సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల సంఖ్య 38కి పెంపు: రాష్ట్రపతి ఆమోదం

సుప్రీంకోర్టులో పెండింగ్‌లో ఉన్న కేసుల సంఖ్యను తగ్గించే ఉద్దేశ్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను 34 నుంచి 38కి (ప్రధాన న్యాయమూర్తితో కలుపుకుని) పెంచుతూ కేంద్ర న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ పంపిన ప్రతిపాదనకు రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము మే 16, 2026న ఆర్డినెన్స్ ద్వారా ఆమోదం తెలిపారు. "సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తుల సంఖ్య) సవరణ ఆర్డినెన్స్, 2026" ద్వారా ఈ మార్పును తీసుకొచ్చారు. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 124(1), ఆర్టికల్ 123 ఆధారంగా తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం పోటీ పరీక్షల పాలిటీ విభాగానికి అత్యంత కీలకం.

What Happened

సుప్రీంకోర్టులో న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను పెంచుతూ కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయం తీసుకుంది. మే 16, 2026 న రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము "సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తుల సంఖ్య) సవరణ ఆర్డినెన్స్, 2026" కు ఆమోదముద్ర వేశారు. దీని ద్వారా ప్రధాన న్యాయమూర్తి మినహా మిగతా జడ్జీల సంఖ్య 33 నుంచి 37కి పెరిగింది. ఫలితంగా మొత్తం న్యాయమూర్తుల సంఖ్య 38 కి చేరుకుంది.

When & Where

మే 16, 2026 న న్యూఢిల్లీలో ఈ ఆర్డినెన్స్ కు సంబంధించిన గెజిట్ నోటిఫికేషన్ వెలువడింది. పార్లమెంట్ సమావేశాలు లేని నేపథ్యంలో కేంద్ర క్యాబినెట్ ఈ ఆర్డినెన్స్ ద్వారా చట్ట సవరణను తక్షణమే అమలు చేసింది.

Who Is Involved

ద్రౌపది ముర్ము (భారత రాష్ట్రపతి): తనకున్న రాజ్యాంగ అధికారాలతో ఆర్డినెన్స్ జారీ చేశారు.
నరేంద్ర మోదీ (ప్రధాన మంత్రి): ఈ ప్రతిపాదనకు ఆమోదం తెలిపిన కేంద్ర క్యాబినెట్ కు అధ్యక్షత వహించారు.
అర్జున్ రామ్ మేఘ్వాల్ (కేంద్ర న్యాయ శాఖ మంత్రి): ఆర్డినెన్స్ జారీ అయిన విషయాన్ని అధికారికంగా వెల్లడించారు.
సుప్రీంకోర్టు: పెండింగ్ కేసుల పరిష్కారానికి అదనపు న్యాయమూర్తులను పొందుతున్న అత్యున్నత న్యాయస్థానం.

How It Works

సుప్రీంకోర్టులో పెరుగుతున్న పెండింగ్ కేసుల తీవ్రతను పరిశీలించి, జడ్జీల పెంపు అవసరాన్ని కేంద్ర న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ గుర్తిస్తుంది.
దీనిపై ఒక ప్రతిపాదనను తయారు చేసి కేంద్ర క్యాబినెట్ ముందు ఉంచుతారు. మే 5, 2026 న క్యాబినెట్ దీనికి లాంఛనంగా ఆమోదం తెలిపింది.
పార్లమెంట్ సమావేశాలు జరగడం లేదు కాబట్టి, సత్వర అమలు కోసం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 123 ప్రకారం రాష్ట్రపతికి ఆర్డినెన్స్ పంపుతారు.
రాష్ట్రపతి సంతకం చేసిన వెంటనే, 1956 సుప్రీంకోర్టు చట్టంలోని సెక్షన్ 2 సవరించబడి, నాలుగు కొత్త న్యాయమూర్తుల పోస్టులు మంజూరు అవుతాయి.
తదుపరి పార్లమెంట్ సమావేశాలు ప్రారంభమైన ఆరు వారాలలోపు ఈ ఆర్డినెన్స్‌ను ఉభయ సభల్లో ఆమోదింపజేసుకోవాలి.

Why It Matters

రాజ్యాంగ ప్రాముఖ్యత: పౌరుల ప్రాథమిక హక్కులను కాపాడే సుప్రీంకోర్టు మరింత సమర్థవంతంగా పనిచేయడానికి బలోపేతం అవుతుంది.
పాలనా ప్రాముఖ్యత: సత్వర న్యాయం అందించడం ద్వారా ప్రభుత్వ పాలనా వ్యవస్థపై మరియు న్యాయవ్యవస్థపై ప్రజలకు నమ్మకం పెరుగుతుంది (UPSC GS Paper 2 - Governance).
సామాజిక ప్రభావం: 93 వేలకు పైగా ఉన్న పెండింగ్ కేసుల విచారణ వేగవంతం అవడం వల్ల సామాన్యులకు సకాలంలో న్యాయం అందుతుంది.

Historical Background

1950 లో సుప్రీంకోర్టు ఏర్పాటైనప్పుడు రాజ్యాంగం ప్రకారం కేవలం 8 మంది (1 CJI + 7 జడ్జీలు) మాత్రమే ఉండేవారు.
1956 లో సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తుల సంఖ్య) చట్టం ద్వారా మొదటిసారిగా ఈ సంఖ్యను 11 కు పెంచారు.
1986 లో కేసుల తీవ్రత పెరగడంతో ఈ సంఖ్యను 26 కు పెంచడం జరిగింది.
2009 లో జడ్జీల సంఖ్యను 31 కి చేర్చారు.

Previous Related Events

ఆగస్టు 2019: కేంద్ర ప్రభుత్వం చివరిసారిగా జడ్జీల సంఖ్యను 10 శాతం పెంచుతూ (31 నుండి 34 కు) చట్టసవరణ చేసింది.
2023-24: సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం వ్యవస్థ ద్వారా వివిధ హైకోర్టుల ప్రధాన న్యాయమూర్తులను సుప్రీంకోర్టుకు ప్రమోట్ చేసి ఎప్పటికప్పుడు ఖాళీలను భర్తీ చేసే ప్రక్రియను వేగవంతం చేశారు.
2025-26: జస్టిస్ బి.ఆర్. గవాయ్ (నవంబర్ 2025), జస్టిస్ రాజేష్ బిందాల్ (ఏప్రిల్ 2026) పదవీ విరమణ చేయడంతో కోర్టులో కొత్త నియామకాల ఆవశ్యకత ఏర్పడింది.

Static GK Connection

ఆర్టికల్ 124(1): భారత సుప్రీంకోర్టు ఏర్పాటు గురించి వివరిస్తుంది. అలాగే సుప్రీంకోర్టులో న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను నిర్ణయించే అధికారం పార్లమెంట్‌కు మాత్రమే ఉందని స్పష్టం చేస్తుంది.
ఆర్టికల్ 123: పార్లమెంట్ సమావేశాల్లో లేనప్పుడు, దేశానికి తక్షణ చట్టపరమైన చర్య అవసరమైనప్పుడు రాష్ట్రపతికి ఆర్డినెన్స్ జారీ చేసే విశేషాధికారాన్ని ఇస్తుంది.

India & World Comparison

అమెరికా సుప్రీంకోర్టులో న్యాయమూర్తుల సంఖ్య కేవలం 9 మరియు వారు జీవితకాలం ఆ పదవిలో ఉంటారు.
కెనడా అత్యున్నత న్యాయస్థానంలో 9 మంది, యూకే లో 12 మంది జడ్జీలు ఉంటారు. భారత్‌లో జనాభా, కింది కోర్టుల నుండి వచ్చే అప్పీళ్ల సంఖ్య దృష్ట్యా ఇప్పుడు ఈ సంఖ్య 38 కి చేరడం ప్రపంచంలోనే ఒక భారీ న్యాయస్థానంగా నిలుపుతోంది.

Future Impact

రాబోయే వర్షాకాల సమావేశాల్లో పార్లమెంట్ ఈ ఆర్డినెన్స్ స్థానంలో శాశ్వత బిల్లును ప్రవేశపెట్టి చట్టంగా మారుస్తుంది.
కొత్తగా నిర్మిస్తున్న సుప్రీంకోర్టు భవనం పూర్తిగా అందుబాటులోకి వస్తే, మౌలిక సదుపాయాలు పెరిగి భవిష్యత్తులో ఈ సంఖ్యను 50 కి కూడా పెంచే అవకాశం ఉంది.
పెరిగిన పోస్టులను భర్తీ చేసేందుకు సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం త్వరలో నలుగురు కొత్త జడ్జీల పేర్లను కేంద్రానికి సిఫార్సు చేస్తుంది.

🔑 Key Points for Revision

రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము 2026 మే 16 న ఆర్డినెన్స్ ద్వారా ఈ పెంపుకు ఆమోదం తెలిపారు.
ఆర్డినెన్స్ పేరు: సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తుల సంఖ్య) సవరణ ఆర్డినెన్స్, 2026.
జడ్జీల సంఖ్య 34 నుంచి 38కి (CJI తో సహా) పెరిగింది.
CJI ని మినహాయించి చూస్తే, జడ్జీల సంఖ్య 33 నుంచి 37 కి పెరిగినట్లు.
1956 సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తుల సంఖ్య) చట్టంలోని సెక్షన్ 2 సవరించబడింది.
జడ్జీల సంఖ్యను పెంచే రాజ్యాంగ అధికారం ఆర్టికల్ 124(1) ద్వారా కేవలం పార్లమెంట్‌కు ఉంటుంది.
ఆర్టికల్ 123 ద్వారా కేంద్ర క్యాబినెట్ సలహాతో రాష్ట్రపతి ఈ ఆర్డినెన్స్ జారీ చేశారు.
ప్రస్తుతం సుప్రీంకోర్టులో సుమారు 93,000 కు పైగా కేసులు పెండింగ్‌లో ఉన్నాయి.
2019లో చివరిసారిగా జడ్జీల సంఖ్యను 31 నుంచి 34కి పెంచారు.
1950 లో సుప్రీంకోర్టు ప్రారంభమైనప్పుడు మొత్తం జడ్జీల సంఖ్య కేవలం 8.
కేంద్ర న్యాయ మంత్రి అర్జున్ రామ్ మేఘ్వాల్ ఈ విషయాన్ని అధికారికంగా ప్రకటించారు.
అమెరికా సుప్రీంకోర్టులో కేవలం 9 మంది జడ్జీలు మాత్రమే ఉంటారు.
ఈ ఆర్డినెన్స్ 6 వారాల లోపు పార్లమెంట్‌లో ఆమోదం పొందాలి.
కొత్త కోర్టు భవనం పూర్తయితే జడ్జీల సంఖ్య 50కి చేరే అవకాశం ఉందని అంచనా.
కొలీజియం త్వరలో కొత్త నలుగురు జడ్జీల నియామకానికి పేర్లను సిఫార్సు చేయనుంది.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: Supreme Court Judge Strength & Ordinance Power

Definition: అత్యున్నత న్యాయస్థానంలో పెరుగుతున్న కేసులను సత్వరం పరిష్కరించడానికి రాజ్యాంగబద్ధంగా జడ్జీల సంఖ్యను పెంచే ప్రక్రియ.
Constitutional / Legal Basis: ఆర్టికల్ 124(1) (జడ్జీల పెంపు అధికారం), ఆర్టికల్ 123 (రాష్ట్రపతి ఆర్డినెన్స్ జారీ చేసే అధికారం).
Scientific / Economic Principle: న్యాయవ్యవస్థపై భారాన్ని తగ్గించి (Judicial Efficiency), సత్వర న్యాయం ద్వారా ఆర్థిక వ్యవస్థపై సానుకూల ప్రభావం చూపడం.
How it connects to this event: 93 వేల కేసుల భారం వల్ల 2026 ఆర్డినెన్స్ ద్వారా జడ్జీల సంఖ్యను రికార్డు స్థాయిలో 38 కి చేర్చారు.
Origin & History: 1950 జనవరి 26న రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చినప్పుడు సుప్రీంకోర్టులో 1 CJI మరియు 7 మంది ఇతర జడ్జీలు ఉండేవారు.
Key milestone 1: 1956 లో తొలిసారిగా పార్లమెంట్ "సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల సంఖ్య చట్టం" తెచ్చింది. అప్పుడు సంఖ్య 11 కి చేరింది.
Key milestone 2: 2019 లో జడ్జీల సంఖ్యను 31 నుండి 34 కి పెంచడం ఒక ప్రధాన చారిత్రక పరిణామం.
Related Acts / Schemes / Treaties: The Supreme Court (Number of Judges) Act, 1956.
Nodal Ministry / Body: కేంద్ర న్యాయ మరియు న్యాయవ్యవస్థల మంత్రిత్వ శాఖ, భారత పార్లమెంట్.
India-specific relevance: 140 కోట్ల జనాభా ఉన్న భారత్‌లో కేసుల పెండింగ్ ప్రధాన సమస్య, అందుకే తరచుగా జడ్జీల పెంపు అత్యవసరం.
Global comparison: కెనడా మరియు అమెరికాలో 9 జడ్జీలు ఉండగా భారత్‌లో 38 మంది ఉంటారు.
Data point: సుప్రీంకోర్టులో ప్రస్తుతం 93,000 కు పైగా కేసులు పెండింగ్‌లో ఉన్నాయి.
Common exam angle: సుప్రీంకోర్టు జడ్జీల సంఖ్యను పెంచే అధికారం ఎవరికి ఉంది? (సమాధానం: పార్లమెంట్) అని పాలిటీలో పదేపదే అడుగుతారు.
Easy memory hook: "34 టు 38 ఇన్ 26" - 2026 లో సుప్రీంకోర్టు జడ్జీల సంఖ్య 34 నుంచి 38 కి పెరిగింది అని సులభంగా గుర్తుంచుకోవచ్చు.

❓ Practice MCQs

Q1. సుప్రీంకోర్టులో న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను పెంచే అధికారం రాజ్యాంగం ప్రకారం ఎవరికి ఉంటుంది?

A) భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి

B) భారత రాష్ట్రపతి

C) పార్లమెంట్

D) కేంద్ర క్యాబినెట్

Answer: C

Explanation: ఆర్టికల్ 124(1) ప్రకారం సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను చట్టం ద్వారా పెంచే అధికారం కేవలం భారత పార్లమెంట్‌కు మాత్రమే ఉంటుంది.

Q2. ఇటీవలి 2026 ఆర్డినెన్స్ తర్వాత సుప్రీంకోర్టులో మొత్తం న్యాయమూర్తుల సంఖ్య (CJI తో సహా) ఎంతకు చేరుకుంది?

A) 34

B) 36

C) 37

D) 38

Answer: D

Explanation: ఈ ఆర్డినెన్స్ ద్వారా న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను 34 నుండి 38 కి (భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తితో కలుపుకుని) పెంచారు.

Q3. పార్లమెంట్ సమావేశాల్లో లేనప్పుడు రాష్ట్రపతి ఆర్డినెన్స్ జారీ చేయడానికి ఏ ఆర్టికల్ అధికారం ఇస్తుంది?

A) ఆర్టికల్ 123

B) ఆర్టికల్ 124

C) ఆర్టికల్ 213

D) ఆర్టికల్ 143

Answer: A

Explanation: ఆర్టికల్ 123 ప్రకారం పార్లమెంట్ సమావేశాలు లేని సమయంలో అవసరమైతే రాష్ట్రపతి ఆర్డినెన్స్ జారీ చేయవచ్చు.

Q4. 1950 లో రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చినప్పుడు సుప్రీంకోర్టులో మంజూరైన మొత్తం న్యాయమూర్తుల సంఖ్య (CJI తో సహా) ఎంత?

A) 6

B) 8

C) 10

D) 11

Answer: B

Explanation: రాజ్యాంగం ప్రారంభమైనప్పుడు ఆర్టికల్ 124(1) ప్రకారం ఒక ప్రధాన న్యాయమూర్తి మరియు 7 మంది ఇతర న్యాయమూర్తులు (మొత్తం 8) ఉండేవారు.

Q5. సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తుల సంఖ్య) సవరణ ఆర్డినెన్స్, 2026 ఏ పాత చట్టానికి సవరణగా తీసుకురాబడింది?

A) సుప్రీంకోర్టు చట్టం, 1950

B) సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తుల సంఖ్య) చట్టం, 1956

C) న్యాయవ్యవస్థల చట్టం, 1960

D) సుప్రీంకోర్టు నిబంధనల చట్టం, 1977

Answer: B

Explanation: ఈ ఆర్డినెన్స్ ద్వారా 1956 లో చేసిన సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తుల సంఖ్య) చట్టంలోని సెక్షన్ 2 ను సవరించారు.

Q6. రాష్ట్రపతి జారీ చేసిన ఆర్డినెన్స్ పార్లమెంట్ తిరిగి సమావేశమైన తర్వాత ఎంత వ్యవధిలోపు ఆమోదం పొందాలి?

A) 1 నెల

B) 6 వారాలు

C) 6 నెలలు

D) 3 నెలలు

Answer: B

Explanation: ఆర్టికల్ 123 ప్రకారం, ఆర్డినెన్స్ పార్లమెంట్ తిరిగి సమావేశమైన తేదీ నుండి ఆరు వారాల (6 weeks) లోపు ఉభయ సభల ఆమోదం పొందాలి.

Q7. ఈ క్రింది వానిలో న్యాయమూర్తుల సంఖ్య పెంపు వెనుక ప్రధాన కారణం ఏది కాదు?

A) సుప్రీంకోర్టులో దాదాపు 93,000 కు పైగా కేసులు పెండింగ్‌లో ఉండటం

B) రాజ్యాంగ ధర్మాసనాలకు ఎక్కువ మంది న్యాయమూర్తులు అవసరం కావడం

C) హైకోర్టుల్లో కూడా జడ్జీల సంఖ్యను పెంచడం

D) సత్వర న్యాయం అందించే లక్ష్యం నెరవేర్చడం

Answer: C

Explanation: ఈ నిర్ణయం కేవలం సుప్రీంకోర్టులో ఉన్న పెండింగ్ కేసుల భారాన్ని తగ్గించడానికి మాత్రమే ఉద్దేశించబడింది, హైకోర్టు జడ్జీల పెంపుకు దీనికి సంబంధం లేదు.

Q8. 2019లో జరిగిన సవరణకు సంబంధించి సరైన సమాధానం ఎంచుకోండి.

A) న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను 30 నుండి 31 కి పెంచారు

B) న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను 31 నుండి 34 కి పెంచారు

C) న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను 34 నుండి 38 కి పెంచారు

D) కేవలం ప్రధాన న్యాయమూర్తి పదవీకాలాన్ని పెంచారు

Answer: B

Explanation: 2019 లో చేసిన చట్ట సవరణ ద్వారా సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను (CJI తో సహా) 31 నుండి 34 కి పెంచారు.

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం సుప్రీంకోర్టులో న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను పెంచే అంతిమ అధికారం ఎవరికి ఇవ్వబడింది?

A) సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం కు

B) కేంద్ర క్యాబినెట్ కు

C) భారత పార్లమెంట్ కు

D) భారత రాష్ట్రపతికి

Answer: C

Explanation: ఆర్టికల్ 124(1) ప్రకారం సుప్రీంకోర్టులో న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను కేవలం పార్లమెంట్ చట్టం చేయడం ద్వారా మాత్రమే పెంచగలదు.

PYQ 2:

ఈ క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:

1. సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను ఆర్డినెన్స్ ద్వారా పెంచే అవకాశం లేదు.
2. ప్రస్తుతం సుప్రీంకోర్టులో మంజూరైన గరిష్ట న్యాయమూర్తుల సంఖ్య 38 (CJI తో సహా).
3. 1950 లో సుప్రీంకోర్టు ఏర్పాటైనప్పుడు న్యాయమూర్తుల సంఖ్య 8 గా ఉండేది.

పై వాక్యాలలో ఏది/ఏవి సరైనవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 2 మరియు 3 మాత్రమే

C) 1 మరియు 3 మాత్రమే

D) పైవన్నీ

Answer: B

Explanation: వాక్యం 1 తప్పు, ఎందుకంటే ఆర్టికల్ 123 ప్రకారం పార్లమెంట్ సమావేశాల్లో లేనప్పుడు ఆర్డినెన్స్ ద్వారా చట్టసవరణ చేసి జడ్జీల సంఖ్యను పెంచవచ్చు (ఇటీవల 2026 మే 16 న జరిగింది అదే). వాక్యాలు 2 మరియు 3 సరైనవి.

PYQ 3:

Assertion (A): ఇటీవల సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను 34 నుండి 38 కి పెంచారు.

Reason (R): భారత సుప్రీంకోర్టులో 90 వేలకు పైగా కేసులు పెండింగ్‌లో ఉండటం వల్ల సత్వర న్యాయం అందించడంలో జాప్యం జరుగుతోంది.

A) A మరియు R రెండూ సరైనవి, మరియు R అనేది A కు సరైన వివరణ.

B) A మరియు R రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కు సరైన వివరణ కాదు.

C) A సరైనది, కానీ R తప్పు.

D) A తప్పు, కానీ R సరైనది.

Answer: A

Explanation: అత్యధిక సంఖ్యలో ఉన్న పెండింగ్ కేసుల (దాదాపు 93,000) పరిష్కారం కోసమే కేంద్రం జడ్జీల సంఖ్యను పెంచే నిర్ణయం తీసుకుంది. కాబట్టి R అనేది A కు సరైన వివరణ.

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): సుప్రీంకోర్టులో న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను పెంచడం ద్వారా పెండింగ్ కేసుల సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం దొరుకుతుందా? విశ్లేషించండి.

Introduction: సుప్రీంకోర్టులో 93,000 కి పైగా ఉన్న కేసులను తగ్గించేందుకు ఇటీవల జడ్జీల సంఖ్యను 38 కి పెంచుతూ ఆర్డినెన్స్ తీసుకురావడం సరైన చర్య అని తెలుపుతూ ప్రారంభించండి.
Body Point 1: [సానుకూల అంశం] జడ్జీల సంఖ్య పెరగడం వల్ల ఎక్కువ రాజ్యాంగ ధర్మాసనాలు ఏర్పాటు చేయవచ్చు, తద్వారా విచారణ వేగవంతం అవుతుంది.
Body Point 2: [ప్రత్యామ్నాయ అవసరం] కేవలం జడ్జీల సంఖ్యను పెంచడం మాత్రమే సరిపోదు; న్యాయ ప్రక్రియల ఆధునికీకరణ, ఈ-ఫైలింగ్ వినియోగం పెరగాలి.
Body Point 3: [కింది కోర్టుల పాత్ర] పెండింగ్ కేసులు కింది కోర్టుల స్థాయిలో పేరుకుపోతున్నాయి, కాబట్టి జిల్లా మరియు హైకోర్టుల స్థాయిలో కూడా సంస్కరణలు రావాలి.
Conclusion: జడ్జీల సంఖ్య పెంపు ఒక మంచి ముందడుగే అయినా, సమగ్రమైన న్యాయ సంస్కరణలు (National Court of Appeal లాంటివి) తీసుకువస్తేనే శాశ్వత పరిష్కారం సాధ్యం అని ముగించండి.
Data/Diagram to include: సుప్రీంకోర్టులో పెండింగ్ లో ఉన్న 93,000+ కేసుల డేటాను కోట్ చేయండి.

Question 2 (250 words): భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 123 మరియు ఆర్టికల్ 124(1) ల ప్రాముఖ్యతను తెలుపుతూ, సుప్రీంకోర్టులో న్యాయమూర్తుల సంఖ్య పరిణామ క్రమాన్ని వివరించండి.

Introduction: భారత న్యాయవ్యవస్థకు మూలస్తంభమైన సుప్రీంకోర్టు పనితీరును మెరుగుపరచడానికి ఆర్టికల్ 124(1) ఎంత కీలకమో వివరిస్తూ పరిచయం ఇవ్వండి.
Body Point 1: [రాజ్యాంగ నేపథ్యం] ఆర్టికల్ 124(1) ప్రకారం పార్లమెంటుకు న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను నిర్ణయించే అధికారం ఉంది. 1950 లో కేవలం 8 జడ్జీలు ఉండే వారు.
Body Point 2: [పరిణామ క్రమం] 1956 (11), 1986 (26), 2009 (31), 2019 (34), మరియు 2026 (38) ఇలా దశాబ్దాలుగా కేసుల భారాన్ని బట్టి చట్టసవరణలు ఎలా జరిగాయో వివరించండి.
Body Point 3: [ఆర్డినెన్స్ అధికారం] ఆర్టికల్ 123 యొక్క ఆవశ్యకతను రాయండి. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో పార్లమెంట్ ఆమోదం కోసం ఎదురుచూడకుండా రాష్ట్రపతి ఆర్డినెన్స్ జారీ చేయడం ఈ ప్రస్తుత నిర్ణయానికి (2026) ఎలా ఉపయోగపడిందో తెలపండి.
Body Point 4: [కారణాలు] స్వేచ్ఛా వాణిజ్యం, పౌర హక్కుల అప్పీళ్లు మరియు పిల్ (PIL) ల వల్ల సుప్రీంకోర్టుకు వచ్చే కేసుల సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది.
Body Point 5: [అంతర్జాతీయ పోలిక] అమెరికాలో 9 మంది, యూకేలో 12 మంది ఉంటే, మన జనాభా మరియు న్యాయ వ్యవస్థ నిర్మాణ రీత్యా 38 మంది అవసరమన్న కోణాన్ని రాయండి.
Body Point 6: [సవాళ్లు] కేవలం మంజూరైన స్థానాలు పెంచితే సరిపోదు, సకాలంలో కొలీజియం సిఫార్సులు ఆమోదించి ఖాళీలు భర్తీ చేయకపోతే ప్రయోజనం శూన్యం.
Conclusion: న్యాయవ్యవస్థ బలోపేతం అనేది ప్రజాస్వామ్య మనుగడకు అత్యవసరం. పెరిగిన జడ్జీల సంఖ్య సత్వర న్యాయం అందించేందుకు తోడ్పడాలని వివరిస్తూ ముగించండి.
Data/Diagram to include: 1950 (8) -> 2019 (34) -> 2026 (38) ని సూచించే చిన్న టైమ్‌లైన్ లేదా ఫ్లో చార్ట్.

⚠️ Examiner Trap

ఈ అంశంపై అభ్యర్థులు చేసే 3 సాధారణ తప్పులు:

Trap 1: న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను పెంచే అధికారం "భారత రాష్ట్రపతి" లేదా "సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి" కి ఉంటుందని విద్యార్థులు తరచుగా కన్ఫ్యూజ్ అవుతారు. సరైన వాస్తవం ఏమిటంటే, ఆర్టికల్ 124(1) ప్రకారం ఈ అధికారం కేవలం "పార్లమెంట్" కు మాత్రమే ఉంటుంది. రాష్ట్రపతి కేవలం పార్లమెంట్ చేసిన చట్టానికి లేదా కేంద్ర క్యాబినెట్ పంపిన ఆర్డినెన్స్‌కు మాత్రమే ఆమోదం తెలుపుతారు.
Trap 2: ఆర్డినెన్స్ అనగానే అది శాశ్వత చట్టం అనుకోవడం తప్పు. వాస్తవానికి, పార్లమెంట్ సమావేశాలు ప్రారంభమైన 6 వారాల లోపు (6 weeks) ఉభయ సభలు దీనిని ఆమోదించకపోతే ఈ ఆర్డినెన్స్ రద్దవుతుంది.
Trap 3: చాలామంది విద్యార్థులు సంఖ్యను చదివేటప్పుడు "ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI)" తో కలిపి ఉందా లేక మినహాయించి ఉందా అనేది గమనించరు. ఎప్పుడైనా జవాబు రాసేటప్పుడు "CJI తో కలుపుకుని 38" అని లేదా "CJI మినహాయించి 37" అని స్పష్టంగా గుర్తుంచుకోవాలి.

🧭 Exam Tip

Prelims: ఎగ్జామినర్లు ఖచ్చితమైన సంఖ్యను (34 నుంచి 38) మరియు ఏ ఆర్టికల్స్ (124 మరియు 123) ఉపయోగించబడ్డాయి అనే డైరెక్ట్ ప్రశ్నలు అడిగే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
Mains: సత్వర న్యాయం అందించడంలో కేవలం జడ్జీల పెంపు మాత్రమే సరిపోతుందా? ఇంకేమి సంస్కరణలు కావాలి? అనే విశ్లేషణాత్మక కోణంలో GS-2 పేపర్‌లో ప్రశ్న రావచ్చు.
Interview: పెండింగ్ కేసుల పరిష్కారానికి మీరేం సలహా ఇస్తారు అని ఇంటర్వ్యూ బోర్డు అడిగితే, టెక్నాలజీ వినియోగం మరియు ప్రత్యామ్నాయ వివాద పరిష్కార కేంద్రాల (ADR) గురించి ప్రస్తావించండి.
Prediction: రాబోయే పబ్లిక్ సర్వీస్ కమీషన్ పరీక్షల్లో 1956 సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తుల సంఖ్య) చట్టం గురించి గానీ, ఆర్డినెన్స్ జారీ నిబంధనల మీద గానీ మల్టిపుల్ చాయిస్ స్టేట్‌మెంట్ ప్రశ్న కచ్చితంగా వస్తుంది.

సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల సంఖ్య 38కి పెంపు: రాష్ట్రపతి ఆమోదం

What Happened

When & Where

Who Is Involved

ద్రౌపది ముర్ము (భారత రాష్ట్రపతి): తనకున్న రాజ్యాంగ అధికారాలతో ఆర్డినెన్స్ జారీ చేశారు.
నరేంద్ర మోదీ (ప్రధాన మంత్రి): ఈ ప్రతిపాదనకు ఆమోదం తెలిపిన కేంద్ర క్యాబినెట్ కు అధ్యక్షత వహించారు.
అర్జున్ రామ్ మేఘ్వాల్ (కేంద్ర న్యాయ శాఖ మంత్రి): ఆర్డినెన్స్ జారీ అయిన విషయాన్ని అధికారికంగా వెల్లడించారు.
సుప్రీంకోర్టు: పెండింగ్ కేసుల పరిష్కారానికి అదనపు న్యాయమూర్తులను పొందుతున్న అత్యున్నత న్యాయస్థానం.

How It Works

సుప్రీంకోర్టులో పెరుగుతున్న పెండింగ్ కేసుల తీవ్రతను పరిశీలించి, జడ్జీల పెంపు అవసరాన్ని కేంద్ర న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ గుర్తిస్తుంది.
దీనిపై ఒక ప్రతిపాదనను తయారు చేసి కేంద్ర క్యాబినెట్ ముందు ఉంచుతారు. మే 5, 2026 న క్యాబినెట్ దీనికి లాంఛనంగా ఆమోదం తెలిపింది.
పార్లమెంట్ సమావేశాలు జరగడం లేదు కాబట్టి, సత్వర అమలు కోసం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 123 ప్రకారం రాష్ట్రపతికి ఆర్డినెన్స్ పంపుతారు.
రాష్ట్రపతి సంతకం చేసిన వెంటనే, 1956 సుప్రీంకోర్టు చట్టంలోని సెక్షన్ 2 సవరించబడి, నాలుగు కొత్త న్యాయమూర్తుల పోస్టులు మంజూరు అవుతాయి.
తదుపరి పార్లమెంట్ సమావేశాలు ప్రారంభమైన ఆరు వారాలలోపు ఈ ఆర్డినెన్స్‌ను ఉభయ సభల్లో ఆమోదింపజేసుకోవాలి.

Why It Matters

రాజ్యాంగ ప్రాముఖ్యత: పౌరుల ప్రాథమిక హక్కులను కాపాడే సుప్రీంకోర్టు మరింత సమర్థవంతంగా పనిచేయడానికి బలోపేతం అవుతుంది.
పాలనా ప్రాముఖ్యత: సత్వర న్యాయం అందించడం ద్వారా ప్రభుత్వ పాలనా వ్యవస్థపై మరియు న్యాయవ్యవస్థపై ప్రజలకు నమ్మకం పెరుగుతుంది (UPSC GS Paper 2 - Governance).
సామాజిక ప్రభావం: 93 వేలకు పైగా ఉన్న పెండింగ్ కేసుల విచారణ వేగవంతం అవడం వల్ల సామాన్యులకు సకాలంలో న్యాయం అందుతుంది.

Historical Background

1950 లో సుప్రీంకోర్టు ఏర్పాటైనప్పుడు రాజ్యాంగం ప్రకారం కేవలం 8 మంది (1 CJI + 7 జడ్జీలు) మాత్రమే ఉండేవారు.
1956 లో సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తుల సంఖ్య) చట్టం ద్వారా మొదటిసారిగా ఈ సంఖ్యను 11 కు పెంచారు.
1986 లో కేసుల తీవ్రత పెరగడంతో ఈ సంఖ్యను 26 కు పెంచడం జరిగింది.
2009 లో జడ్జీల సంఖ్యను 31 కి చేర్చారు.

Previous Related Events

ఆగస్టు 2019: కేంద్ర ప్రభుత్వం చివరిసారిగా జడ్జీల సంఖ్యను 10 శాతం పెంచుతూ (31 నుండి 34 కు) చట్టసవరణ చేసింది.
2023-24: సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం వ్యవస్థ ద్వారా వివిధ హైకోర్టుల ప్రధాన న్యాయమూర్తులను సుప్రీంకోర్టుకు ప్రమోట్ చేసి ఎప్పటికప్పుడు ఖాళీలను భర్తీ చేసే ప్రక్రియను వేగవంతం చేశారు.
2025-26: జస్టిస్ బి.ఆర్. గవాయ్ (నవంబర్ 2025), జస్టిస్ రాజేష్ బిందాల్ (ఏప్రిల్ 2026) పదవీ విరమణ చేయడంతో కోర్టులో కొత్త నియామకాల ఆవశ్యకత ఏర్పడింది.

Static GK Connection

ఆర్టికల్ 124(1): భారత సుప్రీంకోర్టు ఏర్పాటు గురించి వివరిస్తుంది. అలాగే సుప్రీంకోర్టులో న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను నిర్ణయించే అధికారం పార్లమెంట్‌కు మాత్రమే ఉందని స్పష్టం చేస్తుంది.
ఆర్టికల్ 123: పార్లమెంట్ సమావేశాల్లో లేనప్పుడు, దేశానికి తక్షణ చట్టపరమైన చర్య అవసరమైనప్పుడు రాష్ట్రపతికి ఆర్డినెన్స్ జారీ చేసే విశేషాధికారాన్ని ఇస్తుంది.

India & World Comparison

అమెరికా సుప్రీంకోర్టులో న్యాయమూర్తుల సంఖ్య కేవలం 9 మరియు వారు జీవితకాలం ఆ పదవిలో ఉంటారు.
కెనడా అత్యున్నత న్యాయస్థానంలో 9 మంది, యూకే లో 12 మంది జడ్జీలు ఉంటారు. భారత్‌లో జనాభా, కింది కోర్టుల నుండి వచ్చే అప్పీళ్ల సంఖ్య దృష్ట్యా ఇప్పుడు ఈ సంఖ్య 38 కి చేరడం ప్రపంచంలోనే ఒక భారీ న్యాయస్థానంగా నిలుపుతోంది.

Future Impact

రాబోయే వర్షాకాల సమావేశాల్లో పార్లమెంట్ ఈ ఆర్డినెన్స్ స్థానంలో శాశ్వత బిల్లును ప్రవేశపెట్టి చట్టంగా మారుస్తుంది.
కొత్తగా నిర్మిస్తున్న సుప్రీంకోర్టు భవనం పూర్తిగా అందుబాటులోకి వస్తే, మౌలిక సదుపాయాలు పెరిగి భవిష్యత్తులో ఈ సంఖ్యను 50 కి కూడా పెంచే అవకాశం ఉంది.
పెరిగిన పోస్టులను భర్తీ చేసేందుకు సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం త్వరలో నలుగురు కొత్త జడ్జీల పేర్లను కేంద్రానికి సిఫార్సు చేస్తుంది.

🔑 Key Points for Revision

రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము 2026 మే 16 న ఆర్డినెన్స్ ద్వారా ఈ పెంపుకు ఆమోదం తెలిపారు.
ఆర్డినెన్స్ పేరు: సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తుల సంఖ్య) సవరణ ఆర్డినెన్స్, 2026.
జడ్జీల సంఖ్య 34 నుంచి 38కి (CJI తో సహా) పెరిగింది.
CJI ని మినహాయించి చూస్తే, జడ్జీల సంఖ్య 33 నుంచి 37 కి పెరిగినట్లు.
1956 సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తుల సంఖ్య) చట్టంలోని సెక్షన్ 2 సవరించబడింది.
జడ్జీల సంఖ్యను పెంచే రాజ్యాంగ అధికారం ఆర్టికల్ 124(1) ద్వారా కేవలం పార్లమెంట్‌కు ఉంటుంది.
ఆర్టికల్ 123 ద్వారా కేంద్ర క్యాబినెట్ సలహాతో రాష్ట్రపతి ఈ ఆర్డినెన్స్ జారీ చేశారు.
ప్రస్తుతం సుప్రీంకోర్టులో సుమారు 93,000 కు పైగా కేసులు పెండింగ్‌లో ఉన్నాయి.
2019లో చివరిసారిగా జడ్జీల సంఖ్యను 31 నుంచి 34కి పెంచారు.
1950 లో సుప్రీంకోర్టు ప్రారంభమైనప్పుడు మొత్తం జడ్జీల సంఖ్య కేవలం 8.
కేంద్ర న్యాయ మంత్రి అర్జున్ రామ్ మేఘ్వాల్ ఈ విషయాన్ని అధికారికంగా ప్రకటించారు.
అమెరికా సుప్రీంకోర్టులో కేవలం 9 మంది జడ్జీలు మాత్రమే ఉంటారు.
ఈ ఆర్డినెన్స్ 6 వారాల లోపు పార్లమెంట్‌లో ఆమోదం పొందాలి.
కొత్త కోర్టు భవనం పూర్తయితే జడ్జీల సంఖ్య 50కి చేరే అవకాశం ఉందని అంచనా.
కొలీజియం త్వరలో కొత్త నలుగురు జడ్జీల నియామకానికి పేర్లను సిఫార్సు చేయనుంది.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: Supreme Court Judge Strength & Ordinance Power

Definition: అత్యున్నత న్యాయస్థానంలో పెరుగుతున్న కేసులను సత్వరం పరిష్కరించడానికి రాజ్యాంగబద్ధంగా జడ్జీల సంఖ్యను పెంచే ప్రక్రియ.
Constitutional / Legal Basis: ఆర్టికల్ 124(1) (జడ్జీల పెంపు అధికారం), ఆర్టికల్ 123 (రాష్ట్రపతి ఆర్డినెన్స్ జారీ చేసే అధికారం).
Scientific / Economic Principle: న్యాయవ్యవస్థపై భారాన్ని తగ్గించి (Judicial Efficiency), సత్వర న్యాయం ద్వారా ఆర్థిక వ్యవస్థపై సానుకూల ప్రభావం చూపడం.
How it connects to this event: 93 వేల కేసుల భారం వల్ల 2026 ఆర్డినెన్స్ ద్వారా జడ్జీల సంఖ్యను రికార్డు స్థాయిలో 38 కి చేర్చారు.
Origin & History: 1950 జనవరి 26న రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చినప్పుడు సుప్రీంకోర్టులో 1 CJI మరియు 7 మంది ఇతర జడ్జీలు ఉండేవారు.
Key milestone 1: 1956 లో తొలిసారిగా పార్లమెంట్ "సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల సంఖ్య చట్టం" తెచ్చింది. అప్పుడు సంఖ్య 11 కి చేరింది.
Key milestone 2: 2019 లో జడ్జీల సంఖ్యను 31 నుండి 34 కి పెంచడం ఒక ప్రధాన చారిత్రక పరిణామం.
Related Acts / Schemes / Treaties: The Supreme Court (Number of Judges) Act, 1956.
Nodal Ministry / Body: కేంద్ర న్యాయ మరియు న్యాయవ్యవస్థల మంత్రిత్వ శాఖ, భారత పార్లమెంట్.
India-specific relevance: 140 కోట్ల జనాభా ఉన్న భారత్‌లో కేసుల పెండింగ్ ప్రధాన సమస్య, అందుకే తరచుగా జడ్జీల పెంపు అత్యవసరం.
Global comparison: కెనడా మరియు అమెరికాలో 9 జడ్జీలు ఉండగా భారత్‌లో 38 మంది ఉంటారు.
Data point: సుప్రీంకోర్టులో ప్రస్తుతం 93,000 కు పైగా కేసులు పెండింగ్‌లో ఉన్నాయి.
Common exam angle: సుప్రీంకోర్టు జడ్జీల సంఖ్యను పెంచే అధికారం ఎవరికి ఉంది? (సమాధానం: పార్లమెంట్) అని పాలిటీలో పదేపదే అడుగుతారు.
Easy memory hook: "34 టు 38 ఇన్ 26" - 2026 లో సుప్రీంకోర్టు జడ్జీల సంఖ్య 34 నుంచి 38 కి పెరిగింది అని సులభంగా గుర్తుంచుకోవచ్చు.

❓ Practice MCQs

A) భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి

B) భారత రాష్ట్రపతి

C) పార్లమెంట్

D) కేంద్ర క్యాబినెట్

Answer: C

A) 34

B) 36

C) 37

D) 38

Answer: D

A) ఆర్టికల్ 123

B) ఆర్టికల్ 124

C) ఆర్టికల్ 213

D) ఆర్టికల్ 143

Answer: A

A) 6

B) 8

C) 10

D) 11

Answer: B

A) సుప్రీంకోర్టు చట్టం, 1950

B) సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తుల సంఖ్య) చట్టం, 1956

C) న్యాయవ్యవస్థల చట్టం, 1960

D) సుప్రీంకోర్టు నిబంధనల చట్టం, 1977

Answer: B

A) 1 నెల

B) 6 వారాలు

C) 6 నెలలు

D) 3 నెలలు

Answer: B

Q7. ఈ క్రింది వానిలో న్యాయమూర్తుల సంఖ్య పెంపు వెనుక ప్రధాన కారణం ఏది కాదు?

A) సుప్రీంకోర్టులో దాదాపు 93,000 కు పైగా కేసులు పెండింగ్‌లో ఉండటం

B) రాజ్యాంగ ధర్మాసనాలకు ఎక్కువ మంది న్యాయమూర్తులు అవసరం కావడం

C) హైకోర్టుల్లో కూడా జడ్జీల సంఖ్యను పెంచడం

D) సత్వర న్యాయం అందించే లక్ష్యం నెరవేర్చడం

Answer: C

Q8. 2019లో జరిగిన సవరణకు సంబంధించి సరైన సమాధానం ఎంచుకోండి.

A) న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను 30 నుండి 31 కి పెంచారు

B) న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను 31 నుండి 34 కి పెంచారు

C) న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను 34 నుండి 38 కి పెంచారు

D) కేవలం ప్రధాన న్యాయమూర్తి పదవీకాలాన్ని పెంచారు

Answer: B

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

A) సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం కు

B) కేంద్ర క్యాబినెట్ కు

C) భారత పార్లమెంట్ కు

D) భారత రాష్ట్రపతికి

Answer: C

PYQ 2:

ఈ క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:

పై వాక్యాలలో ఏది/ఏవి సరైనవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 2 మరియు 3 మాత్రమే

C) 1 మరియు 3 మాత్రమే

D) పైవన్నీ

Answer: B

PYQ 3:

Assertion (A): ఇటీవల సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను 34 నుండి 38 కి పెంచారు.

A) A మరియు R రెండూ సరైనవి, మరియు R అనేది A కు సరైన వివరణ.

B) A మరియు R రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కు సరైన వివరణ కాదు.

C) A సరైనది, కానీ R తప్పు.

D) A తప్పు, కానీ R సరైనది.

Answer: A

✍️ Mains Answer Pointers

Introduction: సుప్రీంకోర్టులో 93,000 కి పైగా ఉన్న కేసులను తగ్గించేందుకు ఇటీవల జడ్జీల సంఖ్యను 38 కి పెంచుతూ ఆర్డినెన్స్ తీసుకురావడం సరైన చర్య అని తెలుపుతూ ప్రారంభించండి.
Body Point 1: [సానుకూల అంశం] జడ్జీల సంఖ్య పెరగడం వల్ల ఎక్కువ రాజ్యాంగ ధర్మాసనాలు ఏర్పాటు చేయవచ్చు, తద్వారా విచారణ వేగవంతం అవుతుంది.
Body Point 2: [ప్రత్యామ్నాయ అవసరం] కేవలం జడ్జీల సంఖ్యను పెంచడం మాత్రమే సరిపోదు; న్యాయ ప్రక్రియల ఆధునికీకరణ, ఈ-ఫైలింగ్ వినియోగం పెరగాలి.
Body Point 3: [కింది కోర్టుల పాత్ర] పెండింగ్ కేసులు కింది కోర్టుల స్థాయిలో పేరుకుపోతున్నాయి, కాబట్టి జిల్లా మరియు హైకోర్టుల స్థాయిలో కూడా సంస్కరణలు రావాలి.
Conclusion: జడ్జీల సంఖ్య పెంపు ఒక మంచి ముందడుగే అయినా, సమగ్రమైన న్యాయ సంస్కరణలు (National Court of Appeal లాంటివి) తీసుకువస్తేనే శాశ్వత పరిష్కారం సాధ్యం అని ముగించండి.
Data/Diagram to include: సుప్రీంకోర్టులో పెండింగ్ లో ఉన్న 93,000+ కేసుల డేటాను కోట్ చేయండి.

Introduction: భారత న్యాయవ్యవస్థకు మూలస్తంభమైన సుప్రీంకోర్టు పనితీరును మెరుగుపరచడానికి ఆర్టికల్ 124(1) ఎంత కీలకమో వివరిస్తూ పరిచయం ఇవ్వండి.
Body Point 1: [రాజ్యాంగ నేపథ్యం] ఆర్టికల్ 124(1) ప్రకారం పార్లమెంటుకు న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను నిర్ణయించే అధికారం ఉంది. 1950 లో కేవలం 8 జడ్జీలు ఉండే వారు.
Body Point 2: [పరిణామ క్రమం] 1956 (11), 1986 (26), 2009 (31), 2019 (34), మరియు 2026 (38) ఇలా దశాబ్దాలుగా కేసుల భారాన్ని బట్టి చట్టసవరణలు ఎలా జరిగాయో వివరించండి.
Body Point 3: [ఆర్డినెన్స్ అధికారం] ఆర్టికల్ 123 యొక్క ఆవశ్యకతను రాయండి. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో పార్లమెంట్ ఆమోదం కోసం ఎదురుచూడకుండా రాష్ట్రపతి ఆర్డినెన్స్ జారీ చేయడం ఈ ప్రస్తుత నిర్ణయానికి (2026) ఎలా ఉపయోగపడిందో తెలపండి.
Body Point 4: [కారణాలు] స్వేచ్ఛా వాణిజ్యం, పౌర హక్కుల అప్పీళ్లు మరియు పిల్ (PIL) ల వల్ల సుప్రీంకోర్టుకు వచ్చే కేసుల సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది.
Body Point 5: [అంతర్జాతీయ పోలిక] అమెరికాలో 9 మంది, యూకేలో 12 మంది ఉంటే, మన జనాభా మరియు న్యాయ వ్యవస్థ నిర్మాణ రీత్యా 38 మంది అవసరమన్న కోణాన్ని రాయండి.
Body Point 6: [సవాళ్లు] కేవలం మంజూరైన స్థానాలు పెంచితే సరిపోదు, సకాలంలో కొలీజియం సిఫార్సులు ఆమోదించి ఖాళీలు భర్తీ చేయకపోతే ప్రయోజనం శూన్యం.
Conclusion: న్యాయవ్యవస్థ బలోపేతం అనేది ప్రజాస్వామ్య మనుగడకు అత్యవసరం. పెరిగిన జడ్జీల సంఖ్య సత్వర న్యాయం అందించేందుకు తోడ్పడాలని వివరిస్తూ ముగించండి.
Data/Diagram to include: 1950 (8) -> 2019 (34) -> 2026 (38) ని సూచించే చిన్న టైమ్‌లైన్ లేదా ఫ్లో చార్ట్.

⚠️ Examiner Trap

ఈ అంశంపై అభ్యర్థులు చేసే 3 సాధారణ తప్పులు:

Trap 1: న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను పెంచే అధికారం "భారత రాష్ట్రపతి" లేదా "సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి" కి ఉంటుందని విద్యార్థులు తరచుగా కన్ఫ్యూజ్ అవుతారు. సరైన వాస్తవం ఏమిటంటే, ఆర్టికల్ 124(1) ప్రకారం ఈ అధికారం కేవలం "పార్లమెంట్" కు మాత్రమే ఉంటుంది. రాష్ట్రపతి కేవలం పార్లమెంట్ చేసిన చట్టానికి లేదా కేంద్ర క్యాబినెట్ పంపిన ఆర్డినెన్స్‌కు మాత్రమే ఆమోదం తెలుపుతారు.
Trap 2: ఆర్డినెన్స్ అనగానే అది శాశ్వత చట్టం అనుకోవడం తప్పు. వాస్తవానికి, పార్లమెంట్ సమావేశాలు ప్రారంభమైన 6 వారాల లోపు (6 weeks) ఉభయ సభలు దీనిని ఆమోదించకపోతే ఈ ఆర్డినెన్స్ రద్దవుతుంది.
Trap 3: చాలామంది విద్యార్థులు సంఖ్యను చదివేటప్పుడు "ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI)" తో కలిపి ఉందా లేక మినహాయించి ఉందా అనేది గమనించరు. ఎప్పుడైనా జవాబు రాసేటప్పుడు "CJI తో కలుపుకుని 38" అని లేదా "CJI మినహాయించి 37" అని స్పష్టంగా గుర్తుంచుకోవాలి.

🧭 Exam Tip

Prelims: ఎగ్జామినర్లు ఖచ్చితమైన సంఖ్యను (34 నుంచి 38) మరియు ఏ ఆర్టికల్స్ (124 మరియు 123) ఉపయోగించబడ్డాయి అనే డైరెక్ట్ ప్రశ్నలు అడిగే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
Mains: సత్వర న్యాయం అందించడంలో కేవలం జడ్జీల పెంపు మాత్రమే సరిపోతుందా? ఇంకేమి సంస్కరణలు కావాలి? అనే విశ్లేషణాత్మక కోణంలో GS-2 పేపర్‌లో ప్రశ్న రావచ్చు.
Interview: పెండింగ్ కేసుల పరిష్కారానికి మీరేం సలహా ఇస్తారు అని ఇంటర్వ్యూ బోర్డు అడిగితే, టెక్నాలజీ వినియోగం మరియు ప్రత్యామ్నాయ వివాద పరిష్కార కేంద్రాల (ADR) గురించి ప్రస్తావించండి.
Prediction: రాబోయే పబ్లిక్ సర్వీస్ కమీషన్ పరీక్షల్లో 1956 సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తుల సంఖ్య) చట్టం గురించి గానీ, ఆర్డినెన్స్ జారీ నిబంధనల మీద గానీ మల్టిపుల్ చాయిస్ స్టేట్‌మెంట్ ప్రశ్న కచ్చితంగా వస్తుంది.