సుప్రీంకోర్టుకు ఐదుగురు కొత్త న్యాయమూర్తుల నియామకం: మొత్తం సంఖ్య 37కు పెంపు

What Happened

జూన్ 1, 2026న కేంద్ర ప్రభుత్వం ఐదుగురు నూతన సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల నియామకాలను అధికారికంగా ప్రకటించింది. పంజాబ్-హర్యానా, బాంబే, మధ్యప్రదేశ్, జమ్మూ-కాశ్మీర్ హైకోర్టుల ప్రధాన న్యాయమూర్తులు మరియు ఒక సీనియర్ మహిళా న్యాయవాది సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులుగా పదోన్నతి పొందారు. సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్ జూన్ 2, 2026న వీరికి ప్రమాణ స్వీకారం చేయిస్తారు.

When & Where

ఈ నియామకాల ఆమోదం న్యూఢిల్లీలో జూన్ 1, 2026న జరిగింది. ఈ ఐదుగురు న్యాయమూర్తులు భారతదేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానమైన భారత సుప్రీంకోర్టు (న్యూఢిల్లీ) లో బాధ్యతలు స్వీకరించనున్నారు. దేశవ్యాప్తంగా వివిధ రాష్ట్రాల హైకోర్టుల నుండి వీరు బదిలీ/పదోన్నతిపై వస్తున్నారు.

Who Is Involved

• భారత రాష్ట్రపతి: నియామక ఉత్తర్వులపై అధికారికంగా సంతకం చేశారు.
• జస్టిస్ సూర్యకాంత్ (CJI): ఈ నియామకాలను సిఫార్సు చేసిన కొలీజియంకు నేతృత్వం వహించారు.
• అర్జున్ రామ్ మేఘ్వాల్: ఈ నియామకాల గురించి అధికారికంగా ప్రకటించిన కేంద్ర న్యాయ మరియు న్యాయశాఖ సహాయ మంత్రి.
• కొత్త న్యాయమూర్తులు: జస్టిస్ శీల్ నాగు, జస్టిస్ శ్రీ చంద్రశేఖర్, జస్టిస్ సంజీవ్ సచ్‌దేవా, జస్టిస్ అరుణ్ పల్లి మరియు సీనియర్ అడ్వకేట్ వి. మోహన.

How It Works

సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల నియామకం కొలీజియం వ్యవస్థ ద్వారా జరుగుతుంది.

1. భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI) మరియు నలుగురు సీనియర్ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులతో కొలీజియం ఏర్పడుతుంది.
2. అర్హులైన హైకోర్టు న్యాయమూర్తులు లేదా సుప్రీంకోర్టు న్యాయవాదుల పేర్లను కొలీజియం పరిశీలిస్తుంది.
3. కొలీజియం ఒక జాబితాను తయారు చేసి కేంద్ర న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖకు పంపుతుంది.
4. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరో (IB) విచారణ తర్వాత రాష్ట్రపతి ఆమోదం కోసం పంపుతుంది, ఆపై రాష్ట్రపతి నియామక పత్రాలను జారీ చేస్తారు.

Why It Matters

UPSC GS Paper 2 (పాలిటీ & గవర్నెన్స్) కింద ఈ అంశం చాలా ముఖ్యమైనది. దేశంలో న్యాయస్థానాల బలం పెరగడం వల్ల రాజ్యాంగ ధర్మాసనాలు త్వరగా ఏర్పాటు చేయడానికి, ఏళ్ల తరబడి పెండింగ్‌లో ఉన్న లక్షలాది కేసులను త్వరితగతిన పరిష్కరించడానికి వీలవుతుంది. అంతేకాకుండా, సుప్రీంకోర్టుకు మహిళా న్యాయమూర్తుల సంఖ్య పెరగడం న్యాయవ్యవస్థలో లింగ సమానత్వాన్ని (Gender Representation) ప్రోత్సహిస్తుంది.

Historical Background

సుప్రీంకోర్టు ప్రారంభమైన 1950లో ఒక ప్రధాన న్యాయమూర్తి మరియు 7 మంది ఇతర న్యాయమూర్తులు (మొత్తం 8) ఉండేవారు. పనిభారం పెరుగుతున్న కొద్దీ 1956 చట్టాన్ని సవరిస్తూ ప్రభుత్వం న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను పెంచుతూ వచ్చింది. 1956లో 10, 1960లో 13, 1977లో 17, 1986లో 25, 2008లో 30కి, మరియు 2019లో 34 కి పెంచారు. ఇప్పుడు 2026లో ఆ సంఖ్య 38 కి చేరింది.

Previous Related Events

మే 5, 2026న కేంద్ర ప్రభుత్వం సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను 34 నుండి 38కి పెంచుతూ ఒక ఆర్డినెన్స్ (Supreme Court (Number of Judges) Amendment Ordinance, 2026) జారీ చేసింది. మే 27, 2026న CJI నేతృత్వంలోని కొలీజియం ఈ ఐదుగురు పేర్లను ప్రభుత్వానికి సిఫార్సు చేయగా కేవలం నాలుగు రోజుల్లోనే ఆమోదం లభించింది.

Static GK Connection

• ఆర్టికల్ 124(2): ఈ నిబంధన కింద రాష్ట్రపతి సుప్రీంకోర్టు మరియు హైకోర్టు న్యాయమూర్తులతో సంప్రదించి సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులను నియమిస్తారు.
• ఆర్టికల్ 124(3): సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి కావడానికి కావలసిన అర్హతలు (కనీసం 5 ఏళ్లు హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా లేదా 10 ఏళ్లు అడ్వకేట్‌గా ఉండాలి లేదా రాష్ట్రపతి అభిప్రాయంలో విశిష్ట న్యాయకోవిదుడై ఉండాలి).

India & World Comparison

అమెరికా సుప్రీంకోర్టులో కేవలం 9 మంది న్యాయమూర్తులు మాత్రమే ఉంటారు, వారు జీవితకాలం పదవిలో ఉంటారు. కానీ భారత సుప్రీంకోర్టులో రాజ్యాంగపరమైన మరియు అప్పీల్ కేసుల భారం ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల న్యాయమూర్తుల సంఖ్య 38 గా ఉంది మరియు వీరు 65 సంవత్సరాల వయసు రాగానే పదవీ విరమణ పొందుతారు. జనాభా నిష్పత్తికి అనుగుణంగా న్యాయమూర్తుల సంఖ్య ప్రపంచ సగటుతో పోలిస్తే భారతదేశంలో చాలా తక్కువగా ఉంది.

Future Impact

ఈ ఐదుగురు న్యాయమూర్తుల చేరికతో కోర్టు మంజూరైన బలానికి (38) దగ్గరగా 37 మందితో పనిచేస్తుంది. సీనియర్ అడ్వకేట్ వి. మోహన జూన్ 2031 వరకు సుదీర్ఘకాలం పదవిలో ఉంటారు. భవిష్యత్తులో కేసుల దాఖలు మరింత పెరిగితే, పార్లమెంటు చట్ట సవరణ ద్వారా న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను 40కి పైగా పెంచే అవకాశాలు ఉన్నాయి.

---

🔑 Key Points for Revision

• సుప్రీంకోర్టు కొత్త మంజూరైన న్యాయమూర్తుల బలం: 38 (37 న్యాయమూర్తులు + 1 CJI).
• ప్రస్తుతం ఉన్న న్యాయమూర్తుల సంఖ్య: 37 (ఒక పోస్టు ఖాళీ).
• సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తుల సంఖ్య) చట్టం, 1956 ని సవరిస్తూ 2026 మే లో ఆర్డినెన్స్ జారీ చేశారు.
• భారత రాష్ట్రపతి రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 124(2) ప్రకారం న్యాయమూర్తులను నియమిస్తారు.
• కొలీజియం ఐదుగురి పేర్లను మే 27, 2026 న సిఫార్సు చేసింది.
• జస్టిస్ శీల్ నాగు పంజాబ్ మరియు హర్యానా హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేశారు.
• జస్టిస్ శ్రీ చంద్రశేఖర్ బాంబే హైకోర్టు నుండి సుప్రీంకోర్టుకు వచ్చారు.
• జస్టిస్ సంజీవ్ సచ్‌దేవా మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టు నుండి పదోన్నతి పొందారు.
• జస్టిస్ అరుణ్ పల్లి జమ్మూ-కాశ్మీర్ మరియు లడఖ్ హైకోర్టు నుండి వచ్చారు.
• అడ్వకేట్ వి. మోహన బార్ నుండి నేరుగా సుప్రీంకోర్టుకు నియమితులయ్యారు.
• సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి పదవీ విరమణ వయసు 65 సంవత్సరాలు.
• అడ్వకేట్ మోహన జూన్ 2031 వరకు పదవిలో కొనసాగుతారు.
• ఈ నియామకంతో సుప్రీంకోర్టులో మహిళా న్యాయమూర్తుల సంఖ్య 2 కి చేరింది (జస్టిస్ బి.వి. నాగరత్న మరియు జస్టిస్ వి. మోహన).
• భారత అత్యున్నత న్యాయస్థానం ప్రారంభంలో (1950) 8 మంది న్యాయమూర్తులు మాత్రమే ఉండేవారు.
• కొత్త న్యాయమూర్తులకు భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్ ప్రమాణ స్వీకారం చేయిస్తారు.

---

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: కొలీజియం వ్యవస్థ (Collegium System)

• Definition: ఉన్నత న్యాయస్థానాలకు (సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టులు) న్యాయమూర్తుల నియామకం మరియు బదిలీలను సిఫార్సు చేసే న్యాయమూర్తుల కమిటీని కొలీజియం అంటారు.
• Constitutional / Legal Basis: రాజ్యాంగంలో 'కొలీజియం' అనే పదం ప్రస్తావించబడలేదు. ఇది ఆర్టికల్ 124(2) మరియు 217 వ్యాఖ్యానం ద్వారా ఆవిర్భవించింది.
• Scientific / Economic Principle: కార్యనిర్వాహక వర్గం (ప్రభుత్వం) జోక్యం లేకుండా న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రతను కాపాడటం దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.
• How it connects to this event: తాజా ఐదుగురు న్యాయమూర్తుల పేర్లను CJI నేతృత్వంలోని ఈ కొలీజియం సిఫార్సు చేసింది.
• Origin & History: 1993 లో జరిగిన రెండవ జడ్జెస్ కేసు (Second Judges Case) తీర్పు ద్వారా ఈ వ్యవస్థ భారతదేశంలో ప్రారంభమైంది.
• Key milestone 1: 1981 ఫస్ట్ జడ్జెస్ కేసు - నియామకాలలో న్యాయవ్యవస్థ కన్నా ప్రభుత్వానికే ఎక్కువ అధికారం ఇచ్చారు.
• Key milestone 2: 1998 థర్డ్ జడ్జెస్ కేసు - సుప్రీంకోర్టు కొలీజియంలో CJI తో పాటు నలుగురు అత్యంత సీనియర్ న్యాయమూర్తులు ఉండాలని నిర్ణయించారు.
• Related Acts / Schemes / Treaties: జాతీయ న్యాయ నియామకాల కమిషన్ (NJAC) చట్టం, 2014 (దీనిని 2015 లో సుప్రీంకోర్టు కొట్టివేసింది).
• Nodal Ministry / Body: సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం సిఫార్సులను కేంద్ర న్యాయ మరియు న్యాయశాఖ మంత్రిత్వ శాఖ పరిశీలిస్తుంది.
• India-specific relevance: ప్రపంచంలో న్యాయమూర్తులే న్యాయమూర్తులను నియమించుకునే ఏకైక దేశం భారతదేశం కావడం దీని ప్రత్యేకత.
• Global comparison: అమెరికాలో ప్రెసిడెంట్ నామినేట్ చేస్తే, సెనేట్ ఆమోదిస్తుంది. యూకే లో స్వతంత్ర కమిషన్ నియమిస్తుంది.
• Data point: కొలీజియం ద్వారా హైకోర్టులకు జరిగే నియామకాల్లో సుమారు 30% సిఫార్సులు ప్రభుత్వం వద్ద చాలా నెలలు పెండింగ్‌లో ఉంటున్నాయి.
• Common exam angle: కొలీజియం వ్యవస్థ ఏ తీర్పు ద్వారా ఉద్భవించింది? (జవాబు: 1993, రెండవ జడ్జెస్ కేసు).
• Easy memory hook: 1, 2, 3 జడ్జెస్ కేసులు - 1981 (గవర్నమెంట్ పవర్), 1993 (కొలీజియం పుట్టుక), 1998 (కొలీజియం విస్తరణ).

---

❓ Practice MCQs

---

Q1. సుప్రీంకోర్టు (న్యాయమూర్తుల సంఖ్య) సవరణ ఆర్డినెన్స్, 2026 ప్రకారం సుప్రీంకోర్టు మంజూరైన న్యాయమూర్తుల సంఖ్య ఎంత? [Easy]

A) 34

B) 35

C) 38

D) 40

Answer: C

Explanation: మే 2026లో ప్రభుత్వం తెచ్చిన ఆర్డినెన్స్ ద్వారా ప్రధాన న్యాయమూర్తితో కలుపుకొని మొత్తం సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను 34 నుండి 38కి పెంచారు.

---

Q2. రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ ప్రకారం భారత రాష్ట్రపతి సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులను నియమిస్తారు? [Easy]

A) ఆర్టికల్ 123

B) ఆర్టికల్ 124(2)

C) ఆర్టికల్ 214

D) ఆర్టికల్ 143

Answer: B

Explanation: ఆర్టికల్ 124(2) ప్రకారం సుప్రీంకోర్టు మరియు హైకోర్టు న్యాయమూర్తులను సంప్రదించిన తర్వాత రాష్ట్రపతి సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులను నియమిస్తారు.

---

Q3. జూన్ 2026లో నియామకం పొందిన న్యాయమూర్తులలో నేరుగా బార్ (లాయర్ల) నుండి సుప్రీంకోర్టు బెంచ్‌కు పదోన్నతి పొందినది ఎవరు? [Moderate]

A) జస్టిస్ శీల్ నాగు

B) జస్టిస్ అరుణ్ పల్లి

C) సీనియర్ అడ్వకేట్ వి. మోహన

D) జస్టిస్ సంజీవ్ సచ్‌దేవా

Answer: C

Explanation: సీనియర్ మహిళా న్యాయవాది వెంకట సుబ్రమణి మోహన బార్ నుండి నేరుగా సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా ఎంపికయ్యారు.

---

Q4. సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల నియామకానికి సంబంధించిన కొలీజియం వ్యవస్థ ఏ సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ద్వారా ఉద్భవించింది? [Moderate]

A) కేశవానంద భారతి కేసు

B) మొదటి జడ్జెస్ కేసు (1981)

C) రెండవ జడ్జెస్ కేసు (1993)

D) మినర్వా మిల్స్ కేసు

Answer: C

Explanation: 1993లో సుప్రీంకోర్టు అడ్వకేట్స్-ఆన్-రికార్డ్ అసోసియేషన్ వర్సెస్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా (రెండవ జడ్జెస్ కేసు) తీర్పు ద్వారా కొలీజియం వ్యవస్థ ఆవిర్భవించింది.

---

Q5. జస్టిస్ సంజీవ్ సచ్‌దేవా సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా రాకముందు ఏ హైకోర్టుకు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేశారు? [Moderate]

A) బాంబే హైకోర్టు

B) మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టు

C) జమ్మూ-కాశ్మీర్ హైకోర్టు

D) పంజాబ్ మరియు హర్యానా హైకోర్టు

Answer: B

Explanation: జస్టిస్ సంజీవ్ సచ్‌దేవా జూలై 2025 నుండి మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేసి, ఇప్పుడు సుప్రీంకోర్టుకు ఎంపికయ్యారు.

---

Q6. సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి అర్హతలకు సంబంధించి ఈ కింది వాటిలో సరికానిది ఏది? [Tricky]

A) కనీసం ఐదేళ్లు హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా పనిచేసి ఉండాలి.

B) కనీసం పదేళ్లు హైకోర్టులో న్యాయవాదిగా పనిచేసి ఉండాలి.

C) కనీస వయస్సు 35 సంవత్సరాలు ఉండాలి.

D) రాష్ట్రపతి దృష్టిలో విశిష్ట న్యాయకోవిదుడై ఉండాలి.

Answer: C

Explanation: రాజ్యాంగంలో సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమితులవడానికి కనీస వయస్సు నిబంధన (Minimum Age) ఎక్కడా పేర్కొనబడలేదు.

---

Q7. ఈ కింది జతలలో సరైన దానిని గుర్తించండి: [Tricky]

A) జస్టిస్ శీల్ నాగు - బాంబే హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి

B) జస్టిస్ శ్రీ చంద్రశేఖర్ - పంజాబ్ మరియు హర్యానా హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి

C) జస్టిస్ అరుణ్ పల్లి - జమ్మూ కాశ్మీర్ మరియు లడఖ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి

D) వి. మోహన - మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి

Answer: C

Explanation: జస్టిస్ అరుణ్ పల్లి జమ్మూ కాశ్మీర్ మరియు లడఖ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేశారు. శీల్ నాగు పంజాబ్, శ్రీ చంద్రశేఖర్ బాంబే హైకోర్టు నుండి వచ్చారు.

---

Q8. భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల గరిష్ట సంఖ్యను పెంచే అధికారం ఎవరికి ఉంది? [Tricky]

A) సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి

B) భారత రాష్ట్రపతి

C) కేంద్ర మంత్రి మండలి

D) భారత పార్లమెంటు

Answer: D

Explanation: ఆర్టికల్ 124(1) ప్రకారం భారత పార్లమెంటు చట్టం చేయడం ద్వారా మాత్రమే సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల గరిష్ట సంఖ్యను పెంచగలదు.

---

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

---

PYQ 1:

సుప్రీంకోర్టులో న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను పెంచే అధికారం రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ ప్రకారం ఎవరికి ఇవ్వబడింది?

A) ఆర్టికల్ 124 - రాష్ట్రపతికి

B) ఆర్టికల్ 124 - పార్లమెంటుకు

C) ఆర్టికల్ 143 - సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తికి

D) ఆర్టికల్ 123 - కేంద్ర క్యాబినెట్‌కు

Answer: B

Explanation: ఆర్టికల్ 124(1) ప్రకారం పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను నిర్ణయిస్తుంది. 1956 చట్టానికి సవరణలు చేస్తూ దీనిని పెంచుతారు.

---

PYQ 2:

సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం వ్యవస్థకు సంబంధించి ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

1. ఈ వ్యవస్థ రాజ్యాంగంలోని 42వ సవరణ ద్వారా చేర్చబడింది.
2. ప్రస్తుత కొలీజియంలో భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తితో పాటు మరో నలుగురు సీనియర్ న్యాయమూర్తులు ఉంటారు.
3. హైకోర్టు న్యాయమూర్తుల బదిలీలను కూడా కొలీజియం సిఫార్సు చేస్తుంది.

పైన పేర్కొన్న వాటిలో ఏ ప్రకటన/ప్రకటనలు సరైనవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 2 మరియు 3 మాత్రమే

C) 1 మరియు 3 మాత్రమే

D) పైవన్నీ సరైనవే

Answer: B

Explanation: కొలీజియం వ్యవస్థ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా కాకుండా 1993 సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ద్వారా ఆవిర్భవించింది. కాబట్టి ప్రకటన 1 తప్పు, 2 మరియు 3 సరైనవి.

---

PYQ 3:

కింది వాటిని జతపరచండి:

జాబితా-I (కొత్త న్యాయమూర్తి)

a. జస్టిస్ శీల్ నాగు
b. జస్టిస్ శ్రీ చంద్రశేఖర్
c. జస్టిస్ సంజీవ్ సచ్‌దేవా

జాబితా-II (గతంలో పనిచేసిన హైకోర్టు)

1. మధ్యప్రదేశ్ హైకోర్టు
2. పంజాబ్ & హర్యానా హైకోర్టు
3. బాంబే హైకోర్టు

సరైన సమాధానం ఎంచుకోండి:

A) a-2, b-3, c-1

B) a-1, b-2, c-3

C) a-3, b-1, c-2

D) a-2, b-1, c-3

Answer: A

Explanation: జస్టిస్ శీల్ నాగు (పంజాబ్ & హర్యానా), జస్టిస్ శ్రీ చంద్రశేఖర్ (బాంబే), జస్టిస్ సంజీవ్ సచ్‌దేవా (మధ్యప్రదేశ్).

---

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): భారతదేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానంలో పెరుగుతున్న కేసుల దృష్ట్యా, న్యాయమూర్తుల సంఖ్య పెంపు ఎంతవరకు సమస్యను పరిష్కరిస్తుందో చర్చించండి.

• Introduction: సుప్రీంకోర్టులో మంజూరైన న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను 38 కి పెంచిన తాజా పరిణామాన్ని ప్రస్తావిస్తూ, పెండింగ్ కేసుల తీవ్రతను తెలుపండి.
• Body Point 1: న్యాయమూర్తుల సంఖ్య పెంపు వల్ల ఎక్కువ రాజ్యాంగ ధర్మాసనాలు ఏర్పడి సత్వర న్యాయం లభిస్తుందని వివరించండి.
• Body Point 2: కేవలం జడ్జిల సంఖ్య పెంచడమే కాకుండా, కింది కోర్టుల మౌలిక సదుపాయాలు మరియు అప్పీల్ ప్రక్రియల ఆధునికీకరణ అవసరాన్ని నొక్కిచెప్పండి.
• Body Point 3: సాంకేతికత వాడకం (AI, ఇ-కోర్టులు) మరియు నేషనల్ లిటిగేషన్ పాలసీ అమలు వంటి ప్రత్యామ్నాయాల ప్రాముఖ్యత.
• Conclusion: న్యాయమూర్తుల సంఖ్య పెంపు ప్రాథమిక చికిత్స లాంటిదని, దీర్ఘకాలిక పరిష్కారం కోసం సమగ్ర న్యాయ సంస్కరణలు అవసరమని ముగించండి.
• Data/Diagram to include: భారతదేశంలో మిలియన్ జనాభాకు ఉన్న న్యాయమూర్తుల నిష్పత్తి గణంకాలను చూపించే చిన్న చార్ట్.

Question 2 (250 words): సుప్రీంకోర్టు మరియు హైకోర్టు న్యాయమూర్తుల నియామకాలలో 'కొలీజియం వ్యవస్థ' చుట్టూ ఉన్న వివాదాలను విశ్లేషించండి. జాతీయ న్యాయ నియామకాల కమిషన్ (NJAC) అనుభవం దృష్ట్యా మెరుగైన ప్రత్యామ్నాయాలను సూచించండి.

• Introduction: ఆర్టికల్ 124(2) మరియు తాజా నియామకాలను ఉదహరిస్తూ, కొలీజియం వ్యవస్థ ఆవిర్భావాన్ని (రెండవ జడ్జెస్ కేసు) నిర్వచించండి.
• Body Point 1: కొలీజియం వ్యవస్థలోని ప్రధాన లోపాలు - పారదర్శకత లేకపోవడం, జవాబుదారీతనం శూన్యం మరియు బంధుప్రీతి (Nepotism) ఆరోపణలు.
• Body Point 2: ప్రభుత్వ జోక్యం - సిఫార్సు చేసిన పేర్లను ప్రభుత్వం నెలల తరబడి తొక్కిపెట్టడం వల్ల ఖాళీలు భర్తీ కాకపోవడం.
• Body Point 3: NJAC చట్టం తీసుకురావడంలో ప్రభుత్వ ఉద్దేశ్యం మరియు న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రతను కాపాడటానికి 2015 లో సుప్రీంకోర్టు దానిని ఎందుకు కొట్టివేసిందో వివరించండి.
• Body Point 4: గ్లోబల్ ప్రాక్టీసెస్ - యూకే, కెనడా వంటి దేశాల్లోని స్వతంత్ర నియామక కమిషన్ల పనితీరు.
• Body Point 5: Memorandum of Procedure (MoP) సవరణ ఆవశ్యకత మరియు పారదర్శకత కోసం ప్రతిపాదనలు.
• Conclusion: న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రత దెబ్బతినకుండానే, పారదర్శకమైన మరియు మెరిట్ ఆధారిత నియామకాల కోసం ఒక స్వతంత్ర సచివాలయాన్ని (Secretariat) ఏర్పాటు చేయాలని సూచించండి.
• Data/Diagram to include: కొలీజియం ఆవిర్భావ క్రమాన్ని (1981 -> 1993 -> 1998 -> 2015) చూపే ఒక చిన్న టైమ్‌లైన్ ఫ్లోచార్ట్.

---

⚠️ Examiner Trap

• Trap 1: Students often confuse నియామక అధికారం with సిఫార్సు అధికారం. The correct fact is సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం కేవలం సిఫార్సు మాత్రమే చేస్తుంది, అధికారికంగా నియమించేది భారత రాష్ట్రపతి.
• Trap 2: A common wrong assumption is న్యాయమూర్తుల గరిష్ట సంఖ్యను రాష్ట్రపతి పెంచుతారు అనేది. The reality is రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 124(1) ప్రకారం పార్లమెంటు మాత్రమే చట్టం ద్వారా న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను పెంచగలదు.
• Trap 3: Many students miss న్యాయమూర్తుల కనీస వయస్సు నిబంధనలు when answering questions on this topic. Always remember రాజ్యాంగంలో సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తికి గరిష్ట వయస్సు (65 ఏళ్లు) మాత్రమే ఉంది కానీ కనీస వయస్సు (Minimum age) ప్రస్తావన లేదు.

---

🧭 Exam Tip

ప్రిలిమ్స్ పరీక్షలలో ఎగ్జామినర్లు ఎక్కువగా "ఆర్టికల్ 124 మరియు న్యాయమూర్తుల గరిష్ట సంఖ్యను పెంచే అధికారం ఎవరికి ఉంది?" అనే పాయింట్ పై దృష్టి పెడతారు. మెయిన్స్ కి వచ్చేసరికి కొలీజియం వ్యవస్థ మరియు ఎగ్జిక్యూటివ్-జుడీషియరీ మధ్య జరిగే సంఘర్షణ (NJAC రద్దు) పై విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్నలు అడుగుతారు. ఇంటర్వ్యూ దశలో న్యాయవ్యవస్థలో మహిళల ప్రాతినిధ్యం మరియు పెండింగ్ కేసుల పరిష్కారానికి మార్గాల గురించి మీ అభిప్రాయం అడగవచ్చు. రాబోయే పరీక్షల్లో "సుప్రీంకోర్టులో ప్రస్తుతం ఎంత మంది న్యాయమూర్తులు ఉన్నారు (38 కి పెంపు)" అనే వాస్తవం డైరెక్ట్ బిట్‌గా వచ్చే అవకాశం చాలా ఎక్కువ.

---

సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల తాజా నియామకాలు, కొలీజియం వ్యవస్థ నేపథ్యం గురించి మరింత వివరంగా అర్థం చేసుకోవడానికి ఈ వీడియో చూడండి: 5 New Supreme Court Judges Appointed | Who Are the New SC Judges?