం సభ్యుల సంఖ్యలో 15 శాతానికి మించకూడదు.
Q5. పశ్చిమ బెంగాల్ అసెంబ్లీలోని మొత్తం శాసనసభ స్థానాల సంఖ్య ఎంత?
A) 234
B) 294
C) 288
D) 403
Answer: B
Explanation: పశ్చిమ బెంగాల్ శాసనసభలో మొత్తం 294 స్థానాలు ఉండగా, ఇటీవల జరిగిన ఎన్నికల్లో బీజేపీ 207 స్థానాలను గెలుచుకుంది.
Q6. రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసే సమయంలో గవర్నర్ విచక్షణాధికారాలకు (Discretionary powers) సంబంధించి కింది వాటిలో సరైనది ఏది?
A) ఏ పార్టీకి స్పష్టమైన మెజారిటీ రానప్పుడు ముఖ్యమంత్రిని ఎంపిక చేయడంలో గవర్నర్కు స్వేచ్ఛ ఉంటుంది.
B) ముఖ్యమంత్రి ఎవరిని మంత్రిగా సిఫార్సు చేసినా గవర్నర్ తిరస్కరించవచ్చు.
C) మెజారిటీ ఉన్న పార్టీ నాయకుడిని కాకుండా మరొకరిని ముఖ్యమంత్రిగా నియమించవచ్చు.
D) అసెంబ్లీని రద్దు చేసే అధికారం ఎల్లప్పుడూ గవర్నర్ ఇష్టం మీద ఆధారపడి ఉంటుంది.
Answer: A
Explanation: అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ఏ పార్టీకి స్పష్టమైన మెజారిటీ లభించనప్పుడు (హంగ్ అసెంబ్లీ) ముఖ్యమంత్రి అభ్యర్థిని ఎంపిక చేయడంలో గవర్నర్ తన విచక్షణాధికారాన్ని ఉపయోగిస్తారు.
Q7. ముఖ్యమంత్రి పదవికి సంబంధించి ఒక వ్యక్తి శాసనసభలో సభ్యుడు కాకపోయినా గరిష్టంగా ఎంత కాలం పదవిలో కొనసాగవచ్చు?
A) 3 నెలలు
B) 6 నెలలు
C) 1 సంవత్సరం
D) అసలు కొనసాగలేరు
Answer: B
Explanation: రాజ్యాంగం ప్రకారం చట్టసభలో సభ్యుడు కాని వ్యక్తి ముఖ్యమంత్రిగా లేదా మంత్రిగా గరిష్టంగా ఆరు నెలల పాటు ఉండగలరు; ఆ తర్వాత ఎన్నిక కావాలి.
Q8. పశ్చిమ బెంగాల్ నూతన ప్రభుత్వం ఎవరి జయంతి రోజున ప్రమాణ స్వీకారం చేసింది? [Tricky]
A) సుభాష్ చంద్రబోస్
B) రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్
C) బంకించంద్ర ఛటర్జీ
D) స్వామి వివేకానంద
Answer: B
Explanation: రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ 165వ జయంతి (పొయిలా బైశాఖ్) సందర్భంగా సువేందు అధికారి నేతృత్వంలో కొత్త ప్రభుత్వం ప్రమాణ స్వీకారం చేసింది.
📜 Previous Year Question Style (PYQ)
PYQ 1:
రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి నియామకం మరియు మంత్రి మండలి ఏర్పాటు ఏ రాజ్యాంగ నిబంధన కిందకు వస్తాయి?
A) ఆర్టికల్ 163
B) ఆర్టికల్ 164
C) ఆర్టికల్ 153
D) ఆర్టికల్ 167
Answer: B
Explanation: ఆర్టికల్ 164 ప్రత్యేకంగా ముఖ్యమంత్రి నియామకం మరియు మంత్రుల పదవీకాలాన్ని స్పష్టం చేస్తుంది.
PYQ 2:
రాష్ట్ర మంత్రిమండలికి సంబంధించి ఈ కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
1. రాష్ట్ర మంత్రివర్గ పరిమాణం ముఖ్యమంత్రితో సహా అసెంబ్లీ స్థానాల్లో 15% మించరాదు.
2. ఒక రాష్ట్రంలో మంత్రుల కనిష్ట సంఖ్య 12 కంటే తక్కువ ఉండకూడదు.
3. మంత్రులు వ్యక్తిగతంగా ముఖ్యమంత్రికి బాధ్యత వహిస్తారు.
పైన పేర్కొన్న వాక్యాలలో ఏది/ఏవి సరైనవి?
A) 1 మరియు 2 మాత్రమే
B) 1 మరియు 3 మాత్రమే
C) 2 మరియు 3 మాత్రమే
D) 1, 2 మరియు 3
Answer: A
Explanation: మంత్రులు సమిష్టిగా శాసనసభకు, వ్యక్తిగతంగా గవర్నర్కు (ముఖ్యమంత్రికి కాదు) బాధ్యత వహిస్తారు కాబట్టి 3వ వాక్యం తప్పు.
PYQ 3:
Assertion (A): రాష్ట్రంలో ఏ రాజకీయ పార్టీకి స్పష్టమైన మెజారిటీ రానప్పుడు, గవర్నర్ తన విచక్షణాధికారాన్ని ఉపయోగించి ముఖ్యమంత్రిని నియమిస్తారు.
Reason (R): రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 163 గవర్నర్కు కొన్ని పరిస్థితులలో తన స్వంత విచక్షణ మేరకు వ్యవహరించే అధికారాన్ని ఇస్తుంది.
A) A మరియు R రెండూ సరైనవి, మరియు R అనేది A కి సరైన వివరణ.
B) A మరియు R రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు.
C) A సరైనది, కానీ R తప్పు.
D) A తప్పు, కానీ R సరైనది.
Answer: A
Explanation: ఆర్టికల్ 163 గవర్నర్కు విచక్షణాధికారాలను కల్పిస్తుంది, దీని ఆధారంగా హంగ్ అసెంబ్లీ ఏర్పడినప్పుడు ఆయన నిర్ణయం తీసుకుంటారు.
✍️ Mains Answer Pointers
Question 1 (150 words): రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వ ఏర్పాటు సమయంలో ముఖ్యమంత్రి నియామకానికి సంబంధించి గవర్నర్ పాత్ర మరియు పరిమితులను విశ్లేషించండి.
- Introduction: భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 164 ప్రకారం రాష్ట్రంలో ముఖ్యమంత్రి నియామకం, గవర్నర్ పాత్రను వివరిస్తూ ప్రారంభించండి.
- Body Point 1: స్పష్టమైన మెజారిటీ ఉన్నప్పుడు గవర్నర్ పాత్ర కేవలం లాంఛనప్రాయం (మెజారిటీ పార్టీ నాయకుడిని ఆహ్వానించాలి).
- Body Point 2: హంగ్ అసెంబ్లీ లేదా అధికార పార్టీ నాయకుడు మరణించినప్పుడు గవర్నర్ తన విచక్షణాధికారం (Discretionary powers) ఉపయోగించవచ్చు.
- Body Point 3: అయితే, గవర్నర్ ఎంపిక చేసిన ముఖ్యమంత్రి నిర్దేశిత సమయంలోగా అసెంబ్లీలో మెజారిటీ (Floor test) నిరూపించుకోవాలి.
- Conclusion: గవర్నర్ పాత్ర నిష్పాక్షికంగా ఉండాలని ఎస్.ఆర్. బొమ్మై మరియు సర్కారియా కమిషన్ సిఫార్సులను ప్రస్తావిస్తూ ముగించండి.
- Data/Diagram to include: ఆర్టికల్ 164, ఆర్టికల్ 163 ప్రస్తావనలు.
Question 2 (250 words): భారతదేశంలోని రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో "సంకీర్ణ ప్రభుత్వాలు లేదా ఎన్నికల అనంతర పొత్తులు" ఎలా ప్రభావితం చూపుతున్నాయో వివరిస్తూ, వాటి వలన స్థిరమైన పరిపాలన సాధ్యమేనా చర్చించండి.
- Introduction: భారతదేశంలో బహుళ-పార్టీ వ్యవస్థ వలన అనేక రాష్ట్రాల్లో ఏకపక్ష మెజారిటీ రాకపోవడం, సంకీర్ణ రాజకీయాల ఆవశ్యకతను నిర్వచించండి (ఉదాహరణకు తమిళనాడులో వామపక్షాలు, TVK మద్దతు).
- Body Point 1: చారిత్రక నేపథ్యం - 1989 తర్వాత కేంద్రంలో మరియు అనేక రాష్ట్రాల్లో సంకీర్ణ శకం ప్రారంభం.
- Body Point 2: పాలనా పరమైన లాభాలు - వివిధ వర్గాలకు, ప్రాంతాలకు ప్రభుత్వంలో ప్రాతినిధ్యం లభిస్తుంది, నియంతృత్వ ధోరణులు తగ్గుతాయి.
- Body Point 3: రాజకీయ సవాళ్లు - తరచుగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో జాప్యం, భాగస్వామ్య పక్షాల బ్లాక్ మెయిల్ రాజకీయాలు.
- Body Point 4: గవర్నర్ల పాత్ర - ఎన్నికల అనంతర పొత్తుల (Post-poll alliances) సమయంలో గవర్నర్ల నిర్ణయాలు వివాదాస్పదం కావడం.
- Body Point 5: అంతర్జాతీయ పోలికలు - జర్మనీ వంటి దేశాల్లో సంకీర్ణ ప్రభుత్వాలు విజయవంతంగా పనిచేస్తున్న తీరు.
- Body Point 6: ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం (10వ షెడ్యూల్) పాత్ర మరియు వైఫల్యాలు.
- Conclusion: పరిపాలనా స్థిరత్వం అనేది పార్టీల సంఖ్యపై కాకుండా, నాయకత్వ చిత్తశుద్ధి మరియు ఉమ్మడి కనీస కార్యక్రమం (Common Minimum Programme) పై ఆధారపడి ఉంటుందని ముగించండి.
- Data/Diagram to include: 1994 ఎస్.ఆర్. బొమ్మై కేసు తీర్పు, ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం (1985).
⚠️ Examiner Trap
- Trap 1: మంత్రులు ఎవరికి బాధ్యత వహిస్తారు అనే విషయంలో విద్యార్థులు తరచుగా గందరగోళానికి గురవుతారు. మంత్రులు సమిష్టిగా (Collectively) శాసనసభకు బాధ్యత వహిస్తారు, కానీ వ్యక్తిగతంగా (Individually) గవర్నర్కు బాధ్యత వహిస్తారు (ముఖ్యమంత్రికి కాదు).
- Trap 2: ఆర్టికల్ 163 మరియు 164 మధ్య వ్యత్యాసం. ఆర్టికల్ 163 గవర్నర్కు సలహా ఇవ్వడానికి మంత్రిమండలి గురించి చెబుతుంది, కాగా ఆర్టికల్ 164 నియామక ప్రక్రియను వివరిస్తుంది.
- Trap 3: ఎన్నికల్లో ఏ పార్టీకి మెజారిటీ రానప్పుడు ముఖ్యమంత్రిని ఎంపిక చేయడంలో కేంద్ర ప్రభుత్వ సూచనలను గవర్నర్ పాటించాలని చాలామంది భావిస్తారు. వాస్తవానికి, ఇది పూర్తిగా గవర్నర్ రాజ్యాంగబద్ధమైన విచక్షణాధికారం (Discretionary power).
🧭 Exam Tip
ప్రిలిమ్స్ పరీక్షల కోసం, ముఖ్యమంత్రి నియామకం, రాజ్యాంగ అధికరణలు (Articles 163, 164, 167) మరియు 91వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం (15% పరిమితి) పై వచ్చే ఫ్యాక్ట్ ఆధారిత ప్రశ్నలపై దృష్టి పెట్టండి. మెయిన్స్ పరీక్షలో, గవర్నర్ విచక్షణాధికారాల దుర్వినియోగం లేదా సంకీర్ణ ప్రభుత్వాల ఏర్పాటులో గవర్నర్ పాత్ర గురించి విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్నలు వచ్చే అవకాశం ఉంది. ఇంటర్వ్యూ దశలో మీ సొంత రాష్ట్ర రాజకీయ పరిణామాలతో పశ్చిమ బెంగాల్ లేదా తమిళనాడు రాజకీయాలను పోల్చమని అడగవచ్చు. రాబోయే పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ (PSC) పరీక్షల్లో గవర్నర్ అధికారాలు మరియు ఫ్లోర్ టెస్ట్ (Floor test) పై కచ్చితంగా ఒక ప్రశ్న ఆశించవచ్చు.