రక్షణ పరిశోధన, అభివృద్ధి సంస్థ (DRDO) మే 19, 2026న అన్-మాన్డ్ ఏరియల్ వెహికల్ లాంచ్డ్ ప్రిసిషన్ గైడెడ్ క్షిపణి (ULPGM-V3) అభివృద్ధి పరీక్షలను విజయవంతంగా పూర్తి చేసింది. ఆంధ్రప్రదేశ్లోని కర్నూలు వద్ద జరిగిన ఈ ప్రయోగాల్లో.. గాలి నుంచి గాలికి (Air-to-Air) మరియు గాలి నుంచి నేలకి (Air-to-Ground) దాడులు చేయగల సత్తాను ఈ క్షిపణి నిరూపించుకుంది. ప్రైవేట్ పరిశ్రమల భాగస్వామ్యంతో 100% స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో రూపుదిద్దుకున్న ఈ అస్త్రం.. రక్షణ రంగంలో 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' సాధనలో ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయిగా నిలిచింది. భవిష్యత్తు డ్రోన్ ఆధారిత యుద్ధాల్లో ఇది భారత సైన్యానికి కీలక బలంగా మారనుంది.
What Happened
రక్షణ పరిశోధన, అభివృద్ధి సంస్థ (DRDO) అన్-మాన్డ్ ఏరియల్ వెహికల్ లాంచ్డ్ ప్రిసిషన్ గైడెడ్ క్షిపణి (ULPGM-V3) అభివృద్ధి పరీక్షలను విజయవంతంగా పూర్తి చేసింది. ఈ ప్రయోగాలు గాలి నుంచి గాలికి (Air-to-Air) మరియు గాలి నుంచి నేలకి (Air-to-Ground) అనే రెండు మోడ్స్లో జరిగాయి. యాంటీ-ట్యాంక్ దాడులకు మరియు శత్రు డ్రోన్లు, హెలికాప్టర్లను కూల్చడానికి ఈ క్షిపణిని ప్రత్యేకంగా అభివృద్ధి చేశారు. ఈ విజయంతో రక్షణ దళాలకు అత్యాధునిక దేశీయ ఆయుధ వ్యవస్థ పూర్తిస్థాయిలో అందుబాటులోకి వచ్చింది.
When & Where
ఈ అభివృద్ధి పరీక్షలు 19 మే 2026న జరిగాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్లోని కర్నూలు సమీపంలో ఉన్న DRDO టెస్ట్ రేంజ్లో ఈ ప్రయోగాలు నిర్వహించారు. ఇక్కడ ఉన్న భౌగోళిక అనుకూలత కారణంగా DRDO అనేక కీలక క్షిపణి ప్రయోగాలను మరియు ఫీల్డ్ పరీక్షలను ఇక్కడే చేపడుతుంది.
Who Is Involved
- రక్షణ పరిశోధన, అభివృద్ధి సంస్థ (DRDO): ప్రాజెక్టును పర్యవేక్షించిన ప్రధాన ప్రభుత్వ సంస్థ.
- రీసెర్చ్ సెంటర్ ఇమారత్ (RCI): హైదరాబాద్లోని ఈ ల్యాబ్ క్షిపణి అభివృద్ధికి నోడల్ ల్యాబ్గా పనిచేసింది.
- భారత్ డైనమిక్స్ లిమిటెడ్ (BDL) & అదానీ డిఫెన్స్: ఈ ఆధునిక క్షిపణుల ఉత్పత్తి భాగస్వాములు.
- న్యూస్పేస్ రీసెర్చ్ అండ్ టెక్నాలజీస్: బెంగళూరుకు చెందిన ఈ సంస్థ క్షిపణి ప్రయోగానికి అవసరమైన డ్రోన్లను (UAV) అందించింది.
How It Works
- ముందుగా డ్రోన్ (UAV) కింద ఈ క్షిపణిని అమర్చి గాలిలోకి సురక్షితంగా తీసుకువెళతారు.
- ఆపరేటర్లు ఇంటిగ్రేటెడ్ గ్రౌండ్ కంట్రోల్ సిస్టమ్ (GCS) ద్వారా డ్రోన్ను, క్షిపణిని నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తారు.
- అత్యాధునిక రాడార్ లేదా సెన్సార్ల ద్వారా శత్రు ట్యాంక్ లేదా డ్రోన్ను గుర్తించిన వెంటనే, GCS ద్వారా కమాండ్ ఇస్తారు.
- కచ్చితమైన గైడెన్స్ (Precision Guided) తో ఈ క్షిపణి డ్రోన్ నుండి విడిపోయి, వేగంగా దూసుకెళ్లి లక్ష్యాన్ని నేరుగా ఢీకొని పేల్చేస్తుంది.
Why It Matters
పోటీ పరీక్షల సిలబస్ ప్రకారం ఇది జనరల్ స్టడీస్ పేపర్-3 (సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ, జాతీయ భద్రత) కిందకు వస్తుంది. మారుతున్న ప్రపంచ రక్షణ ముఖచిత్రంలో భవిష్యత్తు యుద్ధాలన్నీ దాదాపుగా డ్రోన్ల ఆధారంగానే జరగనున్నాయి. ఈ స్వదేశీ పరిజ్ఞానం 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' కు పెద్ద ఊతం ఇస్తుంది. విదేశీ (అమెరికా, ఇజ్రాయెల్) ఆయుధాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, భారత రక్షణ ఎగుమతుల సామర్థ్యాన్ని ఎన్నో రెట్లు పెంచుతుంది.
Historical Background
- భారతదేశం క్షిపణి అభివృద్ధి కోసం 1983లో ఏపీజే అబ్దుల్ కలాం నేతృత్వంలో ఇంటిగ్రేటెడ్ గైడెడ్ మిస్సైల్ డెవలప్మెంట్ ప్రోగ్రామ్ (IGMDP) ని ప్రారంభించింది.
- ఈ ప్రోగ్రామ్ కింద 'నాగ్' (Nag) అనే మూడవ తరం యాంటీ-ట్యాంక్ క్షిపణిని తయారు చేశారు.
- కాలక్రమేణా ఆ సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేస్తూ, హెలికాప్టర్ల ద్వారా ప్రయోగించే 'హెలీనా' (Helina) క్షిపణిని తీసుకువచ్చారు.
- ప్రస్తుత ULPGM-V3 అనేది నేరుగా డ్రోన్ల ద్వారా ప్రయోగించడానికి వీలుగా తయారు చేయబడిన సరికొత్త తరానికి చెందిన ఆధునిక ఆయుధ వ్యవస్థ.
Previous Related Events
- 2022: స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో రూపొందించిన 'హెలీనా' (Helina) యాంటీ-ట్యాంక్ గైడెడ్ క్షిపణిని అడ్వాన్స్డ్ లైట్ హెలికాప్టర్ ద్వారా DRDO విజయవంతంగా పరీక్షించింది.
- 2023: గాల్లో సుదీర్ఘకాలం పాటు ఎగరగలిగే స్వదేశీ 'తపస్' (TAPAS) బహుళార్ధసాధక డ్రోన్ల పరీక్షలు ముమ్మరం చేశారు.
- 2024-25: రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ (MoD) ప్రైవేట్ సెక్టార్, ఎంఎస్ఎంఈ (MSME)ల భాగస్వామ్యంతో డ్రోన్-ఆధారిత ఆయుధాల తయారీకి ప్రత్యేక బడ్జెట్ను కేటాయించింది.
Static GK Connection
- DRDO (డిఫెన్స్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్మెంట్ ఆర్గనైజేషన్): ఇది 1958లో స్థాపించబడింది. ఇది భారత ప్రభుత్వ రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Defence) ఆధ్వర్యంలో పనిచేస్తూ దేశానికి అవసరమైన ఆయుధాలను అభివృద్ధి చేస్తుంది.
- UAV (అన్-మాన్డ్ ఏరియల్ వెహికల్): మనుషులు (పైలట్) లేకుండా రిమోట్ లేదా కంప్యూటర్ ప్రోగ్రామ్ ద్వారా గాల్లో ఎగిరే విమానాలను యూఏవీ లేదా డ్రోన్ అంటారు. ఇవి నిఘా మరియు దాడులకు అత్యంత అనుకూలమైనవి.
India & World Comparison
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రస్తుతం అమెరికా (ప్రిడేటర్ డ్రోన్లు), ఇజ్రాయెల్ (హెరాన్) మరియు టర్కీ (బైరక్తార్) దేశాలు డ్రోన్ ఆయుధ వ్యవస్థల్లో అగ్రగామిగా ఉన్నాయి. రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధంలో ఇవి కీలక పాత్ర పోషించాయి. ULPGM-V3 సృష్టితో భారతదేశం కూడా అధునాతన డ్రోన్-స్ట్రైక్ సామర్థ్యం గల దేశాల ఎలైట్ (elite) క్లబ్లో చేరింది.
Future Impact
- ఈ విజయంతో ప్రైవేట్ సంస్థల (BDL, Adani) ద్వారా తక్షణమే ఈ క్షిపణుల భారీ ఉత్పత్తి (mass production) మొదలవుతుంది.
- భారత ఆర్మీ, వైమానిక దళాలకు ఇవి త్వరలోనే రక్షణ విధుల్లో తోడవుతాయి.
- సరిహద్దుల్లో ముఖ్యంగా తూర్పు లడఖ్ (చైనా) మరియు నియంత్రణ రేఖ (పాకిస్తాన్) వద్ద శత్రు ట్యాంకులు మరియు చొరబాటుదారులను సమర్థవంతంగా నిలువరించవచ్చు.
🔑 Key Points for Revision
- DRDO అన్-మాన్డ్ ఏరియల్ వెహికల్ లాంచ్డ్ ప్రిసిషన్ గైడెడ్ మిస్సైల్ (ULPGM-V3) ను పరీక్షించింది.
- ఈ ప్రయోగాలు ఆంధ్రప్రదేశ్లోని కర్నూలు సమీపంలో జరిగాయి.
- గాలి నుంచి గాలికి (Air-to-Air) మరియు గాలి నుంచి నేలకి (Air-to-Ground) మోడ్స్ పనితీరును అంచనా వేశారు.
- డ్రోన్లు మరియు హెలికాప్టర్ల కోసం Air-to-Air మోడ్, ట్యాంకుల విధ్వంసం కోసం Air-to-Ground మోడ్ ఉపయోగించారు.
- ప్రాజెక్టుకు హైదరాబాద్లోని రీసెర్చ్ సెంటర్ ఇమారత్ (RCI) నోడల్ ల్యాబ్గా పనిచేసింది.
- బెంగళూరుకు చెందిన న్యూస్పేస్ రీసెర్చ్ అండ్ టెక్నాలజీస్ డ్రోన్ (UAV) ప్లాట్ఫామ్ను అందించింది.
- ఉత్పత్తి భాగస్వాములుగా భారత్ డైనమిక్స్ లిమిటెడ్, అదానీ డిఫెన్స్ ఉన్నాయి.
- DRDL, TBRL, HEMRL వంటి ఇతర డిఫెన్స్ ల్యాబ్లు కూడా ఇందులో పాలుపంచుకున్నాయి.
- క్షిపణులను సుదూర ప్రాంతం నుండి ఆపరేట్ చేయడానికి గ్రౌండ్ కంట్రోల్ సిస్టమ్ (GCS) ఉపయోగపడింది.
- ఇది రక్షణ రంగంలో 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' (స్వయం సమృద్ధి) విధానానికి గొప్ప ఉదాహరణ.
- విదేశీ డ్రోన్ క్షిపణులపై ఆధారపడటం ఈ విజయంతో చాలా వరకు తగ్గుతుంది.
- భారతదేశంలో ఈ క్షిపణుల మాస్ ప్రొడక్షన్ (సీరియల్ ఉత్పత్తి) కి అడ్డంకులు తొలగిపోయాయి.
- భవిష్యత్తు సరిహద్దు ఘర్షణల్లో డ్రోన్ ఆధారిత దాడుల కోసం ఇవి ఇండియన్ ఆర్మీకి బలం చేకూరుస్తాయి.
- ప్రాజెక్టు విజయానికి సూత్రధారులుగా రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్, DRDO చైర్మన్ డాక్టర్ సమీర్ వి కామత్ నిలిచారు.
- పరీక్షలన్నీ దేశీయ MSME లు మరియు ప్రైవేట్ భాగస్వాముల సహకారంతోనే పూర్తి కావడం విశేషం.
🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)
Core Concept: Unmanned Aerial Vehicles (UAVs) & Precision Guided Missiles
- Definition: ఎటువంటి పైలట్ లేకుండా రిమోట్ కంట్రోల్ లేదా స్వయంప్రతిపత్తి (ఆటోమేషన్) ద్వారా ఎగిరే విమానాన్ని యూఏవీ (డ్రోన్) అంటారు. కచ్చితమైన లక్ష్యాన్ని ఛేదించడానికి గైడెన్స్ (GPS/రాడార్) వాడే క్షిపణిని ప్రిసిషన్ గైడెడ్ మిస్సైల్ అంటారు.
- Constitutional / Legal Basis: భారతదేశ రక్షణ వ్యవస్థ భారత రాజ్యాంగంలోని ఏడవ షెడ్యూల్ (యూనియన్ లిస్ట్ - ఎంట్రీ 1) కింద కేంద్ర ప్రభుత్వం (కేంద్ర రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ) పరిధిలోకి వస్తుంది.
- Scientific / Economic Principle: ప్రిసిషన్ గైడెన్స్ సిస్టమ్లో రాడార్, ఇన్ఫ్రారెడ్ (IR) మరియు గ్లోబల్ పొజిషనింగ్ సిస్టమ్ (GPS) టెక్నాలజీల కలయిక ద్వారా ఆయుధం లక్ష్యాన్ని కచ్చితంగా గుర్తిస్తుంది.
- How it connects to this event: ULPGM-V3 అనేది యూఏవీల నుండి ప్రయోగించే విధంగా ప్రత్యేకంగా డిజైన్ చేయబడిన ప్రిసిషన్ గైడెడ్ మిస్సైల్.
- Origin & History: 1999 కార్గిల్ యుద్ధం సమయంలో ఇజ్రాయెల్ నుండి కొనుగోలు చేసిన సెర్చర్ (Searcher) డ్రోన్లను భారతదేశం తొలిసారిగా మిలిటరీ అవసరాలకు వాడింది.
- Key milestone 1: 2004లో DRDO స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో రూపొందించిన తొలి ప్రధాన డ్రోన్ 'నిశాంత్' (Nishant) ప్రవేశపెట్టబడింది.
- Key milestone 2: 2018లో DRDO 'రుస్తుం-2' (తపస్) అనే బహుళార్ధసాధక కంబాట్ డ్రోన్ల పరీక్షలు ప్రారంభించింది.
- Related Acts / Schemes / Treaties: డిఫెన్స్ అక్విజిషన్ ప్రొసీజర్ (DAP) 2020, మేక్ ఇన్ ఇండియా డెవలప్మెంట్ స్కీమ్.
- Nodal Ministry / Body: కేంద్ర రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని DRDO.
- India-specific relevance: పాకిస్థాన్, చైనా వంటి పొరుగు దేశాలతో ఎత్తైన పర్వత ప్రాంతాలు (హిమాలయాలు) సరిహద్దుగా ఉన్నందున సైనికులకు బదులు డ్రోన్ల ద్వారా నిఘా/దాడి చేయడం ఇండియాకు అత్యంత అవసరం.
- Global comparison: అమెరికా (ప్రిడేటర్, రీపర్), టర్కీ (బైరక్తార్) దేశాలు డ్రోన్ దాడుల్లో ముందున్నాయి. ఇండియా ఇప్పుడు ఆ స్థాయికి ఎదుగుతోంది.
- Data point: సిప్రీ (SIPRI) రిపోర్ట్ ప్రకారం, భారతదేశం ఆయుధాల దిగుమతుల్లో ముందున్నప్పటికీ, దేశీయంగా ఉత్పత్తి చేయడం ద్వారా (గత నాలుగేళ్లలో) రక్షణ ఎగుమతులు రికార్డు స్థాయిలో పెరిగాయి.
- Common exam angle: వివిధ రకాల డ్రోన్లు (తపస్, రుస్తుం), వివిధ రకాల క్షిపణుల (ఆకాశం నుంచి నేలకు, నేల నుంచి గాలికి) రకాలు మరియు వాటి ప్రయోగ వేదికల గురించి అభ్యర్థులను తరచుగా అడుగుతారు.
- Easy memory hook: ULPGM = Unmanned (డ్రోన్) + Launched (ప్రయోగం) + Precision (కచ్చితం) + Guided (నియంత్రిత) + Missile.
❓ Practice MCQs
Q1. ఇటీవల DRDO పరీక్షించిన ULPGM-V3 క్షిపణి దేని నుండి ప్రయోగించేందుకు రూపొందించబడింది?
A) జలాంతర్గామి (Submarine)
B) అన్-మాన్డ్ ఏరియల్ వెహికల్ (UAV)
C) ఫిరంగి (Artillery)
D) నౌక (Naval Ship)
Answer: B
Explanation: ULPGM (Unmanned Aerial Vehicle Launched Precision Guided Missile) అనేది డ్రోన్ల (UAV) ద్వారా ప్రయోగించే ఆధునిక క్షిపణి.
Q2. ULPGM-V3 క్షిపణి అభివృద్ధి పరీక్షలను ఎక్కడ నిర్వహించారు?
A) పోఖ్రాన్, రాజస్థాన్
B) కర్నూలు, ఆంధ్రప్రదేశ్
C) బాలాసోర్, ఒడిశా
D) శ్రీహరికోట, ఆంధ్రప్రదేశ్
Answer: B
Explanation: ఈ అభివృద్ధి పరీక్షలు మే 2026లో ఆంధ్రప్రదేశ్లోని కర్నూలు సమీపంలో ఉన్న DRDO టెస్ట్ రేంజ్లో విజయవంతంగా జరిగాయి.
Q3. ULPGM-V3 క్షిపణి అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుకు నోడల్ ల్యాబ్గా వ్యవహరించిన సంస్థ ఏది?
A) డిఫెన్స్ రిసెర్చ్ అండ్ డెవలప్మెంట్ లాబొరేటరీ (DRDL)
B) టెర్మినల్ బాలిస్టిక్స్ రీసెర్చ్ లాబొరేటరీ (TBRL)
C) రీసెర్చ్ సెంటర్ ఇమారత్ (RCI)
D) హై ఎనర్జీ మెటీరియల్స్ రీసెర్చ్ లాబొరేటరీ (HEMRL)
Answer: C
Explanation: హైదరాబాద్కు చెందిన రీసెర్చ్ సెంటర్ ఇమారత్ (RCI) ఈ క్షిపణి ప్రాజెక్టుకు ప్రధాన నోడల్ ల్యాబ్గా పనిచేసింది.
Q4. ఈ క్షిపణి ప్రయోగంలో ఉపయోగించిన Air-to-Ground మోడ్ యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?
A) శత్రు దేశ శాటిలైట్లను కూల్చడం
B) సముద్రంలోని నౌకలను ముంచడం
C) శత్రు డ్రోన్లను వెంబడించడం
D) యాంటీ-ట్యాంక్ దాడులు చేయడం
Answer: D
Explanation: Air-to-Ground (గాలి నుంచి నేలకి) మోడ్ను యాంటీ-ట్యాంక్ పాత్ర (శత్రు ట్యాంకుల విధ్వంసం) కోసం ప్రత్యేకంగా ఉపయోగించారు.
Q5. ULPGM-V3 క్షిపణుల ఉత్పత్తి కోసం DRDO తో ఏ ప్రైవేట్/ప్రభుత్వ సంస్థలు భాగస్వామ్యం కుదుర్చుకున్నాయి?
A) టాటా అడ్వాన్స్డ్ సిస్టమ్స్ మరియు L&T
B) భారత్ డైనమిక్స్ లిమిటెడ్ (BDL) మరియు అదానీ డిఫెన్స్
C) రిలయన్స్ డిఫెన్స్ మరియు మహీంద్రా ఏరోస్పేస్
D) హిందుస్థాన్ ఏరోనాటిక్స్ లిమిటెడ్ (HAL) మరియు గోద్రెజ్
Answer: B
Explanation: ఈ క్షిపణుల భారీ ఉత్పత్తి (mass production) కోసం DRDO.. BDL మరియు అదానీ డిఫెన్స్ సంస్థలతో భాగస్వామ్యం కుదుర్చుకుంది.
Q6. డ్రోన్ ద్వారా లాంచ్ చేసిన క్షిపణిని కమాండ్ మరియు కంట్రోల్ చేయడానికి కింది వాటిలో ఏ సాంకేతికతను వాడారు?
A) ఆటోమేటిక్ లాంచ్ కంట్రోలర్ (ALC)
B) శాటిలైట్ కమ్యూనికేషన్ సిస్టమ్ (SCS)
C) ఇంటిగ్రేటెడ్ గ్రౌండ్ కంట్రోల్ సిస్టమ్ (GCS)
D) అటానమస్ నావిగేషన్ గ్రిడ్ (ANG)
Answer: C
Explanation: ప్రయోగాన్ని స్వయంచాలకంగా మరియు సురక్షితంగా నిర్వహించడానికి ఇంటిగ్రేటెడ్ గ్రౌండ్ కంట్రోల్ సిస్టమ్ (GCS) ఉపయోగించబడింది.
Q7. ఈ క్షిపణి పరీక్షలు దేని సాధనకు కీలక మైలురాయిగా రక్షణ మంత్రి పేర్కొన్నారు?
A) మేక్ ఇన్ ఇండియా 2.0
B) ఆత్మనిర్భర్ భారత్ (రక్షణ రంగం)
C) సాగర్ (SAGAR) విజన్
D) డిజిటల్ ఇండియా డిఫెన్స్ ప్లాన్
Answer: B
Explanation: 100% దేశీయంగా తయారైన ఈ వ్యవస్థ రక్షణ రంగంలో భారతదేశ స్వయం సమృద్ధిని (ఆత్మనిర్భరతను) నిరూపిస్తుందని రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్ తెలిపారు.
Q8. ప్రస్తుత ట్రయల్స్ కోసం ఈ క్షిపణిని మోసుకెళ్లిన UAV లను ఎవరు అభివృద్ధి చేశారు?
A) డిఫెన్స్ ఏవియేషన్ రీసెర్చ్ ఎస్టాబ్లిష్మెంట్ (DARE)
B) ఇస్రో (ISRO) ఏరోస్పేస్ డివిజన్
C) న్యూస్పేస్ రీసెర్చ్ అండ్ టెక్నాలజీస్, బెంగళూరు
D) బోయింగ్ ఇండియా
Answer: C
Explanation: ఈ క్షిపణులను ఇంటిగ్రేట్ చేసిన డ్రోన్లను (UAV) బెంగళూరుకు చెందిన న్యూస్పేస్ రీసెర్చ్ అండ్ టెక్నాలజీస్ సంస్థ అభివృద్ధి చేసింది.
📜 Previous Year Question Style (PYQ)
PYQ 1:
డిఫెన్స్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్మెంట్ ఆర్గనైజేషన్ (DRDO) అభివృద్ధి చేసిన ULPGM-V3కి సంబంధించి ఈ క్రింది వాటిలో సరైనది ఏది?
A) ఇది నేల పైనుండి ప్రయోగించే ఖండాంతర బాలిస్టిక్ క్షిపణి.
B) ఇది డ్రోన్ల నుండి ప్రయోగించే కచ్చితమైన మార్గదర్శక (Precision Guided) క్షిపణి.
C) ఇది నౌకల నుండి ప్రయోగించే జలాంతర్గామి విధ్వంసక టార్పెడో.
D) ఇది ఇస్రో సహకారంతో అభివృద్ధి చేసిన అంతరిక్ష ఆయుధం.
Answer: B
Explanation: ULPGM అనగా Unmanned Aerial Vehicle Launched Precision Guided Missile, ఇది డ్రోన్ల ద్వారా ప్రయోగిస్తారు.
PYQ 2:
ULPGM-V3 క్షిపణి అభివృద్ధికి సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిగణించండి:
1. ఇది కేవలం గాలి నుండి నేలకి (Air-to-Ground) మోడ్లో మాత్రమే ప్రయోగించబడుతుంది.
2. దీని అభివృద్ధిలో హైదరాబాద్కు చెందిన రీసెర్చ్ సెంటర్ ఇమారత్ (RCI) నోడల్ ల్యాబ్గా పనిచేసింది.
3. దీని ఉత్పత్తిలో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ (BDL) మరియు ప్రైవేట్ రంగ సంస్థ (అదానీ డిఫెన్స్) రెండూ భాగస్వాములు.
పై వాటిలో సరైన వాక్యాలు ఏవి?
A) 1 మరియు 2 మాత్రమే
B) 2 మరియు 3 మాత్రమే
C) 1 మరియు 3 మాత్రమే
D) పైవన్నీ
Answer: B
Explanation: ఈ క్షిపణి గాలి నుంచి నేలకి మరియు గాలి నుంచి గాలికి (రెండు మోడ్స్లో) ప్రయోగించబడుతుంది. కాబట్టి వాక్యం 1 తప్పు. వాక్యాలు 2 మరియు 3 సరైనవి.
PYQ 3:
కింది వాటిని జతపరచండి:
1. ULPGM-V3 నోడల్ ల్యాబ్ - a. న్యూస్పేస్ రీసెర్చ్ అండ్ టెక్నాలజీస్
2. UAV అభివృద్ధి చేసిన సంస్థ - b. రీసెర్చ్ సెంటర్ ఇమారత్ (RCI)
3. ఉత్పత్తి భాగస్వామి (Production) - c. భారత్ డైనమిక్స్ లిమిటెడ్ (BDL)
సరిగ్గా జతపరచబడిన ఆప్షన్ను ఎంచుకోండి:
A) 1-b, 2-a, 3-c
B) 1-a, 2-b, 3-c
C) 1-c, 2-a, 3-b
D) 1-b, 2-c, 3-a
Answer: A
Explanation: ప్రాజెక్ట్ నోడల్ ల్యాబ్ RCI (1-b), డ్రోన్ ప్లాట్ఫామ్ న్యూస్పేస్ (2-a), మరియు ఉత్పత్తి భాగస్వామి BDL (3-c).
✍️ Mains Answer Pointers
Question 1 (150 words): భారతదేశ రక్షణ రంగంలో ప్రైవేట్ సంస్థల (MSMEs, స్టార్టప్లు) భాగస్వామ్యం 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' లక్ష్యాలను ఎలా వేగవంతం చేస్తోందో తాజా ULPGM-V3 క్షిపణి విజయంతో వివరించండి.
- Introduction: ఇటీవల DRDO విజయవంతంగా పరీక్షించిన ULPGM-V3 ప్రాజెక్టు 100% దేశీయంగా ఉత్పత్తి కావడం, రక్షణ రంగంలో ఆత్మనిర్భరతకు అద్దం పడుతుంది.
- Body Point 1: [సాంకేతిక సహకారం] RCI లాంటి ప్రభుత్వ సంస్థలతో పాటు న్యూస్పేస్ రీసెర్చ్ వంటి ప్రైవేట్ డ్రోన్ స్టార్టప్లు కలిసి పనిచేయడం టెక్నాలజీని త్వరగా అభివృద్ధి చేయడానికి తోడ్పడింది.
- Body Point 2: [ఉత్పత్తి సామర్థ్యం] ప్రభుత్వ రంగ BDL తో పాటు అదానీ డిఫెన్స్, పలు MSME లు సరఫరా గొలుసులో భాగస్వాములు కావడం వల్ల ఆయుధాల మాస్ ప్రొడక్షన్ సులభమవుతుంది.
- Body Point 3: [ఆర్థిక ప్రయోజనం] రక్షణ దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది, రక్షణ ఎగుమతులకు మార్గం సుగమమై విదేశీ మారక ద్రవ్యం ఆదా అవుతుంది.
- Conclusion: రక్షణ ప్రాజెక్టుల్లో పబ్లిక్-ప్రైవేట్ పార్టనర్షిప్ (PPP) పద్ధతి దేశీయ రక్షణ పారిశ్రామిక స్థావరాన్ని బలోపేతం చేయడానికి అత్యుత్తమ మార్గం.
- Data/Diagram to include: డ్రోన్ - GCS - కమాండ్ లాంచ్ - లక్ష్యం (ఫ్లోచార్ట్).
Question 2 (250 words): ఆధునిక యుద్ధ తంత్రంలో (Modern Warfare) డ్రోన్ ఆధారిత ఆయుధ వ్యవస్థల ప్రాముఖ్యత ఏమిటి? ULPGM-V3 విజయం భారత సైనిక వ్యూహాలకు ఎలా బలం చేకూరుస్తుందో విశ్లేషించండి.
- Introduction: ఉక్రెయిన్-రష్యా, మరియు ఇజ్రాయెల్ యుద్ధాలు భవిష్యత్తు ఘర్షణల్లో అన్-మాన్డ్ ఏరియల్ వెహికల్స్ (UAVs) మరియు ప్రెసిషన్ ఆయుధాల ఆవశ్యకతను నొక్కిచెబుతున్నాయి.
- Body Point 1: [ఆధునిక యుద్ధతంత్రం] పదాతిదళం లేదా విమానాల కదలికలు లేకుండానే మారుమూల ప్రాంతాల్లో శత్రు శిబిరాలను నాశనం చేయడానికి డ్రోన్-ఆయుధాలు కీలకం.
- Body Point 2: [ULPGM-V3 ప్రయోజనాలు] ఇది Air-to-Air ద్వారా శత్రు డ్రోన్లను, Air-to-Ground ద్వారా ట్యాంకులను ఒకే ప్లాట్ఫామ్ పైనుండి నాశనం చేయగలదు.
- Body Point 3: [సరిహద్దు భద్రత] హిమాలయాల్లో చైనాతో, పశ్చిమ సరిహద్దులో పాకిస్థాన్తో ఉన్న ఉద్రిక్తతల దృష్ట్యా ఇరుకైన భౌగోళిక ప్రాంతాల్లో దాడులు చేయడానికి సైనికులకు ప్రాణనష్టం లేకుండా ఇవి ఉపకరిస్తాయి.
- Body Point 4: [ఆర్థిక కోణం] ఖరీదైన ఫైటర్ జెట్ల వినియోగాన్ని తగ్గించి, చౌకైన డ్రోన్ ప్లాట్ఫామ్లతో అదే స్థాయి విధ్వంసాన్ని సృష్టించవచ్చు.
- Body Point 5: [అంతర్జాతీయ కోణం] అమెరికా యొక్క ప్రిడేటర్ లేదా టర్కీ బైరక్తార్ డ్రోన్ల స్థాయిలో భారత్ కూడా స్వదేశీ టెక్నాలజీని ఎగుమతి చేసే గ్లోబల్ డిఫెన్స్ ప్లేయర్గా మారుతుంది.
- Body Point 6: [సవాళ్లు] ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) మరియు సైబర్ దాడుల (హ్యాకింగ్) నుండి డ్రోన్ సిస్టమ్ను కాపాడుకోవడం భవిష్యత్తు సవాలు.
- Conclusion: ULPGM-V3 అనేది కేవలం ఆయుధం మాత్రమే కాదు, ఇది స్వదేశీ రక్షణ పరిశోధనలో స్వావలంబనకు ప్రతీక. ఈ పరిజ్ఞానాన్ని AI తో అనుసంధానించి మరింత మెరుగుపరచాలి.
- Data/Diagram to include: ప్రపంచ డ్రోన్ మార్కెట్లో వివిధ దేశాల వాటా లేదా ULPGM-V3 యొక్క కంబాట్ రేడియస్ పై ఒక క్యూబ్/చార్ట్.
⚠️ Examiner Trap
- Trap 1: ఈ క్షిపణిని నేల పైనుండి (ట్యాంక్ ద్వారా) ప్రయోగిస్తారని విద్యార్థులు తరచుగా పొరబడుతుంటారు. సరైన వాస్తవం ఏమిటంటే, ఇది కేవలం యూఏవీ (డ్రోన్) ద్వారా మాత్రమే ప్రయోగించేలా డిజైన్ చేయబడింది.
- Trap 2: రక్షణ ఉత్పత్తులు అనగానే కేవలం HAL, BEL, BDL మాత్రమే గుర్తుకొస్తాయి. కానీ ఇందులో అదానీ డిఫెన్స్ మరియు న్యూస్పేస్ టెక్నాలజీస్ అనే ప్రైవేట్ సంస్థలు కీలక పాత్ర పోషించాయి.
- Trap 3: చాలామంది విద్యార్థులు ఇది కేవలం Air-to-Ground క్షిపణి మాత్రమే అనుకుంటారు. కానీ ఇది Air-to-Air (గాలిలో శత్రు డ్రోన్లను కూల్చే) సామర్థ్యాన్ని కూడా కలిగి ఉంటుంది అనేది మర్చిపోకండి.
🧭 Exam Tip
ప్రిలిమ్స్ (UPSC/APPSC/TSPSC) లో ప్రధానంగా క్షిపణి ప్రయోగించిన ప్రదేశం (కర్నూలు), మోడ్స్ (గాలి నుండి నేలకి/గాలికి), మరియు పాలుపంచుకున్న సంస్థల పేర్ల (ముఖ్యంగా ప్రైవేట్ ల్యాబ్స్) పై ప్రశ్నలు వచ్చే అవకాశం ఉంది. మెయిన్స్ కోసం, 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' మరియు 'పబ్లిక్-ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యం (PPP)' ద్వారా రక్షణ రంగం ఎలా స్వావలంబన సాధిస్తుంది అనే కోణంలో ప్రిపేర్ అవ్వండి. ఇంటర్వ్యూలో అడిగితే, డ్రోన్ యుద్ధాల నైతికత (Ethics of automated warfare) పై అభిప్రాయాన్ని బ్యాలెన్స్డ్గా చెప్పాలి. రాబోయే పరీక్షల్లో 'భారతదేశం అభివృద్ధి చేస్తున్న వివిధ డ్రోన్ ప్రాజెక్టులు' గురించి మ్యాచ్-ది-ఫాలోయింగ్ లేదా స్టేట్మెంట్ ఆధారిత ప్రశ్న కచ్చితంగా వస్తుంది.