కేంద్ర ప్రభుత్వం సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ (CBI) డైరెక్టర్ ప్రవీణ్ సూద్ పదవీకాలాన్ని ఒక సంవత్సరం పాటు పొడిగించింది. 2021లో ఢిల్లీ స్పెషల్ పోలీస్ ఎస్టాబ్లిష్మెంట్ (DSPE) చట్టానికి చేసిన సవరణ తర్వాత ఈ నిబంధనను ఉపయోగించి ఒక డైరెక్టర్ పదవీకాలాన్ని పొడిగించడం ఇదే మొదటిసారి. ప్రధాని, భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి మరియు లోక్సభ ప్రతిపక్ష నేతలతో కూడిన హై-పవర్ సెలక్షన్ కమిటీ సమావేశంలో ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. అయితే, ఈ పొడిగింపుపై ప్రతిపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీ అసమ్మతి వ్యక్తం చేస్తూ నోట్ సమర్పించారు. దర్యాప్తు సంస్థల స్వయంప్రతిపత్తి మరియు పదవీకాల పరిమితులపై ఈ అంశం చర్చకు దారితీసింది.
What Happened
కేంద్ర ప్రభుత్వం సీబీఐ (CBI) డైరెక్టర్ ప్రవీణ్ సూద్ పదవీకాలాన్ని ఒక సంవత్సరం పాటు పొడిగించింది. ఆయన రెండేళ్ల పదవీకాలం మే 2025లో ముగియాల్సి ఉంది, కానీ తాజా ఉత్తర్వుల ప్రకారం ఆయన మే 2026 వరకు పదవిలో కొనసాగుతారు. ఈ నిర్ణయం మే 2026లో న్యూఢిల్లీలో జరిగిన ఉన్నత స్థాయి కమిటీ సమావేశంలో తీసుకోబడింది. 2021లో కేంద్రం తీసుకువచ్చిన కొత్త చట్టం ప్రకారం ఈ పొడిగింపు సాధ్యమైంది.
When & Where
ఈ పరిణామం మే 2026 మొదటి వారంలో న్యూఢిల్లీలో చోటుచేసుకుంది. ప్రభుత్వ ఉత్తర్వుల ప్రకారం ఈ పొడిగింపు తక్షణమే అమలులోకి వస్తుంది. దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న ఉన్నత స్థాయి దర్యాప్తు సంస్థల పనితీరు మరియు వాటి నాయకత్వ స్థిరత్వం దృష్ట్యా ఈ సమయం చాలా కీలకమైనది.
Who Is Involved
- ప్రవీణ్ సూద్: ప్రస్తుత CBI డైరెక్టర్, పదవీకాల పొడిగింపు పొందిన వ్యక్తి.
- నరేంద్ర మోదీ: ప్రధానమంత్రి మరియు ఎంపిక కమిటీ చైర్మన్.
- డీవై చంద్రచూడ్: భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI), కమిటీ సభ్యుడు.
- రాహుల్ గాంధీ: లోక్సభ ప్రతిపక్ష నేత, కమిటీ సభ్యుడు (అసమ్మతి వ్యక్తం చేసిన వ్యక్తి).
- డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ పర్సనల్ అండ్ ట్రైనింగ్ (DoPT): పొడిగింపు ఉత్తర్వులను జారీ చేసిన నోడల్ ఏజెన్సీ.
How It Works
CBI డైరెక్టర్ ఎంపిక మరియు పొడిగింపు ప్రక్రియ క్రింది విధంగా ఉంటుంది:
- కమిటీ సిఫార్సు: ప్రధాని నేతృత్వంలోని ముగ్గురు సభ్యుల కమిటీ అభ్యర్థిని లేదా పొడిగింపును పరిశీలిస్తుంది.
- DSPE చట్టం అమలు: 2021 సవరణ ప్రకారం, ఒక డైరెక్టర్కు ప్రారంభంలో 2 ఏళ్ల పదవీకాలం ఉంటుంది. ఆ తర్వాత ప్రజా ప్రయోజనాల దృష్ట్యా ఏటా ఒక సంవత్సరం చొప్పున మూడుసార్లు పొడిగించవచ్చు.
- మెజారిటీ నిర్ణయం: కమిటీలో మెజారిటీ సభ్యులు ఆమోదిస్తే నిర్ణయం ఖరారవుతుంది. ప్రతిపక్ష నేత అసమ్మతి తెలిపినా, మెజారిటీ ఉంటే ప్రభుత్వం ముందుకు వెళ్లవచ్చు.
- అసమ్మతి నోట్: నిర్ణయంతో ఏకీభవించని సభ్యుడు తన అభ్యంతరాలను వ్రాతపూర్వకంగా తెలియజేస్తారు.
Why It Matters
ఈ అంశం పోటీ పరీక్షల దృష్ట్యా చాలా ముఖ్యం:
- రాజ్యాంగ ప్రాముఖ్యత: ఇది కేంద్ర దర్యాప్తు సంస్థల స్వయంప్రతిపత్తిపై చర్చను లేవనెత్తుతుంది (UPSC GS Paper 2 - Governance).
- న్యాయపరమైన అంశాలు: సుప్రీంకోర్టు గతంలో ఇచ్చిన తీర్పులు (వినీత్ నారాయణ్ కేసు) మరియు ప్రస్తుత చట్టాల మధ్య సమతుల్యతను ఇది సూచిస్తుంది.
- రాజకీయ పారదర్శకత: ఎంపిక కమిటీలో ప్రతిపక్షం పాత్ర మరియు అసమ్మతి నోట్ యొక్క ప్రాముఖ్యతను ఇది వివరిస్తుంది.
Historical Background
CBI ప్రయాణం రెండో ప్రపంచ యుద్ధం కాలంలో ప్రారంభమైంది:
- 1941: యుద్ధ సమయంలో అవినీతిని అరికట్టడానికి 'స్పెషల్ పోలీస్ ఎస్టాబ్లిష్మెంట్' (SPE) ఏర్పడింది.
- 1946: DSPE చట్టం ద్వారా దీనికి చట్టబద్ధత లభించింది.
- 1963: గృహ మంత్రిత్వ శాఖ తీర్మానం ద్వారా నేటి CBI అవతరించింది.
- 2014: లోక్పాల్ చట్టం ద్వారా CBI డైరెక్టర్ ఎంపిక ప్రక్రియలో మార్పులు వచ్చాయి.
Previous Related Events
- నవంబర్ 2021: కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆర్డినెన్స్ ద్వారా CBI మరియు ED డైరెక్టర్ల పదవీకాలాన్ని 5 ఏళ్ల వరకు పొడిగించేలా చట్టాన్ని సవరించింది.
- జూలై 2023: సుప్రీంకోర్టు ED డైరెక్టర్ పదవీకాల పొడిగింపును కొంతవరకు సమర్థించినా, అడ్డగోలు పొడిగింపులు ఉండకూడదని హెచ్చరించింది.
- మే 2023: ప్రవీణ్ సూద్ను రెండేళ్ల కాలానికి డైరెక్టర్గా నియమించారు.
Static GK Connection
- DSPE చట్టం, 1946: CBI తన దర్యాప్తు అధికారాలను ఈ చట్టం నుండే పొందుతుంది.
- సంతానం కమిటీ: 1962లో ఏర్పాటైన ఈ కమిటీ సిఫార్సుల వల్లే అవినీతి నిరోధక సంస్థగా CBI బలోపేతమైంది.
- లోక్పాల్ చట్టం, 2013: ఇది CBI డైరెక్టర్ ఎంపిక ప్రక్రియను మరింత పారదర్శకం చేసింది.
India & World Comparison
భారతదేశంలో CBI డైరెక్టర్ పదవీకాలం ఇప్పుడు గరిష్టంగా 5 ఏళ్లు. అమెరికాలోని FBI (ఫెడరల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్) డైరెక్టర్ పదవీకాలం 10 ఏళ్లుగా ఉంటుంది. ఇది రాజకీయ ప్రభావం నుండి సంస్థను రక్షించడానికి ఉద్దేశించబడింది. భారతదేశంలో ఏటా పొడిగింపు ఇవ్వడం వల్ల డైరెక్టర్ ప్రభుత్వంపై ఆధారపడే అవకాశం ఉందని విమర్శకులు వాదిస్తారు.
Future Impact
- సంస్థాగత స్వయంప్రతిపత్తి: ఈ పొడిగింపు విధానం భవిష్యత్తులో దర్యాప్తు సంస్థల విశ్వసనీయతపై ప్రభావం చూపవచ్చు.
- న్యాయ సవాళ్లు: ఈ పొడిగింపును సవాలు చేస్తూ సుప్రీంకోర్టులో పిటిషన్లు దాఖలయ్యే అవకాశం ఉంది.
- పరిపాలనా స్థిరత్వం: కీలకమైన కేసుల దర్యాప్తులో కొనసాగింపు ఉంటుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
🔑 Key Points for Revision
- CBI డైరెక్టర్ ప్రవీణ్ సూద్ పదవీకాలం మే 2026 వరకు పొడిగించబడింది.
- ఇది 2021 DSPE సవరణ చట్టం ప్రకారం జరిగిన మొదటి పొడిగింపు.
- ఎంపిక కమిటీలో ప్రధాని, CJI మరియు ప్రతిపక్ష నేత ఉంటారు.
- రాహుల్ గాంధీ ఈ నిర్ణయంపై అసమ్మతి (Dissent) వ్యక్తం చేశారు.
- CBI ఒక చట్టబద్ధమైన సంస్థ (Statutory Body), రాజ్యాంగబద్ధమైనది కాదు.
- 1946 DSPE చట్టం దీనికి మూలాధారం.
- వినీత్ నారాయణ్ కేసు డైరెక్టర్ పదవీకాలానికి రక్షణ కల్పించింది.
- ఏటా ఒక సంవత్సరం చొప్పున గరిష్టంగా 5 ఏళ్లు పదవిలో ఉండవచ్చు.
- CBI హోం శాఖ కింద కాకుండా DoPT పరిధిలో పనిచేస్తుంది.
- సంతానం కమిటీ సిఫార్సుల మేరకు 1963లో ఇది ఏర్పాటైంది.
- ఎంపిక కమిటీలో ప్రతిపక్ష నేత లేకపోతే, అతిపెద్ద ప్రతిపక్ష పార్టీ నేతను ఆహ్వానిస్తారు.
- ప్రవీణ్ సూద్ గతంలో కర్ణాటక రాష్ట్ర డీజీపీగా పనిచేశారు.
- అవినీతి నిరోధక చట్టం (PC Act) కింద కేసులను కూడా CBI విచారిస్తుంది.
- రాష్ట్రాల్లో దర్యాప్తు చేయాలంటే సంబంధిత రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 'సాధారణ సమ్మతి' (General Consent) ఇవ్వాలి.
- ఢిల్లీలోని లోక్ నాయక్ భవన్లో CBI ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది.
🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)
Core Concept: సెంట్రల్ బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ (CBI)
- Definition: భారతదేశపు ప్రధాన దర్యాప్తు సంస్థ; అవినీతి, ఆర్థిక నేరాలు మరియు క్లిష్టమైన నేరాలను విచారిస్తుంది.
- Constitutional / Legal Basis: ఢిల్లీ స్పెషల్ పోలీస్ ఎస్టాబ్లిష్మెంట్ (DSPE) చట్టం, 1946.
- Mechanism: ఇది పోలీసు అధికారాలను కలిగి ఉంటుంది కానీ రాష్ట్ర పోలీసుల లాగా కాకుండా కేంద్ర ప్రభుత్వ పరిధిలో పనిచేస్తుంది.
- How it connects to this event: డైరెక్టర్ పదవీకాలం DSPE చట్టంలోని సెక్షన్ 4B ప్రకారం నియంత్రించబడుతుంది.
- Origin & History: 1941లో SPEగా ప్రారంభమై, 1963 ఏప్రిల్ 1న CBIగా మారింది.
- Key milestone 1: 1997 వినీత్ నారాయణ్ తీర్పు - డైరెక్టర్ పదవీకాలం కనీసం 2 ఏళ్లు ఉండాలని స్పష్టం చేసింది.
- Key milestone 2: 2014 - లోక్పాల్ మరియు లోకాయుక్త చట్టం ఎంపిక కమిటీని మార్చింది.
- Related Acts: అవినీతి నిరోధక చట్టం 1988, సెంట్రల్ విజిలెన్స్ కమిషన్ (CVC) చట్టం 2003.
- Nodal Ministry: మినిస్ట్రీ ఆఫ్ పర్సనల్, పబ్లిక్ గ్రీవెన్సెస్ అండ్ పెన్షన్స్.
- India-specific relevance: కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాల్లో CBI సమ్మతి (Consent) అంశం తరచుగా వివాదాస్పదమవుతుంది.
- Global comparison: ఇంటర్పోల్ (INTERPOL) తో భారతదేశం తరపున సంప్రదింపులు జరిపే నోడల్ ఏజెన్సీ ఇదే.
- Data point: దాదాపు 10 రాష్ట్రాలు ప్రస్తుతం CBIకి ఇచ్చిన సాధారణ సమ్మతిని వెనక్కి తీసుకున్నాయి.
- Common exam angle: ఎంపిక కమిటీ సభ్యులు ఎవరు? పదవీకాలం ఎంత? ఇది ఏ చట్టం కింద పనిచేస్తుంది?
- Easy memory hook: "CBI = DSPE (1946)" - దీనికి సొంత చట్టం లేదు, పాత చట్టమే ఆధారం.
❓ Practice MCQs
Q1. CBI డైరెక్టర్ పదవీకాలాన్ని ఏ చట్టం ప్రకారం పొడిగిస్తారు?
A) భారత రాజ్యాంగం
B) ఢిల్లీ స్పెషల్ పోలీస్ ఎస్టాబ్లిష్మెంట్ చట్టం, 1946
C) ఇండియన్ పీనల్ కోడ్
D) సెంట్రల్ విజిలెన్స్ కమిషన్ చట్టం
Answer: B
Explanation: CBI తన అధికారాలను మరియు పదవీకాల నిబంధనలను DSPE చట్టం, 1946 నుండి పొందుతుంది.
Q2. CBI డైరెక్టర్ ఎంపిక కమిటీలో సభ్యులు కాని వారు ఎవరు?
A) ప్రధానమంత్రి
B) లోక్సభ ప్రతిపక్ష నేత
C) భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి
D) కేంద్ర హోం మంత్రి
Answer: D
Explanation: హోం మంత్రి ఈ కమిటీలో సభ్యులు కారు; ప్రధానమంత్రి, ప్రతిపక్ష నేత మరియు CJI మాత్రమే సభ్యులు.
Q3. 2021 సవరణ ప్రకారం, ఒక CBI డైరెక్టర్ గరిష్టంగా ఎన్ని సంవత్సరాలు పదవిలో కొనసాగవచ్చు?
A) 2 ఏళ్లు
B) 3 ఏళ్లు
C) 5 ఏళ్లు
D) 10 ఏళ్లు
Answer: C
Explanation: ప్రారంభ రెండేళ్ల పదవీకాలం తర్వాత, ఏటా ఒక సంవత్సరం చొప్పున 3 పొడిగింపులతో కలిపి మొత్తం 5 ఏళ్లు ఉండవచ్చు.
Q4. ఈ క్రింది ఏ కమిటీ సిఫార్సుల మేరకు CBI ఏర్పాటు చేయబడింది?
A) సర్కారియా కమిటీ
B) సంతానం కమిటీ
C) నరసింహం కమిటీ
D) పుంఛీ కమిటీ
Answer: B
Explanation: అవినీతి నిరోధానికి 1962లో ఏర్పాటైన సంతానం కమిటీ సిఫార్సులతో CBI రూపుదిద్దుకుంది.
Q5. CBI ఏ మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో పనిచేస్తుంది?
A) హోం వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ
B) రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ
C) సిబ్బంది, ప్రజా ఫిర్యాదులు మరియు పెన్షన్ల మంత్రిత్వ శాఖ (DoPT)
D) న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ
Answer: C
Explanation: CBI యొక్క పరిపాలనా నియంత్రణ DoPT (మినిస్ట్రీ ఆఫ్ పర్సనల్) వద్ద ఉంటుంది.
Q6. రాష్ట్రాల్లో దర్యాప్తు చేయడానికి CBI కి ఉండవలసిన నిబంధన ఏమిటి?
A) రాష్ట్ర గవర్నర్ అనుమతి
B) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం యొక్క సమ్మతి (Consent)
C) హైకోర్టు రిజిస్ట్రార్ అనుమతి
D) కేంద్ర హోం మంత్రి ఆదేశం
Answer: B
Explanation: DSPE చట్టం ప్రకారం, CBI ఏదైనా రాష్ట్రంలో దర్యాప్తు చేయాలంటే ఆ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సమ్మతి తప్పనిసరి.
Q7. 'వినీత్ నారాయణ్ వర్సెస్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా' కేసు దేనికి సంబంధించినది?
A) రాష్ట్రాల అధికారాల విభజన
B) CBI స్వయంప్రతిపత్తి మరియు డైరెక్టర్ పదవీకాలం
C) ఎన్నికల సంస్కరణలు
D) ప్రాథమిక హక్కుల రక్షణ
Answer: B
Explanation: 1997 నాటి ఈ కేసు తీర్పులో సుప్రీంకోర్టు CBI డైరెక్టర్కు కనీసం రెండేళ్ల పదవీకాలం ఉండాలని పేర్కొంది.
Q8. 2021 సవరణ ద్వారా పదవీకాలం పొడిగింపు పొందిన మొదటి CBI డైరెక్టర్ ఎవరు?
A) సుబోధ్ కుమార్ జైస్వాల్
B) రిషి కుమార్ శుక్లా
C) ప్రవీణ్ సూద్
D) అలోక్ వర్మ
Answer: C
Explanation: ప్రవీణ్ సూద్ పదవీకాలాన్ని 2021 కొత్త నిబంధనల ప్రకారం కేంద్రం మొదటిసారిగా పొడిగించింది.
📜 Previous Year Question Style (PYQ)
PYQ 1:
CBI డైరెక్టర్కు సంబంధించి ఈ క్రింది వాటిలో సరైనది ఏది?
A) ఆయనను రాష్ట్రపతి తన ఇష్టానుసారం తొలగించవచ్చు.
B) ఆయన ఎంపిక కమిటీలో లోక్సభ స్పీకర్ సభ్యునిగా ఉంటారు.
C) ఢిల్లీ స్పెషల్ పోలీస్ ఎస్టాబ్లిష్మెంట్ చట్టం నుండి ఈ సంస్థ అధికారాలను పొందుతుంది.
D) ఇది రాజ్యాంగంలోని 324వ అధికరణం కింద ఏర్పడింది.
Answer: C
Explanation: CBI ఒక రాజ్యాంగబద్ధమైన సంస్థ కాదు మరియు DSPE చట్టం, 1946 నుండి తన అధికారాలను పొందుతుంది.
PYQ 2:
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:
1. CBI డైరెక్టర్ ఎంపిక కమిటీలో లోక్సభ ప్రతిపక్ష నేత లేనప్పుడు, లోక్సభలోని అతిపెద్ద ప్రతిపక్ష పార్టీ నేతను సభ్యునిగా తీసుకుంటారు.
2. CBI డైరెక్టర్ పదవీకాలాన్ని ఏ పరిస్థితుల్లోనూ రెండేళ్లకు మించి పొడిగించకూడదు.
పైన పేర్కొన్న వాటిలో ఏది/వి సరైనవి?
A) 1 మాత్రమే
B) 2 మాత్రమే
C) 1 మరియు 2 రెండూ
D) ఏదీ కాదు
Answer: A
Explanation: మొదటి ప్రకటన సరైనది. రెండో ప్రకటన తప్పు, ఎందుకంటే 2021 సవరణ ప్రకారం గరిష్టంగా 5 ఏళ్ల వరకు పొడిగించవచ్చు.
✍️ Mains Answer Pointers
Question 1 (150 words): కేంద్ర దర్యాప్తు సంస్థల డైరెక్టర్ల పదవీకాలాన్ని పొడిగించడం వల్ల కలిగే లాభనష్టాలను విశ్లేషించండి.
- Introduction: 2021 DSPE సవరణ చట్టం ద్వారా పదవీకాలాన్ని 5 ఏళ్ల వరకు పొడిగించే అధికారం కేంద్రానికి లభించిందని పేర్కొనండి.
- Body Point 1: లాభాలు - కీలక కేసుల దర్యాప్తులో కొనసాగింపు (Continuity), పరిపాలనా స్థిరత్వం, డైరెక్టర్ యొక్క అనుభవాన్ని ఉపయోగించుకోవడం.
- Body Point 2: నష్టాలు - సంస్థ స్వయంప్రతిపత్తి దెబ్బతినడం, డైరెక్టర్లు ప్రభుత్వంపై ఆధారపడటం ("Carrot and Stick" విధానం), జూనియర్ అధికారుల పదోన్నతులకు ఆటంకం.
- Conclusion: స్వయంప్రతిపత్తిని కాపాడుతూనే నిర్ణీత మరియు స్థిరమైన పదవీకాలం ఉండాలని సూచించండి.
- Data/Diagram to include: CBI ఎంపిక కమిటీ ఫ్లోచార్ట్.
Question 2 (250 words): "CBI ఒక పంజరంలో ఉన్న చిలుక" అనే విమర్శను దృష్టిలో ఉంచుకుని, ఈ సంస్థను బలోపేతం చేయడానికి అవసరమైన సంస్కరణలను చర్చించండి.
- Introduction: సుప్రీంకోర్టు గతంలో చేసిన ఈ వ్యాఖ్యను ప్రస్తావిస్తూ, రాజకీయ జోక్యం వల్ల CBI ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లను వివరించండి.
- Body Point 1: చట్టపరమైన సవాళ్లు - సొంత చట్టం లేకపోవడం, రాష్ట్రాల సమ్మతి (Consent) కోసం వేచి చూడటం.
- Body Point 2: ఆర్థిక స్వయంప్రతిపత్తి - నిధుల కోసం ప్రభుత్వంపై ఆధారపడటం వల్ల దర్యాప్తు వేగం తగ్గడం.
- Body Point 3: సిబ్బంది కొరత - డెప్యుటేషన్ మీద వచ్చే అధికారులపై ఎక్కువగా ఆధారపడటం.
- Body Point 4: 2021 సవరణ ప్రభావం - పదవీకాల పొడిగింపులు స్వయంప్రతిపత్తిని ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో విశ్లేషించండి.
- Body Point 5: సంస్కరణలు - లోక్పాల్ కిందకు పూర్తిస్థాయిలో తీసుకురావడం, సొంత క్యాడర్ను బలోపేతం చేయడం, ఆర్థిక స్వతంత్రత ఇవ్వడం.
- Conclusion: ప్రజాస్వామ్యంలో నిష్పక్షపాత దర్యాప్తు సంస్థల అవసరాన్ని నొక్కి చెబుతూ ముగించండి.
- Data/Diagram to include: సంతానం కమిటీ మరియు వినీత్ నారాయణ్ కేసు సూచనలు.
⚠️ Examiner Trap
- Trap 1: అభ్యర్థులు తరచుగా CBI రాజ్యాంగబద్ధమైన సంస్థ అని భావిస్తారు. గుర్తుంచుకోండి, ఇది కేవలం DSPE చట్టం ద్వారా ఏర్పడిన చట్టబద్ధమైన సంస్థ.
- Trap 2: ఎంపిక కమిటీలో హోం మంత్రి ఉంటారని తప్పుగా గుర్తిస్తారు. వాస్తవానికి అక్కడ ప్రధాని, CJI మరియు ప్రతిపక్ష నేత మాత్రమే ఉంటారు.
- Trap 3: CBI హోం మంత్రిత్వ శాఖ కింద ఉంటుందని అనుకుంటారు. కానీ అది DoPT (సిబ్బంది శాఖ) పరిధిలో పనిచేస్తుంది.
🧭 Exam Tip
- Prelims: DSPE చట్టం 1946, 2021 సవరణ (5 ఏళ్ల గరిష్ట కాలం), మరియు ఎంపిక కమిటీ సభ్యులపై దృష్టి పెట్టండి.
- Mains: దర్యాప్తు సంస్థల స్వయంప్రతిపత్తి (Autonomy) మరియు కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలపై (Federalism) ఈ అంశాన్ని లింక్ చేసి అడుగుతారు.
- Interview: పదవీకాల పొడిగింపుపై మీ అభిప్రాయం అడిగితే, వ్యక్తిగత రాజకీయాల కంటే సంస్థాగత విశ్వసనీయత (Institutional Integrity) కోణంలో సమాధానం చెప్పాలి.
- Prediction: రాబోయే APPSC/TSPSC పరీక్షల్లో "రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సమ్మతి (General Consent)" అంశంపై ప్రశ్న వచ్చే అవకాశం ఉంది.