ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని తూర్పు కనుమల (Eastern Ghats) ప్రాంతంలో వృక్షశాస్త్రజ్ఞులు మూడు సరికొత్త మొక్కల జాతులను కనుగొన్నారు. అవి: యుఫోర్బియా అనంతపురమెన్సిస్ (Euphorbia ananthapuramensis), యుఫోర్బియా చలమెన్సిస్ (Euphorbia chalamensis), మరియు సెరోపీజియా ఆంధ్రియా (Ceropegia andhrica). క్షేత్రస్థాయిలో ఐదేళ్ల పాటు నిర్వహించిన పరిశోధనల అనంతరం వీటిని గుర్తించారు. ఈ ప్రతి జాతిలోనూ ప్రస్తుతం బతికి ఉన్న మొక్కల సంఖ్య 200 కంటే తక్కువగా ఉండటం, అలాగే మైనింగ్ మరియు అడవుల నరకడం వంటి కారణాల వల్ల వీటి మనుగడకు తీవ్ర ముప్పు వాటిల్లుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో వీటిని ఐయుసిఎన్ (IUCN) రెడ్ లిస్ట్ నిబంధనల ప్రకారం ‘తీవ్రంగా అంతరించిపోతున్న జాతులు’ (Critically Endangered) గా పరిగణించారు. తూర్పు కనుమల్లో జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ ప్రాధాన్యతను ఈ ఆవిష్కరణ మరోసారి నొక్కిచెప్పింది.
What Happened
ఆంధ్రప్రదేశ్లోని వివిధ జిల్లాల్లో ఐదేళ్లపాటు నిర్వహించిన సుదీర్ఘ క్షేత్రస్థాయి సర్వేల అనంతరం వృక్షశాస్త్రజ్ఞులు మూడు సరికొత్త వృక్ష జాతులను గుర్తించారు. ఈ మొక్కల కాండం, ఆకులు, పువ్వులు మరియు పండ్ల నిర్మాణాన్ని మైక్రోస్కోప్ కింద క్షుణ్ణంగా పరిశీలించి, గ్లోబల్ ప్లాంట్ డేటాబేస్లతో పోల్చిన తర్వాత ఇవి సైన్స్కు పూర్తిగా కొత్త జాతులుగా నిర్ధారించారు. ఇవి చాలా పరిమితమైన భౌగోళిక ప్రాంతంలో మాత్రమే పెరుగుతున్నాయి.
When & Where
ఈ ఆవిష్కరణకు సంబంధించిన వివరాలు మే 2026 లో అధికారికంగా వెలుగులోకి వచ్చాయి. ఇవి ఆంధ్రప్రదేశ్లోని మూడు వేర్వేరు ప్రాంతాలలో కనుగొనబడ్డాయి: శ్రీ సత్యసాయి జిల్లాలోని నిగిడి అడవులు, నంద్యాల జిల్లాలోని గుండ్ల బ్రహ్మేశ్వరం వన్యప్రాణి అభయారణ్యానికి చెందిన చలమ అడవులు, మరియు అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లాలోని పాడేరు అటవీ ప్రాంతం. ఇవన్నీ తూర్పు కనుమల పర్యావరణ వ్యవస్థ పరిధిలోకి వస్తాయి.
Who Is Involved
- పరిశోధక బృందం: ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన డాక్టర్ కె. ప్రసాద్ నాయకత్వంలో, ఎస్.కె. విశ్వవిద్యాలయం (అనంతపురం) ప్రొఫెసర్ బి. రవిప్రసాద్ రావు మరియు వై.వి. విశ్వవిద్యాలయం (కడప) ప్రొఫెసర్ ఎ. మధుసూదన రెడ్డి బృందం ఇందులో పాల్గొంది.
- నోడల్ సంస్థలు: బొటానికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (BSI), కలకత్తాలో ఈ మొక్కల గుర్తింపు నమూనాలను (Herbarium Specimens) అధికారికంగా భద్రపరిచారు.
- స్థానిక గిరిజనులు: ఈ మొక్కల సాంప్రదాయ ఔషధ గుణాలను గుర్తించడంలో స్థానిక చెంచు, కొండ దొర వంటి గిరిజన తెగలు కీలక పాత్ర పోషించాయి.
How It Works
కొత్త వృక్ష జాతులను గుర్తించే ప్రక్రియ క్రింది దశల ద్వారా జరుగుతుంది:
- క్షేత్రస్థాయి సేకరణ: మారుమూల అటవీ ప్రాంతాలలో పుష్పించే కాలంలో (ముఖ్యంగా మే-జూన్ మొదటి వర్షాల తర్వాత) మొక్కల తాజా నమూనాలను సేకరిస్తారు.
- రూప నిర్మాణ శాస్త్ర పరిశీలన (Morphological Study): మొక్కల కాండం, ఆకుల అమరిక, పువ్వుల లోపలి భాగాలను మైక్రోస్కోప్ ద్వారా నిశితంగా పరిశీలిస్తారు.
- హెర్బేరియం పోలిక: సేకరించిన నమూనాలను అంతర్జాతీయ ప్లాంట్ ఇండెక్స్ (IPNI) మరియు BSI లోని పాత రికార్డులతో పోల్చి వ్యత్యాసాలను గుర్తిస్తారు.
- అంతర్జాతీయ గుర్తింపు: పరిశోధన వ్యాసాన్ని అంతర్జాతీయ జర్నల్స్కు పంపి, నిపుణుల సమీక్ష (Peer Review) తర్వాత 'వరల్డ్ ఫ్లోరా ఆన్లైన్' లో కొత్త జాతిగా నమోదు చేస్తారు.
Why It Matters
ఈ ఆవిష్కరణ సిలబస్లోని "UPSC GS Paper 3 — Environment and Biodiversity" మరియు APPSC గ్రూప్-1 పేపర్లకు అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగినది. తూర్పు కనుమలను పర్యావరణపరంగా నిర్లక్ష్యం చేస్తున్నారనే వాదనకు ఈ ఆవిష్కరణ బలాన్ని ఇస్తుంది. ఎందుకంటే ఇక్కడ ఇంకా కనుగొనబడని ఎన్నో ఔషధ మొక్కలు ఉన్నాయని ఇది నిరూపించింది. వీటి రక్షణ జీవవైవిధ్య సమతుల్యతకు ఎంతో అవసరం.
Historical Background
తూర్పు కనుమలు భారతదేశంలోని ద్వీపకల్ప పీఠభూమిలో భాగమైన అత్యంత పురాతన పర్వత శ్రేణులు. చారిత్రకంగా 18వ శతాబ్దం నుండి బ్రిటీష్ వృక్షశాస్త్రజ్ఞులు ఇక్కడ పరిశోధనలు చేసినప్పటికీ, పశ్చిమ కనుమలతో పోలిస్తే దీనికి తక్కువ ప్రాధాన్యత లభించింది. గతంలో 2024 లో నాగార్జునసాగర్-శ్రీశైలం టైగర్ రిజర్వ్లో 'డిక్లిప్టెరా శ్రీశైలమికా' మరియు అల్లూరి జిల్లాలోనే 'క్రినమ్ ఆంధ్రీకమ్' అనే మొక్కలను కనుగొనడం ఈ ప్రాంత చారిత్రక ప్రాధాన్యతను సూచిస్తుంది.
Previous Related Events
గడిచిన మూడు సంవత్సరాలలో తూర్పు కనుమలలో జరిగిన ముఖ్య పరిణామాలు:
- నవంబర్ 2024: ఆంధ్రప్రదేశ్-తెలంగాణ సరిహద్దుల్లో ఒక కొత్త ఎండీమిక్ (స్థానిక) మొక్క 'Dicliptera srisailamica' కనుగొనబడింది.
- డిసెంబర్ 2024: అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లాలోని సప్పర్ల కొండలలో తెల్లటి పువ్వులు పూసే 'Crinum andhricum' ను గుర్తించారు.
- మే 2026 (ఇటీవల): తమిళనాడులోని దక్షిణ తూర్పు కనుమలలో ద్రాక్ష కుటుంబానికి చెందిన 'Cyphostemma annamalaii' అనే కొత్త తీగ జాతిని కనుగొన్నారు.
Static GK Connection
ఈ అంశం క్రింది రెండు ముఖ్యమైన అకడమిక్ భావనలతో ముడిపడి ఉంది:
- జీవవైవిధ్య క్షీణత మరియు IUCN వర్గీకరణ: ఒక జాతి ఆవాసం 100 చదరపు కిలోమీటర్ల కంటే తగ్గి, జనాభా 250 కంటే తగ్గితే దానిని 'Critically Endangered' గా మారుస్తారు.
- ఎండీమిజం (Endemism): ఒక నిర్దిష్ట భౌగోళిక ప్రాంతానికి మాత్రమే పరిమితమై, ప్రపంచంలో మరెక్కడా లభించని జీవులను స్థానిక జాతులు అంటారు. తూర్పు కనుమలు ఇటువంటి అనేక ఎండీమిక్ మొక్కలకు నిలయం.
India & World Comparison
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఐయుసిఎన్ (IUCN) రెడ్ లిస్ట్లో ఉన్న మొక్కల సంరక్షణలో భారతదేశం అగ్రగామిగా ఉండటానికి ప్రయత్నిస్తోంది. అయితే, అంతర్జాతీయ నిధులు మరియు గ్లోబల్ బయోడైవర్సిటీ హాట్స్పాట్ గుర్తింపు విషయాలలో భారతదేశంలోని పశ్చిమ కనుమలు, హిమాలయాలకు దక్కిన ప్రాధాన్యత తూర్పు కనుమలకు దక్కలేదు. ఐక్యరాజ్యసమితి జీవవైవిధ్య లక్ష్యాల (Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework) ప్రకారం 2030 నాటికి 30% క్షీణించిన పర్యావరణాన్ని పునరుద్ధరించాల్సి ఉంది.
Future Impact
ఈ కొత్త ఆవిష్కరణల వల్ల భవిష్యత్తులో క్రింది మార్పులు సంభవించవచ్చు:
- మైనింగ్ నియంత్రణ: శ్రీ సత్యసాయి జిల్లాలో గ్రెనైట్ క్వారీ మైనింగ్ కార్యకలాపాలపై పర్యావరణ చట్టాల ప్రకారం కఠిన నిబంధనలు అమలు చేయవచ్చు.
- కమ్యూనిటీ ఆధారిత రక్షణ: స్థానిక గిరిజన ప్రజల సహాయంతో అడవి మంటలను అదుపు చేయడం మరియు పశువుల మేతను నియంత్రించే కొత్త ప్రాజెక్టులు ప్రారంభం కావచ్చు.
- ఔషధ పరిశోధనలు: ఈ మొక్కలలోని రసాయన భాగాలపై (Phytochemical analysis) ఫార్మాస్యూటికల్ కంపెనీలు పరిశోధనలు చేసి కొత్త మందులను కనిపెట్టే అవకాశం ఉంది.
🔑 Key Points for Revision
- కొత్త జాతులు: ఆంధ్రప్రదేశ్ తూర్పు కనుమలలో 3 కొత్త వృక్ష జాతులు కనుగొనబడ్డాయి.
- యుఫోర్బియా అనంతపురమెన్సిస్: ఇది శ్రీ సత్యసాయి జిల్లాలోని నిగిడి అడవులలో లభించే పొద (Shrub) లాంటి మొక్క.
- యుఫోర్బియా చలమెన్సిస్: ఇది నంద్యాల జిల్లా చలమ అడవులలో (గుండ్ల బ్రహ్మేశ్వరం శాంచ్యురి) దొరికే చిన్న ఏకవార్షిక గుల్మం (Herb).
- సెరోపీజియా ఆంధ్రీకా: అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా పాడేరులో లభించే భూగర్భ దుంప కలిగిన చిన్న మొక్క.
- ఐయుసిఎన్ హోదా: ఈ మూడు మొక్కలను 'తీవ్రమైన అంతరించిపోతున్న' (Critically Endangered) వర్గంలో చేర్చారు.
- జనాభా పరిమితి: అడవులలో ప్రతి జాతికి చెందిన మొక్కల సంఖ్య 80 నుండి 200 లోపు మాత్రమే ఉంది.
- ఔషధ ఉపయోగాలు: యుఫోర్బియా జాతుల నుండి వచ్చే తెల్లటి జిగురును (Latex) గిరిజనులు చర్మవ్యాధులు, గాయాల నివారణకు వాడతారు.
- ఆహార వనరు: సెరోపీజియా ఆంధ్రీకా మొక్క దుంపలను స్థానిక గిరిజనులు కరువు కాలంలో ఆహారంగా తీసుకుంటారు.
- ప్రధాన ముప్పులు: గ్రెనైట్ మైనింగ్, అడవి మంటలు (Forest Fires) మరియు పశువుల అతిగా మేపడం.
- పరిశోధన సంస్థలు: ఢిల్లీ వర్సిటీ, ఎస్కే వర్సిటీ (అనంతపురం), వైవీయూ (కడప) శాస్త్రవేత్తలు సంయుక్తంగా కనుగొన్నారు.
- నమూనాల భద్రత: వీటి అధికారిక నమూనాలు కలకత్తాలోని బొటానికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (BSI) లో భద్రపరచబడ్డాయి.
- ప్రచురణ జర్నల్స్: నోర్డిక్ జర్నల్ ఆఫ్ Botany, తైవానియా మరియు అన్నాలెస్ బొటానిసి ఫెన్నిసి.
- భౌగోళిక ఎత్తు: సెరోపీజియా ఆంధ్రీకా సముద్ర మట్టానికి 1,000 మీటర్ల కంటే ఎక్కువ ఎత్తులో పెరుగుతుంది.
- పుష్పించే కాలం: మే మరియు జూన్ నెలల్లో వచ్చే తొలి రుతుపవన వర్షాల తర్వాత ఇవి పుష్పిస్తాయి.
- లక్ష్యం: ఈ ప్రాంతాలను 'కమ్యూనిటీ మేనేజ్డ్ కన్జర్వేషన్ ఏరియాలు' గా మార్చాలని పరిశోధకులు సిఫార్సు చేశారు.
🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)
Core Concept: IUCN Red List Categories & Criteria
- Definition: ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న జీవజాతుల అంతరించిపోయే ప్రమాదాన్ని అంచనా వేసి, వాటి సంరక్షణ స్థితిని తెలిపే అంతర్జాతీయ జాబితానే ఐయుసిఎన్ రెడ్ లిస్ట్ (IUCN Red List) అంటారు.
- Constitutional / Legal Basis: అంతర్జాతీయ ఒప్పందమైన సిఐటిఈఎస్ (CITES) మరియు భారతదేశ వన్యప్రాణి రక్షణ చట్టం (WPA), 1972 లోని షెడ్యూల్లకు ఈ జాబితా పునాదిగా పనిచేస్తుంది.
- Scientific / Economic Principle: పాపులేషన్ వయబిలిటీ అనాలిసిస్ (PVA) సిద్ధాంతం ఆధారంగా ఒక నిర్దిష్ట కాలంలో జీవజాతులు అంతరించిపోయే సంభావ్యతను ఇది లెక్కిస్తుంది.
- How it connects to this event: తూర్పు కనుమలలో దొరికిన 3 కొత్త మొక్కల జనాభా తీవ్రంగా క్షీణించడాన్ని బట్టి వీటికి రెడ్ లిస్ట్లోని అత్యున్నత ప్రమాదకర హోదా అయిన 'Critically Endangered' ను కేటాయించారు.
- Origin & History: ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ ఫర్ కన్జర్వేషన్ ఆఫ్ నేచర్ (IUCN) ద్వారా ఈ రెడ్ డేటా బుక్ వ్యవస్థ 1964 లో స్థాపించబడింది.
- Key milestone 1: 1994 లో ఐయుసిఎన్ అంతరించిపోయే ప్రమాదాన్ని ఖచ్చితంగా కొలవడానికి మరింత శాస్త్రీయమైన పరిమాణాత్మక ప్రమాణాలను (Quantitative Criteria - Version 2.3) ప్రవేశపెట్టింది.
- Key milestone 2: 2001 లో ప్రస్తుతమున్న సరికొత్త ప్రమాణాల వెర్షన్ 3.1 (Version 3.1) ను ఆమోదించారు, దీని ప్రకారమే ప్రస్తుత మూల్యాంకనాలు జరుగుతున్నాయి.
- Related Acts / Schemes / Treaties: ఐక్యరాజ్యసమితి జీవవైవిధ్య కన్వెన్షన్ (CBD) మరియు భారతదేశ 'బయోలాజికల్ డైవర్సిటీ యాక్ట్, 2002' ఈ వర్గీకరణలను దేశీయంగా అమలు చేస్తాయి.
- Nodal Ministry / Body: భారతదేశంలో కేంద్ర పర్యావరణ, అడవులు మరియు వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ (MoEFCC) మరియు బొటానికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (BSI) దీనికి నోడల్ సంస్థలుగా వ్యవహరిస్తాయి.
- India-specific relevance: భారతదేశం ప్రపంచ భూభాగంలో కేవలం 2.4% కలిగి ఉన్నప్పటికీ, 7-8% నమోదిత జీవజాతులతో విపరీతమైన ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది, కాబట్టి ఈ వర్గీకరణ నిధుల కేటాయింపుకు చాలా ముఖ్యం.
- Global comparison: గ్లోబల్ అసెస్మెంట్ ప్రకారం ప్రపంచవ్యాప్తంగా 45,000 కంటే ఎక్కువ జాతులు అంతరించిపోయే ప్రమాదంలో ఉండగా, అందులో మొక్కల శాతమే అత్యధికంగా ఉంది.
- Data point: తీవ్రంగా అంతరించిపోతున్న (CR) వర్గంలో చేరాలంటే గత 10 ఏళ్లలో లేదా 3 తరాలలో ఆ జీవి జనాభా 80% కంటే ఎక్కువ క్షీణించి ఉండాలి.
- Common exam angle: ప్రిలిమ్స్లో తరచుగా ఒక నిర్దిష్ట మొక్క లేదా జంతువు పేరు ఇచ్చి దాని ఐయుసిఎన్ (IUCN) హోదా మరియు అది లభించే ప్రాంతం (రాష్ట్రం/అభయారణ్యం) గురించి అడుగుతుంటారు.
- Easy memory hook: CR = Count Restricted (మొక్కల కౌంట్ 250 కన్నా తక్కువ ఉంటే అది 'Critically Endangered' అని గుర్తుంచుకోండి).
❓ Practice MCQs
Q1. ఇటీవల వార్తల్లో నిలిచిన 'యుఫోర్బియా అనంతపురమెన్సిస్' (Euphorbia ananthapuramensis) అనేది ఒక:
A) కొత్త సర్ప జాతి
B) అంతరించిపోతున్న పక్షి జాతి
C) కొత్త వృక్ష జాతి
D) కొత్త కీటక జాతి
Answer: C
Explanation: ఇది మే 2026 లో ఆంధ్రప్రదేశ్లోని శ్రీ సత్యసాయి జిల్లా నిగిడి అడవులలో కనుగొనబడిన ఒక కొత్త పొద లాంటి వృక్ష జాతి.
Q2. కొత్తగా కనుగొనబడిన 'సెరోపీజియా ఆంధ్రీకా' (Ceropegia andhrica) వృక్షం తూర్పు కనుమలలోని ఏ అటవీ ప్రాంతంలో గుర్తించబడింది?
A) నల్లమల అడవులు
B) పాడేరు అటవీ విభాగం
C) శేషాచలం కొండలు
D) లంకమల్లేశ్వర అడవులు
Answer: B
Explanation: సెరోపీజియా ఆంధ్రీకా అనే ఈ భూగర్భ దుంప కలిగిన చిన్న మొక్క అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లాలోని పాడేరు అటవీ ప్రాంతంలో 1,000 మీటర్ల కంటే ఎక్కువ ఎత్తులో కనుగొనబడింది.
Q3. ఒక వృక్ష లేదా జంతు జాతిని ఐయుసిఎన్ (IUCN) రెడ్ లిస్ట్లో 'తీవ్రమైన అంతరించిపోతున్న' (Critically Endangered) వర్గంలో చేర్చడానికి క్రింది వాటిలో ఏ ప్రమాణాన్ని పరిగణిస్తారు?
A) దాని మొత్తం జనాభా అడవులలో 10,000 కంటే తక్కువగా ఉండటం
B) గత 10 ఏళ్లలో దాని జనాభా 20% కంటే తక్కువ క్షీణించడం
C) అడవులలో పరిపక్వత చెందిన (Mature) జీవుల సంఖ్య 250 కంటే తక్కువగా ఉండటం
D) అది కేవలం జూలాజికల్ పార్కులలో మాత్రమే జీవించి ఉండటం
Answer: C
Explanation: ఐయుసిఎన్ (IUCN) నిబంధనల ప్రకారం అడవులలో కేవలం 250 కంటే తక్కువ పరిపక్వ జీవులు ఉన్నప్పుడు ఆ జాతిని తీవ్రమైన అంతరించిపోతున్న (CR) వర్గంలో చేరుస్తారు.
Q4. ఇటీవల కనుగొనబడిన మూడు కొత్త వృక్ష జాతులకు సంబంధించి క్రింది వాటిలో ఏ ముప్పు అత్యంత ప్రధానమైనదిగా గుర్తించబడింది?
A) పారిశ్రామిక రసాయన వ్యర్థాలు
B) గ్రెనైట్ మైనింగ్ మరియు అడవి మంటలు
C) విదేశీ పర్యాటకుల రాక
D) సముద్ర మట్టాలు పెరగడం
Answer: B
Explanation: ముఖ్యంగా అనంతపురం మరియు శ్రీ సత్యసాయి జిల్లాల్లో జరిగే గ్రెనైట్ క్వారీ మైనింగ్ మరియు వేసవిలో వచ్చే అడవి మంటలు ఈ మొక్కల మనుగడకు ప్రధాన ముప్పుగా మారాయి.
Q5. గుండ్ల బ్రహ్మేశ్వరం వన్యప్రాణి అభయారణ్యంలోని చలమ అడవులలో కనుగొనబడిన కొత్త వృక్షం ఏది?
A) యుఫోర్బియా చలమెన్సిస్
B) క్రినమ్ ఆంధ్రీకమ్
C) సైఫోస్టెమ్మా అన్నామలై
D) డిక్లిప్టెరా శ్రీశైలమికా
Answer: A
Explanation: నంద్యాల జిల్లాలోని గుండ్ల బ్రహ్మేశ్వరం వన్యప్రాణి అభయారణ్య పరిధిలోని చలమ అడవులలో లభించినందున ఆ మొక్కకు 'యుఫోర్బియా చలమెన్సిస్' అని పేరు పెట్టారు.
Q6. కొత్తగా కనుగొనబడిన 'సెరోపీజియా ఆంధ్రీకా' (Ceropegia andhrica) మొక్క యొక్క ఏ భాగాన్ని స్థానిక గిరిజన సమాజాలు సాంప్రదాయకంగా ఆహారంగా ఉపయోగిస్తాయి?
A) దాని తెల్లటి జిగురు (Latex)
B) ఎండిన ఆకులు
C) భూగర్భ దుంపలు (Tubers)
D) పసుపు రంగు పువ్వులు
Answer: C
Explanation: ఈ మొక్క భూమి అడుగున చిన్న బంగాళాదుంప సైజులో ఉండే దుంపలను ఉత్పత్తి చేస్తుంది, వీటిని గిరిజనులు కరువు కాలంలో ఆహారంగా తీసుకుంటారు.
Q7. భారతదేశంలో కనుగొనబడే కొత్త వృక్ష జాతుల రికార్డులను అధికారికంగా నమోదు చేసి, వాటి నమూనాలను భద్రపరిచే జాతీయ సంస్థ ఏది?
A) కౌన్సిల్ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్ (CSIR)
B) బొటానికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (BSI)
C) జూలాజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (ZSI)
D) నేషనల్ బయోడైవర్సిటీ అథారిటీ (NBA)
Answer: B
Explanation: భారతదేశంలోని వృక్ష సంపదపై సర్వేలు జరిపి, కొత్త మొక్కల నమూనాలను భద్రపరిచే బాధ్యత కలకత్తా ప్రధాన కేంద్రంగా పనిచేసే బొటానికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (BSI) దే.
Q8. తూర్పు కనుమలలో కనుగొనబడిన ఈ కొత్త వృక్షాల గురించి శాస్త్రవేత్తలు వ్యక్తపరిచిన ఆందోళన ఏమిటి?
A) ఇవి చాలా వేగంగా పెరిగి ఇతర మొక్కలను నాశనం చేస్తాయి
B) వీటి పుష్పించే కాలం చాలా తక్కువగా ఉండటం వల్ల గుర్తింపు మరియు పరిరక్షణ కష్టం
C) ఇవి పెంపుడు జంతువులకు అత్యంత విషపూరితమైనవి
D) ఇవి కేవలం చలికాలంలో మాత్రమే బ్రతుకుతాయి
Answer: B
Explanation: ఈ మొక్కలు చాలా మారుమూల ప్రాంతాల్లో పెరుగుతాయి మరియు వీటి పుష్పించే, కాసే కాలం (Flowering and Fruiting period) చాలా తక్కువగా ఉండటం వల్ల వీటిని సముచితంగా రక్షించడం ఒక సవాలుగా మారింది.
📜 Previous Year Question Style (PYQ)
PYQ 1:
భారతదేశ భౌగోళిక జీవవైవిధ్యానికి సంబంధించి, 'ఎండీమిక్ వృక్ష జాతులు' (Endemic Plant Species) అనగా ఏమిటి?
A) దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాలలో సమానంగా విస్తరించి ఉన్న మొక్కలు
B) విదేశాల నుండి దిగుమతి చేసుకొని ఇక్కడ పెంచుతున్న అలంకరణ మొక్కలు
C) ఒక నిర్దిష్ట పరిమిత భౌగోళిక ప్రాంతానికి మాత్రమే పరిమితమై, మరెక్కడా సహజంగా పెరగని మొక్కలు
D) కేవలం ప్రయోగశాలలలో జన్యు మార్పిడి ద్వారా సృష్టించబడిన వృక్షాలు
Answer: C
Explanation: ఎండీమిక్ (స్థానిక) జాతులు అంటే ఒక నిర్దిష్ట ప్రాంతానికి (ఉదాహరణకు తూర్పు కనుమలు లేదా పశ్చిమ కనుమలు) మాత్రమే పరిమితమైనవి. ఇటీవల కనుగొన్న మూడు మొక్కలు కూడా తూర్పు కనుమల ఎండీమిక్ జాతులే.
PYQ 2:
ఆంధ్రప్రదేశ్లోని తూర్పు కనుమల జీవవైవిధ్యం మరియు ఇటీవల కనుగొనబడిన వృక్ష జాతులపై క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:
1. కొత్తగా కనుగొనబడిన యుఫోర్బియా అనంతపురమెన్సిస్ మరియు యుఫోర్బియా చలమెన్సిస్ మొక్కలు సాంప్రదాయ ఔషధ గుణాలను కలిగి ఉన్నాయి.
2. ఈ మూడు కొత్త మొక్కలు ఐయుసిఎన్ (IUCN) రెడ్ లిస్ట్లో 'సమీప ముప్పు' (Near Threatened) వర్గంలో ఉన్నాయి.
3. వీటి అధికారిక నమూనాలు డెహ్రాడూన్లోని ఫారెస్ట్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్లో భద్రపరచబడ్డాయి.
పై ప్రకటనలలో ఏది/వి సరైనవి?
A) 1 మాత్రమే
B) 1IPP మరియు 2 మాత్రమే
C) 2 మరియు 3 మాత్రమే
D) 1, 2 మరియు 3
Answer: A
Explanation: ప్రకటన 1 సరైనది. ప్రకటన 2 తప్పు ఎందుకంటే అవి 'Critically Endangered' వర్గంలో ఉన్నాయి. ప్రకటన 3 కూడా తప్పు ఎందుకంటే నమూనాలు కలకత్తాలోని బొటానికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (BSI) లో భద్రపరచబడ్డాయి.
✍️ Mains Answer Pointers
Question 1 (150 words): తూర్పు కనుమలలో ఇటీవల మూడు కొత్త వృక్ష జాతుల ఆవిష్కరణ ఆ ప్రాంత పర్యావరణ ప్రాముఖ్యతను ఎలా చాటిచెబుతోంది? వివరించండి.
- Introduction: ఇటీవల మే 2026 లో ఆంధ్రప్రదేశ్ తూర్పు కనుమలలో మూడు తీవ్ర అంతరించిపోతున్న వృక్ష జాతులను (యుఫోర్బియా మరియు సెరోపీజియా) కనుగొనడం ద్వారా ఈ ప్రాంతం ఇంకా అన్వేషించబడని జీవవైవిధ్యానికి నిలయమని నిరూపితమైంది.
- Body Point 1: పర్యావరణ మరియు ఔషధ ప్రాధాన్యత: ఈ స్థానిక (Endemic) మొక్కలు కేవలం నిర్దిష్ట ఆవాసాలకే పరిమితం. యుఫోర్బియా జాతులు గిరిజన వైద్యంలో గాయాలు మరియు చర్మవ్యాధుల నివారణకు ఉపయోగపడతాయి.
- Body Point 2: పరిరక్షణ సవాళ్లు: కేవలం 200 లోపు మొక్కలు మాత్రమే మిగిలి ఉండటం వల్ల ఇవి పర్యావరణ మార్పులకు సులభంగా నశిస్తాయి. గ్రెనైట్ క్వారీలు మరియు అడవి మంటలు వీటి మనుగడకు పెద్ద ముప్పుగా మారాయి.
- Conclusion: తూర్పు కనుమలను కేవలం పొడి కొండలుగా భావించకుండా, పశ్చిమ కనుమల తరహాలోనే ప్రత్యేక పర్యావరణ జోన్లుగా గుర్తించి రక్షించాల్సిన అవసరం ఉంది.
- Data/Diagram to include: ఆంధ్రప్రదేశ్ పటంలో శ్రీ సత్యసాయి, నంద్యాల, మరియు అల్లూరి జిల్లాల అటవీ ప్రాంతాలను చూపే చిన్న ఫ్లోచార్ట్.
Question 2 (250 words): భారతదేశంలో పశ్చిమ కనుమలతో పోలిస్తే తూర్పు కనుమల జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ ఎందుకు నిర్లక్ష్యానికి గురవుతోంది? ఇటీవల కనుగొనబడిన అంతరించిపోతున్న వృక్ష జాతుల వెలుగులో విశ్లేషించండి.
- Introduction: భారతదేశ తూర్పు తీరం వెంబడి విచ్ఛిన్నంగా సాగే తూర్పు కనుమలు గొప్ప జీవవైవిధ్యాన్ని కలిగి ఉన్నప్పటికీ, పాలనాపరమైన మరియు పరిశోధనాపరమైన నిర్లక్ష్యానికి గురవుతున్నాయి. ఇటీవల కనుగొన్న మూడు తీవ్ర అంతరించిపోతున్న మొక్కలు దీనికి స్పష్టమైన ఉదాహరణ.
- Body Point 1: చారిత్రక మరియు నిధుల వ్యత్యాసం: పశ్చిమ కనుమలకు అంతర్జాతీయ 'యునెస్కో వరల్డ్ హెరిటేజ్' హోదా ఉండటం వల్ల ప్రపంచ నిధులు వస్తాయి. తూర్పు కనుమలకు అటువంటి గుర్తింపు మరియు ప్రభుత్వ ప్రత్యేక నిధులు లేవు.
- Body Point 2: ఆవాసాల విచ్ఛిన్నత (Habitat Fragmentation): తూర్పు కనుమలు సహజంగానే నదుల వల్ల విచ్ఛిన్నమై ఉంటాయి. దీనికి తోడు మానవ నిర్మిత గ్రెనైట్ మైనింగ్, రహదారుల విస్తరణ దీనిని మరింత ముక్కలు చేస్తున్నాయి (ఉదాహరణకు నిగిడి అడవులలో మైనింగ్ ముప్పు).
- Body Point 3: సాంప్రదాయ జ్ఞానం - విస్మరణ: స్థానిక చెంచు, కొండదొర గిరిజనులకు ఈ మొక్కల (యుఫోర్బియా గిరిజన వైద్యం) పై ఉన్న అవగాహనను డాక్యుమెంట్ చేయడంలో ఆలస్యం జరుగుతోంది.
- Body Point 4: పరిరక్షణ చర్యల లోపం: జాతీయ ఉద్యానవనాలు మరియు అభయారణ్యాల విస్తీర్ణం తూర్పు కనుమలలో తక్కువ. కొత్త మొక్కలు దొరికిన ప్రాంతాలు కూడా రక్షిత ప్రాంతాల వెలుపల ఉండటం ఆందోళనకరం.
- Conclusion: 'కున్మింగ్-మోంట్రియల్ గ్లోబల్ బయోడైవర్సిటీ ఫ్రేమ్వర్క్' లక్ష్యాల సాధనకై తూర్పు కనుమల పరిరక్షణకు ప్రత్యేక అథారిటీని ఏర్పాటు చేయాలి.
- Data/Diagram to include: పశ్చిమ కనుమలు Vs తూర్పు కనుమల పోలిక పట్టిక (సగటు వర్షపాతం, రక్షణ హోదా, మైనింగ్ ఒత్తిడి).
⚠️ Examiner Trap
- Trap 1: విద్యార్థులు ఈ కొత్త మొక్కలను పశ్చిమ కనుమలలో (Western Ghats) కనుగొన్నారని పొరపాటు పడవచ్చు. కానీ ఇవి పూర్తిగా ఆంధ్రప్రదేశ్లోని తూర్పు కనుమలలో (Eastern Ghats) లభించాయి.
- Trap 2: ఈ మొక్కల ఐయుసిఎన్ (IUCN) హోదాను కేవలం 'Vulnerable' లేదా 'Endangered' అని భావించవచ్చు. నిజానికి ఇవి అత్యంత ప్రమాదకర స్థితి అయిన 'Critically Endangered' (తీవ్రమైన అంతరించిపోతున్న) వర్గానికి చెందినవి.
- Trap 3: ఇవి కేవలం అలంకరణ మొక్కలని అనుకోవడం తప్పు. ఇవి స్థానిక గిరిజనులు వాడే ఔషధ గుణాలు (Medicinal properties) మరియు ఆహార దుంపలను కలిగి ఉన్న మొక్కలు.
🧭 Exam Tip
- Prelims Angle: ప్రిలిమ్స్ పరీక్షలో ఈ మొక్కల పేర్లు (Euphorbia ananthapuramensis, Ceropegia andhrica) ఇచ్చి ఇవి దేనికి సంబంధించినవి అని అడుగుతారు (కొత్త ప్లాంట్ స్పీసిస్). అలాగే ఇవి కనుగొనబడిన జిల్లాలు మరియు వాటి IUCN హోదాపై నేరుగా ప్రశ్నలు రావచ్చు.
- Mains Angle: మెయిన్స్ పరీక్షలో పర్యావరణ విభాగంలో "భారతదేశంలో నిర్లక్ష్యానికి గురవుతున్న జీవవైవిధ్య ప్రాంతాలు" లేదా "తూర్పు కనుమల పరిరక్షణ సవాళ్లు" అనే ప్రశ్న వచ్చినప్పుడు ఈ తాజా 2026 నాటి ఆవిష్కరణను ఉదాహరణగా (Case Study) రాస్తే మార్కులు పెరుగుతాయి.
- Interview Angle: ఇంటర్వ్యూలో "మైనింగ్ వర్సెస్ పర్యావరణ పరిరక్షణ" పై అడిగినప్పుడు, గ్రెనైట్ క్వారీల వల్ల అంతరించిపోతున్న యుఫోర్బియా మొక్కల ఉదాహరణను చెప్పి, సమతుల్య అభివృద్ధి (Sustainable Development) ని సమర్థించవచ్చు.
- High-Probability Prediction: రాబోయే సివిల్స్ లేదా ఏపీపీఎస్సీ ప్రిలిమ్స్ పరీక్షలో "ఇటీవల వార్తల్లో నిలిచిన నిగిడి అడవులు మరియు చలమ అడవులు ఏ రాష్ట్రంలో ఉన్నాయి?" అనే భౌగోళిక ఆధారిత ప్రశ్న వచ్చే అవకాశం చాలా ఎక్కువగా ఉంది.