₹92,000 కోట్ల గ్రేట్ నికోబార్ ద్వీప మెగా ప్రాజెక్ట్ కోసం పునరావాస జనగణన ప్రారంభం

What Happened

అండమాన్ మరియు నికోబార్ దీవుల అడ్మినిస్ట్రేషన్ గ్రేట్ నికోబార్ దీవిలో పునరావాస మరియు పునర్‌నిర్మాణ (R&R) జనగణనను అధికారికంగా ప్రారంభించింది. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి చెందిన ₹92,000 కోట్ల మౌలిక సదుపాయాల మెగా ప్రాజెక్టు కోసం భూసేకరణ చేయడంలో ఇది తొలి అడుగు. పర్యావరణం, గిరిజన హక్కులకు విఘాతం కలగకుండా అభివృద్ధి చేయాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ప్రభావిత కుటుంబాలను గుర్తించడానికి ఈ జనగణన ఉపకరిస్తుంది.

When & Where

ఈ భూసేకరణ పత్రాల పరిశీలన మరియు జనగణన జూన్ 10, 2026న క్యాంప్‌బెల్ బే ప్రాంతంలో ప్రారంభమైంది ⚠️ [SOURCE NEEDED]. భారతదేశానికి అత్యంత దక్షిణాన ఉన్న గ్రేట్ నికోబార్ దీవిలో ఈ మెగా ప్రాజెక్టును నిర్మిస్తున్నారు. ఈ ప్రాంతం బంగాళాఖాతం మరియు అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి అత్యంత కీలకమైన మలాక్కా జలసంధికి సమీపంలో వ్యూహాత్మక ప్రదేశంలో ఉంది.

Who Is Involved

• కేంద్ర ప్రభుత్వం: ప్రాజెక్టు వ్యూహరచన మరియు నిధుల మంజూరు.
• అండమాన్ & నికోబార్ అడ్మినిస్ట్రేషన్: జనగణన, భూసేకరణ మరియు స్థానిక నిర్వహణ.
• స్థానిక ప్రజలు: దీవిలో నివసిస్తున్న షోంపెన్, నికోబారీస్ గిరిజనులు మరియు ఇతర పౌరులు ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• ANIIDCO (Andaman and Nicobar Islands Integrated Development Corporation): ప్రాజెక్టును క్షేత్రస్థాయిలో అమలు చేస్తున్న నోడల్ ఏజెన్సీ ⚠️ [SOURCE NEEDED].

How It Works

1. మొదటగా ప్రాజెక్టు వలన ప్రభావితమయ్యే కుటుంబాలను గుర్తించేందుకు అధికారుల బృందం పునరావాస జనగణన నిర్వహిస్తుంది.
2. సంబంధిత పత్రాలను పరిశీలించి, భూసేకరణ చట్టాల ప్రకారం అర్హులైన నిర్వాసితులకు న్యాయబద్ధమైన పరిహారం నిర్ణయిస్తారు.
3. తొలి దశలో కంటైనర్ పోర్టు మరియు అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం కోసం ప్రాథమిక ట్రంక్ మౌలిక సదుపాయాల నిర్మాణం (రోడ్లు, మట్టి పనులు) చేపడతారు.
4. అనంతరం పర్యావరణ నిబంధనలకు కట్టుబడి పవర్ ప్లాంట్ మరియు పర్యాటక టౌన్‌షిప్ ను దశలవారీగా అభివృద్ధి చేస్తారు.

Why It Matters

• వ్యూహాత్మక ప్రయోజనం: బంగాళాఖాతం మరియు ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో చైనా ప్రభావాన్ని అడ్డుకోవడానికి, మలాక్కా జలసంధి సమీపంలో భారత నావికా ఉనికికి ఇది కీలకం.
• ఆర్థిక అభివృద్ధి: భారతదేశ ట్రాన్స్‌షిప్‌మెంట్ కార్గో కోసం విదేశీ పోర్టుల (సింగపూర్, కొలంబో) పై ఆధారపడటం తగ్గించి, వందల కోట్ల ఆదాయాన్ని మిగుల్చుకోవచ్చు ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• పర్యావరణ ఆందోళన: అత్యంత సున్నితమైన జీవవైవిధ్యం, ప్రత్యేక గిరిజన సమూహాల (PVTG) ఉనికి దృష్ట్యా ఇది పర్యావరణవేత్తల విమర్శలు ఎదుర్కొంటోంది.
• సిలబస్ కనెక్షన్: UPSC GS Paper 3 (పర్యావరణం, మౌలిక సదుపాయాలు), GS Paper 2 (అంతర్జాతీయ సంబంధాలు) మరియు GS Paper 1 (సమాజం, గిరిజనులు).

Historical Background

📌 [BACKGROUND — verify independently]

• 2021: నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog) "హోలిస్టిక్ డెవలప్‌మెంట్ ఆఫ్ గ్రేట్ నికోబార్" (Holistic Development of Great Nicobar) పేరుతో ఈ బృహత్తర ప్రాజెక్టును ప్రతిపాదించింది.
• 2022: నవంబర్ నెలలో పర్యావరణ, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ (MoEFCC) ఈ ప్రాజెక్టుకు అవసరమైన పర్యావరణ అనుమతులను (EIA Clearance) మంజూరు చేసింది.
• 2024: పబ్లిక్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ బోర్డు (PIB) ఈ ప్రాజెక్టు కేవలం వాణిజ్యపరంగా మాత్రమే కాకుండా, దేశ భద్రత దృష్ట్యా "వ్యూహాత్మక (Strategic)" ప్రాధాన్యత కలిగినదని స్పష్టం చేసింది.

Previous Related Events

📌 [BACKGROUND — verify independently]

• జనవరి 2023: ఈ ప్రాజెక్టులో అత్యంత కీలకమైన గెలాథియా బే ట్రాన్స్‌షిప్‌మెంట్ పోర్టు నిర్మాణం కోసం ప్రభుత్వం ఆసక్తి వ్యక్తీకరణ (Expression of Interest) పత్రాలను ఆహ్వానించింది.
• 2024 చివరలో: ప్రాజెక్టు పర్యావరణ అనుమతులపై జాతీయ హరిత ట్రిబ్యునల్ (NGT) విచారణ జరిపి, గిరిజన హక్కులకు మరియు పర్యావరణానికి భంగం కలగకుండా సురక్షిత చర్యలు తీసుకోవాలని ఆదేశించింది.
• మే 2026: ప్రాజెక్టు వలన స్థానిక షోంపెన్ (Shompen) గిరిజనుల విస్థాపన జరగదని కేంద్ర రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ మరోసారి పునరుద్ఘాటించింది.

Static GK Connection

• గ్రేట్ నికోబార్ బయోస్పియర్ రిజర్వ్: యునెస్కో (UNESCO) మ్యాన్ అండ్ బయోస్పియర్ (MAB) నెట్‌వర్క్‌లో ఇది భాగం. అంతరించిపోతున్న లెదర్‌బ్యాక్ తాబేళ్లకు (Leatherback turtles) ఇది ప్రధాన ఆవాసం ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• PVTG (Particularly Vulnerable Tribal Groups): దీవిలో నివసించే షోంపెన్ తెగ ఈ వర్గానికి చెందుతుంది. వీరికి రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 338A ప్రకారం ప్రత్యేక రక్షణలు ఉంటాయి ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• సిక్స్-డిగ్రీ ఛానల్ (Six-Degree Channel): గ్రేట్ నికోబార్ దీవిని మరియు ఇండోనేషియాలోని సుమత్రా దీవిని వేరుచేసే అతి ముఖ్యమైన సముద్ర మార్గం ⚠️ [SOURCE NEEDED].

India & World Comparison

ప్రపంచ వాణిజ్య కార్గోలో దాదాపు 25% పైగా సరుకు మలాక్కా జలసంధి గుండా ప్రయాణిస్తుంది ⚠️ [SOURCE NEEDED]. ప్రస్తుతం భారతదేశం తన వాణిజ్యం కోసం కొలంబో (శ్రీలంక) మరియు పోర్ట్ క్లాంగ్ (మలేషియా) మీద ఆధారపడుతోంది. ఈ ప్రాజెక్టు పూర్తయితే ఆగ్నేయాసియా దేశాల పోర్టులతో భారత్ నేరుగా పోటీ పడే స్థాయికి చేరుకుంటుంది.

Future Impact

• 2030 లక్ష్యాలు: తొలి దశలో 14.2 మిలియన్ TEU సామర్థ్యంతో గెలాథియా బే వద్ద పోర్టు ప్రారంభమయ్యే అవకాశం ఉంది ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• భౌగోళిక రాజకీయాలు: ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో భారతదేశం తిరుగులేని నావికా శక్తిగా ఎదుగుతుంది, 'యాక్ట్ ఈస్ట్' (Act East) విధానానికి ఊతం లభిస్తుంది ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• ఆర్థిక, సామాజిక మార్పులు: పర్యాటక టౌన్‌షిప్ రాకతో అక్కడ బయటి వ్యక్తుల జనాభా గణనీయంగా పెరుగుతుంది, ఇది భవిష్యత్తులో స్థానిక పర్యావరణ సమతుల్యతపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే ప్రమాదం ఉంది.

---

🔑 Key Points for Revision

• ప్రాజెక్టు పేరు: గ్రేట్ నికోబార్ మౌలిక సదుపాయాల మెగా ప్రాజెక్టు.
• అంచనా వ్యయం: సుమారు 92,000 కోట్ల రూపాయలు.
• ప్రధాన లక్ష్యం: బంగాళాఖాతంలో భారత సముద్ర మరియు సైనిక ఉనికిని బలోపేతం చేయడం.
• ముఖ్య విభాగాలు: కంటైనర్ పోర్టు, అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, పవర్ ప్లాంట్, పర్యాటక టౌన్‌షిప్.
• తాజా పరిణామం: క్యాంప్‌బెల్ బే ప్రాంతంలో డాక్యుమెంట్ వెరిఫికేషన్ మరియు పునరావాస జనగణన ప్రారంభం.
• ఉద్దేశ్యం: ప్రాజెక్టు వల్ల ప్రభావితమయ్యే కుటుంబాలను గుర్తించి నష్టపరిహారం అందించడం.
• భౌగోళిక ప్రాముఖ్యత: అంతర్జాతీయ వాణిజ్య మార్గమైన మలాక్కా జలసంధికి అత్యంత సమీపంలో ఉండటం ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• ఆర్థిక ప్రయోజనం: సింగపూర్ మరియు కొలంబో పోర్టులపై మన కార్గో ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• గిరిజన తెగ: ఈ సున్నిత ప్రాంతంలో నివసించే ప్రధాన గిరిజన తెగ 'షోంపెన్' (Shompen - PVTG) ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• పర్యావరణ ఆందోళన: భారీ అటవీ నిర్మూలన మరియు అరుదైన జీవవైవిధ్యానికి (లెదర్‌బ్యాక్ తాబేళ్లు) ముప్పు ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• రాజ్యాంగ రక్షణ: ఆర్టికల్ 338A(9) ద్వారా షెడ్యూల్డ్ తెగల (ST) ప్రయోజనాలు కాపాడాలి ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• నోడల్ ఏజెన్సీ: NITI Aayog ప్రణాళికతో అండమాన్ కు చెందిన ANIIDCO సంస్థ ఈ పనులు చేపడుతోంది ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• పర్యావరణ అనుమతులు: పర్యావరణ ప్రభావ అంచనా (EIA) నోటిఫికేషన్ 2006 నిబంధనల కింద అనుమతులు లభించాయి ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• దీవి రక్షణ: యునెస్కో (UNESCO) MAB నెట్‌వర్క్‌లో గ్రేట్ నికోబార్ బయోస్పియర్ రిజర్వ్ కీలక భాగం ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• ప్రాజెక్టు కాలపరిమితి: ఈ పూర్తి స్థాయి మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి 2050 నాటికి దశలవారీగా పూర్తయ్యేలా ప్రణాళిక చేశారు ⚠️ [SOURCE NEEDED].

---

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: Particularly Vulnerable Tribal Groups (PVTGs)

• Definition: గిరిజన సమూహాలలో అత్యంత వెనుకబడిన, మనుగడకు ముప్పు ఉన్న, ఆధునిక సమాజానికి దూరంగా ఉండే ప్రత్యేక వర్గాలను PVTG అంటారు.
• Constitutional / Legal Basis: రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 342 మరియు అండమాన్ నికోబార్ గిరిజన పరిరక్షణ నియంత్రణ చట్టం, 1956 ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• Scientific / Economic Principle: ఆర్థికంగా అత్యంత వెనుకబాటు, వ్యవసాయ పద్ధతులు తెలియకపోవడం (వేటపై ఆధారపడటం), అక్షరాస్యత లేకపోవడం మరియు జనాభా క్షీణించడం లేదా స్థిరంగా ఉండటం దీని ప్రధాన లక్షణాలు.
• How it connects to this event: గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్టు నేరుగా షోంపెన్ (Shompen - ఒక PVTG) తెగ నివసించే అటవీ ప్రాంతం సమీపంలో జరుగుతుండటం వల్ల వీరి మనుగడపై ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
• Origin & History: 1973లో దేబార్ కమిషన్ (Dhebar Commission) సిఫార్సుల మేరకు వీటిని మొదట "ప్రిమిటివ్ ట్రైబల్ గ్రూప్స్ (PTGs)" గా గుర్తించారు ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• Key milestone 1: 2006లో కేంద్ర ప్రభుత్వం భవిష్యత్ అవసరాల దృష్ట్యా వీటి పేరును PTG నుండి PVTG (Particularly Vulnerable Tribal Groups) గా మార్చింది ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• Key milestone 2: 2015లో ప్రభుత్వం ప్రత్యేకంగా అండమాన్ మరియు నికోబార్ దీవుల కోసం 'షోంపెన్ పాలసీ' (Shompen Policy) ని ప్రవేశపెట్టింది ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• Related Acts / Schemes / Treaties: ప్రధానమంత్రి జన్-మన్ (PM-JANMAN) స్కీమ్ (2023) మరియు అటవీ హక్కుల గుర్తింపు చట్టం (FRA) 2006.
• Nodal Ministry / Body: కేంద్ర గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Tribal Affairs).
• India-specific relevance: భారతదేశంలో మొత్తం 75 PVTG తెగలు 18 రాష్ట్రాలు మరియు ఒక కేంద్ర పాలిత ప్రాంతంలో (అండమాన్) విస్తరించి ఉన్నాయి ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• Global comparison: ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఐక్యరాజ్యసమితి (UNDRIP తీర్మానం) స్థానిక మూలవాసుల, గిరిజనుల హక్కులను పరిరక్షిస్తుంది, ఇది భారత PVTG పరిరక్షణ విధానాలకు సమానం.
• Data point: అండమాన్ మరియు నికోబార్ దీవులలో మొత్తం 5 రకాల PVTG తెగలు (జరావా, ఒంగే, షోంపెన్, సెంటినెలీస్, గ్రేట్ అండమానీస్) నివసిస్తున్నాయి ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• Common exam angle: ఏ PVTG తెగ ఏ రాష్ట్రానికి లేదా ప్రాంతానికి చెందుతుంది, PVTG గుర్తింపు కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం వాడే కొలమానాలు ఏమిటి అని తరచుగా UPSC/PSC లో అడుగుతారు.
• Easy memory hook: "75 PVTGs - Dhebar's Gift, Shompen in Great Nicobar".

---

❓ Practice MCQs

Q1. అండమాన్ నికోబార్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ చేపట్టిన గ్రేట్ నికోబార్ మెగా ప్రాజెక్టు అంచనా వ్యయం ఎంత? [Easy]

A) ₹72,000 కోట్లు

B) ₹81,000 కోట్లు

C) ₹92,000 కోట్లు

D) ₹1,00,000 కోట్లు

Answer: C

Explanation: అండమాన్ నికోబార్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ విడుదల చేసిన ప్రకటన ప్రకారం ప్రాజెక్టు అధికారిక వ్యయం ₹92,000 కోట్లు.

---

Q2. ఈ ప్రాజెక్టులో నిర్మించతలపెట్టిన మౌలిక సదుపాయాలలో కింది వాటిలో ఏది భాగం కాదు? [Easy]

A) అంతర్జాతీయ కంటైనర్ పోర్టు

B) గ్రీన్ ఫీల్డ్ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం

C) పర్యాటక టౌన్‌షిప్

D) అంతరిక్ష ప్రయోగ కేంద్రం

Answer: D

Explanation: ఈ ప్రాజెక్టులో కంటైనర్ పోర్టు, విమానాశ్రయం, పవర్ ప్లాంట్ మరియు పర్యాటక టౌన్‌షిప్ మాత్రమే ఉన్నాయి, అంతరిక్ష ప్రయోగ కేంద్రం ప్రస్తావన లేదు.

---

Q3. పునరావాస మరియు పునర్‌నిర్మాణ (R&R) జనగణన యొక్క ప్రాథమిక ఉద్దేశ్యం ఏమిటి? [Moderate]

A) ప్రాజెక్టు కోసం కొత్త అడవులను పెంచడం

B) ప్రాజెక్టు వలన ప్రభావితమయ్యే కుటుంబాలను గుర్తించి నష్టపరిహారం ఇవ్వడం

C) స్థానిక యువతను సైన్యంలో చేర్చుకోవడం

D) పర్యాటకులకు ఉచిత బస ఏర్పాటు చేయడం

Answer: B

Explanation: భారీ మౌలిక సదుపాయాల కోసం భూసేకరణ చేసే ముందు ప్రాజెక్టు వల్ల ప్రభావితమయ్యే వారిని గుర్తించడానికి ఈ జనగణన తప్పనిసరి.

---

Q4. గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్టుకు సంబంధించి జాతీయ స్థాయిలో ప్రధాన ఆందోళన ఏమిటి? [Moderate]

A) ప్రాజెక్టుకు అంతర్జాతీయ సంస్థల నుండి నిధులు లభించకపోవడం

B) వ్యూహాత్మక అభివృద్ధి పేరిట పర్యావరణ సున్నిత ప్రాంతం మరియు గిరిజన హక్కులకు ముప్పు వాటిల్లడం

C) ఆ ద్వీపంలో నిర్మాణాలు చేపట్టడానికి చాలినంత కార్మికులు లేకపోవడం

D) చైనా ఈ ప్రాజెక్టును బహిరంగంగా వ్యతిరేకించడం

Answer: B

Explanation: జాతీయ భద్రతాపరమైన అభివృద్ధి మరియు స్థానిక పర్యావరణ, షోంపెన్ గిరిజన సంరక్షణ మధ్య సమతుల్యత సాధించడమే ఈ ప్రాజెక్టులో ప్రధాన ఆందోళన మరియు సవాలు.

---

Q5. గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాంతంలో నివసిస్తున్న నిర్దిష్ట "PVTG" (Particularly Vulnerable Tribal Group) తెగ పేరు ఏమిటి? [Moderate]

A) భిల్ (Bhil)

B) గోండ్ (Gond)

C) షోంపెన్ (Shompen)

D) సంతాల్ (Santhal)

Answer: C

Explanation: గ్రేట్ నికోబార్ దీవిలో ముఖ్యంగా షోంపెన్ (Shompen) మరియు నికోబారీస్ గిరిజనులు నివసిస్తున్నారు, వీరిలో షోంపెన్ PVTG జాబితాలో ఉన్నారు ⚠️ [SOURCE NEEDED].

---

Q6. అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో అత్యంత కీలకమైన, గ్రేట్ నికోబార్ దీవికి అత్యంత సమీపంలో ఉన్న జలసంధి ఏది? [Tricky]

A) జిబ్రాల్టర్ జలసంధి (Strait of Gibraltar)

B) హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz)

C) మలాక్కా జలసంధి (Strait of Malacca)

D) పాక్ జలసంధి (Palk Strait)

Answer: C

Explanation: బంగాళాఖాతం మరియు దక్షిణ చైనా సముద్రాన్ని కలిపే అత్యంత కీలక వాణిజ్య మార్గమైన మలాక్కా జలసంధికి గ్రేట్ నికోబార్ అత్యంత సమీపంలో ఉంది ⚠️ [SOURCE NEEDED].

---

Q7. ఈ మెగా ప్రాజెక్టుకు లభించిన పర్యావరణ ప్రభావ అంచనా (EIA) నోటిఫికేషన్ ఏ చట్టం కింద జారీ చేయబడింది? [Tricky]

A) అటవీ సంరక్షణ చట్టం, 1980

B) వన్యప్రాణి సంరక్షణ చట్టం, 1972

C) పర్యావరణ (పరిరక్షణ) చట్టం, 1986

D) జాతీయ హరిత ట్రిబ్యునల్ చట్టం, 2010

Answer: C

Explanation: పర్యావరణ అనుమతుల కోసం వాడే EIA నోటిఫికేషన్ 2006 అనేది పర్యావరణ (పరిరక్షణ) చట్టం 1986 (EPA 1986) నిబంధనల కింద రూపొందించబడింది ⚠️ [SOURCE NEEDED].

---

Q8. కేంద్ర ప్రభుత్వ సూచనలతో అండమాన్ నికోబార్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ ఈ ప్రాజెక్టును ఏ నోడల్ ఏజెన్సీ ద్వారా అమలు చేస్తోంది? [Tricky]

A) NHAI

B) ANIIDCO

C) BHEL

D) L&T

Answer: B

Explanation: నీతి ఆయోగ్ ప్రణాళికతో ANIIDCO (Andaman and Nicobar Islands Integrated Development Corporation) సంస్థ ఈ ప్రాజెక్టు అమలు బాధ్యతలు తీసుకుంది ⚠️ [SOURCE NEEDED].

---

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్టులో భాగమైన ట్రాన్స్‌షిప్‌మెంట్ కంటైనర్ పోర్టు నిర్మాణ దశ వలన భారతదేశానికి చేకూరే ప్రధాన ప్రయోజనం ఏమిటి?

A) పొరుగు దేశాలకు ఉచితంగా వస్తువులను ఎగుమతి చేసే అవకాశం లభించడం

B) ట్రాన్స్‌షిప్‌మెంట్ కార్గో కోసం విదేశీ పోర్టుల (సింగపూర్, కొలంబో) పై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం

C) అండమాన్ దీవులను నేరుగా ప్రధాన భూభాగంతో రహదారి మార్గం ద్వారా కలపడం

D) స్థానికంగా అతిపెద్ద ఇనుము మరియు ఉక్కు కర్మాగారాల ఏర్పాటుకు వీలు కలగడం

Answer: B

Explanation: సింగపూర్, కొలంబో వంటి విదేశీ పోర్టులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, భారత కార్గో ఆదాయాన్ని పెంచుకోవడం ఈ పోర్టు ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.

---

PYQ 2:

గ్రేట్ నికోబార్ మెగా ప్రాజెక్టుకు సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:

1. అండమాన్ నికోబార్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ ప్రకటించిన ప్రకారం ఈ ప్రాజెక్టు అంచనా వ్యయం సుమారు 92,000 కోట్ల రూపాయలు.
2. ఈ బృహత్తర ప్రాజెక్టులో పర్యాటక టౌన్‌షిప్ నిర్మాణాన్ని కేంద్రం మినహాయించింది.
3. ఇది కేవలం షోంపెన్ గిరిజనుల విద్యాభివృద్ధి కోసమే ఉద్దేశించబడిన సామాజిక ప్రాజెక్టు.

పై వాక్యాలలో ఏది/ఏవి సరైనవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 1 మరియు 2 మాత్రమే

C) 2 మరియు 3 మాత్రమే

D) 1, 2 మరియు 3

Answer: A

Explanation: ఈ ప్రాజెక్టులో పర్యాటక టౌన్‌షిప్ (Tourist township) నిర్మాణం కూడా ఒక భాగం (కావున స్టేట్‌మెంట్ 2 తప్పు). ఇది ఒక వ్యూహాత్మక మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి ప్రాజెక్టు, కేవలం సామాజిక విద్యా ప్రాజెక్టు కాదు (కావున స్టేట్‌మెంట్ 3 తప్పు). అందువల్ల 1 మాత్రమే సరైనది.

---

PYQ 3:

కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:

ప్రకటన (Assertion - A): గ్రేట్ నికోబార్ దీవిలో మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టు భూసేకరణకు ముందు పునరావాస (R&R) జనగణన తప్పనిసరి.

కారణం (Reason - R): ఏదేని భారీ ప్రాజెక్టు వలన ప్రభావితమయ్యే స్థానిక కుటుంబాలను గుర్తించి, చట్టబద్ధంగా వారికి న్యాయబద్ధమైన పరిహారం మరియు పునరావాసం కల్పించడం ప్రభుత్వ బాధ్యత.

సరైన జవాబును ఎంచుకోండి:

A) A మరియు R రెండూ సరైనవి, మరియు A కి R సరైన వివరణ.

B) A మరియు R రెండూ సరైనవి, కానీ A కి R సరైన వివరణ కాదు.

C) A సరైనది, కానీ R తప్పు.

D) A తప్పు, కానీ R సరైనది.

Answer: A

Explanation: భారీ ప్రాజెక్టుల కోసం భూసేకరణ చేసేటప్పుడు నిబంధనల ప్రకారం కచ్చితంగా జనగణన నిర్వహించి, అందులో గుర్తించిన అర్హులైన నిర్వాసితులకు పునరావాసం కల్పించాల్సి ఉంటుంది.

---

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): గ్రేట్ నికోబార్ దీవి ప్రాజెక్టుకు ఉన్న జాతీయ వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత ఏమిటి? పర్యావరణ పరిరక్షణతో దీనిని ఎలా సమతుల్యం చేయాలో వివరించండి.

గ్రేట్ నికోబార్ మెగా ప్రాజెక్టు అనేది బంగాళాఖాతంలో మరియు ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో భారతదేశ నావికా, ఆర్థిక శక్తిని బలోపేతం చేసే అత్యంత కీలకమైన వ్యూహాత్మక అడుగు. భౌగోళికంగా గ్రేట్ నికోబార్ దీవి ప్రపంచంలోని అత్యంత రద్దీ వాణిజ్య మార్గమైన మలాక్కా జలసంధికి సమీపంలో ఉంది. సుమారు ₹92,000 కోట్ల భారీ వ్యయంతో నిర్మిస్తున్న ఈ ప్రాజెక్టులో కంటైనర్ పోర్టు, విమానాశ్రయం మరియు టౌన్‌షిప్ ఏర్పాటు కావడం వలన సింగపూర్, కొలంబో వంటి విదేశీ పోర్టులపై మన కార్గో ఆధారపడటం తగ్గుతుంది. అంతేకాకుండా, ఈ సముద్ర మార్గాలపై మన నిఘా మరియు భద్రతా సామర్థ్యం గణనీయంగా పెరుగుతుంది. అయితే, గ్రేట్ నికోబార్ దీవి అత్యంత సున్నితమైన జీవవైవిధ్యానికి మరియు ప్రాచీన షోంపెన్ (PVTG) గిరిజనులకు ఆవాసం. ప్రాజెక్టు కోసం దాదాపు 1.82 శాతం అటవీ భూమిని ⚠️ [SOURCE NEEDED] మళ్లించాల్సి రావడం పర్యావరణవేత్తలను ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది. కాబట్టి, పర్యావరణ ప్రభావ అంచనా (EIA) నిబంధనలను కచ్చితంగా పాటిస్తూ, అటవీ నష్టాన్ని భర్తీ చేసేలా ప్రత్యామ్నాయ అటవీకరణను పకడ్బందీగా అమలు చేయాలి. గిరిజనుల విస్థాపన జరగకుండా తగిన రక్షణ చర్యలు తీసుకోవడమే భవిష్యత్తుకు ఏకైక మార్గం.

---

Question 2 (250 words): ఆధునిక మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి మరియు స్థానిక గిరిజనుల, పర్యావరణ హక్కుల పరిరక్షణ మధ్య నెలకొన్న ఘర్షణను "గ్రేట్ నికోబార్ ప్రాజెక్టు" ఉదంతం ద్వారా విశ్లేషించండి.

భారతదేశం తన దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక, వ్యూహాత్మక లక్ష్యాలను సాధించే క్రమంలో తరచుగా ఆధునిక మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి మరియు స్థానిక పర్యావరణ, గిరిజన హక్కుల పరిరక్షణ మధ్య తీవ్రమైన ఘర్షణ ఎదుర్కొంటోంది. ఈ కోణంలో సుమారు ₹92,000 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో చేపట్టనున్న గ్రేట్ నికోబార్ మెగా ప్రాజెక్టు జాతీయ స్థాయిలో చర్చనీయాంశమైంది. ఇటీవల అండమాన్ నికోబార్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ ప్రారంభించిన పునరావాస జనగణన ఈ వివాదానికి మళ్లీ కేంద్ర బిందువుగా మారింది. చారిత్రాత్మకంగా చూస్తే, గ్రేట్ నికోబార్ దీవి అరుదైన జీవవైవిధ్యానికి, అంతరించిపోతున్న లెదర్‌బ్యాక్ తాబేళ్లకు మరియు బయటి ప్రపంచంతో సంబంధం లేని షోంపెన్ (PVTG) వంటి గిరిజన వర్గాలకు ఏకైక ఆశ్రయం. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 338A(9) ⚠️ [SOURCE NEEDED] ప్రకారం వీరి భూమి, హక్కులు ఖచ్చితంగా సంరక్షించబడాలి. అయితే మరోవైపు, ఇండో-పసిఫిక్ సముద్ర జలాల్లో భారత ఆధిపత్యాన్ని నిలబెట్టడానికి, జాతీయ భద్రతను పటిష్టం చేయడానికి గెలాథియా బే సమీపంలో అంతర్జాతీయ కంటైనర్ పోర్టు, విమానాశ్రయం నిర్మాణం అత్యవసరంగా మారింది. ఈ రెండు విభిన్న ప్రయోజనాల మధ్య వైరుధ్యం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. అభివృద్ధి పేరుతో భారీ పర్యాటక టౌన్‌షిప్ నిర్మించి భవిష్యత్తులో స్థానికేతరుల రాకపోకలు పెంచడం వల్ల, వ్యాధులను తట్టుకోలేని ప్రాచీన గిరిజనుల మనుగడకు తీవ్ర ముప్పు వాటిల్లే ప్రమాదం ఉంది. అంతేకాకుండా, పెద్ద ఎత్తున అటవీ భూమిని (దాదాపు 1.82 శాతం ⚠️ [SOURCE NEEDED]) మళ్లించడం వల్ల భవిష్యత్తులో వాతావరణ సమతుల్యత దెబ్బతింటుంది. ముగింపుగా, వ్యూహాత్మక అభివృద్ధి అనేది పర్యావరణ విధ్వంసం పునాదులపై జరగకూడదు. ప్రభుత్వం మౌలిక సదుపాయాలకు ఎంత ప్రాధాన్యత ఇస్తుందో, గిరిజన హక్కుల పరిరక్షణకు కూడా అంతే ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. పర్యావరణంపై కనీస ప్రభావం చూపే ఆధునిక సాంకేతికతలను వినియోగించి, గిరిజనుల నివాస ప్రాంతాలకు దూరంగా ఈ అభివృద్ధిని పరిమితం చేయడమే ప్రస్తుత తక్షణ అవసరం.

---

⚠️ Examiner Trap

• Trap 1: Students often confuse "Andaman Islands" with "Nicobar Islands" regarding this project. The correct fact is ఈ ప్రాజెక్టు ఉత్తరాన ఉన్న అండమాన్ దీవులలో కాకుండా, భారతదేశానికి అత్యంత దక్షిణాన ఉన్న గ్రేట్ నికోబార్ దీవిలో (Great Nicobar Island) నిర్మించబడుతోంది.
• Trap 2: A common wrong assumption is that this project is purely a civilian tourism initiative. The reality is ఇది ప్రధానంగా జాతీయ భద్రత మరియు మలాక్కా జలసంధి సమీపంలో చైనా ఉనికిని ఎదుర్కొనే వ్యూహాత్మక మరియు సైనిక (Strategic and Defence) ప్రాజెక్టు.
• Trap 3: Many students miss the specific tribal group involved when answering questions on this topic. Always remember ఈ ప్రాంతంలో నివసించే ప్రధాన PVTG గిరిజన తెగ షోంపెన్ (Shompen). జరావా మరియు సెంటినెలీస్ తెగలు అండమాన్ దీవులకు చెందినవారు, నికోబార్ కు కాదు.

---

🧭 Exam Tip

ప్రిలిమ్స్ (Prelims) పరీక్షలో ఎగ్జామినర్లు భౌగోళిక అంశాలపై (ఉదా: సిక్స్-డిగ్రీ ఛానల్, గెలాథియా బే, ఇందిరా పాయింట్) మరియు పర్యావరణ అంశాలపై (MAB నెట్‌వర్క్, షోంపెన్ తెగ) ప్రశ్నలు అడిగే అవకాశం ఎక్కువ. మెయిన్స్ (Mains) GS-3 లో మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి vs పర్యావరణ పరిరక్షణ (EIA) మధ్య సమతుల్యతపై విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్నలు వస్తాయి. ఇంటర్వ్యూ దశలో ఈ ప్రాజెక్టును వ్యతిరేకించకుండా, వ్యూహాత్మక అవసరాన్ని సమర్థిస్తూనే పటిష్టమైన పర్యావరణ చర్యలు తీసుకోవాలని బ్యాలెన్స్డ్ ఆన్సర్ ఇవ్వాలి. రాబోయే పరీక్షల్లో మ్యాప్ పాయింటింగ్ ద్వారా "గెలాథియా బే (Galathea Bay)" ఎక్కడ ఉందో గుర్తించమని అడిగే అవకాశం చాలా ఉంది.