ఎబోలా వ్యాప్తిపై ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అత్యవసర ప్రకటన: కాంగో, ఉగాండాలలో విజృంభణ

What Happened

డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో మరియు ఉగాండా దేశాలలో ఎబోలా వైరస్ కేసులు అకస్మాత్తుగా పెరిగాయి. దీని తీవ్రతను గమనించిన ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ 17 మే 2026న దీనిని అంతర్జాతీయ ప్రజారోగ్య అత్యవసర పరిస్థితిగా (PHEIC) ప్రకటించింది. సరిహద్దు ప్రాంతాలలో ప్రజల రాకపోకలు ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల వైరస్ ఒక దేశం నుండి మరో దేశానికి సులభంగా వ్యాపించింది. ఈ అత్యవసర ప్రకటన ద్వారా ప్రపంచ దేశాల నుండి వైద్య మరియు ఆర్థిక సహాయం వేగంగా అందే అవకాశం ఉంటుంది.

When & Where

ఈ ప్రకటన 17 మే 2026న జెనీవాలోని WHO ప్రధాన కార్యాలయం నుండి వెలువడింది. ప్రధానంగా సెంట్రల్ ఆఫ్రికా ప్రాంతంలోని డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో (DRC) తూర్పు ప్రాంతం మరియు ఉగాండా పశ్చిమ సరిహద్దు జిల్లాలలో ఈ వ్యాప్తి కేంద్రీకృతమై ఉంది. ఈ ప్రాంతాలు భౌగోళికంగా దట్టమైన అడవులు మరియు అంతర్గత వలసలతో కూడి ఉండటం వల్ల వైరస్ నియంత్రణ కష్టంగా మారింది.

Who Is Involved

• ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO): అంతర్జాతీయ ఆరోగ్య సంస్థగా అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటించి, సహాయక చర్యలను సమన్వయం చేస్తోంది.
• కాంగో మరియు ఉగాండా ఆరోగ్య మంత్రిత్వ శాఖలు: క్షేత్రస్థాయిలో రోగులను గుర్తించడం మరియు క్వారంటైన్ చర్యలను అమలు చేస్తున్నాయి.
• WHO అత్యవసర కమిటీ: ఈ కమిటీకి నేతృత్వం వహించే స్వతంత్ర నిపుణులు వైరస్ తీవ్రతను అంచనా వేసి సిఫార్సులు చేశారు.
• సరిహద్దు భద్రతా దళాలు: ఉగాండా-కాంగో సరిహద్దుల వద్ద ప్రయాణికులకు థర్మల్ స్క్రీనింగ్ నిర్వహిస్తున్నారు.

How It Works

• వైరస్ సంక్రమణ: ఎబోలా వైరస్ సోకిన జంతువుల (ముఖ్యంగా గబ్బిలాలు, కోతులు) శారీరక ద్రవాల ద్వారా మానవులకు వ్యాపిస్తుంది.
• మానవుల మధ్య వ్యాప్తి: సోకిన వ్యక్తి రక్తం, లాలాజలం, చెమట లేదా ఇతర ద్రవాల ప్రత్యక్ష స్పర్శ ద్వారా ఒకరి నుండి ఒకరికి సంక్రమిస్తుంది.
• కణాలపై దాడి: శరీరంలోకి ప్రవేశించిన వైరస్ రోగనిరోధక కణాలపై దాడి చేసి, అంతర్గత మరియు బాహ్య రక్తస్రావానికి దారితీస్తుంది.
• చికిత్స విధానం: రోగులను వెంటనే ఐసోలేట్ చేసి, ఎర్వెబో (Ervebo) వ్యాక్సిన్ ఇవ్వడం మరియు లక్షణాల ఆధారిత చికిత్స అందించడం జరుగుతుంది.

Why It Matters

ఈ అంశం యూపీఎస్సీ జీఎస్ పేపర్ 3 (సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ - ఆరోగ్యం) మరియు జీఎస్ పేపర్ 2 (అంతర్జాతీయ సంస్థలు) విభాగాలకు అత్యంత సందర్భోచితమైనది. ప్రజారోగ్య రక్షణలో అంతర్జాతీయ నియమాలు ఎలా పనిచేస్తాయో ఇది తెలియజేస్తుంది. ఆర్థికంగా చూస్తే, ఆఫ్రికా దేశాల వాణిజ్యం మరియు పర్యాటకంపై ఇది తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. సామాజికంగా పేద దేశాలలో వైద్య సదుపాయాల కొరతను ఇది ఎత్తిచూపుతుంది.

Historical Background

ఎబోలా వైరస్ మొదటిసారిగా 1976లో కాంగోలోని ఎబోలా నది పరివాహక ప్రాంతంలో కనుగొనబడింది, అందుకే దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది. ఆ తర్వాత 2014-2016 మధ్య కాలంలో పశ్చిమ ఆఫ్రికా దేశాలైన గినియా, లైబీరియా, సియెర్రా లియోన్‌లలో అత్యంత ఘోరమైన ఎబోలా మహమ్మారి సంభవించి 11,000 మందికి పైగా ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఈ చారిత్రక నేపథ్యం కారణంగానే ప్రస్తుత వ్యాప్తిని WHO చాలా తీవ్రంగా పరిగణిస్తోంది.

Previous Related Events

• 2018-2020: కాంగోలోని కివు ప్రాంతంలో ఎబోలా వ్యాప్తి చెందింది, దీనిని కూడా అప్పట్లో PHEIC గా ప్రకటించారు.
• 2022: ఉగాండాలో 'సుడాన్ ఎబోలా వైరస్' రకం వ్యాపించి అనేక మరణాలకు కారణమైంది.
• 2024: ఆఫ్రికాలోని పలు ప్రాంతాల్లో చిన్న తరహా ఎబోలా కేసులు నమోదయ్యాయి, వీటిని స్థానిక నిఘా ద్వారా అణచివేశారు.

Static GK Connection

• ఇంటర్నేషనల్ హెల్త్ రెగ్యులేషన్స్ (IHR 2005): ఇది అంతర్జాతీయంగా వ్యాధుల వ్యాప్తిని అరికట్టడానికి 196 దేశాలు సంతకం చేసిన చట్టబద్ధమైన ఒప్పందం.
• జూనోటిక్ వ్యాధులు (Zoonotic Diseases): జంతువుల నుండి మానవులకు వ్యాపించే వ్యాధులను జూనోటిక్ వ్యాధులు అంటారు. ఎబోలా మరియు రేబిస్ దీనికి ఉదాహరణలు.

India & World Comparison

ప్రస్తుతం ఆఫ్రికా దేశాలు ఎబోలా సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటుండగా, భారతదేశం తన అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయాలలో నిఘాను పెంచింది. గ్లోబల్ హెల్త్ సెక్యూరిటీ ఇండెక్స్‌లో భారత్ మధ్యస్థ స్థానంలో ఉంది. పశ్చిమ దేశాలు (అమెరికా, యూరప్) ఈ వైరస్ నియంత్రణకు అవసరమైన వ్యాక్సిన్ల సరఫరాకు నిధులు సమకూరుస్తున్నాయి. భారత్ గతంలో ఆఫ్రికా దేశాలకు వైద్య సహాయం అందించిన అనుభవం ఉంది.

Future Impact

రాబోయే రోజుల్లో ఆఫ్రికా ఖండంలో ప్రయాణ ఆంక్షలు విధించే అవకాశం ఉంది, ఇది ప్రాంతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థను దెబ్బతీస్తుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా కొత్త తరం ఎబోలా వ్యాక్సిన్ల పరిశోధనలు వేగవంతం అవుతాయి. 2026 చివరి నాటికి ఆఫ్రికా సరిహద్దు ప్రాంతాలలో వ్యాధి తీవ్రత తగ్గుముఖం పట్టేలా WHO ప్రత్యేక కార్యాచరణను అమలు చేయనుంది.

---

🔑 Key Points for Revision

• కాంగో, ఉగాండాలలో ఎబోలా వ్యాప్తిని WHO అంతర్జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితిగా ప్రకటించింది.
• ఈ ప్రకటన 17 మే 2026న అధికారికంగా వెలువడింది.
• ఇది అంతర్జాతీయ ఆరోగ్య నిబంధనలు (IHR) 2005 ప్రకారం తీసుకోబడిన నిర్ణయం.
• ఎబోలా అనేది ఫిలోవిరిడే వైరస్ కుటుంబానికి చెందిన అత్యంత ప్రమాదకరమైన వైరస్.
• ఈ వైరస్ మొదటిసారిగా 1976 లో కాంగోలో గుర్తించబడింది.
• ఎబోలా ఒక జూనోటిక్ వ్యాధి, ఇది జంతువుల నుండి మానవులకు సంక్రమిస్తుంది.
• ఫ్రూట్ బాట్స్ (పండ్ల గబ్బిలాలు) ఈ వైరస్‌కు సహజ వాహకాలుగా పనిచేస్తాయి.
• ప్రస్తుతం ఎబోలా నివారణకు 'ఎర్వెబో' (Ervebo) అనే వ్యాక్సిన్ అందుబాటులో ఉంది.
• ఎబోలా వైరస్ వ్యాధిలో మరణాల రేటు గరిష్టంగా 50 శాతం వరకు ఉంటుంది.
• వైరస్ సోకిన వ్యక్తి శారీరక ద్రవాలను తాకడం ద్వారా ఇది ఇతరులకు వ్యాపిస్తుంది.
• భారతదేశంలో ఇప్పటివరకు ఎబోలా వైరస్ కేసు ఒక్కటి కూడా నమోదు కాలేదు.
• గతంలో 2014-2016 మధ్య పశ్చిమ ఆఫ్రికాలో అతిపెద్ద ఎబోలా సంక్షోభం వచ్చింది.
• ప్రస్తుత అత్యవసర ప్రకటనను WHO డైరెక్టర్ జనరల్ టెడ్రోస్ అధనామ్ ఆమోదించారు.
• వైరస్ నియంత్రణకు సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో థర్మల్ స్క్రీనింగ్ తప్పనిసరి చేశారు.
• రాబోయే 6 నెలల్లో వైరస్ వ్యాప్తిని పూర్తిగా అరికట్టాలని WHO లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

---

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: Public Health Emergency of International Concern (PHEIC)

• Definition: ఒక దేశంలో సంభవించే అసాధారణ ప్రజారోగ్య సమస్య, అంతర్జాతీయంగా వ్యాపించే ప్రమాదం ఉన్నప్పుడు ప్రకటించే అత్యవసర స్థితి.
• Constitutional / Legal Basis: ఇది అంతర్జాతీయ ఆరోగ్య నిబంధనలు (IHR) 2005 కింద చట్టబద్ధమైన అధికారాన్ని కలిగి ఉంటుంది.
• Scientific / Economic Principle: వ్యాధుల వ్యాప్తిని ముందస్తుగా గుర్తించి, గ్లోబల్ నెట్‌వర్క్ ద్వారా సమాచారాన్ని పంచుకోవడం దీని ముఖ్య సిద్ధాంతం.
• How it connects to this event: కాంగో, ఉగాండాల సరిహద్దుల్లో ఎబోలా వేగంగా వ్యాపించడం వల్ల WHO దీనిని PHEIC గా ప్రకటించింది.
• Origin & History: IHR నిబంధనలు మొదటిసారిగా 1969లో రూపొందాయి, కానీ ప్రస్తుత PHEIC విధానం 2005 సవరణల తర్వాత అమలులోకి వచ్చింది.
• Key milestone 1: 2009 లో హెచ్1ఎన్1 (H1N1) పీరియడ్‌లో మొదటిసారిగా PHEIC ప్రకటించబడింది.
• Key milestone 2: 2020 లో కోవిడ్-19 (COVID-19) మహమ్మారిని PHEIC గా ప్రకటించడం అతిపెద్ద మైలురాయి.
• Related Acts / Schemes / Treaties: గ్లోబల్ హెల్త్ సెక్యూరిటీ ఎజెండా (GHSA) మరియు ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ఐహెచ్ఆర్ ఒప్పందాలు.
• Nodal Ministry / Body: అంతర్జాతీయంగా ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO), భారతదేశంలో కేంద్ర ఆరోగ్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ.
• India-specific relevance: భారతదేశం ఐహెచ్ఆర్ 2005 ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది, కాబట్టి దేశీయ విమానాశ్రయాలలో ప్రోటోకాల్స్ పాటించడం తప్పనిసరి.
• Global comparison: ప్రపంచంలోని అన్ని సభ్య దేశాలు (196 దేశాలు) ఈ అత్యవసర నిబంధనలను పాటించడానికి చట్టబద్ధంగా కట్టుబడి ఉంటాయి.
• Data point: ఇప్పటివరకు ప్రపంచ చరిత్రలో కేవలం కొన్ని సార్లు మాత్రమే (ఉదాహరణకు పోలియో, జింకా, కోవిడ్, ఎబోలా) PHEIC ప్రకటించారు.
• Common exam angle: పరీక్షలలో PHEIC ని ఎవరు ప్రకటిస్తారు, ఏ నిబంధనల ప్రకారం ప్రకటిస్తారు అనే కోణంలో ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
• Easy memory hook: PHEIC అంటే "ప్రపంచ ఆరోగ్య అత్యవసర హెచ్చరిక" అని గుర్తుంచుకోండి.

---

❓ Practice MCQs

Q1. ఎబోలా వైరస్ మొదటిసారిగా ఏ సంవత్సరంలో కనుగొనబడింది?

A) 1976

B) 1986

C) 1996

D) 2014

Answer: A

Explanation: ఎబోలా వైరస్ మొదటిసారిగా 1976లో డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగోలోని ఎబోలా నది సమీపంలో గుర్తించబడింది.

Q2. ఎబోలా వైరస్ నివారణకు ప్రస్తుతం ఉపయోగించబడుతున్న ప్రముఖ వ్యాక్సిన్ పేరు ఏమిటి?

A) కోవాక్సిన్

B) ఎర్వెబో (Ervebo)

C) స్పుత్నిక్ V

D) బిసిజి

Answer: B

Explanation: ఎబోలా వైరస్ వ్యాధి నివారణకు ప్రస్తుతం అధికారికంగా ఆమోదించబడిన వ్యాక్సిన్ ఎర్వెబో.

Q3. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ఏ నిబంధనల ప్రకారం 'అంతర్జాతీయ ఆందోళన కలిగించే ప్రజారోగ్య అత్యవసర పరిస్థితి' (PHEIC) ని ప్రకటిస్తుంది?

A) ఐక్యరాజ్యసమితి చార్టర్ 1945

B) అంతర్జాతీయ ఆరోగ్య నిబంధనలు (IHR) 2005

C) జెనీవా కన్వెన్షన్ 1949

D) ఆల్మా అటా డిక్లరేషన్ 1978

Answer: B

Explanation: అంతర్జాతీయ ఆరోగ్య నిబంధనలు (IHR) 2005 ప్రకారం మాత్రమే WHO ఏదైనా వ్యాధిని PHEIC గా ప్రకటిస్తుంది.

Q4. ఎబోలా వైరస్ కింది ఏ వైరస్ కుటుంబానికి చెందినది?

A) కరోనావిరిడే

B) ఫిలోవిరిడే (Filoviridae)

C) రెట్రోవిరిడే

D) ఫ్లావివిరిడే

Answer: B

Explanation: ఎబోలా వైరస్ అనేది తీవ్రమైన రక్తస్రావ జ్వరానికి కారణమయ్యే ఫిలోవిరిడే వైరస్ కుటుంబానికి చెందినది.

Q5. జూనోటిక్ (Zoonotic) వ్యాధి అనగా కింది వాటిలో సరైన వివరణ ఏది?

A) కేవలం మొక్కల ద్వారా వచ్చే వ్యాధి

B) ప్రయోగశాలలలో కృత్రిమంగా సృష్టించబడే వ్యాధి

C) జంతువుల నుండి మానవులకు సంక్రమించే వ్యాధి

D) కేవలం కలుషిత నీటి ద్వారా మాత్రమే వ్యాపించే వ్యాధి

Answer: C

Explanation: జంతువుల నుండి మానవులకు సహజంగా సంక్రమించే వ్యాధులను జూనోటిక్ వ్యాధులు అంటారు, ఎబోలా కూడా ఇందులో భాగమే.

Q6. ఇటీవల మే 2026లో ఎబోలా వైరస్ వ్యాప్తి కారణంగా WHO అంతర్జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితిని ప్రకటించిన రెండు దేశాలు ఏవి?

A) నైజీరియా మరియు ఘనా

B) కెన్యా మరియు టాంజానియా

C) డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో మరియు ఉగాндаా

D) దక్షిణాఫ్రికా మరియు జింబాబ్వే

Answer: C

Explanation: మే 2026 లో కాంగో మరియు ఉగాండా సరిహద్దుల్లో ఎబోలా కేసులు పెరగడం వల్ల అత్యవసర పరిస్థితి ప్రకటించారు.

Q7. ఎబోలా వైరస్ వ్యాప్తికి సంబంధించి కింది వాటిని పరిశీలించి, సరికాని దానిని గుర్తించండి:

A) ఇది గాలి ద్వారా వేగంగా ఒకరి నుండి ఒకరికి వ్యాపిస్తుంది

B) సోకిన వ్యక్తి శరీర ద్రవాల ద్వారా ఇది వ్యాపిస్తుంది

C) పండ్ల గబ్బిలాలు దీనికి సహజ వాహకాలుగా భావిస్తారు

D) ఈ వ్యాధిలో అంతర్గత రక్తస్రావం జరిగే అవకాశం ఉంది

Answer: A

Explanation: ఎబోలా వైరస్ గాలి ద్వారా (Airborne) వ్యాపించదు, ఇది కేవలం శరీర ద్రవాల ప్రత్యక్ష స్పర్శ ద్వారా మాత్రమే వ్యాపిస్తుంది.

Q8. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ఒక వ్యాధిని PHEIC గా ప్రకటించినప్పుడు కింది వాటిలో ఏది తక్షణ పరిణామం అవుతుంది?

A) సదరు దేశంపై ఐక్యరాజ్యసమితి సైనిక చర్య తీసుకుంటుంది

B) అంతర్జాతీయ నిధులు, పర్యవేక్షణ మరియు సమన్వయం వేగవంతం అవుతాయి

C) సదరు దేశ పౌరులందరికీ గ్లోబల్ వీసాలు రద్దు చేయబడతాయి

D) ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ ఆ దేశంతో వ్యాపారాన్ని పూర్తిగా నిషేధిస్తుంది

Answer: B

Explanation: PHEIC ప్రకటన వల్ల అంతర్జాతీయంగా ప్రజారోగ్య సమన్వయం పెరిగి, వ్యాధి నియంత్రణకు నిధులు మరియు వైద్య సహాయం అందుతాయి.

---

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

ఎబోలా వైరస్ వ్యాధి (EVD) కి సంబంధించి కింది వాటిలో ఏ జంతువును వైరస్ యొక్క సహజ హోస్ట్ (Natural Reservoir) గా పరిగణిస్తారు?

A) లయన్ టెయిల్డ్ మకాక్

B) ఫ్రూట్ బాట్ (Pteropodidae కుటుంబానికి చెందిన పండ్ల గబ్బిలాలు)

C) చింపాంజీ

D) ఆఫ్రికన్ ఏనుగు

Answer: B

Explanation: సైంటిఫిక్ పరిశోధనల ప్రకారం ఫ్రూట్ బాట్స్ (పండ్ల గబ్బిలాలు) ఎబోలా వైరస్‌కు సహజ హోస్ట్‌లుగా పనిచేస్తాయి.

PYQ 2:

అంతర్జాతీయ ఆరోగ్య నిబంధనలు (IHR 2005) కి సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

1. ఐహెచ్ఆర్ (IHR) అనేది ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ యొక్క అన్ని సభ్య దేశాలపై చట్టబద్ధంగా బైండింగ్ (కట్టుబడి ఉండే) ఒప్పందం.
2. దీని కింద పోలియో మరియు జీకా వైరస్ వ్యాప్తిని కూడా గతంలో అంతర్జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితులుగా ప్రకటించారు.

పై వాటిలో ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 2 మాత్రమే

C) 1 మరియు 2 రెండూ

D) 1 మరియు 2 రెండూ కావు

Answer: C

Explanation: IHR 2005 నిబంధనలు సభ్య దేశాలన్నింటికీ వర్తిస్తాయి మరియు గతంలో పోలియో, జీకా, కోవిడ్ వంటి వాటిని దీని కిందనే PHEIC గా ప్రకటించారు.

---

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) చేత అంతర్జాతీయ ఆందోళన కలిగించే ప్రజారోగ్య అత్యవసర పరిస్థితి (PHEIC) ప్రకటన యొక్క ప్రాముఖ్యతను మరియు దాని పరిణామాలను చర్చించండి.

• Introduction: మే 2026లో కాంగో, ఉగాండాలలో ఎబోలా వ్యాప్తి నేపథ్యంలో WHO ప్రకటించిన PHEIC అనేది అంతర్జాతీయ ఆరోగ్య నిబంధనలు (IHR 2005) కింద అత్యున్నత హెచ్చరిక స్థాయి.
• Body Point 1: దీనివల్ల గ్లోబల్ హెల్త్ సర్వైలెన్స్ (నిఘా) పెరుగుతుంది, వ్యాధి వ్యాప్తికి సంబంధించిన సమాచారం అంతర్జాతీయ దేశాల మధ్య వేగంగా బదిలీ అవుతుంది.
• Body Point 2: పేద మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు ప్రపంచ బ్యాంకు లేదా ఇతర అంతర్జాతీయ సంస్థల నుండి తక్షణ వైద్య నిధులు సమకూరుతాయి.
• Body Point 3: సరిహద్దు నియంత్రణలు, ప్రయాణ మార్గదర్శకాలు శాస్త్రీయ పద్ధతిలో అమలు చేయబడి, అనవసర ఆర్థిక ఆంక్షలు లేకుండా వ్యాధి అదుపు చేయబడుతుంది.
• Conclusion: PHEIC ప్రకటన అనేది కేవలం ఒక హెచ్చరిక మాత్రమే కాదు, ఇది ప్రపంచ దేశాలను ఒక తాటిపైకి తెచ్చి మహమ్మారులను ఎదుర్కొనేలా చేసే ఒక అంతర్జాతీయ చట్టపరమైన సాధనం.
• Data/Diagram to include: IHR 2005 నిబంధనల ఫ్లోచార్ట్ లేదా PHEIC ప్రకటనకు గల 3 ముఖ్య ప్రమాణాల రేఖాచిత్రం.

Question 2 (250 words): జూనోటిక్ వ్యాధులు గ్లోబల్ హెల్త్ సెక్యూరిటీకి పెద్ద సవాలుగా మారాయి. ఇటీవల ఆఫ్రికాలో ఎబోలా వైరస్ పునరుజ్జీవనం కావడం మరియు భారతదేశంపై దాని సంభావ్య ప్రభావాన్ని విశ్లేషించండి.

• Introduction: ఎబోలా వంటి జూనోటిక్ వ్యాధులు (జంతువుల నుండి వ్యాపించేవి) ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజారోగ్యానికి మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థకు తీవ్ర ముప్పుగా పరిణమించాయి, దీనికి మే 2026 నాటి కాంగో ఎబోలా ఘటనే తాజా ఉదాహరణ.
• Body Point 1: చారిత్రకంగా 1976 నుండి ఎబోలా ఆఫ్రికాలో పునరావృతమవుతోంది; అడవుల నరికివేత, వాతావరణ మార్పులు మరియు వన్యప్రాణులతో మానవుల పరిచయం పెరగడం దీనికి ప్రధాన కారణాలు.
• Body Point 2: ఆఫ్రికా దేశాలలో ఉన్న బలహీనమైన ఆరోగ్య మౌలిక సదుపాయాలు మరియు శరణార్థుల అంతర్గత వలసలు వైరస్ వ్యాప్తిని మరింత తీవ్రం చేస్తున్నాయి.
• Body Point 3: భారతదేశంపై ప్రభావం - గ్లోబలైజేషన్ కారణంగా ఆఫ్రికా నుండి వచ్చే ప్రయాణికుల ద్వారా భారత్‌లోకి వైరస్ ప్రవేశించే ప్రమాదం ఉంది, కాబట్టి విమానాశ్రయాలలో క్వారంటైన్ నిఘా అత్యవసరం.
• Body Point 4: భారతదేశం తీసుకున్న చర్యలు - 'వన్ హెల్త్' (One Health) విధానం ద్వారా జంతు మరియు మానవ ఆరోగ్య నిఘాను అనుసంధానించడం, నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ డిసీజ్ కంట్రోల్ (NCDC) ను బలోపేతం చేయడం.
• Body Point 5: అంతర్జాతీయ సహకారం - వ్యాక్సిన్ల పంపిణీలో గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలకు భారత్ తన ఫార్మా రంగానికి ఉన్న సామర్థ్యం ద్వారా సహాయం అందించవచ్చు.
• Challenges or criticism: పేద దేశాలలో వ్యాక్సిన్ల లభ్యత లోపించడం మరియు అంతర్జాతీయ సంస్థల స్పందనలో ఆలస్యం కావడం ప్రధాన లోపాలు.
• Conclusion: జూనోటిక్ వ్యాధులను ఎదుర్కోవడానికి కేవలం చికిత్స మాత్రమే సరిపోదు, పర్యావరణ పరిరక్షణతో కూడిన సమగ్ర 'వన్ హెల్త్' అంతర్జాతీయ వ్యూహం అవసరం.
• Data/Diagram to include: ఎబోలా వ్యాప్తి రూట్ మ్యాప్ (జంతువు -> మానవుడు -> సమాజం) మరియు భారత నిఘా కేంద్రాల మ్యాప్.

---

⚠️ Examiner Trap

• Trap 1: ఎబోలా వైరస్ కోవిడ్-19 లాగా గాలి ద్వారా (Airborne) వ్యాపిస్తుందని అభ్యర్థులు భావిస్తారు. కానీ వాస్తవం ఏమిటంటే, ఎబోలా గాలి ద్వారా వ్యాపించదు, ఇది కేవలం బాధితుల శరీర ద్రవాల (రక్తం, చెమట మొదలైనవి) ద్వారా మాత్రమే వ్యాపిస్తుంది.
• Trap 2: అంతర్జాతీయ ప్రజారోగ్య అత్యవసర పరిస్థితి (PHEIC) ని ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ అసెంబ్లీ ప్రకటిస్తుందని అనుకుంటారు. కానీ వాస్తవానికి దీనిని ప్రకటించే పూర్తి అధికారం కేవలం ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) డైరెక్టర్ జనరల్‌కు మాత్రమే ఉంటుంది.
• Trap 3: భారతదేశంలో ఎబోలా కేసులు పెద్ద సంఖ్యలో నమోదయ్యాయని తప్పుగా అంచనా వేస్తారు. ఎల్లప్పుడూ గుర్తుంచుకోండి, భారతదేశంలో ఇప్పటివరకు అధికారికంగా ఒక్క ఎబోలా కేసు కూడా నమోదు కాలేదు.

---

🧭 Exam Tip

• Prelims Angle: ప్రిలిమ్స్ పరీక్షల్లో ఎబోలా వైరస్ యొక్క కుటుంబం (Filoviridae), వ్యాక్సిన్ పేరు (Ervebo), మరియు IHR 2005 చట్టపరమైన నిబంధనలపై నేరుగా ప్రశ్నలు అడిగే అవకాశం ఉంది.
• Mains Angle: మెయిన్స్ పరీక్షల్లో అంతర్జాతీయ సంస్థల పాత్ర (WHO), గ్లోబల్ హెల్త్ గవర్నెన్స్ లో లోపాలు మరియు 'వన్ హెల్త్' కాన్సెప్ట్ ప్రాధాన్యతపై విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్నలు వస్తాయి.
• Interview: ఇంటర్వ్యూ రౌండ్‌లో ఒకవేళ భారత్‌లో ఇలాంటి వైరస్ వ్యాపిస్తే ఒక జిల్లా కలెక్టర్‌గా మీరు తీసుకునే తక్షణ ప్రజారోగ్య చర్యలు ఏమిటి అనే కేస్-స్టడీ అడిగే అవకాశం ఉంది.
• Prediction: రాబోయే సివిల్ సర్వీసెస్ లేదా స్టేట్ పిఎస్సి పరీక్షల్లో "ఇంటర్నేషనల్ హెల్త్ రెగ్యులేషన్స్ (IHR) మరియు PHEic" ప్రకటనల వెనుక ఉన్న నిబంధనలపై మల్టిపుల్ చాయిస్ ప్రశ్న వచ్చే అవకాశం చాలా ఎక్కువగా ఉంది.