Udyo Logo

Udyo

Get the Udyo Mobile App

Sign in to save your progress and access all features.

జౌళి రంగానికి దన్ను: టెక్స్‌టైల్ పిఎల్‌ఐ (PLI) పథకం రౌండ్-III కింద 96 కంపెనీలకు ఆమోదం

దేశీయ తయారీ మరియు ఉపాధి అవకాశాలను పెంపొందించే దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం టెక్స్‌టైల్ పిఎల్‌ఐ (Production Linked Incentive - PLI) పథకం రౌండ్-3 కింద 96 కంపెనీల ప్రతిపాదనలను ఆమోదించింది. ఈ కంపెనీలు రూ. 12,822 కోట్ల మేర పెట్టుబడులు పెట్టనున్నాయి. తద్వారా 36,217 కొత్త ఉద్యోగ అవకాశాలు మరియు రూ. 58,294 కోట్ల టర్నోవర్ సాధించవచ్చని ప్రభుత్వం అంచనా వేస్తోంది. మ్యాన్-మేడ్ ఫైబర్ (MMF) మరియు టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ రంగాలలో స్వయం సమృద్ధిని సాధించి, అంతర్జాతీయ ఎగుమతులలో భారత్ వాటాను పెంచడానికి ఈ నిర్ణయం ఎంతో కీలకం.

What Happened

జూన్ 2026లో, కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) పథకం రౌండ్-3 కింద 96 కంపెనీల ప్రతిపాదనలకు అధికారికంగా ఆమోదం తెలిపింది. ఈ కంపెనీలు టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ మరియు మ్యాన్-మేడ్ ఫైబర్ (MMF) విభాగాల్లో రూ. 12,822 కోట్ల పెట్టుబడులు పెట్టనున్నాయి. తయారీని ప్రోత్సహించడం మరియు దిగుమతులను తగ్గించాలన్న లక్ష్యంతో ప్రభుత్వం ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది.

When & Where

జూన్ 10, 2026న కేంద్ర జౌళి మంత్రిత్వ శాఖ, న్యూఢిల్లీ కేంద్రంగా ఈ ఆమోదాలను ప్రకటించింది. ఆమోదం పొందిన ఈ 96 కంపెనీలు దేశవ్యాప్తంగా వివిధ రాష్ట్రాలలో (ముఖ్యంగా ఆస్పిరేషనల్ జిల్లాలు మరియు గ్రామీణ ప్రాంతాలలో) తమ తయారీ యూనిట్లను నెలకొల్పనున్నాయి.

Who Is Involved

  • కేంద్ర జౌళి మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Textiles): ఈ పథకానికి నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖగా వ్యవహరిస్తూ నిధులను మంజూరు చేస్తుంది.
  • 96 ఆమోదించబడిన కంపెనీలు: నూతన తయారీ ప్లాంట్లను స్థాపించి, నిర్దేశిత పెట్టుబడులు పెట్టి, ఉపాధి సృష్టించే బాధ్యత వీటిపై ఉంటుంది.
  • ప్రాజెక్ట్ మేనేజ్‌మెంట్ ఏజెన్సీ (PMA): కంపెనీలు క్షేత్ర స్థాయిలో లక్ష్యాలను చేరుకుంటున్నాయో లేదో పర్యవేక్షించే సహాయక సంస్థ.
  • ఎంపవర్డ్ గ్రూప్ ఆఫ్ సెక్రటరీస్ (EGoS): పథకం ముందస్తు మార్గదర్శకాలను ఆమోదించడం మరియు అంతిమ పర్యవేక్షణ చేస్తుంది.

How It Works

  • దశ 1 (నిర్దేశిత పెట్టుబడి): ఆమోదం పొందిన కంపెనీలు కొత్తగా ప్లాంట్ అండ్ మెషినరీ పై కనీస థ్రెషోల్డ్ పెట్టుబడులను (Minimum Threshold Investment) తప్పనిసరిగా పెట్టాలి.
  • దశ 2 (పనితీరు సాధన): కంపెనీలు నోటిఫై చేయబడిన టెక్స్‌టైల్ ఉత్పత్తులను మాత్రమే (MMF, టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్) తయారు చేస్తూ, మొదటి సంవత్సరంలో నిర్దేశిత కనీస టర్నోవర్‌ను సాధించాలి.
  • దశ 3 (ఇంక్రిమెంటల్ వృద్ధి): తదుపరి సంవత్సరం నుండి, ప్రతి సంవత్సరం మునుపటి సంవత్సరం కన్నా కనీసం 25% అధిక టర్నోవర్ (Incremental Turnover) సాధించాలి.
  • దశ 4 (ప్రోత్సాహక చెల్లింపు): కేవలం లాభాలు సాధించినందుకు కాకుండా, ఏటా పెరిగిన టర్నోవర్ మరియు ఉత్పత్తి ఆధారంగా గరిష్టంగా 5 సంవత్సరాల పాటు నగదు ప్రోత్సాహకాలను (Incentives) ప్రభుత్వం చెల్లిస్తుంది.

Why It Matters

ఈ పరిణామం భారతదేశ స్థూల ఆర్థిక వ్యవస్థకు (UPSC GS Paper 3) ఎంతో కీలకమైనది. రూ. 12,822 కోట్ల పెట్టుబడులు రావడం ద్వారా దేశీయ మౌలిక సదుపాయాలు బలోపేతం అవుతాయి. గ్రామీణ ప్రాంతాలకు పరిశ్రమలు విస్తరించడం వల్ల దాదాపు 36,000 మందికి కొత్త ఉద్యోగాలు దక్కుతాయి, దీనిలో ఎక్కువ శాతం మహిళలకు అవకాశం లభిస్తుంది. అంతేకాకుండా, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో అధిక విలువ కలిగిన (High-value) టెక్నికల్ వస్త్రాల ఎగుమతులను పెంచడం ద్వారా భారతదేశం తన వాణిజ్య లోటును (Trade Deficit) గణనీయంగా తగ్గించుకోగలుగుతుంది.

Historical Background

📌 [BACKGROUND — verify independently]

  • 2020: దేశంలో తయారీ రంగాన్ని ప్రోత్సహించడానికి మరియు 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' ను సాకారం చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం తొలిసారిగా మొబైల్ తయారీతో పాటు 14 రంగాలకు PLI పథకాలను ప్రకటించింది.
  • సెప్టెంబర్ 2021: జౌళి రంగంలో MMF మరియు టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ కోసం రూ. 10,683 కోట్ల బడ్జెట్‌తో ప్రత్యేక టెక్స్‌టైల్ PLI పథకం క్యాబినెట్ ఆమోదం పొందింది.
  • 2022-2023: ఈ పథకం మొదటి రెండు రౌండ్ల క్రింద పలు కంపెనీల ప్రతిపాదనలు ఆమోదించబడి, ప్రాజెక్టులు క్షేత్ర స్థాయిలో ప్రారంభమయ్యాయి.

Previous Related Events

📌 [BACKGROUND — verify independently]

  • PM MITRA (2021): దేశవ్యాప్తంగా "ఫార్మ్ టు ఫారిన్" అనే 5F కాన్సెప్ట్ తో భారీ మౌలిక సదుపాయాలతో కూడిన 7 మెగా టెక్స్‌టైల్ పార్కుల (Mega Textile Parks) స్థాపనకు కేంద్రం ఆమోదం తెలిపింది.
  • National Technical Textiles Mission (2020): టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ విభాగంలో పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి (R&D) ని పెంపొందించేందుకు రూ. 1,480 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో NTTM ప్రారంభించబడింది.
  • RoSCTL పథకం పొడిగింపు: ఎగుమతిదారులపై పడే పన్ను భారాన్ని తగ్గించి వారు అంతర్జాతీయంగా పోటీపడేలా రిబేట్ ఆఫ్ స్టేట్ అండ్ సెంట్రల్ టాక్సెస్ అండ్ లెవీస్ (RoSCTL) పథకాన్ని ప్రభుత్వం 2026 వరకు పొడిగించింది.

Static GK Connection

  • టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ (Technical Textiles): ఇవి సౌందర్యం లేదా ఫ్యాషన్ కోసం కాకుండా, కేవలం వాటి సాంకేతిక పనితీరు కోసం ఉపయోగించే వస్త్రాలు. ఉదాహరణకు: బుల్లెట్ ప్రూఫ్ జాకెట్లు (రక్షణ), సర్జికల్ గాన్లు (వైద్యం), మరియు జియో-మెమ్బ్రేన్‌లు (మౌలిక సదుపాయాలు).
  • కేంద్ర జాబితా (Union List): భారత రాజ్యాంగంలోని 7వ షెడ్యూల్ ప్రకారం జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన ప్రధాన పరిశ్రమల నియంత్రణ మరియు అభివృద్ధి కేంద్ర ప్రభుత్వం పరిధిలో (ఎంట్రీ 52) ఉంటాయి.

India & World Comparison

ప్రస్తుతం ప్రపంచ జౌళి ఎగుమతులలో భారతదేశ వాటా కేవలం 4-5% మాత్రమే ఉంది. పత్తి మరియు సాధారణ వస్త్రాల ఎగుమతుల్లో భారత్ బలంగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రపంచవ్యాప్తంగా 70% డిమాండ్ ఉన్న సింథటిక్ మరియు మ్యాన్-మేడ్ ఫైబర్ (MMF) మార్కెట్లో మనం చైనా, వియత్నాం, బంగ్లాదేశ్ వంటి దేశాల కంటే బాగా వెనుకబడి ఉన్నాము. ఈ PLI స్కీమ్ ఆ లోటును భర్తీ చేసి భారత్‌ను గ్లోబల్ వాల్యూ-చైన్‌లో నిలబెట్టే ప్రయత్నం చేస్తుంది.

Future Impact

ఈ పథకం పూర్తి స్థాయిలో అమలైతే, రాబోయే ఐదేళ్లలో మొత్తం రూ. 3 లక్షల కోట్ల టర్నోవర్ సాధ్యమవుతుందని ప్రాథమిక అంచనా. భవిష్యత్తులో దేశీయ టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ మార్కెట్ వార్షికంగా 10-12% వృద్ధి రేటును సాధిస్తుందని, ఇది 2030 నాటికి జౌళి ఎగుమతులను $100 బిలియన్ల మార్కును చేర్చడానికి కీలకమైన ఇంజిన్‌గా మారుతుందని భావిస్తున్నారు.

🔑 Key Points for Revision

  • పథకం పేరు: ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) ఫర్ టెక్స్‌టైల్స్ - రౌండ్ 3.
  • అమలు చేస్తున్న సంస్థ: కేంద్ర జౌళి మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Textiles).
  • ఆమోదం పొందిన సంస్థలు: మొత్తం 96 కంపెనీలు.
  • కట్టుబడిన పెట్టుబడి: రూ. 12,822.67 కోట్లు.
  • అంచనా వేసిన టర్నోవర్: రూ. 58,294.18 కోట్లు.
  • సృష్టించబడే కొత్త ఉద్యోగాలు: 36,217 అవకాశాలు.
  • పథకం ప్రవేశపెట్టిన తేదీ: సెప్టెంబర్ 24, 2021.
  • పథకానికి కేటాయించిన మొత్తం వ్యయం: రూ. 10,683 కోట్లు.
  • ముఖ్యమైన ఫోకస్ రంగాలు: మ్యాన్-మేడ్ ఫైబర్ (MMF) మరియు టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్.
  • పరిధిలోని వస్త్ర ఉత్పత్తులు: MMF అపెరల్, MMF ఫ్యాబ్రిక్స్.
  • పథకం ముగింపు / కాలావధి: మార్చి 31, 2030 వరకు.
  • ప్రోత్సాహకాల విధానం: వరుసగా 5 సంవత్సరాల పాటు ఇంక్రిమెంటల్ టర్నోవర్ (పెరిగిన అమ్మకాల) ప్రాతిపదికన.
  • సన్‌రైజ్ సెక్టార్: ప్రభుత్వం టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ రంగాన్ని వృద్ధి దశలో ఉన్న (Sunrise) రంగంగా గుర్తించింది.
  • పోటీతత్వం: వియత్నాం మరియు చైనాలతో పోటీ పడి గ్లోబల్ వాల్యూ చైన్‌లో చేరడం.
  • బృహత్తర లక్ష్యం: ఆత్మనిర్భర్ భారత్ మరియు టెక్స్‌టైల్ ఎగుమతులను ప్రోత్సహించడం.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) మరియు టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్

  • Definition: టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ అనగా ఫ్యాషన్ కంటే వాటి ప్రత్యేక పనితీరు (performance) మరియు ఫంక్షనాలిటీ కోసం డిజైన్ చేయబడిన వస్త్రాలు (ఉదా: జియో ట్యూబులు, కార్ సీట్ బెల్టులు). PLI అనగా దేశీయంగా తయారీని పెంచేందుకు, కంపెనీలు సాధించే పెరిగిన ఉత్పత్తి/విక్రయాల (Incremental Sales) మీద ప్రభుత్వం ఇచ్చే నగదు ప్రోత్సాహకం.
  • Constitutional / Legal Basis: భారత రాజ్యాంగం షెడ్యూల్ 7 లోని యూనియన్ లిస్ట్ (పరిశ్రమల అభివృద్ధి) మరియు కేంద్ర మంత్రిమండలి ఆమోదించిన బడ్జెట్ కేటాయింపుల కింద ఇది పనిచేస్తుంది.
  • Scientific / Economic Principle: PLI అనేది అవుట్‌పుట్ ఆధారిత సబ్సిడీ (Output-based Subsidy) సిద్ధాంతంపై పనిచేస్తుంది. దీనిలో ముందస్తుగా డబ్బులు ఇవ్వరు, ఉత్పత్తిని నిరూపించుకున్న తర్వాతే ప్రోత్సాహకం అందుతుంది.
  • How it connects to this event: తాజాగా ఆమోదించిన 96 కంపెనీలు ఈ PLI స్కీమ్ విధానం కిందనే తమ MMF మరియు టెక్నికల్ వస్త్రాల తయారీ ప్లాంట్లను స్థాపిస్తాయి.
  • Origin & History: భారతదేశంలో PLI భావనను మొట్టమొదటిసారిగా ఏప్రిల్ 2020లో ఎలక్ట్రానిక్/మొబైల్ తయారీ రంగం కోసం పరిచయం చేశారు.
  • Key milestone 1: సెప్టెంబర్ 2021లో కేంద్ర క్యాబినెట్ టెక్స్‌టైల్ రంగం కోసం రూ. 10,683 కోట్లతో PLI పథకానికి ఆమోదం తెలిపింది.
  • Key milestone 2: టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్‌లో R&D పెంచడానికి 2020లో నేషనల్ టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ మిషన్ (NTTM) ను ప్రారంభించారు.
  • Related Acts / Schemes / Treaties: PM MITRA పార్కులు, RoSCTL పథకం మరియు నేషనల్ టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ మిషన్.
  • Nodal Ministry / Body: జౌళి మంత్రిత్వ శాఖ, పర్యవేక్షణకు ఎంపవర్డ్ గ్రూప్ ఆఫ్ సెక్రటరీస్ (EGoS).
  • India-specific relevance: ప్రపంచవ్యాప్తంగా MMF (సింథటిక్) ఫైబర్‌కు అత్యధిక డిమాండ్ ఉన్నప్పటికీ, భారత జౌళి రంగం ఇంకా సాంప్రదాయ పత్తి (Cotton) పైన ఆధారపడి ఉంది. దీన్ని సమతుల్యం చేయడానికి ఇది అత్యవసరం.
  • Global comparison: వస్త్ర ఎగుమతుల్లో అగ్రగామిగా ఉన్న చైనా, మరియు వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న బంగ్లాదేశ్, వియత్నాంలతో పోటీ పడేందుకు భారత్‌కు PLI వ్యూహం అవసరం.
  • Data point: టెక్స్‌టైల్ PLI ద్వారా వచ్చే 5 ఏళ్లలో 7.5 లక్షలకు పైగా ప్రత్యక్ష/పరోక్ష ఉద్యోగాలు మరియు రూ. 3 లక్షల కోట్ల టర్నోవర్ సృష్టించబడతాయని ప్రభుత్వ అంచనా.
  • Common exam angle: గ్రూప్స్ మరియు UPSC మెయిన్స్‌లో PLI పథకం దేశ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ సెక్టార్‌ను ఎలా మారుస్తుంది మరియు సాంప్రదాయ టెక్స్‌టైల్స్ కు టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ కు మధ్య తేడా తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు.
  • Easy memory hook: PLI in Textiles = MMF + TT (Man-Made Fibre + Technical Textiles) for 5 Years Incremental Growth.

❓ Practice MCQs

Q1. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల ఏ పథకం యొక్క రౌండ్-III కింద 96 కంపెనీల ప్రతిపాదనలకు ఆమోదం తెలిపింది? [Easy]

A) మేక్ ఇన్ ఇండియా స్కీమ్ (Make in India)

B) పిఎం మిత్ర పార్క్స్ స్కీమ్ (PM MITRA Parks)

C) ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) స్కీమ్ ఫర్ టెక్స్‌టైల్స్

D) రోస్ట్‌ల్ (RoSCTL) పథకం

Answer: C

Explanation: దేశీయ తయారీని పెంచే ఉద్దేశ్యంతో కేంద్ర జౌళి మంత్రిత్వ శాఖ టెక్స్‌టైల్ PLI పథకం రౌండ్-3 కింద 96 కంపెనీలకు అనుమతినిచ్చింది.

Q2. టెక్స్‌టైల్ పిఎల్‌ఐ రౌండ్-3 కింద ఆమోదించబడిన 96 కంపెనీల ద్వారా ఆశిస్తున్న మొత్తం అంచనా పెట్టుబడి ఎంత? [Easy]

A) రూ. 2,339 కోట్లు

B) రూ. 10,683 కోట్లు

C) రూ. 12,822 కోట్లు

D) రూ. 58,294 కోట్లు

Answer: C

Explanation: టెక్స్‌టైల్ PLI రౌండ్-3 కింద మొత్తం 96 కంపెనీలు కలిసి రూ. 12,822.67 కోట్ల మేర పెట్టుబడులు పెట్టనున్నాయి.

Q3. జౌళి రంగానికి సంబంధించిన ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) పథకం ప్రధానంగా ఏ ఉత్పత్తుల తయారీకి పరిమితం చేయబడింది? [Moderate]

A) కేవలం సాంప్రదాయ చేనేత మరియు పత్తి వస్త్రాలు

B) మ్యాన్-మేడ్ ఫైబర్ (MMF) మరియు టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్

C) సిల్క్ మరియు జ్యూట్ వస్త్రాలు మాత్రమే

D) తోలు (Leather) మరియు రబ్బరు ఉత్పత్తులు

Answer: B

Explanation: ఈ పథకం ప్రధానంగా మ్యాన్-మేడ్ ఫైబర్ (MMF) అపెరల్, MMF ఫ్యాబ్రిక్స్ మరియు టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్‌లో భారతదేశాన్ని గ్లోబల్ హబ్‌గా మార్చడానికి ఉద్దేశించబడింది.

Q4. ఈ క్రింది వాటిలో 'టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్' (Technical Textiles) కు సరైన ఉదాహరణ ఏది? [Moderate]

A) ఫ్యాషన్ షోలలో ధరించే డిజైనర్ దుస్తులు

B) వ్యవసాయంలో వాడే ఆగ్రో-టెక్స్‌టైల్స్ (పంట రక్షణ వలలు) మరియు మెడికల్ మాస్క్‌లు

C) సాధారణ దైనందిన పత్తి చీరలు మరియు షర్టులు

D) పైన పేర్కొన్నవన్నీ

Answer: B

Explanation: టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ అనగా కేవలం ఫ్యాషన్ కోసం కాకుండా వాటి పనితీరు మరియు నిర్దిష్ట వినియోగం (వ్యవసాయం, రక్షణ, వైద్యం) కోసం డిజైన్ చేయబడిన వస్త్రాలు.

Q5. టెక్స్‌టైల్ పిఎల్‌ఐ పథకంలో ప్రోత్సాహకాలు (Incentives) ఏ ప్రాతిపదికన చెల్లించబడతాయి? [Moderate]

A) కేవలం ప్లాంట్ స్థాపనకు ముందస్తుగా పెట్టిన పెట్టుబడి ఆధారంగా

B) వరుసగా ఐదేళ్ల పాటు సాధించిన ఇంక్రిమెంటల్ టర్నోవర్ (పెరిగిన అమ్మకాలు) ఆధారంగా

C) కంపెనీలో నియమించుకున్న మొత్తం కార్మికుల సంఖ్య ఆధారంగా

D) కంపెనీ ఆర్జించిన నికర లాభాల (Net Profit) శాతం ఆధారంగా

Answer: B

Explanation: ఈ పథకం కింద నిర్దేశిత కనీస పెట్టుబడి పెట్టిన తర్వాత, కంపెనీలు ప్రతి సంవత్సరం సాధించే ఇంక్రిమెంటల్ టర్నోవర్ ఆధారంగా గరిష్టంగా ఐదేళ్ల పాటు ప్రోత్సాహకాలను అందిస్తారు.

Q6. టెక్స్‌టైల్ PLI పథకం గురించిన ఈ క్రింది వాక్యాలను పరిగణించండి: [Tricky]

1. ఈ పథకం కేవలం సూక్ష్మ, చిన్న మరియు మధ్యతరహా పరిశ్రమలకు (MSMEs) మాత్రమే ఉద్దేశించబడింది.
2. టెక్స్‌టైల్ రంగంలో 10,683 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో దీనిని సెప్టెంబర్ 2021లో మొదటిసారిగా నోటిఫై చేశారు.

పై వాటిలో సరైనది/సరైనవి ఏవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 2 మాత్రమే

C) 1 మరియు 2

D) ఏదీ కాదు

Answer: B

Explanation: ఈ పథకం కేవలం MSMEలకే పరిమితం కాదు, థ్రెషోల్డ్ పరిమితులకు మించి భారీ పెట్టుబడులు పెట్టే పెద్ద కంపెనీలకు కూడా వర్తిస్తుంది. వాక్యం 2 సరైనది.

Q7. టెక్స్‌టైల్ పిఎల్‌ఐ పథకం అమలును పర్యవేక్షించే అత్యున్నత సాధికార సంస్థ ఏది? [Tricky]

A) ప్రాజెక్ట్ మేనేజ్‌మెంట్ ఏజెన్సీ (PMA)

B) నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog)

C) ఎంపవర్డ్ గ్రూప్ ఆఫ్ సెక్రటరీస్ (EGoS)

D) ఆర్థిక వ్యవహారాల క్యాబినెట్ కమిటీ (CCEA)

Answer: C

Explanation: ఈ పథకం జౌళి మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో PMA సహాయంతో అమలు చేయబడుతున్నప్పటికీ, క్షేత్ర స్థాయి లక్ష్యాలు మరియు సమస్యల అత్యున్నత పర్యవేక్షణ బాధ్యత ఎంపవర్డ్ గ్రూప్ ఆఫ్ సెక్రటరీస్ (EGoS) కు ఉంటుంది.

Q8. ఈ క్రింది ఏ చొరవ జౌళి రంగాన్ని అభివృద్ధి చేయడానికి మరియు ఎగుమతులను ప్రోత్సహించడానికి ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టినది కాదు? [Tricky]

A) PM MITRA పార్కులు

B) నేషనల్ టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ మిషన్ (NTTM)

C) RoSCTL (రిబేట్ ఆఫ్ స్టేట్ అండ్ సెంట్రల్ టాక్సెస్)

D) ఫేమ్-II (FAME-II) పథకం

Answer: D

Explanation: FAME-II పథకం దేశంలో ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల (EV) తయారీ మరియు కొనుగోలును ప్రోత్సహించడానికి ఉద్దేశించినది. మిగతా మూడు జౌళి రంగానికి సంబంధించినవి.

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

ఈ క్రింది వాటిలో మ్యాన్-మేడ్ ఫైబర్ (MMF) కు సరైన ఉదాహరణను గుర్తించండి.

A) పత్తి (Cotton)

B) ఉన్ని (Wool)

C) పాలిస్టర్ (Polyester)

D) పట్టు (Silk)

Answer: C

Explanation: పత్తి, ఉన్ని మరియు పట్టు వ్యవసాయ మరియు జంతు ఆధారితంగా సహజంగా లభించే ఫైబర్‌లు కాగా, పాలిస్టర్ మరియు నైలాన్ రసాయన ప్రక్రియల ద్వారా తయారయ్యే మ్యాన్-మేడ్ ఫైబర్ (MMF).

PYQ 2:

టెక్స్‌టైల్ రంగ అభివృద్ధికి సంబంధించిన ప్రభుత్వ పథకాలపై క్రింది వాక్యాలను పరిగణించండి:

1. 'ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్' (PLI) పథకం దేశంలో టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ ఉత్పత్తిని పెంచడానికి ఐదేళ్ల పాటు ప్రోత్సాహకాలను ఇస్తుంది.
2. 'PM MITRA' స్కీమ్ దేశంలో "ఫార్మ్ టు ఫైబర్ టు ఫ్యాక్టరీ టు ఫ్యాషన్ టు ఫారిన్" అనే 5F విజన్‌తో మెగా టెక్స్‌టైల్ పార్కులను నిర్మించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
3. టెక్స్‌టైల్స్ రంగంలో 100% విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు (FDI) ఆటోమేటిక్ రూట్ ద్వారా అనుమతించబడవు.

పైన ఇచ్చిన వాక్యాలలో ఏది/ఏవి సరైనది?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 2 మరియు 3 మాత్రమే

C) 1 మరియు 3 మాత్రమే

D) 1, 2 మరియు 3

Answer: A

Explanation: వాక్యం 1 మరియు 2 ఖచ్చితంగా సరైనవి. వాక్యం 3 తప్పు, ఎందుకంటే భారతదేశంలో టెక్స్‌టైల్ రంగంలో ఎలాంటి ముందస్తు ప్రభుత్వ అనుమతులు లేకుండానే ఆటోమేటిక్ రూట్ ద్వారా 100% ఎఫ్‌డిఐ (FDI) అనుమతించబడుతుంది.

PYQ 3:

క్రింది వాటిని జతపరచండి:

పథకం / చొరవ

1. PLI స్కీమ్ ఫర్ టెక్స్‌టైల్స్
2. PM MITRA
3. RoSCTL

ఉద్దేశ్యం

a. ప్రపంచ స్థాయి మౌలిక సదుపాయాలతో మెగా టెక్స్‌టైల్ పార్కుల నిర్మాణం
b. పన్నుల వాపసు ద్వారా వస్త్ర ఎగుమతుల పోటీతత్వాన్ని పెంచడం
c. ఇంక్రిమెంటల్ ఉత్పత్తి మరియు టర్నోవర్ ఆధారంగా నగదు ప్రోత్సాహకాలు ఇవ్వడం

సరైన జవాబును ఎంచుకోండి:

A) 1-a, 2-b, 3-c

B) 1-c, 2-a, 3-b

C) 1-b, 2-c, 3-a

D) 1-c, 2-b, 3-a

Answer: B

Explanation: PLI స్కీమ్ (c) పెరిగిన టర్నోవర్ ఆధారిత ప్రోత్సాహకాలను ఇస్తుంది. PM MITRA (a) సమీకృత టెక్స్‌టైల్ పార్కుల నిర్మాణానికి ఉద్దేశించినది. RoSCTL (b) టెక్స్‌టైల్ ఎగుమతులపై రాష్ట్ర మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వాలు విధించే పన్నులను వాపసు (Rebate) చేసే పథకం.

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): భారతదేశ టెక్స్‌టైల్ పరిశ్రమలో 'టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్' (Technical Textiles) ప్రాముఖ్యతను వివరిస్తూ, దేశీయంగా తయారీని పెంపొందించేందుకు ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న చర్యలను క్లుప్తంగా చర్చించండి.

భారతదేశ జౌళి పరిశ్రమలో టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న సన్‌రైజ్ సెక్టార్‌గా ఉద్భవించాయి. సాంప్రదాయ వస్త్రాలలా కాకుండా, వీటిని వైద్య రంగంలో (మాస్క్‌లు, సర్జికల్ గాన్లు), వ్యవసాయంలో (ఆగ్రో-టెక్స్‌టైల్స్), రక్షణ (బుల్లెట్ ప్రూఫ్ జాకెట్లు), మరియు మౌలిక సదుపాయాలలో (జియో-టెక్స్‌టైల్స్) వాటి నిర్దిష్ట సాంకేతిక పనితీరు కోసం ఉపయోగిస్తారు. ప్రపంచ మార్కెట్లో వీటికి డిమాండ్ అనూహ్యంగా పెరుగుతున్నప్పటికీ, భారతదేశంలో వీటి తయారీ ఇంకా ప్రాథమిక దశలోనే ఉంది.

ఈ సవాలును అధిగమించి, దేశీయ తయారీని ప్రోత్సహించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం బహుముఖ వ్యూహాలను అవలంబిస్తోంది. దీనిలో అత్యంత కీలకమైనది రూ. 10,683 కోట్ల బడ్జెట్‌తో నోటిఫై చేసిన టెక్స్‌టైల్ PLI పథకం. తాజాగా రౌండ్-3 కింద రూ. 12,822 కోట్ల పెట్టుబడులతో 96 కంపెనీలకు ఆమోదం లభించింది. వీరికి 5 ఏళ్లపాటు ఇంక్రిమెంటల్ టర్నోవర్ ఆధారంగా ప్రోత్సాహకాలు అందుతాయి. దీనికి తోడు రూ. 1,480 కోట్లతో ప్రవేశపెట్టిన 'నేషనల్ టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ మిషన్' R&D ని బలోపేతం చేస్తుంది. ఈ నిర్మాణాత్మక చర్యల ద్వారా భారతదేశం భవిష్యత్తులో గ్లోబల్ టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ హబ్‌గా మారడానికి బలమైన పునాదులు పడ్డాయి.

Question 2 (250 words): ప్రపంచ టెక్స్‌టైల్ ఎగుమతులలో భారతదేశం స్థానం ఆశాజనకంగా లేదు. దీని వెనుక ఉన్న ప్రధాన కారణాలను విశ్లేషించి, 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' దృక్పథంలో టెక్స్‌టైల్ రంగ పోటీతత్వాన్ని పెంచేందుకు ప్రభుత్వ పథకాలు (ముఖ్యంగా PLI) ఎలా దోహదపడతాయో వివరించండి.

ప్రపంచ టెక్స్‌టైల్ మరియు అపెరల్ పరిశ్రమలో సుదీర్ఘ చరిత్ర ఉన్నప్పటికీ, గ్లోబల్ ఎగుమతులలో భారతదేశ వాటా దాదాపు 4-5 శాతానికే పరిమితమైంది. మనం పత్తి ఉత్పత్తిలో అగ్రగామిగా ఉన్నప్పటికీ, అంతర్జాతీయంగా 70% మేర గిరాకీ ఉన్న మ్యాన్-మేడ్ ఫైబర్స్ (MMF) మరియు సింథటిక్ వస్త్రాల ఉత్పత్తిలో వియత్నాం, బంగ్లాదేశ్, మరియు చైనా వంటి దేశాలతో పోలిస్తే తీవ్రంగా వెనుకబడి ఉన్నాము. దీనికి తోడు పాతబడిన మౌలిక సదుపాయాలు, విచ్ఛిన్నమైన చిన్న తరహా పరిశ్రమల స్వభావం, నైపుణ్య లేమి, మరియు అధిక లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులు మన ఎగుమతుల పోటీతత్వాన్ని దెబ్బతీస్తున్నాయి.

ఈ అంతరాలను పూడ్చి, ఆత్మనిర్భర్ భారత్ (స్వయం సమృద్ధి) కలను సాకారం చేయడానికి ప్రభుత్వం సమగ్ర విధానపరమైన మార్పులను చేపట్టింది. దీంట్లో గేమ్-ఛేంజర్‌గా భావిస్తున్నది ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) పథకం. ఈ పథకం సాంప్రదాయ వస్త్రాలకు కాకుండా ప్రత్యేకంగా డిమాండ్ ఉన్న MMF మరియు టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ ఉత్పత్తికి ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాలు ఇస్తోంది. ఇటీవలి రౌండ్-3 లో ఆమోదించిన 96 కంపెనీలు రూ. 12,822 కోట్ల పెట్టుబడులు పెట్టనుండగా, సుమారు 36,000 పైగా ఉపాధి అవకాశాలు మరియు రూ. 58,000 కోట్ల పైచిలుకు టర్నోవర్ సృష్టించబడనుంది.

మౌలిక సదుపాయాల కొరతను తీర్చేందుకు "5F" (ఫార్మ్ టు ఫారిన్) విధానంతో ఏడు "PM MITRA" మెగా టెక్స్‌టైల్ పార్కులను ప్రభుత్వం నిర్మిస్తోంది. అలాగే, ఎగుమతిదారుల పన్ను భారాన్ని తగ్గించేందుకు 'RoSCTL' పథకాన్ని పొడిగించింది. ముగింపుగా, పరిశోధనలకు మద్దతు, అత్యాధునిక PLI ఇన్సెంటివ్‌లు మరియు భారీ పెట్టుబడుల ఆకర్షణను సమర్థవంతంగా సమన్వయం చేయడం ద్వారా, భారత్ రాబోయే దశాబ్దంలో గ్లోబల్ వాల్యూ చైన్‌లో కీలక పాత్ర పోషిస్తూ $100 బిలియన్ల టెక్స్‌టైల్ ఎగుమతుల లక్ష్యాన్ని చేరుకోగలదు.

⚠️ Examiner Trap

  • Trap 1: విద్యార్థులు తరచుగా PLI పథకంలో ఇచ్చే ప్రోత్సాహకాలు 'కంపెనీ ఆర్జించిన నికర లాభాల (Profits) ఆధారంగా' ఇస్తారని పొరబడతారు. వాస్తవానికి, ఈ పథకం కింద ప్రోత్సాహకాలను కంపెనీ సాధించిన ఇంక్రిమెంటల్ టర్నోవర్ (ఏటా పెరిగిన విక్రయాలు) ఆధారంగా చెల్లిస్తారు.
  • Trap 2: ఈ టెక్స్‌టైల్ PLI పథకం సాంప్రదాయ పత్తి (Cotton) మరియు జనుము (Jute) ఉత్పత్తులకు కూడా వర్తిస్తుందని చాలా మంది అపోహ పడతారు. కానీ వాస్తవానికి ఇది ప్రత్యేకంగా మ్యాన్-మేడ్ ఫైబర్ (MMF) మరియు టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ సెక్టార్‌కు మాత్రమే పరిమితం చేయబడింది.
  • Trap 3: చాలా మంది 'టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్' అంటే కేవలం దుస్తులపై వాడే ఎలక్ట్రానిక్ టెక్నాలజీ (స్మార్ట్ వాచీల వంటివి) అనుకుంటారు. కానీ వ్యవసాయంలో వాడే వలలు, వైద్య రంగంలోని సర్జికల్ మాస్క్‌లు, కారు సీట్ బెల్టులు లాంటివన్నీ వాటి పనితీరు ప్రాతిపదికన టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ పరిధిలోకే వస్తాయని మర్చిపోవద్దు.

🧭 Exam Tip

  • Prelims: ప్రిలిమ్స్‌లో ఈ పథకం కింద అర్హత పొందే కేటగిరీలు (MMF, Technical Textiles) ఏమిటో నేరుగా అడుగుతారు. అలాగే టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ కు ఉదాహరణలు ఏవి అన్నది మల్టిపుల్ ఆప్షన్లలో రావచ్చు. పథకం నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖను (Ministry of Textiles) గుర్తుపెట్టుకోండి.
  • Mains: జనరల్ స్టడీస్ పేపర్-3 లో 'తయారీ రంగం వృద్ధిలో (Manufacturing Growth) మరియు వాణిజ్య లోటు (Trade Deficit) తగ్గింపులో PLI పథకాల పాత్రపై' విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్నలు తప్పనిసరిగా ఆశించవచ్చు. బంగ్లాదేశ్, వియత్నాంలతో భారతదేశాన్ని పోలుస్తూ ఆన్సర్ రాయాల్సి ఉంటుంది.
  • Interview & Prediction: ఇంటర్వ్యూ దశలో "మన పొరుగు దేశాలు టెక్స్‌టైల్ రంగంలో మనకంటే ఎందుకు మెరుగ్గా ఉన్నాయి?" అన్న ప్రశ్న ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది. రాబోయే పరీక్షల్లో టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ వర్గీకరణలపై మరియు PM MITRA కి PLI కి ఉన్న వ్యత్యాసాలపై ఒక PYQ మోడల్ ప్రశ్న వచ్చే అవకాశం గట్టిగా ఉంది.