Udyo Logo

Udyo

Get the Udyo Mobile App

Sign in to save your progress and access all features.

అమరావతిలో జనరల్ పూల్ రెసిడెన్షియల్ అకామడేషన్ (GPRA) నిర్మాణానికి కేంద్ర కేబినెట్ ఆమోదం

ఆంధ్రప్రదేశ్ నూతన రాజధాని అమరావతిలో రూ.1,234.91 కోట్లతో జనరల్ పూల్ రెసిడెన్షియల్ అకామడేషన్ (GPRA) నిర్మాణానికి ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన జరిగిన ఆర్థిక వ్యవహారాల కేబినెట్ కమిటీ (CCEA) జూన్ 10, 2026న ఆమోదం తెలిపింది. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు అమరావతి నగరంలో మొట్టమొదటి GPRA ప్రాజెక్ట్. కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల ఆర్థిక భారాన్ని తగ్గించి, వారికి మెరుగైన నివాస సదుపాయాలు కల్పించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. 17 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో కేంద్ర ప్రజా పనుల శాఖ (CPWD) ఆధ్వర్యంలో ఈ ప్రాజెక్టును కేంద్ర గృహనిర్మాణ, పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (MoHUA) అమలు చేస్తుంది. పర్యావరణ అనుకూలత కోసం దీన్ని GRIHA 4-స్టార్ రేటింగ్‌తో నిర్మిస్తున్నారు.

What Happened

జూన్ 10, 2026 నాడు ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన జరిగిన ఆర్థిక వ్యవహారాల కేబినెట్ కమిటీ (CCEA) ఆంధ్రప్రదేశ్‌ నూతన రాజధాని అమరావతిలో జనరల్ పూల్ రెసిడెన్షియల్ అకామడేషన్ (GPRA) నిర్మాణానికి ఆమోదం తెలిపింది. కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల ఆర్థిక భారం తగ్గించి, వారికి మెరుగైన నివాస సదుపాయాలు కల్పించడం ఈ ప్రాజెక్టు ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. టైప్ II నుండి టైప్ VI వరకు వివిధ కేటగిరీలలో 11 టవర్లలో 1,504 నివాస యూనిట్లు ఈ ప్రాజెక్టు కింద నిర్మించబడతాయి.

When & Where

ఈ ప్రాజెక్ట్ ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని నూతన రాజధాని ప్రాంతమైన అమరావతిలో చేపట్టబడుతోంది. కేంద్ర కేబినెట్ జూన్ 10, 2026 న ఈ నిర్మాణ ప్రతిపాదనకు లాంఛనంగా ఆమోదం తెలిపింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఇటువంటి ప్రతిష్ఠాత్మక కేంద్ర ప్రభుత్వ వసతి ప్రాజెక్ట్ రావడం ఇదే తొలిసారి.

Who Is Involved

  • ఆర్థిక వ్యవహారాల కేబినెట్ కమిటీ (CCEA): ప్రాజెక్టుకు రూ.1,234.91 కోట్ల వ్యయంతో ఆమోదం తెలిపింది.
  • కేంద్ర గృహనిర్మాణ, పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (MoHUA): ఈ ప్రాజెక్టుకు నిధులు కేటాయించే నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ.
  • సెంట్రల్ పబ్లిక్ వర్క్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ (CPWD): టెండర్ ప్రక్రియ, నిర్మాణం మరియు పర్యవేక్షణ బాధ్యతలు తీసుకునే ఎగ్జిక్యూటింగ్ ఏజెన్సీ.

How It Works

1. కేంద్ర ప్రభుత్వం బడ్జెట్ సపోర్ట్ ద్వారా ఈ ప్రాజెక్టుకు 100% నిధులు సమకూరుస్తుంది (Account Head: 4216).
2. MoHUA పర్యవేక్షణలో CPWD ప్రాజెక్ట్ యొక్క టెండర్ డాక్యుమెంట్ల తయారీ మరియు ప్రీ-బిడ్ కార్యకలాపాలను ప్రారంభించింది.
3. అమరావతిలో కేటాయించిన 17 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో 31.30 లక్షల చదరపు అడుగుల బిల్ట్-అప్ ఏరియాతో పనులు ప్రారంభమవుతాయి.
4. నిర్మాణం పూర్తయిన తర్వాత, అమరావతిలో పనిచేస్తున్న కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు డైరెక్టరేట్ ఆఫ్ ఎస్టేట్స్ మార్గదర్శకాల ప్రకారం ఈ వసతి గృహాలు కేటాయించబడతాయి.

Why It Matters

ఈ ప్రాజెక్టు వలన స్థానిక ఆర్థిక వ్యవస్థ బలపడుతుంది. ఉద్యోగులకు కార్యాలయాలకు సమీపంలో నివాసం లభించడం వలన పాలనా సామర్థ్యం (administrative efficiency) పెరుగుతుంది. ప్రాజెక్టు నిర్మాణ దశలో ఏటా 7 లక్షల పనిదినాలు, ఆపరేషనల్ దశలో ఏటా 50,000 పనిదినాల ఉపాధి లభించడం ఆర్థికంగా చాలా సానుకూలాంశం. ఇది UPSC GS Paper 2 మరియు 3 (Governance & Infrastructure) దృక్పథంలో చాలా ముఖ్యం. ఇది సుస్థిరమైన (GRIHA 4-Star) నిర్మాణాలకు ఒక మంచి నమూనాగా ఉపయోగపడుతుంది.

Historical Background

📌 [BACKGROUND — verify independently]

  • స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన నాటి నుండి కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు వివిధ నగరాలలో GPRA క్వార్టర్లను నిర్మించడం ప్రారంభించారు.
  • 2014లో ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం తరువాత నూతన రాజధానిగా అమరావతి ఎంపికైంది.
  • నూతన నగరాల్లో కేంద్ర కార్యాలయాలు స్థాపించే కొలదీ ఉద్యోగుల వసతి అవసరం పెరిగింది. ఈ నేపథ్యంలో అమరావతిలో ఈ మొదటి GPRA ప్రాజెక్ట్ అవసరం ఏర్పడింది.

Previous Related Events

📌 [BACKGROUND — verify independently]

  • గతంలో న్యూఢిల్లీలో 7 పాత GPRA కాలనీల పునరాభివృద్ధి ప్రాజెక్టును కేంద్ర ప్రభుత్వం భారీ వ్యయంతో చేపట్టింది (2016-17).
  • చండీగఢ్, నయా రాయ్‌పూర్ వంటి కొత్త రాజధానులలో కూడా గతంలో ఇలాంటి కేంద్ర ప్రభుత్వ వసతుల నిర్మాణాలు జరిగాయి.
  • అమరావతిలో వివిధ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి CCEA ఇదివరకే పలు దఫాలుగా మద్దతు ప్రకటించింది.

Static GK Connection

  • GRIHA (Green Rating for Integrated Habitat Assessment): ఇది భారతదేశంలో జాతీయ గ్రీన్ బిల్డింగ్ రేటింగ్ వ్యవస్థ. అమరావతి GPRA ప్రాజెక్టు కనీసం GRIHA 4-స్టార్ రేటింగ్ సాధించేలా నిర్మిస్తున్నారు.
  • CPWD (సెంట్రల్ పబ్లిక్ వర్క్స్ డిపార్ట్‌మెంట్): 1854లో లార్డ్ డల్హౌసీ కాలంలో స్థాపించబడిన ఈ సంస్థ, కేంద్ర ప్రభుత్వ నిర్మాణాలను చేపడుతుంది.

India & World Comparison

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు వసతి కల్పించడం (Public Housing) పాలనా వ్యవస్థలో కీలక భాగం. సింగపూర్ దేశం అనుసరించే HDB (Housing & Development Board) మోడల్ ప్రభుత్వ హౌసింగ్‌లో ప్రపంచంలోనే అత్యుత్తమమైనదిగా గుర్తింపు పొందింది. భారతదేశంలో కేంద్ర స్థాయిలో అమలు చేస్తున్న GPRA వ్యవస్థ కూడా ఉద్యోగుల సంక్షేమం మరియు పాలనా సౌలభ్యం లక్ష్యంగా పనిచేస్తుంది.

Future Impact

  • ఈ ప్రాజెక్ట్ పూర్తయిన తర్వాత అమరావతికి కేంద్ర ప్రభుత్వ కార్యకలాపాల తరలింపు మరియు విస్తరణ వేగవంతం అవుతుంది.
  • పర్యావరణ అనుకూల (GRIHA 4-స్టార్) నిర్మాణాల వలన భవిష్యత్తులో స్థిరమైన పట్టణాభివృద్ధికి (Sustainable Urbanization) ఇది ఒక బెంచ్‌మార్క్ లా నిలుస్తుంది.
  • 1,504 కుటుంబాలు ఇక్కడ నివసించడం వల్ల స్థానికంగా రియల్ ఎస్టేట్, బ్యాంకింగ్ మరియు వ్యాపార సముదాయాలకు డిమాండ్ గణనీయంగా పెరుగుతుంది.

🔑 Key Points for Revision

  • ప్రాజెక్ట్: అమరావతిలో GPRA (General Pool Residential Accommodation).
  • ఆమోదం: ఆర్థిక వ్యవహారాల కేబినెట్ కమిటీ (CCEA), జూన్ 10, 2026.
  • రాష్ట్రం: ఆంధ్రప్రదేశ్ (ఇది ఏపీలో మొట్టమొదటి GPRA).
  • మొత్తం బడ్జెట్: రూ.1,234.91 కోట్లు (కేంద్ర ప్రభుత్వం భరిస్తుంది).
  • విస్తీర్ణం: 17 ఎకరాలు.
  • నివాస యూనిట్లు: 1,504 (మొత్తం 11 టవర్లలో).
  • పార్కింగ్ సామర్థ్యం: 1,972 ఈక్వివలెంట్ కార్ స్పేసెస్ (ECS).
  • గ్రీన్ బిల్డింగ్ రేటింగ్: కనీసం GRIHA 4-Star Rating.
  • కోడ్స్ కంప్లయన్స్: ECSBC 2024 మరియు ఎకో-నివాస్ సంహిత (ENS) 2024.
  • నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర గృహనిర్మాణ, పట్టణ వ్యవహారాల శాఖ (MoHUA).
  • నిర్మాణ సంస్థ: సెంట్రల్ పబ్లిక్ వర్క్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ (CPWD).
  • నిర్మాణ దశ ఉపాధి: ఏడాదికి సుమారు 7 లక్షల పని దినాలు.
  • ఆపరేషనల్ దశ ఉపాధి: ఏటా సుమారు 50,000 పని దినాలు.
  • ప్రత్యేక సదుపాయం: దివ్యాంగుల (Divyangjan) కోసం అవరోధాలు లేని (barrier-free) డిజైన్.
  • హెడ్ ఆఫ్ అకౌంట్: 4216 (క్యాపిటల్ అవుట్‌లే ఆన్ హౌసింగ్).

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: GRIHA (Green Rating for Integrated Habitat Assessment)

  • Definition: GRIHA అనేది పర్యావరణ అనుకూల భవనాల పనితీరును అంచనా వేసే భారతదేశ జాతీయ రేటింగ్ వ్యవస్థ.
  • Constitutional / Legal Basis: ఇది రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 48A (పర్యావరణ పరిరక్షణ) స్ఫూర్తితో మరియు పర్యావరణ పరిరక్షణ చట్టం, 1986 కి లోబడి పనిచేస్తుంది ⚠️ [SOURCE NEEDED].
  • Scientific / Economic Principle: వనరుల సమర్థవంతమైన వినియోగం, ఇంధన ఆదా, వ్యర్థాల నిర్వహణ మరియు కార్బన్ ఫుట్‌ప్రింట్ (Carbon footprint) తగ్గింపు.
  • How it connects to this event: అమరావతిలో నూతనంగా నిర్మిస్తున్న 1,504 GPRA యూనిట్లు కనీసం GRIHA 4-స్టార్ రేటింగ్ సాధించేలా డిజైన్ చేయబడ్డాయి.
  • Origin & History: దీనిని TERI (The Energy and Resources Institute) రూపొందించింది మరియు నవంబర్ 2007లో భారత ప్రభుత్వం జాతీయ రేటింగ్ సిస్టమ్‌గా గుర్తించింది ⚠️ [SOURCE NEEDED].
  • Key milestone 1: 2007లో కేంద్ర ప్రభుత్వ భవనాలన్నీ కనీసం 3-స్టార్ GRIHA రేటింగ్ కలిగి ఉండాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది ⚠️ [SOURCE NEEDED].
  • Key milestone 2: చిన్న భవనాల కొరకు SVAGRIHA (Small Versatile Affordable GRIHA) ని ప్రత్యేకంగా ప్రవేశపెట్టడం ⚠️ [SOURCE NEEDED].
  • Related Acts / Schemes / Treaties: ఎనర్జీ కన్జర్వేషన్ అండ్ సస్టైనబుల్ బిల్డింగ్ కోడ్ (ECSBC), ఎకో-నివాస్ సంహిత (ENS).
  • Nodal Ministry / Body: మినిస్ట్రీ ఆఫ్ న్యూ అండ్ రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ (MNRE) సలహాతో దేశవ్యాప్తంగా ప్రోత్సహించబడుతుంది ⚠️ [SOURCE NEEDED].
  • India-specific relevance: దేశంలో వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కోవడానికి మరియు 2070 నాటికి నికర సున్నా ఉద్గారాల (Net Zero Emissions) లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి ఈ పద్ధతి కీలకం.
  • Global comparison: ఇది అమెరికాకు చెందిన LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) రేటింగ్ వ్యవస్థకు భారతీయ ప్రత్యామ్నాయం.
  • Data point: అమరావతి GPRA ప్రాజెక్ట్ కనీసం 'GRIHA 4-Star' రేటింగ్ సాధించాలని స్పష్టంగా నిర్దేశించబడింది.
  • Common exam angle: ఈ రేటింగ్ వ్యవస్థను ఎవరు అభివృద్ధి చేశారు (TERI) మరియు దీనిలో ఏ ఏ ప్రమాణాలు (Energy, Water, Waste) చూస్తారు అనేవి పరీక్షల్లో అడుగుతారు.
  • Easy memory hook: "GRIHA: Green Rating for Indian Habitat Architecture" (సరిగ్గా గుర్తుంచుకోవడానికి).

❓ Practice MCQs

Q1. అమరావతిలో ఇటీవల ఆమోదించబడిన జనరల్ పూల్ రెసిడెన్షియల్ అకామడేషన్ (GPRA) ప్రాజెక్టు అంచనా వ్యయం ఎంత? [Easy]

A) రూ. 1,000 కోట్లు

B) రూ. 1,234.91 కోట్లు

C) రూ. 1,504 కోట్లు

D) రూ. 2,000 కోట్లు

Answer: B

Explanation: ప్రధాన మంత్రి అధ్యక్షతన కేబినెట్ ఆమోదించిన అమరావతి GPRA ప్రాజెక్టు అంచనా వ్యయం ఖచ్చితంగా రూ.1,234.91 కోట్లు.

Q2. అమరావతిలో GPRA ప్రాజెక్టు నిర్మాణాన్ని ఏ అధికారిక సంస్థ అమలు చేస్తుంది? [Easy]

A) నేషనల్ బిల్డింగ్స్ కన్‌స్ట్రక్షన్ కార్పొరేషన్ (NBCC)

B) ఆంధ్రప్రదేశ్ స్టేట్ హౌసింగ్ కార్పొరేషన్ (APSHC)

C) సెంట్రల్ పబ్లిక్ వర్క్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ (CPWD)

D) లార్సెన్ అండ్ టూబ్రో (L&T)

Answer: C

Explanation: కేంద్ర గృహనిర్మాణ, పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (MoHUA) పర్యవేక్షణ కింద CPWD (సెంట్రల్ పబ్లిక్ వర్క్స్ డిపార్ట్‌మెంట్) ఈ ప్రాజెక్టును అమలు చేస్తుంది.

Q3. అమరావతిలో నిర్మించబడుతున్న GPRA క్యాంపస్ పర్యావరణ అనుకూలత కోసం కనీసం ఏ రేటింగ్‌ను లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది? [Moderate]

A) GRIHA 3-Star Rating

B) GRIHA 4-Star Rating

C) GRIHA 5-Star Rating

D) LEED Platinum Rating

Answer: B

Explanation: ఈ ప్రాజెక్టును కనీసం GRIHA 4-స్టార్ రేటింగ్ సాధించేలా ఎనర్జీ కన్జర్వేషన్ అండ్ సస్టైనబుల్ బిల్డింగ్ కోడ్ (ECSBC) 2024 ప్రకారం నిర్మిస్తున్నారు.

Q4. అమరావతి GPRA ప్రాజెక్టు కింద మొత్తం ఎన్ని నివాస యూనిట్లను నిర్మించాలని ప్లాన్ చేశారు? [Moderate]

A) 1,000

B) 1,234

C) 1,504

D) 1,972

Answer: C

Explanation: ఈ ప్రాజెక్టు కింద 11 నివాస టవర్లలో (Type II నుండి Type VI వరకు) మొత్తం 1,504 నివాస యూనిట్లను నిర్మిస్తారు.

Q5. అమరావతి GPRA ప్రాజెక్ట్ నిర్మాణ దశలో సంవత్సరానికి ఎన్ని లక్షల పని దినాల ఉపాధిని సృష్టిస్తుందని అంచనా వేయబడింది? [Moderate]

A) 1.50 లక్షలు

B) 3.50 లక్షలు

C) 5.00 లక్షలు

D) 7.00 లక్షలు

Answer: D

Explanation: అధికారిక పత్రికా ప్రకటన అంచనాల ప్రకారం ఈ ప్రాజెక్ట్ నిర్మాణ దశలో ఏడాదికి 7.00 లక్షల పని దినాల ఉపాధిని కల్పిస్తుంది.

Q6. ఈ కింది ఏ కోడ్‌లకు అనుగుణంగా అమరావతి GPRA క్యాంపస్ రూపకల్పన చేయబడుతోంది? [Tricky]

A) కేవలం ఎకో-నివాస్ సంహిత (ENS) 2024

B) కేవలం ఎనర్జీ కన్జర్వేషన్ అండ్ సస్టైనబుల్ బిల్డింగ్ కోడ్ (ECSBC) 2024

C) పైన పేర్కొన్న రెండూ (ECSBC 2024 మరియు ENS 2024)

D) నేషనల్ బిల్డింగ్ కోడ్ (NBC) 2016 మాత్రమే

Answer: C

Explanation: ఈ ప్రాజెక్టును పర్యావరణ అనుకూల ప్రమాణాలైన ECSBC 2024 మరియు ఎకో-నివాస్ సంహిత (ENS) 2024 రెండింటికి అనుగుణంగా పూర్తిస్థాయిలో డిజైన్ చేస్తున్నారు.

Q7. అమరావతి GPRA ప్రాజెక్ట్ గురించి ఈ కింది వాటిలో సరైన వాక్యం ఏది? [Tricky]

A) ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మూడవ GPRA ప్రాజెక్ట్.

B) ఇది టైప్ II నుండి టైప్ VI వరకు వివిధ కేటగిరీల క్వార్టర్లను కలిగి ఉంటుంది.

C) దీన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వం 50:50 నిష్పత్తిలో నిధులు సమకూరుస్తాయి.

D) దీనికి బేస్‌మెంట్ పార్కింగ్ సదుపాయం కల్పించడం లేదు.

Answer: B

Explanation: ప్రాజెక్టులో టైప్ II నుండి టైప్ VI వరకు 1,504 నివాస యూనిట్లు నిర్మిస్తున్నారు. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మొట్టమొదటి ప్రాజెక్ట్ మరియు దీని వ్యయాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం (100%) పూర్తిగా భరిస్తుంది. బేస్‌మెంట్ పార్కింగ్ సదుపాయం కూడా కలదు.

Q8. ఈ ప్రాజెక్టులోని బేస్‌మెంట్ పార్కింగ్ సదుపాయం ఎంత సామర్థ్యం (Equivalent Car Spaces - ECS) కలిగి ఉంది? [Tricky]

A) 1,234 ECS

B) 1,504 ECS

C) 1,972 ECS

D) 2,500 ECS

Answer: C

Explanation: ఈ ప్రాజెక్ట్ 1,972 ఈక్వివలెంట్ కార్ స్పేసెస్ (ECS) సామర్థ్యంతో బేస్‌మెంట్ పార్కింగ్ సదుపాయాన్ని అందిస్తుంది.

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

కేంద్ర ప్రభుత్వ ఏజెన్సీ అయిన 'సెంట్రల్ పబ్లిక్ వర్క్స్ డిపార్ట్‌మెంట్ (CPWD)' ఏ కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో పనిచేస్తుంది?

A) మినిస్ట్రీ ఆఫ్ రోడ్ ట్రాన్స్‌పోర్ట్ అండ్ హైవేస్

B) మినిస్ట్రీ ఆఫ్ రూరల్ డెవలప్‌మెంట్

C) మినిస్ట్రీ ఆఫ్ హౌసింగ్ అండ్ అర్బన్ అఫైర్స్

D) మినిస్ట్రీ ఆఫ్ హోమ్ అఫైర్స్

Answer: C

Explanation: CPWD అనేది మినిస్ట్రీ ఆఫ్ హౌసింగ్ అండ్ అర్బన్ అఫైర్స్ (MoHUA) ఆధ్వర్యంలో పనిచేసే ప్రధాన ప్రభుత్వ నిర్మాణ సంస్థ.

PYQ 2:

అమరావతిలోని నూతన జనరల్ పూల్ రెసిడెన్షియల్ అకామడేషన్ (GPRA) ప్రాజెక్టుకు సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:

1. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో మొట్టమొదటి GPRA ప్రాజెక్ట్.
2. ఈ ప్రాజెక్టు అంచనా వ్యయాన్ని ప్రపంచ బ్యాంకు పాక్షికంగా సమకూరుస్తోంది.
3. ఈ ప్రాజెక్ట్ కనీసం GRIHA 4-స్టార్ రేటింగ్ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా నిర్మించబడుతుంది.

పై వాక్యాలలో సరైనవి ఏవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 1 మరియు 3 మాత్రమే

C) 2 మరియు 3 మాత్రమే

D) 1, 2 మరియు 3

Answer: B

Explanation: వాక్యం 1 మరియు 3 సరైనవి. వాక్యం 2 తప్పు, ఎందుకంటే దీని అంచనా వ్యయం రూ.1,234.91 కోట్లను పూర్తిగా కేంద్ర ప్రభుత్వమే బడ్జెట్ ద్వారా (4216 హెడ్ ఆఫ్ అకౌంట్ కింద) భరిస్తోంది.

PYQ 3:

కింది వాటిని జతపరచండి:

1. ప్రాజెక్టు మొత్తం ఖర్చు
2. మొత్తం నివాస యూనిట్ల సంఖ్య
3. నిర్మాణ దశలో వార్షిక ఉపాధి (పని దినాలలో)
4. బేస్‌మెంట్ పార్కింగ్ సామర్థ్యం (ECS)

a. 1,504
b. 1,972
c. 7.00 లక్షలు
d. రూ. 1,234.91 కోట్లు

సరైన జత ఏది?

A) 1-d, 2-a, 3-c, 4-b

B) 1-a, 2-b, 3-c, 4-d

C) 1-d, 2-c, 3-a, 4-b

D) 1-c, 2-d, 3-a, 4-b

Answer: A

Explanation: అధికారిక సమాచారం ప్రకారం: ప్రాజెక్ట్ వ్యయం రూ. 1,234.91 కోట్లు, 1,504 నివాస యూనిట్లు, ఏటా 7 లక్షల పని దినాల ఉపాధి, మరియు 1,972 ECS పార్కింగ్ సామర్థ్యం.

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల కోసం అమరావతిలో చేపడుతున్న జనరల్ పూల్ రెసిడెన్షియల్ అకామడేషన్ (GPRA) ప్రాజెక్ట్ ప్రాముఖ్యతను వివరించండి.

Answer: నూతన రాజధాని అమరావతిలో కేంద్ర ప్రభుత్వ కార్యకలాపాలను సులభతరం చేయడంలో భాగంగా, రూ.1,234.91 కోట్లతో కేంద్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్రంలో మొట్టమొదటి జనరల్ పూల్ రెసిడెన్షియల్ అకామడేషన్ (GPRA) ప్రాజెక్టును ఆమోదించింది. ఇది పాలనాపరంగా మరియు మౌలిక సదుపాయాల కల్పనలో అత్యంత ప్రాముఖ్యత సంతరించుకుంది.

పాలనాపరంగా చూస్తే, ఉద్యోగులకు కార్యాలయాల సమీపంలో తగిన నివాస వసతి కల్పించడం ద్వారా వారి ప్రయాణ సమయం ఆదా అవుతుంది. తద్వారా వారు విధులు సక్రమంగా, వేగంగా నిర్వర్తించేందుకు వీలవుతుంది. ఈ ప్రాజెక్టు కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల ఆర్థిక భారాన్ని తగ్గించడమే కాకుండా వారి పనితీరును మరియు మనోస్థైర్యాన్ని పెంపొందిస్తుంది.

మౌలిక సదుపాయాల పరంగా, 17 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో 1,504 నివాస యూనిట్లను కనీసం GRIHA 4-స్టార్ రేటింగ్ గ్రీన్ బిల్డింగ్ ప్రమాణాలతో (ECSBC 2024 ప్రకారం) నిర్మిస్తున్నారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ నిర్మాణ దశలో ఏటా సుమారు 7 లక్షల పని దినాల ఉపాధిని సృష్టించడం ద్వారా స్థానిక ఆర్థిక వ్యవస్థను కూడా బలోపేతం చేస్తుంది. అమరావతి కేంద్రంగా సుస్థిర పట్టణాభివృద్ధి దిశగా ఇది ఒక కీలక ముందడుగు.

Question 2 (250 words): నగరాలలో నిరంతర పట్టణీకరణ దృష్ట్యా పర్యావరణ అనుకూల భవనాల (Green Buildings) ఆవశ్యకతను విశ్లేషించండి. అమరావతిలోని నూతన GPRA ప్రాజెక్ట్ ఈ లక్ష్యాలకు ఏ విధంగా అనుగుణంగా ఉందో చర్చించండి.

Answer: వేగంగా పెరుగుతున్న పట్టణీకరణ కారణంగా నగరాల్లో వనరుల వినియోగం, వ్యర్థాల ఉత్పత్తి, మరియు ఇంధన డిమాండ్ తీవ్ర స్థాయిలో పెరిగాయి. ఈ సవాళ్లను అధిగమించి, సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలను సాధించడానికి పర్యావరణ అనుకూల భవనాల (Green Buildings) నిర్మాణం అత్యంత ఆవశ్యకం. ఇంధన సామర్థ్యం, నీటి సంరక్షణ, సహజ కాంతి వినియోగం మరియు పర్యావరణ హితమైన నిర్మాణ సామగ్రి ద్వారా కార్బన్ ఉద్గారాలను తగ్గించడంలో ఇవి కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.

ఈ నేపథ్యంలో, కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అమరావతిలో సుమారు రూ. 1,234.91 కోట్లతో ఆమోదించిన జనరల్ పూల్ రెసిడెన్షియల్ అకామడేషన్ (GPRA) ప్రాజెక్ట్ గ్రీన్ బిల్డింగ్ లక్ష్యాలకు ఉత్తమ ఉదాహరణగా నిలుస్తుంది. ఇది కేవలం 1,504 నివాస యూనిట్లు గల గృహనిర్మాణ ప్రాజెక్ట్ మాత్రమే కాకుండా, పర్యావరణ పరిరక్షణను అత్యున్నత ప్రమాణాలతో పాటిస్తుంది. ఈ ప్రాజెక్ట్ కనీసం GRIHA 4-స్టార్ (Green Rating for Integrated Habitat Assessment) రేటింగ్ సాధించే విధంగా తీర్చిదిద్దబడుతోంది. అలాగే ఎనర్జీ కన్జర్వేషన్ అండ్ సస్టైనబుల్ బిల్డింగ్ కోడ్ (ECSBC) 2024 మరియు ఎకో-నివాస్ సంహిత (ENS) 2024 లోని నిబంధనలను ఖచ్చితంగా పాటిస్తూ డిజైన్ చేయబడింది. దీని వల్ల విద్యుత్ వినియోగం గణనీయంగా తగ్గడమే కాకుండా, స్థిరమైన నివాస వాతావరణం ఏర్పడుతుంది.

ఆర్థికంగా ఈ ప్రాజెక్ట్ నిర్మాణం ద్వారా ఏటా 7 లక్షల పనిదినాల ఉపాధి కలుగుతుంది. ప్రభుత్వ ప్రాజెక్టులు ఇటువంటి పర్యావరణ అనుకూల ప్రమాణాలను ఆదర్శంగా తీసుకోవడం ద్వారా ప్రైవేట్ రంగం కూడా ఇదే బాటలో నడిచేందుకు ప్రోత్సాహం లభిస్తుంది. అంతిమంగా, అమరావతి GPRA ప్రాజెక్ట్ ఆధునిక మౌలిక సదుపాయాలతో పాటు పర్యావరణ స్థిరత్వానికి కూడా ప్రాధాన్యతనిచ్చి నవభారత నిర్మాణానికి ఒక రోల్ మోడల్‌గా నిలుస్తుంది.

⚠️ Examiner Trap

  • Trap 1: Students often confuse ప్రాజెక్ట్ నిధుల సమీకరణ విషయంలో. The correct fact is దీని వ్యయం రూ.1,234.91 కోట్లు పూర్తిగా కేంద్ర ప్రభుత్వమే తన బడ్జెట్ ద్వారా సమకూరుస్తుంది, ఇందులో రాష్ట్ర ప్రభుత్వ వాటా లేదు.
  • Trap 2: A common wrong assumption is ఇది ఆ రాష్ట్రంలో రెండవ లేదా మూడవ GPRA ప్రాజెక్ట్ అని భావించడం. The reality is ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోనే మరియు అమరావతి నగరంలో మొట్టమొదటి GPRA ప్రాజెక్ట్.
  • Trap 3: Many students miss ఈ ప్రాజెక్టులోని పర్యావరణ ప్రమాణాల రేటింగ్ (GRIHA rating) స్థాయి గురించి అడిగినప్పుడు. Always remember ఇది కచ్చితంగా కనీసం GRIHA 4-Star రేటింగ్ ప్రమాణాలతో నిర్మించబడుతుంది (3-Star లేదా 5-Star కాదు).

🧭 Exam Tip

  • Prelims: ప్రాజెక్ట్ అంచనా వ్యయం (రూ. 1,234.91 కోట్లు), యూనిట్ల సంఖ్య (1,504), మరియు గ్రీన్ రేటింగ్ (GRIHA 4-Star) పైన నేరుగా ఆబ్జెక్టివ్ ప్రశ్నలు రావచ్చు.
  • Mains: GS Paper-3 లో సుస్థిర పట్టణాభివృద్ధి (Sustainable Urbanization) గురించి రాసేటప్పుడు ప్రభుత్వ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ప్రాజెక్టులకు ఈ GPRA ప్రాజెక్టును ఒక కేస్ స్టడీగా ఉదహరించవచ్చు.
  • Interview: నూతన రాజధానుల్లో మౌలిక సదుపాయాల కల్పన మరియు ఉద్యోగుల వసతి పాలనా వ్యవస్థ సామర్థ్యాన్ని ఎలా పెంచుతుందనే కోణంలో ఇంటర్వ్యూ బోర్డు విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్నలు అడగవచ్చు.
  • High-Probability Prediction: రాబోయే APPSC లేదా UPSC ప్రిలిమ్స్‌లో ఈ భవనాలకు వర్తించే ఎనర్జీ కోడ్స్ (ECSBC 2024 లేదా ENS 2024) పైన ప్రశ్న వచ్చే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంది.