Udyo Logo

Udyo

Get the Udyo Mobile App

Sign in to save your progress and access all features.

భారతదేశంలో ఎయిర్‌ట్రంక్ రూ. 3 లక్షల కోట్ల మెగా డేటా సెంటర్ పెట్టుబడి

భారతదేశ డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల రంగానికి ఊతమిస్తూ, ప్రముఖ డేటా సెంటర్ సంస్థ ఎయిర్‌ట్రంక్ (AirTrunk) సుమారు రూ. 3 లక్షల కోట్లు ($30 బిలియన్లు) పెట్టుబడి పెట్టనున్నట్లు ప్రకటించింది. ఈ పెట్టుబడితో దేశవ్యాప్తంగా 5 GW (గిగావాట్ల) సామర్థ్యం గల డేటా సెంటర్లను అభివృద్ధి చేయనున్నారు. క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) రంగానికి గ్లోబల్ హబ్‌గా భారత్‌ను మార్చడానికి, వేలాది ఉద్యోగాల సృష్టికి మరియు ఆవిష్కరణల ఆధారిత వృద్ధికి ఈ ప్రాజెక్ట్ కీలకంగా మారనుందని జూన్ 5, 2026న ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ పేర్కొన్నారు. రాబోయే పోటీ పరీక్షలలో సైన్స్ & టెక్నాలజీ, ఆర్థిక వ్యవస్థ విభాగాలకు ఈ అంశం అత్యంత ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.

What Happened

ప్రముఖ డేటా సెంటర్ ప్రొవైడర్ 'ఎయిర్‌ట్రంక్' (AirTrunk) భారతదేశంలో ఏకంగా రూ. 3 లక్షల కోట్ల ($30 బిలియన్ల) భారీ పెట్టుబడిని ప్రకటించింది. దీని ద్వారా దేశంలో 5 గిగావాట్ల (GW) సామర్థ్యంతో అతిపెద్ద డేటా సెంటర్లను నిర్మించనున్నారు. జూన్ 5, 2026 న ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ దీనిపై స్పందిస్తూ, దేశ డిజిటల్ ముఖచిత్రాన్ని ఇది పూర్తిగా మార్చేస్తుందని మరియు డిజిటల్ రంగంలో ఇది ఒక చారిత్రక మైలురాయిగా నిలిచిపోతుందని పేర్కొన్నారు.

When & Where

ఈ చారిత్రాత్మక ప్రకటన జూన్ 5, 2026 న వెలువడింది. ఈ పెట్టుబడులను ప్రధానంగా భారతదేశంలోని వివిధ టైర్-1 (Tier-1) మరియు టైర్-2 (Tier-2) నగరాల్లో డేటా పార్కుల నిర్మాణానికి ఉపయోగించనున్నారు. స్థానికంగా ఈ డేటా సెంటర్లు నెలకొల్పడం ద్వారా ఆసియా-పసిఫిక్ రీజియన్‌లో డేటా భద్రతకు ఇండియా అతిపెద్ద కేంద్ర బిందువుగా మారుతుంది.

Who Is Involved

  • ఎయిర్‌ట్రంక్ (AirTrunk): ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో అతిపెద్ద హైపర్‌స్కేల్ డేటా సెంటర్ల నిర్వహణ సంస్థ.
  • భారత ప్రభుత్వం (డిజిటల్ ఇండియా): విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం మరియు డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల కల్పన కల్పిస్తున్న ప్రధాన వ్యవస్థ.
  • ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు ఐటీ మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY): దీనికి అవసరమైన పాలసీ మద్దతు మరియు అనుమతులు అందించే నోడల్ ఏజెన్సీ.

How It Works

  1. పెట్టుబడి సమీకరణ: ఎయిర్‌ట్రంక్ సంస్థ దశలవారీగా ఈ 30 బిలియన్ డాలర్ల నిధులను భారతదేశానికి తీసుకువస్తుంది.
  2. స్థలాల ఎంపిక మరియు నిర్మాణం: నిరంతర విద్యుత్, ఫైబర్ ఆప్టిక్ నెట్‌వర్క్, నీటి వసతి ఉన్న ప్రాంతాలను ఎంచుకుని భారీ సర్వర్ భవనాలను నిర్మిస్తారు.
  3. డేటా ప్రాసెసింగ్ & నిల్వ: దేశ విదేశాలకు చెందిన టెక్ దిగ్గజాలు, ప్రభుత్వ విభాగాలు తమ సున్నితమైన డేటాను ఈ 5 GW సామర్థ్యం గల కేంద్రాల్లో సురక్షితంగా నిల్వ చేస్తాయి.
  4. క్లౌడ్ మరియు AI సేవల విస్తరణ: ఈ సర్వర్ల ద్వారా ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) అల్గారిథమ్‌ల ప్రాసెసింగ్, క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్ సేవలు అత్యంత వేగంగా, ఎలాంటి అంతరాయం లేకుండా వినియోగదారులకు అందుతాయి.

Why It Matters

ఈ ప్రాజెక్ట్ అనేక కోణాల్లో అత్యంత కీలకం (UPSC GS Paper 3 - సైన్స్ & టెక్నాలజీ, ఎకానమీ). ఆర్థికపరంగా చూస్తే ఇది ప్రత్యక్ష, పరోక్ష పద్ధతుల్లో లక్షలాది ఉద్యోగాలను సృష్టిస్తుంది. సాంకేతికంగా, భారత్‌ను ఏఐ (AI) మరియు క్లౌడ్ (Cloud) సేవలకు కేంద్రంగా మారుస్తుంది. పౌరుల డేటాను విదేశీ సర్వర్లలో కాకుండా స్వదేశంలోనే (Data Localization) భద్రపరచడం ద్వారా డేటా గోప్యత (Privacy) మరియు జాతీయ భద్రత పెంపొందుతుంది.

Historical Background

భారతదేశంలో డిజిటల్ విప్లవానికి అసలైన బీజం 2015 లో ప్రారంభమైన 'డిజిటల్ ఇండియా' (Digital India) తో పడింది. 2018 లో జస్టిస్ బి.ఎన్. శ్రీకృష్ణ కమిటీ ఇచ్చిన నివేదికతో డేటా లోకలైజేషన్ పై చర్చ ఊపందుకుంది. అనంతరం నేషనల్ డేటా సెంటర్ పాలసీ - 2020 ద్వారా డేటా సెంటర్లకు మౌలిక సదుపాయాల (Infrastructure) హోదా ఇచ్చే దిశగా అడుగులు పడ్డాయి. గతంలో డేటా సెంటర్ల సామర్థ్యం కేవలం కొన్ని వందల మెగావాట్లలో ఉండగా, ఇప్పుడు ఏకంగా 5 గిగావాట్ల (GW) ప్రాజెక్ట్ కు పునాది పడింది.

Previous Related Events

  • 2023: 'డిజిటల్ పర్సనల్ డేటా ప్రొటెక్షన్ యాక్ట్' (DPDP Act) చట్టరూపం దాల్చడం, డేటా భద్రతకు పటిష్టమైన చట్టబద్ధత కల్పించింది.
  • 2024-2025: అగ్రశ్రేణి సాంకేతిక సంస్థలు (గూగుల్, మైక్రోసాఫ్ట్) భారతదేశంలో తమ క్లౌడ్ రీజియన్లను భారీగా విస్తరించడం.
  • 2025-2026: AI మిషన్ (India AI Mission) కింద కేంద్ర ప్రభుత్వం వేలాది కోట్లు కేటాయించడం, భారీ కంప్యూటింగ్ మౌలిక సదుపాయాలకు మార్గం సుగమం చేసింది.

Static GK Connection

  • డిజిటల్ పర్సనల్ డేటా ప్రొటెక్షన్ యాక్ట్ (2023): పౌరుల డిజిటల్ డేటాను కాపాడేందుకు రూపొందించిన చట్టం. డేటా ఉల్లంఘన జరిగితే భారీ జరిమానాలు విధిస్తారు.
  • డేటా లోకలైజేషన్ (Data Localization): దేశ పౌరుల సమాచారాన్ని (డేటా) భౌతికంగా దేశ సరిహద్దులలోపలే ఉన్న సర్వర్లలో నిల్వ చేయడం. ఇది డేటా సార్వభౌమాధికారానికి అత్యంత కీలకం.

India & World Comparison

ప్రస్తుతం డేటా సెంటర్ల సామర్థ్యంలో అమెరికా, చైనా దేశాలు ప్రపంచంలో అగ్రస్థానంలో ఉన్నాయి. అయితే ప్రపంచంలోనే అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న డిజిటల్ మార్కెట్ భారతదేశానిదే. సింగపూర్ లాంటి ఆసియా దేశాల్లో స్థలాభావం మరియు పర్యావరణ నిబంధనల వల్ల డేటా సెంటర్ల విస్తరణ కష్టతరంగా మారింది. ఆ లోటును భర్తీ చేస్తూ, గ్లోబల్ డేటా సెంటర్ మార్కెట్‌లో ఇండియా టాప్ స్థానాలకు ఎగబాకనుంది.

Future Impact

  • రాబోయే పదేళ్లలో దేశ జిడిపిలో డిజిటల్ ఎకానమీ వాటా భారీగా పెరిగి 20 శాతానికి మించే అవకాశం ఉంది.
  • స్టార్టప్‌లు, ప్రభుత్వ పరిశోధనా సంస్థలకు అతి తక్కువ ధరలో క్లౌడ్ మరియు AI కంప్యూటింగ్ సేవలు అందుతాయి.
  • కార్బన్ ఉద్గారాలను తగ్గించేందుకు ఈ డేటా సెంటర్లు భవిష్యత్తులో పునరుత్పాదక ఇంధనంతో (Renewable Energy) నడిచే గ్రీన్ డేటా సెంటర్లుగా (Green Data Centres) మారవలసి ఉంటుంది.

🔑 Key Points for Revision

  • సంస్థ: ఎయిర్‌ట్రంక్ (AirTrunk).
  • పెట్టుబడి: రూ. 3 లక్షల కోట్లు (సుమారు $30 బిలియన్లు).
  • సామర్థ్యం: 5 గిగావాట్ల (5 GW) నెట్‌వర్క్.
  • లక్ష్యం: క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్, AI లకు ఇండియాను గ్లోబల్ హబ్ గా తీర్చిదిద్దడం.
  • తేదీ & ప్రకటన: జూన్ 5, 2026 న ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ అధికారిక ప్రకటన.
  • నేపథ్యం: స్థానిక సరఫరా గొలుసులను పటిష్టం చేస్తూ, అపారమైన ఉద్యోగాల సృష్టి.
  • నోడల్ ఏజెన్సీ: ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు ఐటీ మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY).
  • చట్టం కనెక్షన్: డిజిటల్ పర్సనల్ డేటా ప్రొటెక్షన్ యాక్ట్ (2023).
  • స్థూల కాన్సెప్ట్: డేటా లోకలైజేషన్ (దేశీయంగా డేటా భద్రపరచడం).
  • చారిత్రక పునాది: 2015 నాటి డిజిటల్ ఇండియా (Digital India) కార్యక్రమం.
  • పాలసీ మద్దతు: నేషనల్ డేటా సెంటర్ పాలసీ (2020) ముసాయిదా.
  • ప్రపంచ స్థానం: ఆసియా-పసిఫిక్ రీజియన్‌లో అతిపెద్ద డిజిటల్ మార్కెట్‌గా ఆవిర్భావం.
  • ముఖ్య కమిటీ: జస్టిస్ బి.ఎన్. శ్రీకృష్ణ కమిటీ (2018 - డేటా ప్రొటెక్షన్ నివేదిక).
  • పర్యావరణ కోణం: డేటా సెంటర్లకు భారీ విద్యుత్ అవసరం, కావున గ్రీన్ ఎనర్జీ వినియోగం అత్యవసరం.
  • ఆర్థిక ప్రభావం: డిజిటల్ ఎకానమీ ద్వారా భవిష్యత్ లో జిడిపి (GDP) స్థిరమైన వృద్ధి.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: డేటా సెంటర్లు మరియు క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్ (Data Centres & Cloud Computing)

  • Definition: డేటా సెంటర్ అనేది పెద్ద మొత్తంలో కంప్యూటింగ్ సర్వర్లు, నెట్‌వర్క్ పరికరాలు మరియు డేటా నిల్వ వ్యవస్థలను సురక్షితంగా ఉంచే ఒక భౌతిక కేంద్రం.
  • Constitutional / Legal Basis: ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ (IT) చట్టం, 2000 మరియు డిజిటల్ పర్సనల్ డేటా ప్రొటెక్షన్ యాక్ట్, 2023.
  • Scientific / Economic Principle: క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్ అనేది ఇంటర్నెట్ ద్వారా వినియోగదారులకు అవసరమైనప్పుడు (on-demand) సాఫ్ట్‌వేర్ మరియు స్టోరేజ్ వనరులను అందించే వ్యవస్థ.
  • How it connects to this event: ఎయిర్‌ట్రంక్ ప్రకటించిన 5 గిగావాట్ల విద్యుత్ సామర్థ్యం గల డేటా సెంటర్లు నేరుగా భారతదేశం యొక్క క్లౌడ్ మరియు ఏఐ (AI) అవసరాలను తీరుస్తాయి.
  • Origin & History: భారతదేశంలో తొలి ప్రభుత్వ స్థాయి డేటా సెంటర్లు నేషనల్ ఇన్ఫర్మేటిక్స్ సెంటర్ (NIC) కింద 1990ల చివరలో ప్రారంభమయ్యాయి.
  • Key milestone 1: 2015 లో 'డిజిటల్ ఇండియా' (Digital India) పథకం కింద ఈ-గవర్నెన్స్ (e-Governance) ఊపందుకోవడంతో డేటా సెంటర్ల ఆవశ్యకత పెరిగింది.
  • Key milestone 2: 2020 లో కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకువచ్చిన 'ముసాయిదా జాతీయ డేటా సెంటర్ విధానం' (Draft National Data Centre Policy).
  • Related Acts / Schemes / Treaties: నేషనల్ బ్రాడ్‌బ్యాండ్ మిషన్ (2019) మరియు ఇండియా ఏఐ మిషన్ (India AI Mission).
  • Nodal Ministry / Body: ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY).
  • India-specific relevance: 140 కోట్ల జనాభాతో, అత్యధిక స్మార్ట్‌ఫోన్ వినియోగదారులు ఉన్న దేశంలో జాతీయ భద్రతకు స్థానిక సర్వర్లు చాలా అవసరం.
  • Global comparison: అమెరికా (సిలికాన్ వ్యాలీ), ఐర్లాండ్ తదితర దేశాలు ఇప్పటికే డేటా హబ్‌లుగా ఉన్నాయి; ఆసియాలో సింగపూర్ స్థానాన్ని ఇండియా భర్తీ చేయనుంది.
  • Data point: రాబోయే ఐదేళ్లలో భారతదేశ డేటా సెంటర్ మార్కెట్ ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 20% సగటు వార్షిక వృద్ధి రేటు (CAGR) తో దూసుకెళ్లనుంది.
  • Common exam angle: డేటా లోకలైజేషన్ వల్ల కలిగే లాభాలు, నష్టాలు మరియు సైబర్ సెక్యూరిటీ పై UPSC మెయిన్స్‌లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి.
  • Easy memory hook: 30-5-AI (30 బిలియన్ డాలర్లు - 5 గిగావాట్లు - AI హబ్).

❓ Practice MCQs

Q1. దేశంలో రూ. 3 లక్షల కోట్లతో 5 గిగావాట్ల (GW) సామర్థ్యంతో డేటా సెంటర్లను నిర్మించనున్నట్లు ఏ సంస్థ ప్రకటించింది? [Easy]

A) గూగుల్ క్లౌడ్ (Google Cloud)

B) ఎయిర్‌ట్రంక్ (AirTrunk)

C) అమెజాన్ వెబ్ సర్వీసెస్ (AWS)

D) మైక్రోసాఫ్ట్ అజూర్ (Microsoft Azure)

Answer: B

Explanation: ఆస్ట్రేలియా బేస్డ్ కంపెనీ ఎయిర్‌ట్రంక్ (AirTrunk) భారతదేశంలో ఈ భారీ పెట్టుబడిని పెట్టనున్నట్లు ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ జూన్ 5, 2026 న ప్రకటించారు.

Q2. ఈ క్రింది ఏ మంత్రిత్వ శాఖ భారతదేశంలో డిజిటల్ మరియు డేటా సెంటర్ల విధానాలకు నోడల్ ఏజెన్సీగా వ్యవహరిస్తుంది? [Easy]

A) సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ

B) వాణిజ్య మరియు పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ

C) ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY)

D) కమ్యూనికేషన్స్ మంత్రిత్వ శాఖ

Answer: C

Explanation: భారతదేశంలో డిజిటల్ ఇండియా మరియు డేటా సెంటర్ పాలసీలను ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY) ప్రత్యక్షంగా పర్యవేక్షిస్తుంది.

Q3. జాతీయ డేటా సెంటర్ల విధానం (National Data Centre Policy - 2020) ముసాయిదా యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశం ఏమిటి? [Moderate]

A) కేవలం విదేశీ కంపెనీలకే ఐటీ టెండర్లు ఇవ్వడం

B) డేటా సెంటర్లకు మౌలిక సదుపాయాల (Infrastructure) హోదాను కల్పించడం

C) ప్రజల డేటాను విదేశీ సర్వర్లలో మాత్రమే దాచడం

D) డేటా సెంటర్లను పూర్తిగా ప్రైవేటీకరించడం

Answer: B

Explanation: 2020 లో ప్రతిపాదించిన ఈ ముసాయిదా విధానం డేటా సెంటర్లకు మౌలిక సదుపాయాల హోదా కల్పించడం ద్వారా పెట్టుబడులు, బ్యాంకు రుణాలను సులభతరం చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

Q4. 'డేటా లోకలైజేషన్' (Data Localization) అనే పదానికి సరైన అర్థం ఏమిటి? [Moderate]

A) ఇంటర్నెట్ లేకుండా డేటాను కాగితాలపై భద్రపరచడం

B) పౌరుల డేటాను దేశ సరిహద్దులలోపల ఉన్న సర్వర్లలోనే భద్రపరచడం

C) ఒక దేశం యొక్క డేటాను స్విట్జర్లాండ్ లాంటి దేశాల్లో నిల్వ చేయడం

D) ప్రభుత్వ డేటాను మాత్రమే సురక్షితంగా రక్షించడం

Answer: B

Explanation: దేశ పౌరుల మరియు ప్రభుత్వ ఆర్థిక/వ్యక్తిగత డేటాను విదేశాలకు తరలించకుండా, స్థానికంగా దేశంలోనే నిల్వ చేయడాన్నే డేటా లోకలైజేషన్ అంటారు.

Q5. ఎయిర్‌ట్రంక్ చేయనున్న రూ. 3 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడి భారతదేశాన్ని ప్రధానంగా ఏ రంగాల్లో గ్లోబల్ హబ్‌గా మార్చనుంది? [Moderate]

A) ఆటోమొబైల్ మరియు భారీ పరిశ్రమలు

B) వ్యవసాయ మరియు ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్

C) క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్ మరియు ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI)

D) ఔషధ తయారీ మరియు ఫార్మా

Answer: C

Explanation: ఈ 5 గిగావాట్ల సామర్థ్యం గల డేటా సెంటర్లు నేరుగా క్లౌడ్ మరియు ఏఐ (AI) ఆవిష్కరణల వృద్ధిని వేగవంతం చేస్తాయి.

Q6. ఏ కమిటీ సిఫార్సుల మేరకు భారతదేశంలో డేటా భద్రత మరియు డేటా లోకలైజేషన్ పై తీవ్రమైన చర్చ మరియు చట్ట రూపకల్పన జరిగింది? [Tricky]

A) కస్తూరిరంగన్ కమిటీ

B) రఘురామ్ రాజన్ కమిటీ

C) జస్టిస్ బి.ఎన్. శ్రీకృష్ణ కమిటీ

D) నరసింహం కమిటీ

Answer: C

Explanation: జస్టిస్ బి.ఎన్. శ్రీకృష్ణ కమిటీ (2018) డేటా ప్రొటెక్షన్ పై ఒక సమగ్ర నివేదికను సమర్పించింది, ఇది వ్యక్తిగత డేటా రక్షణ చట్టానికి దారి తీసింది.

Q7. ఒక డేటా సెంటర్ సామర్థ్యాన్ని 'మెగావాట్లు (MW) లేదా గిగావాట్లు (GW)' లో కొలుస్తారు. దీనికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి? [Tricky]

A) సర్వర్లలో డేటాను కొలవడానికి సరైన ప్రమాణం లేకపోవడం

B) డేటా సెంటర్లు మరియు వాటి కూలింగ్ సిస్టమ్స్ భారీ సంఖ్యలో విద్యుత్‌ను ఉపయోగిస్తాయి కాబట్టి

C) ఇంటర్నెట్ వేగం కేవలం వాట్లలో మాత్రమే కొలుస్తారు కాబట్టి

D) భవనం యొక్క విస్తీర్ణాన్ని వాట్లలో చెప్పడం సాంకేతిక పరిభాష కాబట్టి

Answer: B

Explanation: డేటా సెంటర్లలో లక్షలాది సర్వర్లు నిరంతరం పనిచేయడానికి మరియు వాటిని ఎప్పటికప్పుడు చల్లబరచడానికి (Cooling) అత్యధిక స్థాయిలో విద్యుత్ అవసరమవుతుంది, అందుకే వీటి సామర్థ్యాన్ని పవర్ (MW/GW) లో కొలుస్తారు.

Q8. భారతదేశ నూతన ఐటీ చట్టం మరియు విధానాల ప్రకారం, గ్లోబల్ టెక్ దిగ్గజాలు భారతీయుల ఆర్థిక డేటాను ఎలా నిర్వహించాలి? [Tricky]

A) ఎక్కడైనా నిల్వ చేయవచ్చు, ఎలాంటి కఠిన నిబంధనలు లేవు

B) భౌతికంగా తప్పనిసరిగా కనీసం ఒక కాపీని భారతదేశంలోని సర్వర్లలోనే నిల్వ చేయాలి

C) డేటాను చైనా సర్వర్లలో మాత్రమే ఉంచాలి

D) వినియోగదారుని డేటాను స్వేచ్ఛగా అమ్ముకోవచ్చు

Answer: B

Explanation: ఆర్‌బిఐ (RBI) నిబంధనలు మరియు పర్సనల్ డేటా చట్టాల ప్రకారం భారతీయుల కీలకమైన ఆర్థిక డేటా కాపీని దేశీయంగానే భద్రపరచాలి.

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

డేటా లోకలైజేషన్ (Data Localization) ప్రాముఖ్యతకు సంబంధించి ఈ క్రింది వాటిలో సరైన వాదన ఏది?

A) ఇది బహుళజాతి కంపెనీల ఆదాయాన్ని వంద శాతం పెంచుతుంది.

B) ఇది జాతీయ భద్రతను పెంపొందిస్తుంది మరియు సైబర్ దాడులు జరిగినప్పుడు దర్యాప్తును సులభతరం చేస్తుంది.

C) దీనివల్ల ఇంటర్నెట్ వేగం పూర్తిగా తగ్గిపోతుంది.

D) ఇది కేవలం ప్రభుత్వ సంస్థల సమాచారానికి మాత్రమే వర్తిస్తుంది.

Answer: B

Explanation: డేటా స్థానికంగా ఉన్నప్పుడు, ప్రభుత్వ దర్యాప్తు సంస్థలు చట్టపరమైన సమస్యలు లేదా సైబర్ నేరాలు జరిగినప్పుడు సులభంగా విదేశీ సాయం లేకుండా డేటాను యాక్సెస్ చేయగలవు.

PYQ 2:

ఈ క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:

1. భారతదేశంలో డేటా సెంటర్లకు మౌలిక సదుపాయాల (Infrastructure) హోదా లేదు, అవి కేవలం రియల్ ఎస్టేట్ కిందకు వస్తాయి.
2. డేటా లోకలైజేషన్ విధానం ద్వారా దేశ పౌరుల డేటాను విదేశీ ఏజెన్సీల అనధికార నిఘా నుండి రక్షించవచ్చు.
3. భారతదేశంలో డిజిటల్ మరియు డేటా సంబంధిత విధానాలను ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ (MeitY) పర్యవేక్షిస్తుంది.

పై వాక్యాలలో ఏది/ఏవి సరైనది/సరైనవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 2 మరియు 3 మాత్రమే

C) 1 మరియు 3 మాత్రమే

D) పైవన్నీ

Answer: B

Explanation: వాక్యం 1 తప్పు, జాతీయ డేటా సెంటర్ విధానం ముసాయిదా (2020) ప్రకారం వీటికి ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ హోదా కల్పించే ప్రతిపాదనలు ఉన్నాయి, తద్వారా సంస్థలు సులభంగా రుణాలు పొందవచ్చు. వాక్యాలు 2 మరియు 3 సరైనవి.

PYQ 3:

కింది వాటిని జతపరచండి:

1. జస్టిస్ బి.ఎన్. శ్రీకృష్ణ కమిటీ
2. ఎయిర్‌ట్రంక్ (AirTrunk)
3. డిజిటల్ ఇండియా

ఎ. 30 బిలియన్ డాలర్ల డేటా సెంటర్ ప్రాజెక్ట్
బి. 2015 లో ప్రారంభమైన డిజిటల్ సాధికారత కార్యక్రమం
సి. వ్యక్తిగత డేటా రక్షణ ముసాయిదా చట్టం నివేదిక

సరైన సమాధానం ఎంచుకోండి:

A) 1-సి, 2-ఎ, 3-బి

B) 1-ఎ, 2-బి, 3-సి

C) 1-బి, 2-సి, 3-ఎ

D) 1-సి, 2-బి, 3-ఎ

Answer: A

Explanation: జస్టిస్ బి.ఎన్. శ్రీకృష్ణ కమిటీ వ్యక్తిగత డేటా రక్షణ (Data Protection) కోసం వేశారు (1-సి). ఎయిర్‌ట్రంక్ రూ. 3 లక్షల కోట్లతో 5 GW ప్రాజెక్టును ప్రకటించింది (2-ఎ). డిజిటల్ ఇండియా 2015లో ప్రారంభమైంది (3-బి).

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): భారతదేశం ఒక గ్లోబల్ డేటా సెంటర్ హబ్‌గా (Global Data Centre Hub) ఎదుగుతున్న నేపథ్యంలో ఎదురవుతున్న పర్యావరణ సవాళ్లను వివరించండి.

  • Introduction: ఎయిర్‌ట్రంక్ ప్రకటించిన 5 గిగావాట్ల భారీ పెట్టుబడిని ప్రస్తావిస్తూ, భారతదేశం డేటా ఎకానమీలో సాధిస్తున్న అపారమైన వృద్ధిని పరిచయం చేయండి.
  • Body Point 1: [విద్యుత్ వినియోగం] డేటా సెంటర్లకు సర్వర్లను నడపడానికి మరియు చల్లబరచడానికి 24/7 అత్యధిక విద్యుత్ అవసరం, ఇది అధిక కర్బన ఉద్గారాలకు దారితీస్తుంది.
  • Body Point 2: [నీటి కొరత] సర్వర్ల కూలింగ్ (Cooling) ప్రక్రియ కోసం అపారమైన మంచినీరు అవసరమవుతుంది, దీనివల్ల స్థానికంగా జలవనరులపై ఒత్తిడి పడుతుంది.
  • Body Point 3: [ఈ-వ్యర్థాలు (e-Waste)] పాత సర్వర్లు, హార్డ్‌వేర్ పరికరాలను తరచుగా అప్‌గ్రేడ్ చేయాల్సి రావడం వల్ల భారీ స్థాయిలో ఈ-వ్యర్థాలు పేరుకుపోతాయి.
  • Conclusion: డేటా ఎకానమీ వృద్ధి ఎంత ముఖ్యమో పర్యావరణ పరిరక్షణ అంతే ముఖ్యం. భవిష్యత్తులో నూరు శాతం పునరుత్పాదక ఇంధనంతో నడిచే 'గ్రీన్ డేటా సెంటర్ల' (Green Data Centres) ఏర్పాటు అనివార్యం.
  • Data/Diagram to include: ప్రపంచ విద్యుత్ వినియోగంలో డేటా సెంటర్ల వాటా దాదాపు 2% పైనే ఉందని సూచించే గణాంకం రాయండి.

Question 2 (250 words): 'డేటా లోకలైజేషన్' (Data Localization) అంటే ఏమిటి? భారతదేశ డిజిటల్ సార్వభౌమాధికారం మరియు ఆర్థిక వృద్ధికి డేటా లోకలైజేషన్ ఎంతవరకు దోహదపడుతుంది? విశ్లేషించండి.

  • Introduction: డేటా లోకలైజేషన్ అనగా డేటాను దేశీయంగా భద్రపరచడం అని వివరిస్తూ, ఇటీవలి ఎయిర్‌ట్రంక్ 30 బిలియన్ డాలర్ల డేటా సెంటర్ పెట్టుబడితో దీనికి లింక్ చేయండి.
  • Body Point 1: [చారిత్రక / రాజ్యాంగ నేపథ్యం] జస్టిస్ బి.ఎన్. శ్రీకృష్ణ కమిటీ నివేదిక మరియు ప్రాథమిక హక్కు అయిన 'రైట్ టు ప్రైవసీ' (పుట్టస్వామి కేసు) దృష్ట్యా డేటా భద్రత ఆవశ్యకతను రాయండి.
  • Body Point 2: [భద్రతా కోణం] విదేశీ నిఘా, సైబర్ దాడుల నుండి పౌరుల మరియు ప్రభుత్వ సున్నితమైన డేటాను రక్షించుకోవడం (Digital Sovereignty).
  • Body Point 3: [చట్టబద్ధమైన యాక్సెస్] సైబర్ నేరాలను దర్యాప్తు చేసేటప్పుడు భారత పోలీసు, న్యాయ వ్యవస్థలకు డేటా సులభంగా, త్వరితగతిన అందుబాటులో ఉంటుంది.
  • Body Point 4: [ఆర్థిక ప్రయోజనం] డేటా సెంటర్ల నిర్మాణం ద్వారా భారీ విదేశీ పెట్టుబడులు (FDI రాక), వేలాది నూతన ఉద్యోగాలు మరియు స్థానిక ఐటీ పరిశ్రమ అభివృద్ధి.
  • Body Point 5: [అంతర్జాతీయ కోణం] యూరోపియన్ యూనియన్ యొక్క GDPR చట్టం వలె భారతదేశం కూడా కఠినమైన విధానాలను అమలు చేస్తున్న తీరు మరియు అంతర్జాతీయ వాణిజ్య ఒప్పందాల్లో డేటా ప్రవాహంపై (Data Flow) చర్చలు.
  • Body Point 6: [సవాళ్లు] స్థానికంగా మౌలిక సదుపాయాల (నిరంతర విద్యుత్, స్థలం) కొరత, మరియు బహుళజాతి సంస్థలపై (MNCs) పడే అదనపు ఆర్థిక భారం.
  • Conclusion: దేశ ఆర్థిక ప్రగతిని అడ్డుకోకుండా, రాజీపడని భద్రతా ప్రమాణాలతో సమతుల్యమైన డేటా పాలన (Balanced Data Governance) కొనసాగించాలి.
  • Data/Diagram to include: డేటా సార్వభౌమాధికారం వల్ల దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో డిజిటల్ ఎకానమీ వాటా 20% కు చేరుకుంటుందన్న పాయింట్‌ను ఫ్లోచార్ట్ రూపంలో చూపండి.

⚠️ Examiner Trap

  • Trap 1: Students often confuse డేటా లోకలైజేషన్ (Data Localization) with డేటా మాస్కింగ్ (Data Masking). The correct fact is డేటా లోకలైజేషన్ అంటే భౌతికంగా డేటాను దేశ సరిహద్దుల్లోని సర్వర్లలో దాచడం.
  • Trap 2: A common wrong assumption is ఈ డేటా సెంటర్ పెట్టుబడులను 'వాణిజ్య మరియు పరిశ్రమల శాఖ' పర్యవేక్షిస్తుందని అనుకోవడం. The reality is డిజిటల్ విధానాలు, డేటా సెంటర్లకు నోడల్ ఏజెన్సీ 'ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు ఐటీ మంత్రిత్వ శాఖ' (MeitY).
  • Trap 3: Many students miss పర్యావరణ ప్రభావం (Environmental impact) when answering questions on this topic. Always remember డేటా సెంటర్లు అంటే కేవలం ఐటీ రంగమే కాదు, అధిక విద్యుత్ వినియోగం వల్ల ఇవి పర్యావరణం (GS-3) కోణంలో కూడా ప్రశ్నలు అడగడానికి స్కోప్ ఉన్న అంశం.

🧭 Exam Tip

ప్రిలిమ్స్ (Prelims) కు సంబంధించి MeitY మంత్రిత్వ శాఖ పాత్ర, డిజిటల్ పర్సనల్ డేటా ప్రొటెక్షన్ యాక్ట్, జస్టిస్ శ్రీకృష్ణ కమిటీ లాంటి ఫ్యాక్ట్స్ ఎక్కువగా అడుగుతారు. మెయిన్స్ (Mains) లో డేటా సార్వభౌమాధికారం (Data Sovereignty), డేటా లోకలైజేషన్ వల్ల కలిగే లాభాలు, నష్టాలు, మరియు డేటా సెంటర్ల పర్యావరణ ప్రభావం (Green Data Centres) పై విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్నలు వచ్చే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంది. ఇంటర్వ్యూ (Interview) రౌండ్‌లో విదేశీ పెట్టుబడులు మరియు స్వదేశీ పౌరుల డేటా గోప్యత మధ్య ఉన్న సున్నితమైన వ్యత్యాసాన్ని మీరు ఎలా బ్యాలెన్స్ చేస్తారు అనే కోణంలో అడుగుతారు. రాబోయే పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ మెయిన్స్‌లో "ఇండియా ఏఐ మిషన్ మరియు పెరుగుతున్న డేటా సెంటర్ల పెట్టుబడులు భారతదేశాన్ని గ్లోబల్ క్లౌడ్ హబ్‌గా ఎలా మారుస్తాయి?" అనే ప్రశ్న ఖచ్చితంగా ఆశించవచ్చు.