పాత ఉపాధి హామీ చట్టం (MGNREGA) స్థానంలో కొత్తగా రూపొందించిన VB-G-RAM-G (Viksit Bharat-Guarantee for Rozgar and Ajeevika Mission - Gramin) పథకాన్ని జూలై 1, 2026 నుండి అమలు చేయడానికి వీలుగా తెలంగాణ రాష్ట్రానికి తన 60% వాటా కింద ₹3,825.31 కోట్లను కేంద్ర ప్రభుత్వం జూన్ 12, 2026న మంజూరు చేసింది. ఈ నూతన పథకం కుటుంబానికి 125 రోజుల ఉపాధి కల్పిస్తుంది. అలాగే వ్యవసాయ సీజన్లో పనులకు ఇబ్బంది లేకుండా 60 రోజుల 'వ్యవసాయ సెలవు' విధానాన్ని కూడా ప్రవేశపెట్టింది. రాబోయే TSPSC మరియు ఇతర పోటీ పరీక్షలకు ఈ నూతన పాలసీ మార్పు ఎంతో కీలకం.
తెలంగాణలో కొత్తగా తీసుకొచ్చిన వికసిత్ భారత్-గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్గార్ అండ్ ఆజీవికా మిషన్ - గ్రామీణ (VB-G-RAM-G) పథకం అమలు కోసం కేంద్రం తన వాటాగా ₹3,825.31 కోట్లను మంజూరు చేసింది. ఈ నిధులతో రాష్ట్రంలో ఉపాధి పనులను పర్యవేక్షిస్తారు. అయితే, ఈ పథకం అమలుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అధికారిక నోటిఫికేషన్ విడుదల చేసి తన 40% వాటాను కేటాయించాల్సి ఉంటుంది.
కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ మరియు కేంద్ర బొగ్గు గనుల శాఖ మంత్రి జి. కిషన్ రెడ్డి జరిపిన సమావేశం అనంతరం న్యూఢిల్లీలో జూన్ 12, 2026 న ఈ నిధుల మంజూరు ప్రకటన వెలువడింది. జూలై 1, 2026 నుండి తెలంగాణతో సహా దేశవ్యాప్తంగా ఈ పథకం అధికారికంగా ప్రారంభం కానుంది.
పోటీ పరీక్షల కోణంలో ఈ పథకం (GS Paper 2 - వలసలు, పాలన, పేదరిక నిర్మూలన, welfare schemes) చాలా ముఖ్యం. ఇది రాజ్యాంగం కల్పించిన పని హక్కును (Article 41) మరింత బలోపేతం చేస్తూ 100 రోజుల నుండి 125 రోజులకు పని దినాలను పెంచింది. అదే సమయంలో, రైతుల శ్రమశక్తి అవసరాలను తీర్చేందుకు '60-రోజుల అగ్రికల్చర్ హాలిడే' ద్వారా సమతుల్యత సాధిస్తుంది. స్థానిక ఆస్తుల సృష్టితో పాటు, గ్రామీణ కొనుగోలు శక్తిని పెంపొందించడం ద్వారా ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఉత్తేజాన్ని ఇస్తుంది.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా గ్రామీణ పేదరిక నిర్మూలన మరియు ఉపాధి హామీ కల్పనలో భారతదేశం యొక్క ఉపాధి చట్టాలు అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందాయి. గతంలో MGNREGA ప్రపంచ బ్యాంకుచే "అద్భుతమైన సామాజిక భద్రతా వలయం" (Stellar example of rural development) గా ప్రశంసించబడింది. నూతనంగా ప్రవేశపెట్టిన VB-G-RAM-G లోని '60 రోజుల అగ్రికల్చర్ హాలిడే' అనేది అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు ఒక ఆదర్శ నమూనాగా నిలుస్తుంది, ఇది వ్యవసాయం మరియు గ్రామీణ ఉపాధి మధ్య ఉన్న సంఘర్షణను తొలగిస్తుంది.
Core Concept: VB-G-RAM-G (వికసిత్ భారత్ - గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్గార్ అండ్ ఆజీవికా మిషన్ - గ్రామీణ) చట్టం
Q1. దేశంలో ఇటీవల అమలులోకి రానున్న VB-G-RAM-G పథకం గ్రామీణ కుటుంబాలకు ఒక ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఎన్ని పని దినాలను హామీ ఇస్తుంది? [Easy]
A) 100 రోజులు
B) 125 రోజులు
C) 150 రోజులు
D) 200 రోజులు
Answer: B
Explanation: కొత్తగా వచ్చిన VB-G-RAM-G పథకం పాత చట్టంలోని 100 రోజుల పని దినాలను 125 రోజులకు పెంచింది.
Q2. ఏ పథకం స్థానంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం నూతనంగా వికసిత్ భారత్-గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్గార్ అండ్ ఆజీవికా మిషన్ - గ్రామీణ (VB-G-RAM-G) ను తీసుకువచ్చింది? [Easy]
A) ప్రధాన మంత్రి ఆవాస్ యోజన (PMAY)
B) దీనదయాళ్ ఉపాధ్యాయ గ్రామీణ కౌసల్య యోజన (DDU-GKY)
C) జాతీయ గ్రామీణ జీవనోపాధి మిషన్ (NRLM)
D) మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం (MGNREGA)
Answer: D
Explanation: 2005లో రూపొందించిన MGNREGA చట్టాన్ని రద్దు చేసి ఆ స్థానంలో VB-G-RAM-G చట్టాన్ని తీసుకువచ్చారు.
Q3. నూతన VB-G-RAM-G పథకం అమలుకు సంబంధించి కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల నిధుల పంపిణీ (సాధారణ రాష్ట్రాలకు) ఏ నిష్పత్తిలో ఉంటుంది? [Moderate]
A) 50:50
B) 60:40
C) 75:25
D) 90:10
Answer: B
Explanation: ఈ పథకంలో సాధారణ రాష్ట్రాలకు సంబంధించి ఖర్చును కేంద్రం 60 శాతం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 40 శాతం భరిస్తాయి.
Q4. VB-G-RAM-G పథకంలో వ్యవసాయ పనులకు (నాట్లు, కోతలు) అనుగుణంగా ఎన్ని రోజుల పాటు 'వ్యవసాయ సెలవు కాలాన్ని (Agricultural holiday)' ముందుగానే ప్రకటించే నిబంధన ఉంది? [Moderate]
A) 30 రోజులు
B) 45 రోజులు
C) 60 రోజులు
D) 90 రోజులు
Answer: C
Explanation: గ్రామీణ ఉపాధి పనుల వల్ల వ్యవసాయానికి కార్మికుల కొరత రాకుండా ఉండేందుకు చట్టబద్ధంగా 60 రోజుల వ్యవసాయ సెలవును అమలుచేస్తారు.
Q5. VB-G-RAM-G కింద ఉపాధి కార్మికులకు గరిష్టంగా ఎన్ని రోజులలోపు వేతనాలు చెల్లించాలి? లేకుంటే జాప్య పరిహారం (delay compensation) చెల్లించాల్సి ఉంటుంది? [Moderate]
A) 7 రోజులు
B) 15 రోజులు
C) 21 రోజులు
D) 30 రోజులు
Answer: B
Explanation: పని పూర్తయిన తర్వాత గరిష్టంగా 15 రోజుల్లోపు వేతనాలు చెల్లించాలి, లేదంటే 0.5% వడ్డీతో పరిహారం చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.
Q6. ఏ రాజ్యాంగ అధికరణ (Article) స్ఫూర్తితో కేంద్ర ప్రభుత్వం దేశంలో 'పని చేసే హక్కు' (Right to work) కల్పించేలా VB-G-RAM-G చట్టాన్ని అమలు చేస్తోంది? [Tricky]
A) ఆర్టికల్ 39
B) ఆర్టికల్ 41
C) ఆర్టికల్ 43
D) ఆర్టికల్ 45
Answer: B
Explanation: ఆదేశిక సూత్రాల్లోని ఆర్టికల్ 41 ప్రకారం ప్రభుత్వం నిరుద్యోగులకు పని కల్పించే బాధ్యతను తీసుకోవాలి.
Q7. ఒకవేళ గ్రామీణ కార్మికుడు పని అడిగిన ఎన్ని రోజులలోపు ప్రభుత్వం పని కల్పించకపోతే నిరుద్యోగ భృతి (Unemployment allowance) చెల్లించాలి? [Tricky]
A) 10 రోజులు
B) 15 రోజులు
C) 20 రోజులు
D) 30 రోజులు
Answer: B
Explanation: పని అడిగిన 15 రోజుల్లోగా గ్రామ పంచాయతీ పని కల్పించని పక్షంలో నిరుద్యోగ భృతి చెల్లించవలసిన బాధ్యత రాష్ట్ర ప్రభుత్వానిదే.
Q8. తెలంగాణ రాష్ట్రంలో VB-G-RAM-G పథకాన్ని అమలు చేయడం గురించి క్రింది వాటిలో సరికానిది ఏది? [Tricky]
A) ఈ పథకం కింద తెలంగాణకు 8.5 కోట్ల పని దినాలను కేంద్రం మంజూరు చేసింది.
B) 60 రోజుల అగ్రికల్చర్ హాలిడే నిబంధనను స్థానిక రైతులను సంప్రదించి అమలు చేస్తారు.
C) తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఈ పథకానికి 100% నిధులను కేటాయించాలి.
D) ఈ పథకం కింద e-KYC మరియు ఫేస్ రికగ్నిషన్ ద్వారా మస్టర్ రోల్స్ నిర్వహిస్తారు.
Answer: C
Explanation: కేంద్రం 60 శాతం నిధులను ఇస్తుంది, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తన వాటాగా కేవలం 40 శాతం మాత్రమే భరించాలి, 100% కాదు.
PYQ 1:
నూతనంగా ఆమోదించబడిన VB-G-RAM-G (వికసిత్ భారత్-గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్గార్ అండ్ ఆజీవికా మిషన్) ఏ మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో పని చేస్తుంది?
A) వ్యవసాయ మరియు రైతుల సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ
B) గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ
C) పంచాయతీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ
D) సామాజిక న్యాయం మరియు సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖ
Answer: B
Explanation: దేశవ్యాప్తంగా గ్రామీణ ఉపాధి పనులను మరియు ఈ కొత్త చట్టాన్ని కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ పర్యవేక్షిస్తుంది.
PYQ 2:
VB-G-RAM-G చట్టం, 2025 కి సంబంధించి క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
1. ఇది పాత MGNREGA చట్టాన్ని భర్తీ చేస్తూ ఉపాధి దినాలను 125 రోజులకు పెంచింది.
2. ఈ పథకంలో వ్యవసాయ పనులకు అంతరాయం లేకుండా 60 రోజుల వ్యవసాయ సెలవు (Agricultural holiday) ఇవ్వబడుతుంది.
3. కేంద్ర రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య ఈ పథకం నిధుల వాటా 60:40 గా ఉంటుంది.
పైన ఇచ్చిన వాక్యాలలో ఏది/ఏవి సరైనది/సరైనవి?
A) 1 మరియు 2 మాత్రమే
B) 2 మరియు 3 మాత్రమే
C) 1 మరియు 3 మాత్రమే
D) పైవన్నీ
Answer: D
Explanation: పై మూడు వాక్యాలు ఖచ్చితమైనవి. ఈ చట్టం 125 రోజుల పనిని, 60 రోజుల హాలిడేను ఇస్తూ 60:40 నిష్పత్తిలో నిధులను పంచుకుంటుంది.
PYQ 3:
ప్రతిపాదన (Assertion - A): నూతన VB-G-RAM-G చట్టంలో వ్యవసాయ పనుల సమయంలో 60 రోజుల వ్యవసాయ సెలవు (Agricultural holiday) ను తప్పనిసరి చేశారు.
కారణం (Reason - R): ఉపాధి హామీ పనుల వలన వ్యవసాయ సీజన్లో రైతులకు కార్మికుల కొరత తీవ్రమవుతోందన్న ఆందోళనలను పరిష్కరించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
A) A మరియు R రెండూ సరైనవి, A కి R సరైన వివరణ.
B) A మరియు R రెండూ సరైనవి, కానీ A కి R సరైన వివరణ కాదు.
C) A సరైనది కానీ R తప్పు.
D) A తప్పు కానీ R సరైనది.
Answer: A
Explanation: వ్యవసాయ నాట్లు మరియు కోతల సమయంలో కార్మికులు ఉపాధి పనులకు వెళ్లకుండా, వ్యవసాయం చేయడానికి వీలుగా ఈ 60 రోజుల సెలవును కేంద్రం ప్రవేశపెట్టింది. కాబట్టి R సరైన వివరణ.
Question 1 (150 words): భారతదేశ గ్రామీణాభివృద్ధిలో నూతనంగా తీసుకువచ్చిన VB-G-RAM-G చట్టం పాత MGNREGA తో పోలిస్తే ఏ విధంగా మెరుగైనది? ముఖ్యమైన మార్పులను విశ్లేషించండి.
పాత MGNREGA తో పోలిస్తే, డిసెంబర్ 2025లో ఆమోదించబడిన నూతన VB-G-RAM-G చట్టం గ్రామీణ జీవనోపాధి కల్పనలో అధునాతన మార్పులు తీసుకువచ్చింది. ఇది గ్రామీణ కుటుంబాలకు కల్పించే హామీ పని దినాలను 100 రోజుల నుండి 125 రోజులకు పెంచడం ద్వారా పేదరిక నిర్మూలనకు మరింత అండగా నిలుస్తుంది.
పాలనా పరంగా, వేతన చెల్లింపులు గరిష్టంగా 15 రోజుల్లో జరగాలని, జాప్యం జరిగితే 0.5% వడ్డీతో పరిహారం చెల్లించాలనే కఠిన నిబంధనలు దీనికి జవాబుదారీతనాన్ని తెచ్చాయి. e-KYC, ఫేస్ రికగ్నిషన్ వంటి సాంకేతికతల వాడకంతో పారదర్శకత పెరుగుతుంది. వ్యవసాయ రంగానికి అతిపెద్ద ఊరటనిస్తూ, ఉపాధి పనులు మరియు వ్యవసాయ పనుల మధ్య ఉన్న వైరుద్యాన్ని తగ్గించడానికి 60 రోజుల 'అగ్రికల్చర్ హాలిడే' విధానం తీసుకురావడం అత్యంత కీలకమైన సానుకూల మార్పు. ఇది కేవలం ఉపాధి కల్పనగానే కాకుండా, 'వికసిత్ భారత్ 2047' లక్ష్యానికి అనుగుణంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మన్నికైన ఆస్తుల (Durable assets) సృష్టికి బాటలు వేస్తుంది.
Question 2 (250 words): "ఉపాధి హామీ చట్టాలు కేవలం గ్రామీణ పేదరిక నిర్మూలనకు మాత్రమే కాకుండా వ్యవసాయ మరియు స్థానిక ఆర్థిక వ్యవస్థల వృద్ధికి తోడ్పడాలి." నూతన VB-G-RAM-G చట్టం ఈ సమతుల్యతను ఎలా సాధిస్తుందో తెలంగాణ రాష్ట్ర ఉదాహరణతో చర్చించండి.
గ్రామీణ పేదరిక నిర్మూలన కోసం 2005లో ప్రారంభమైన MGNREGA ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందినప్పటికీ, ఇది వ్యవసాయ రంగానికి లేబర్ కొరతను సృష్టిస్తోందన్న విమర్శలు మూటగట్టుకుంది. ఈ లోపాన్ని సవరిస్తూ, గ్రామీణ ఉపాధి, వ్యవసాయ వృద్ధి మరియు స్థానిక మౌలిక సదుపాయాల కల్పన మధ్య సమతుల్యత సాధించే లక్ష్యంతో నూతన VB-G-RAM-G (వికసిత్ భారత్-గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్గార్ అండ్ ఆజీవికా మిషన్ - గ్రామీణ) చట్టం తీసుకురాబడింది.
సామాజిక మరియు ఆర్థిక కోణంలో పరిశీలిస్తే, ఇది హామీ ఇచ్చే పని దినాలను 125 రోజులకు పెంచడం గ్రామీణ పేదలకు మరింత ఆదాయ భద్రతను ఇస్తుంది. తెలంగాణ వంటి రాష్ట్రాల్లో జూలై 1, 2026 నుంచి అమలు కానున్న ఈ పథకం కోసం కేంద్రం ₹3,825.31 కోట్ల నిధులను మంజూరు చేసింది. ఈ పథకంలోని అత్యుత్తమ విధానం ఏంటంటే "60 రోజుల అగ్రికల్చర్ హాలిడే". పంటలు నాటే మరియు కోతలు కోసే కీలక సమయాల్లో ఉపాధి పనులను నిలిపివేయడం ద్వారా రైతులు కార్మికుల కొరతను ఎదుర్కోరు, తద్వారా వ్యవసాయ ఉత్పాదకత దెబ్బతినకుండా ఉంటుంది.
అంతేకాకుండా, నూతన చట్టం నిధుల పంపిణీలో మార్పులు తెచ్చింది. కేంద్ర మరియు రాష్ట్రాలు 60:40 నిష్పత్తిలో నిధులు భరించాల్సి ఉంటుంది. డిజిటల్ హాజరు మరియు e-KYC వల్ల పారదర్శకత పెరిగి అవినీతి తగ్గుతుంది. ముగింపుగా, కేవలం గొయ్యిలు తవ్వడం లాంటి సాధారణ పనులకే పరిమితం కాకుండా, చెక్ డ్యామ్లు, ఇరిగేషన్ వ్యవస్థలు లాంటి స్థిరమైన, మన్నికైన ఆస్తుల సృష్టి ద్వారా పల్లెలను స్వయంసమృద్ధిగా తీర్చిదిద్దడానికి మరియు 'వికసిత్ భారత్ 2047' దృక్పథాన్ని నెరవేర్చడానికి ఈ చట్టం ఒక శక్తివంతమైన సాధనంగా పనిచేస్తుంది.
Here is a detailed analysis of the VB-G-RAM-G Bill, its provisions, and significance: In-Depth: VB - G RAM G BILL–Provisions & Significance | 21 December, 2025. This video provides comprehensive coverage of the new scheme, which is highly relevant for your competitive exam preparation.