కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రసిద్ధ మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టాన్ని (MGNREGA), 2005ను రద్దు చేస్తూ దాని స్థానంలో వికసిత్ భారత్ - గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్గార్ అండ్ అజీవిక మిషన్ (గ్రామీణ్) - VB-G RAM G చట్టం, 2025ను తీసుకువచ్చింది. ఈ కొత్త చట్టం జూలై 1, 2026 నుండి దేశవ్యాప్తంగా అమలులోకి రానుంది. గ్రామీణ కుటుంబాలకు కల్పించే కనీస ఉపాధి దినాలను 100 నుండి 125 రోజులకు పెంచడం ఈ పథకం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం. గ్రామీణ అభివృద్ధి మరియు పంచాయతీ రాజ్ పార్లమెంటరీ స్టాండింగ్ కమిటీ ఈ పరివర్తనను సజావుగా, దశలవారీగా చేపట్టాలని కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖకు సిఫార్సు చేసింది.
What Happened
కేంద్ర ప్రభుత్వం డిసెంబర్ 2025లో పార్లమెంట్లో ఆమోదించిన వికసిత్ భారత్ - గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్గార్ అండ్ అజీవిక మిషన్ (గ్రామీణ్) చట్టం, 2025 (VB-G RAM G) ను జూలై 1, 2026 నుండి అమలు చేయనున్నట్లు నోటిఫై చేసింది. ఈ నిర్ణయంతో 2005 నుండి కొనసాగుతున్న MGNREGA చట్టం పూర్తిగా రద్దు కానుంది. కాంగ్రెస్ ఎంపీ సప్తగిరి ఉలకా నేతృత్వంలోని పార్లమెంటరీ స్టాండింగ్ కమిటీ, ఈ మార్పు వల్ల గ్రామీణ కార్మికులు ఇబ్బంది పడకుండా పాత పనులను, జాబ్ కార్డులను దశలవారీగా కొత్త వ్యవస్థలోకి మార్చాలని సూచించింది.
When & Where
ఈ చట్టం దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలలో జూలై 1, 2026 నుండి ఏకకాలంలో అమలులోకి వస్తుంది. మే 2026 లో జరిగిన పార్లమెంటరీ కమిటీ సమావేశంలో దీనిపై తుది సమీక్ష నిర్వహించారు. 2047 నాటికి 'వికసిత్ భారత్' సాధించాలనే జాతీయ లక్ష్యంలో భాగంగా ఈ సంస్కరణను ప్రవేశపెట్టారు.
Who Is Involved
- కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ: ఈ పథకం అమలుకు మరియు మార్గదర్శకాల రూపకల్పనకు నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖగా వ్యవహరిస్తుంది.
- పార్లమెంటరీ స్టాండింగ్ కమిటీ: రూరల్ డెవలప్మెంట్ కమిటీ చైర్మన్ సప్తగిరి ఉలకా నేతృత్వంలో ఈ పరివర్తన ప్రక్రియను సమీక్షించారు.
- రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు: ఇప్పటికే 25 రాష్ట్రాలు ఈ పథకానికి అవసరమైన తమ 40% బడ్జెట్ వాటాను కేటాయించాయి.
- నేషనల్ లెవెల్ స్టీరింగ్ కమిటీ (NLSC): కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి కార్యదర్శి నేతృత్వంలో 16 మంది సభ్యులతో కూడిన కమిటీ దీనిని పర్యవేక్షిస్తుంది. ఇందులో నీతి ఆయోగ్ మరియు 5 రాష్ట్రాల ప్రతినిధులు ఉంటారు.
How It Works
- నమోదు మరియు గుర్తింపు: లబ్ధిదారుల ఇ-కెవైసి (e-KYC) పూర్తి చేసిన తర్వాత ముఖ గుర్తింపు ఫీచర్ ఉన్న స్మార్ట్ జాబ్ కార్డులను అందిస్తారు. పాత కార్డులు తాత్కాలికంగా చెల్లుతాయి.
- పనుల ఎంపిక: గ్రామ పంచాయతీలు 'వికసిత్ గ్రామ్ పంచాయతీ ప్లాన్స్' (VGPP) సిద్ధం చేసి, గ్రామసభ ఆమోదం పొందిన తర్వాతే పనులను ప్రారంభిస్తారు. దీనిని 'పీఎం గతి శక్తి' పోర్టల్తో అనుసంధానిస్తారు.
- నిధుల విడుదల: పాత పద్ధతిలా కాకుండా 16వ ఆర్థిక సంఘం సిఫార్సుల ఆధారంగా రాష్ట్రాలకు ముందే నిర్దేశిత (Normative) బడ్జెట్ను కేటాయిస్తారు.
- వేతన చెల్లింపులు: పని పూర్తయిన 15 రోజుల్లోగా ఆధార్ ఆధారిత చెల్లింపుల వ్యవస్థ ద్వారా నేరుగా ఖాతాల్లోకి డబ్బులు జమ చేస్తారు. ఆలస్యమైతే నిరుద్యోగ భృతి ఇవ్వబడుతుంది.
Why It Matters
ఈ చట్టం భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 41 (పని హక్కు) కు మరింత చట్టబద్ధమైన బలాన్ని చేకూరుస్తుంది. ఇది యూపీఎస్సీ జీఎస్ పేపర్ 2 (గవర్నెన్స్, సంక్షేమ పథకాలు) మరియు జీఎస్ పేపర్ 3 (ఆర్థికాభివృద్ధి, ఉపాధి) సిలబస్కు అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన అంశం. డిమాండ్ ఆధారిత నిధుల నుండి బడ్జెట్ పరిమితులకు మారడం వల్ల రాష్ట్రాల ఆర్థిక బాధ్యత పెరుగుతుంది.
Historical Background
భారతదేశంలో గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకం 2005 లో చట్టబద్ధంగా ఉనికిలోకి వచ్చింది. 2006 ఫిబ్రవరి 2న ఆంధ్రప్రదేశ్లోని అనంతపురంలో ఈ పథకం ప్రారంభమైంది. అనంతరం 2009 లో దీనికి 'మహాత్మా గాంధీ' (MGNREGA) గా పేరు మార్చారు. గడిచిన రెండు దశాబ్దాలలో గ్రామీణ పేదరిక నిర్మూలనకు ఇది ప్రధాన సాధనంగా నిలిచింది, అయితే నాణ్యత లేని ఆస్తుల సృష్టి, నిధుల దుర్వినియోగం వంటి విమర్శల నేపథ్యంలో 2026 లో దీని స్థానంలో కొత్త రూపాన్ని తెచ్చారు.
Previous Related Events
- డిసెంబర్ 2025: పార్లమెంట్లో వికసిత్ భారత్-G RAM G బిల్లు ఆమోదం పొందింది.
- ఆర్థిక సంవత్సరం 2024-25: ఎంజిఎన్ఆర్ఇజిఎ కింద కేవలం 7.61% కుటుంబాలు మాత్రమే 100 రోజుల పనిని పూర్తి చేయగలిగాయి మరియు రూ. 193.67 కోట్ల నిధుల దుర్వినియోగం జరిగినట్లు నివేదికలు వచ్చాయి.
- మే 2026: కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ఈ పథకం యొక్క పరివర్తన నియమ నిబంధనల (Draft Rules) ను అధికారికంగా విడుదల చేసింది.
Static GK Connection
- భారత రాజ్యాంగం - ఆదేశిక సూత్రాలు: ఆర్టికల్ 41 పౌరులకు పని హక్కు, విద్య మరియు ప్రజా సహాయం పొందే హక్కును కల్పిస్తుంది.
- స్పేషియల్ టెక్నాలజీ: ఈ పథకంలో భౌగోళిక ప్రణాళికల కోసం ఇస్రో (ISRO) కు చెందిన 'యుక్త్ధార' (Yuktdhara) పోర్టల్ను ఉపయోగిస్తారు.
India & World Comparison
ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద సామాజిక భద్రతా కార్యక్రమాలలో ఒకటిగా ఎంజిఎన్ఆర్ఇజిఎను ప్రపంచ బ్యాంక్ గతంలో గుర్తించింది. కొత్త VB-G RAM G చట్టం ద్వారా భారతదేశం డిమాండ్ ఆధారిత ఉపాధి నుండి ఆస్తుల సృష్టి మరియు నైపుణ్యాభివృద్ధి (Ajeevika) వైపు అడుగులు వేస్తోంది, ఇది అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థ (ILO) యొక్క స్థిరమైన ఉపాధి ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉంది.
Future Impact
ఈ పథకం ద్వారా రాబోయే కాలంలో గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నాలుగు ప్రధాన రంగాలపై (నీటి భద్రత, గ్రామీణ రహదారులు, జీవనోపాధి మౌలిక సదుపాయాలు, వాతావరణ మార్పుల నివారణ చర్యలు) శాశ్వత ఆస్తులు సృష్టించబడతాయి. 60 రోజుల వ్యవసాయ విరామం వల్ల ఖరీఫ్, రబీ సీజన్లలో వ్యవసాయ కూలీల కొరత తగ్గుతుంది. డిజిటల్ పర్యవేక్షణ కారణంగా రాబోయే 2-3 ఏళ్లలో నిధుల లీకేజీలు పూర్తిగా అరికట్టబడే అవకాశం ఉంది.
🔑 Key Points for Revision
- VB-G RAM G చట్టం జూలై 1, 2026 నుండి అమలులోకి వస్తుంది.
- పాత ఎంజిఎన్ఆర్ఇజిఎ (MGNREGA) చట్టం పూర్తిగా రద్దు చేయబడుతుంది.
- ఉపాధి హామీ దినాల సంఖ్య 100 నుండి 125 రోజులకు పెరిగింది.
- కేంద్ర, రాష్ట్రాల నిధుల వాటా నిష్పత్తి 60:40 గా మార్చబడింది.
- ఈశాన్య మరియు కొండ ప్రాంత రాష్ట్రాలకు ఈ నిష్పత్తి 90:10 గా ఉంటుంది.
- మొత్తం వార్షిక బడ్జెట్ అంచనా రూ. 1.51 లక్షల కోట్లు.
- లబ్ధిదారులకు ఫేస్-రికగ్నిషన్ కలిగిన స్మార్ట్ జాబ్ కార్డులు ఇస్తారు.
- ఇ-కెవైసి (e-KYC) అయిన పాత కార్డులు తాత్కాలికంగా చెల్లుతాయి.
- గరిష్టంగా 60 రోజుల పాటు వ్యవసాయ సీజన్లలో పనులను నిలిపివేయవచ్చు (Agricultural Pause).
- నేషనల్ లెవెల్ స్టీరింగ్ కమిటీకి కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి కార్యదర్శి అధ్యక్షత వహిస్తారు.
- ప్రణాళికల రూపకల్పన కోసం 'వికసిత్ గ్రామ్ పంచాయతీ ప్లాన్స్' ప్రవేశపెట్టారు.
- పనుల పర్యవేక్షణకు పీఎం గతి శక్తి, యుక్త్ధార పోర్టల్స్ ఉపయోగిస్తారు.
- పని కల్పించడంలో ఆలస్యమైతే నిరుద్యోగ భృతి (Unemployment Allowance) లభిస్తుంది.
- పని పూర్తి అయిన 15 రోజులలోపు వేతనాలు చెల్లించాలి.
- ఈ పథకం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 41 నిబద్ధతను తెలియజేస్తుంది.
🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)
Core Concept: ఆదేశిక సూత్రాలు మరియు పని హక్కు (Directive Principles & Right to Work)
- Definition: ఆదేశిక సూత్రాలు (DPSP) రాజ్యాంగంలోని పార్ట్-IV లో పేర్కొన్న ప్రభుత్వాల పాలనా మార్గదర్శకాలు, ఇవి సంక్షేమ రాజ్యాన్ని స్థాపించడానికి ఉద్దేశించినవి.
- Constitutional / Legal Basis: భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 41 ప్రకారం, ప్రభుత్వం తన ఆర్థిక పరిమితులకు లోబడి పౌరులకు పని హక్కును కల్పించాలి.
- Scientific / Economic Principle: కీన్స్ ఆర్థిక సిద్ధాంతం (Keynesian Economics) ప్రకారం, సంక్షోభ సమయాల్లో ప్రభుత్వ వ్యయం ద్వారా ఉపాధి కల్పించడం వల్ల మార్కెట్లో డిమాండ్ పెరుగుతుంది.
- How it connects to this event: కొత్తగా వచ్చిన VB-G RAM G చట్టం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఆర్టికల్ 41 ని అమలు చేయడానికి ఉద్దేశించిన చట్టబద్ధమైన సాధనం.
- Origin & History: భారతదేశంలో 2005 లో జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం (NREGA) ద్వారా మొదటిసారిగా పని హక్కుకు చట్టబద్ధత కల్పించారు.
- Key milestone 1: అక్టోబర్ 2, 2009 న ఈ పథకానికి 'మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం' (MGNREGA) గా పేరు మార్చారు.
- Key milestone 2: డిసెంబర్ 2025 లో పార్లమెంట్ వికసిత్ భారత్-G RAM G బిల్లును ఆమోదించి పాత చట్టాన్ని భర్తీ చేసింది.
- Related Acts / Schemes / Treaties: ప్రధానమంత్రి ఆవాస్ యోజన (PMAY-G) మరియు జలజీవన్ మిషన్ పథకాలను ఈ కొత్త చట్టంతో అనుసంధానించారు.
- Nodal Ministry / Body: కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Rural Development) ఈ పథకాన్ని పర్యవేక్షిస్తుంది.
- India-specific relevance: గ్రామీణ భారతదేశంలో కాలానుగుణ నిరుద్యోగాన్ని (Seasonal Unemployment) తగ్గించడానికి మరియు వలసలను అరికట్టడానికి ఇది అత్యంత కీలకం.
- Global comparison: అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థ (ILO) నిర్దేశించిన 'గౌరవప్రదమైన పని' (Decent Work) లక్ష్యాలను సాధించడంలో భారతదేశం తీసుకున్న అతిపెద్ద చట్టబద్ధమైన చర్య ఇది.
- Data point: 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఎంజిఎన్ఆర్ఇజిఎ కింద దేశవ్యాప్తంగా కేవలం 7.61% కుటుంబాలు మాత్రమే పూర్తి 100 రోజుల పనిని పొందగలిగాయి.
- Common exam angle: ఉపాధి హామీ చట్టాల యొక్క నిధుల పంపిణీ వ్యూహం, ఆస్తుల నాణ్యత మరియు కేంద్ర-రాష్ట్రాల సమాఖ్య సంబంధాలపై ప్రశ్నలు ఎక్కువగా అడుగుతారు.
- Easy memory hook: VB-G RAM G = 125 Days & 60:40 Ratio (వికసిత్ భారత్ గ్రామ్ జి అంటే 125 రోజులు మరియు 60:40 నిధులు).
❓ Practice MCQs
Q1. కొత్తగా ప్రతిపాదించిన VB-G RAM G పథకం కింద ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఎన్ని రోజుల ఉపాధిని చట్టబద్ధంగా హామీ ఇస్తున్నారు? [Easy]
A) 100 రోజులు
B) 110 రోజులు
C) 125 రోజులు
D) 150 రోజులు
Answer: C
Explanation: కొత్త వికసిత్ భారత్-G RAM G చట్టం కింద ప్రతి గ్రామీణ కుటుంబానికి కనీస ఉపాధి హామీని 100 రోజుల నుండి 125 రోజులకు పెంచారు.
Q2. మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం (MGNREGA) ఏ తేదీ నుండి పూర్తిగా రద్దు కానుంది? [Easy]
A) జూన్ 1, 2026
B) జూలై 1, 2026
C) ఆగస్టు 1, 2026
D) జనవరి 1, 2027
Answer: B
Explanation: కేంద్ర ప్రభుత్వ నోటిఫికేషన్ ప్రకారం జూలై 1, 2026 నుండి ఎంజిఎన్ఆర్ఇజిఎ రద్దయి దాని స్థానంలో VB-G RAM G అమలులోకి వస్తుంది.
Q3. VB-G RAM G పథకం కింద సాధారణ రాష్ట్రాలలో కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య నిధుల పంపిణీ నిష్పత్తి ఎంత? [Moderate]
A) 75:25
B) 90:10
C) 50:50
D) 60:40
Answer: D
Explanation: పాత పథకంలో కేంద్రం 100% వేతనాలు భరించగా, కొత్త వ్యవస్థలో కేంద్ర, రాష్ట్రాల వాటా 60:40 నిష్పత్తిగా ఉంటుంది.
Q4. VB-G RAM G చట్టం, 2025 లో పేర్కొన్న 60 రోజుల 'నో-వర్క్ పీరియడ్' (వ్యవసాయ విరామం) యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం ఏమిటి? [Moderate]
A) ప్రభుత్వ నిధులను ఆదా చేయడం
B) వ్యవసాయ సీజన్లలో సాగు కార్మికుల కొరతను నివారించడం
C) కార్మికులకు విశ్రాంతి కల్పించడం
D) కేవలం పట్టణ ప్రాంతాల్లో పనులు చేపట్టడం
Answer: B
Explanation: నాట్లు మరియు కోతల సమయంలో వ్యవసాయ రంగానికి కూలీల కొరత రాకుండా ఉండేందుకు రాష్ట్రాలు గరిష్టంగా 60 రోజుల పాటు ఉపాధి పనులను నిలిపివేయవచ్చు.
Q5. కొత్త ఉపాధి హామీ పథకంలో ప్రణాళికల రూపకల్పన కోసం ప్రవేశపెట్టిన 'VGPP' పూర్తి రూపం ఏమిటి? [Moderate]
A) విలేజ్ గ్రోత్ అండ్ ప్రొడక్షన్ ప్లాన్
B) వికసిత్ గ్రామ్ పంచాయతీ ప్లాన్
C) వైబ్రెంట్ గ్రామిణ్ ప్రోగ్రెసివ్ ప్రోగ్రామ్
D) విలేజ్ గవర్నెన్స్ అండ్ పంచాయతీ ప్లాన్
Answer: B
Explanation: గ్రామ పంచాయతీల స్థాయిలో స్థానిక అవసరాల ఆధారంగా తయారుచేసే ప్రణాళికలను 'వికసిత్ గ్రామ్ పంచాయతీ ప్లాన్స్' (VGPP) అంటారు.
Q6. VB-G RAM G చట్టం కింద ఏర్పాటు కానున్న 'నేషనల్ లెవెల్ స్టీరింగ్ కమిటీ' (NLSC) కి ఎవరు అధ్యక్షత వహిస్తారు? [Tricky]
A) కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ మంత్రి
B) ప్రధాన మంత్రి
C) కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ కార్యదర్శి
D) నీతి ఆయోగ్ వైస్ చైర్మన్
Answer: C
Explanation: ఈ పథకం యొక్క వ్యూహాత్మక పర్యవేక్షణ కోసం ఏర్పాటయ్యే 16 మంది సభ్యుల కమిటీకి కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ కార్యదర్శి (Union Rural Development Secretary) నేతృత్వం వహిస్తారు.
Q7. ఈ క్రింది వాటిలో VB-G RAM G పథకం కింద ప్రాధాన్యత కలిగిన నాలుగు పనుల విభాగాలలో లేనిది ఏది? [Tricky]
A) నీటి భద్రత పనులు
B) ప్రధాన గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాలు
C) తీవ్రమైన వాతావరణ మార్పుల నివారణ పనులు
D) గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో డిజిటల్ సేవల కేంద్రీకరణ
Answer: D
Explanation: ఈ పథకం ప్రధానంగా నీటి భద్రత, కోర్ మౌలిక సదుపాయాలు, జీవనోపాధి మరియు వాతావరణ మార్పుల నివారణ అనే 4 రంగాలపై మాత్రమే దృష్టి పెడుతుంది; డిజిటల్ సేవల కేంద్రీకరణ ఇందులో భాగం కాదు.
Q8. VB-G RAM G పథకం పరివర్తన నియమాల ప్రకారం, పాత జాబ్ కార్డుల చెల్లుబాటుకు సంబంధించి సరైన నిబంధన ఏది? [Tricky]
A) జూలై 1, 2026 నుండి పాత కార్డులన్నీ తక్షణమే రద్దవుతాయి
B) ఇ-కెవైసి (e-KYC) పూర్తయిన పాత కార్డులు కొత్త కార్డులు ఇచ్చే వరకు తాత్కాలికంగా చెల్లుతాయి
C) పాత కార్డులు ఎప్పటికీ మార్చబడవు
D) కేవలం మహిళల కార్డులు మాత్రమే చెల్లుతాయి
Answer: B
Explanation: పరివర్తన సజావుగా సాగడం కోసం, ఇ-కెవైసి ప్రక్రియ పూర్తయిన పాత కార్డులు కొత్త స్మార్ట్ కార్డులు ఇచ్చే వరకు చెల్లుతాయని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.
📜 Previous Year Question Style (PYQ)
PYQ 1:
భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ నిబంధన పౌరులకు 'పని హక్కు' (Right to Work) కల్పించడానికి ప్రభుత్వాలకు మార్గదర్శకత్వం వహిస్తుంది?
A) ఆర్టికల్ 39A
B) ఆర్టికల్ 41
C) ఆర్టికల్ 43
D) ఆర్టికల్ 45
Answer: B
Explanation: రాజ్యాంగంలోని ఆదేశిక సూత్రాలలోని ఆర్టికల్ 41, పౌరులకు వారి ఆర్థిక పరిమితులకు లోబడి పని హక్కు, విద్యను అందించాలని పేర్కొంటుంది.
PYQ 2:
నూతనంగా ప్రతిపాదించిన వికసిత్ భారత్-G RAM G చట్టం, 2025 కి సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:
1. ఇది పాత MGNREGA చట్టం స్థానంలో సంపూర్ణ చట్టబద్ధమైన మార్పును తెస్తుంది.
2. దీని కింద కేంద్ర ప్రభుత్వమే 100% అన్-స్కిల్డ్ వేతన ఖర్చులను భరిస్తుంది.
3. గ్రామ పంచాయతీలు రూపొందించే ప్రణాళికలను 'పీఎం గతి శక్తి' పోర్టల్తో అనుసంధానిస్తారు.
పై వాటిలో ఏ ప్రకటన/లు సరైనవి?
A) 1 మాత్రమే
B) 1Subjects మరియు 2 మాత్రమే
C) 1 మరియు 3 మాత్రమే
D) 1, 2 మరియు 3
Answer: C
Explanation: రెండవ ప్రకటన తప్పు, ఎందుకంటే కొత్త పథకంలో నిధుల పంపిణీ 60:40 నిష్పత్తిలో ఉంటుంది, కేంద్రం 100% భరించదు. 1 మరియు 3 ప్రకటనలు సరైనవి.
✍️ Mains Answer Pointers
Question 1 (150 words): భారతదేశంలో పాత ఉపాధి హామీ పథకం (MGNREGA) స్థానంలో కొత్త VB-G RAM G చట్టాన్ని తీసుకురావడానికి గల ప్రధాన కారణాలను చర్చించండి.
- Introduction: డిసెంబర్ 2025 లో ఆమోదించబడిన VB-G RAM G చట్టం ద్వారా 20 ఏళ్ల నాటి MGNREGA ను భర్తీ చేస్తూ జూలై 1, 2026 నుండి నూతన సంస్కరణలు అమలు చేస్తున్నట్లు పేర్కొనాలి.
- Body Point 1 (ఆస్తుల నాణ్యత లోపం): పాత పద్ధతిలో శాశ్వత ఆస్తుల సృష్టి తక్కువగా ఉండటం, నాణ్యత లోపించడం. 2024-25 లో కేవలం 7.61% మంది మాత్రమే 100 రోజులు పూర్తి చేయడం.
- Body Point 2 (ఆర్థిక దుర్వినియోగం): పాత డిమాండ్ ఆధారిత నిధుల విడుదల వల్ల అవినీతి, బోగస్ కార్డులు పెరగడం (ఉదాహరణకు 2024-25 లో రూ.193.67 కోట్ల నిధుల దుర్వినియోగం).
- Body Point 3 (ఆధునిక సాంకేతికత): వికసిత్ భారత్ 2047 లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా జీవనోపాధిని, జియో-స్పేషియల్ (PM Gati Shakti) ప్రణాళికలను అనుసంధానించాల్సిన అవసరం రావడం.
- Conclusion: పాత లోపాలను సరిదిద్దుతూ, గ్రామీణ ఉపాధితో పాటు మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు ఈ చట్టం ఒక ముందడుగు.
- Data/Diagram to include: ఉపాధి దినాల పెరుగుదల (100 -> 125 రోజులు) మరియు నిధుల మార్పు (100% కేంద్రం -> 60:40 నిష్పత్తి) చూపే చిన్న ఫ్లోచార్ట్.
Question 2 (250 words): "MGNREGA స్థానంలో తెచ్చిన VB-G RAM G చట్టంలోని నిధుల పంపిణీ విధానం కేంద్ర-రాష్ట్రాల సమాఖ్య సంబంధాలపై మరియు రాష్ట్రాల ఆర్థిక స్థితిపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుందో విశ్లేషించండి."
- Introduction: కొత్త పథకంలో ప్రవేశపెట్టిన 60:40 నిధుల పంపిణీ నిష్పత్తి మరియు నార్మేటివ్ అలోకేషన్ మోడల్ గురించి వివరిస్తూ ప్రారంభించాలి.
- Body Point 1 (రాష్ట్రాలపై అదనపు ఆర్థిక భారం): గతంలో కేంద్రం 100% వేతనాలు ఇచ్చేది. ఇప్పుడు రాష్ట్రాలు 40% భరించాలి. దీనివల్ల పేద రాష్ట్రాల బడ్జెట్పై తీవ్ర ఒత్తిడి పెరుగుతుంది (ఉదాహరణకు కేరళ, పంజాబ్ వంటి రాష్ట్రాలు దీనిని వ్యతిరేకించాయి).
- Body Point 2 (డిమాండ్ ఆధారిత స్వభావం కోల్పోవడం): పాత పద్ధతిలో ఎంత మంది పని అడిగితే అంత నిధులు వచ్చేవి. ఇప్పుడు 16వ ఆర్థిక సంఘం నిబంధనల ప్రకారం ముందే బడ్జెట్ పరిమితులు (Caps) విధించడం వల్ల కరువు సమయాల్లో ఇబ్బందులు రావచ్చు.
- Body Point 3 (సానుకూల అంశం - బాధ్యత పెరగడం): రాష్ట్రాల వాటా ఉండటం వల్ల నిధుల దుర్వినియోగం తగ్గుతుంది, క్షేత్రస్థాయిలో పర్యవేక్షణ మెరుగవుతుంది.
- Body Point 4 (రాజకీయ కోణం మరియు సమాఖ్య సవాళ్లు): కేంద్రం ముందస్తు సంప్రదింపులు లేకుండా చట్టం తెచ్చిందని ప్రతిపక్ష రాష్ట్రాల విమర్శలు.
- Conclusion: సహకార సమాఖ్య స్ఫూర్తితో కేంద్రం వెనుకబడిన రాష్ట్రాలకు అదనపు గ్రాంట్లు ఇచ్చి ఆదుకోవాలి. పరివర్తన దశలవారీగా సాగాలి.
- Data/Diagram to include: సాధారణ రాష్ట్రాలు (60:40), ప్రత్యేక రాష్ట్రాలు (90:10), కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు (100:0) నిధుల వ్యత్యాసాన్ని చూపించే పట్టిక.
⚠️ Examiner Trap
- Trap 1: అభ్యర్థులు కొత్త పథకంలో కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వమే 100% వేతన ఖర్చులను భరిస్తుందని భావిస్తారు. నిజం: కొత్త చట్టం ప్రకారం కేంద్ర, రాష్ట్రాల మధ్య 60:40 నిష్పత్తిలో ఖర్చు పంపిణీ జరుగుతుంది.
- Trap 2: వ్యవసాయ విరామం (Agricultural Pause) సమయంలో కార్మికులకు వేతనాలు అందుతాయని అనుకుంటారు. నిజం: ఈ 60 రోజుల విరామ సమయంలో పనులు జరగవు, మిగిలిన 305 రోజులలోనే 125 రోజుల పనిని కల్పిస్తారు.
- Trap 3: పాత జాబ్ కార్డులన్నీ జూలై 1 నుండి పూర్తిగా రద్దవుతాయని భావిస్తారు. నిజం: ఇ-కెవైసి పూర్తయిన పాత కార్డులు కొత్త కార్డులు వచ్చే వరకు తాత్కాలికంగా చెల్లుతాయి.
🧭 Exam Tip
- Prelims Angle: ప్రిలిమ్స్లో కొత్త ఉపాధి దినాల సంఖ్య (125 రోజులు), నిధుల పంపిణీ నిష్పత్తి (60:40), 16వ ఆర్థిక సంఘం ప్రమేయం, మరియు కొత్తగా ప్రవేశపెట్టిన 'వ్యవసాయ విరామం' (60 రోజులు) పై నేరుగా స్టేట్మెంట్ ఆధారిత ప్రశ్నలు అడిగే అవకాశం ఉంది.
- Mains Angle: మెయిన్స్ పరీక్షలో ఎంజిఎన్ఆర్ఇజిఎ రద్దు వెనుక ఉన్న సామాజిక-ఆర్థిక కారణాలు మరియు నిధుల కేటాయింపులో వచ్చిన మార్పుల వల్ల కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలపై పడే ప్రభావాన్ని విశ్లేషించమని అడుగుతారు.
- Interview Round: ఇంటర్వ్యూలో "గ్రామీణ ఉపాధి పథకాన్ని డిమాండ్ ఆధారితం నుండి బడ్జెట్ పరిమితులకు మార్చడం సరైనదేనా?" అనే విధానపరమైన ప్రశ్న ఎదురుకావచ్చు. అక్కడ సమతుల్యమైన (Balanced) సమాధానం చెప్పాల్సి ఉంటుంది.
- Prediction: రాబోయే పరీక్షల్లో "Viksit Gram Panchayat Plans (VGPP)" మరియు "VB-G RAM G చట్టం, 2025" ముఖ్యాంశాలపై కచ్చితంగా ఒక ప్రశ్న వచ్చే అవకాశం చాలా ఎక్కువగా ఉంది.
ఈ వీడియో ద్వారా వికసిత్ భారత్ గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్గార్ పథకం గురించిన మరిన్ని వివరాలను తెలుసుకోవచ్చు. కొత్త చట్టం మరియు పాత ఎంజిఎన్ఆర్ఇజిఎ మధ్య గల వ్యత్యాసాలను మరియు పరివర్తన ప్రక్రియను అర్థం చేసుకోవడానికి ఈ విశ్లేషణ ఉపయోగపడుతుంది.