జూన్ 13 నుంచి 18, 2026 వరకు ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ఫ్రాన్స్, స్లోవేకియా దేశాల్లో పర్యటించనున్నారు. ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడితో కలిసి నీస్ నగరంలో 'భారత్ ఇన్నోవేట్స్' (Bharat Innovates) ను ఆయన ప్రారంభించనున్నారు. విశేషమేమిటంటే, 1993లో స్లోవేకియా స్వాతంత్ర్యం పొందిన తర్వాత ఆ దేశాన్ని సందర్శిస్తున్న మొట్టమొదటి భారత ప్రధానిగా మోదీ చరిత్ర సృష్టించనున్నారు. ఫ్రాన్స్లోని ఎవియన్లో జరిగే జి7 (G7) శిఖరాగ్ర సదస్సులో ఆయన వరుసగా 8వ సారి పాల్గొననున్నారు. ఈ పర్యటన ఐరోపా సమాఖ్యతో (EU) భారతదేశ వ్యూహాత్మక బంధాలను బలోపేతం చేయడంతో పాటు గ్లోబల్ సౌత్ గొంతుకగా భారత్ స్థానాన్ని సుస్థిరం చేయనుంది.
భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ యూరప్ తో ద్విపాక్షిక, బహుపాక్షిక సంబంధాల బలోపేతానికి జూన్ 13-18, 2026 తేదీల్లో ఫ్రాన్స్, స్లోవేకియా దేశాల్లో పర్యటిస్తున్నారు. సాంకేతిక ఆవిష్కరణలు, స్వేచ్ఛా వాణిజ్యం, మరియు అంతర్జాతీయ భౌగోళిక రాజకీయాల్లో వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని పెంపొందించడం ఈ పర్యటన ప్రధాన ఉద్దేశం.
ఈ పర్యటన యూపీఎస్సీ (UPSC) మెయిన్స్ పేపర్-2 (అంతర్జాతీయ సంబంధాలు) కి నేరుగా సంబంధించినది. ఫ్రాన్స్ భారతదేశానికి నమ్మకమైన వ్యూహాత్మక భాగస్వామి (రక్షణ, అంతరిక్షం). స్లోవేకియా పర్యటన వల్ల ఐరోపా సమాఖ్యతో (EU) నిలిచిపోయిన 'స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం' (FTA) చర్చలకు పునరుజ్జీవం లభించే అవకాశం ఉంది. జి7 లాంటి అగ్రరాజ్యాల వేదికపై భారత్ వరుసగా 8వ సారి ఆహ్వానించబడటం దాని పెరుగుతున్న ప్రపంచ స్థాయి (Global Profile) ని సూచిస్తుంది.
అభివృద్ధి చెందిన దేశాల కూటమి అయిన జి7 కు భారత్ ఏటా ఆహ్వానించబడటం, గ్లోబల్ నార్త్ (సంపన్న దేశాలు) మరియు గ్లోబల్ సౌత్ (అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు) ల మధ్య భారత్ ఒక వారధి (Bridge) గా పనిచేస్తోందని రుజువు చేస్తోంది. వివాటెక్ లాంటి సదస్సులలో అతిపెద్ద పెవిలియన్ను ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా యూరప్ సాంకేతిక ఆవిష్కరణలతో భారత్ పోటీపడుతోంది.
ఈ పర్యటన ఫలితంగా రాబోయే రోజుల్లో ఇండియా-ఈయూ స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం కుదిరే అవకాశాలు మెండుగా ఉన్నాయి. భారతీయ స్టార్టప్లకు ఐరోపా మార్కెట్ల యాక్సెస్ సులభతరం అవుతుంది. అంతర్జాతీయ వేదికలపై భారతదేశ విధానపరమైన స్వయంప్రతిపత్తి (Strategic Autonomy) మరింత విస్తరిస్తుంది.
Core Concept: గ్రూప్ ఆఫ్ సెవెన్ (G7) మరియు గ్లోబల్ సౌత్
Q1. నరేంద్ర మోదీ స్లోవేకియా పర్యటనకు సంబంధించి ఈ క్రింది వాటిలో సరైన వాక్యం ఏది? [Easy]
A) గత ఐదేళ్లలో భారత ప్రధాని స్లోవేకియాను సందర్శించడం ఇది మూడవసారి.
B) 1993లో స్లోవేకియా స్వతంత్ర దేశంగా ఆవిర్భవించిన తర్వాత ఒక భారత ప్రధాని అక్కడికి వెళ్లడం ఇదే తొలిసారి.
C) స్లోవేకియా యూరోపియన్ యూనియన్లో సభ్య దేశం కాదు.
D) ఈ పర్యటనలో మోదీ స్లోవేకియాతో రక్షణ పరికరాల కొనుగోలుకు మాత్రమే సంతకం చేశారు.
Answer: B
Explanation: 1993లో స్లోవేకియా స్వాతంత్ర్యం పొందిన తర్వాత భారత ప్రధానమంత్రి ఆ దేశాన్ని సందర్శించడం చరిత్రలో ఇదే ప్రథమం.
Q2. 2026 జూన్ నెలలో జి7 (G7) శిఖరాగ్ర సదస్సుకు ఆతిథ్యం ఇస్తున్న నగరం ఏది? [Easy]
A) పారిస్
B) నీస్
C) బ్రటిస్లావా
D) ఎవియన్
Answer: D
Explanation: జూన్ 16, 17 తేదీల్లో ఫ్రాన్స్లోని ఎవియన్ నగరంలో జి7 సదస్సు జరగనుంది.
Q3. 'భారత్ ఇన్నోవేట్స్' (Bharat Innovates) కార్యక్రమానికి సంబంధించి కింది వాటిలో సరైనది గుర్తించండి. [Moderate]
A) దీనిని స్లోవేకియా రాజధాని బ్రటిస్లావాలో మోదీ ప్రారంభించారు.
B) ఇది భారత స్టార్టప్లను మరియు ప్రపంచ పెట్టుబడిదారులను కలుపుతుంది.
C) ఈ కార్యక్రమం ఇండియా-యూఎస్ ఇన్నోవేషన్ ఇయర్ లో భాగంగా జరుగుతోంది.
D) ఇది కేవలం పర్యావరణ పరిరక్షణ కోసం ఉద్దేశించబడింది.
Answer: B
Explanation: 'భారత్ ఇన్నోవేట్స్' అనేది భారత స్టార్టప్లను గ్లోబల్ ఇన్వెస్ట్మెంట్తో అనుసంధానం చేయడానికి నీస్ (ఫ్రాన్స్) లో ప్రారంభించబడిన కార్యక్రమం.
Q4. యూరప్లో జరిగే అతిపెద్ద టెక్నాలజీ సదస్సు "వివాటెక్ 2026" (VivaTech) ఎక్కడ జరుగుతోంది? [Moderate]
A) లండన్
B) బ్రటిస్లావా
C) పారిస్
D) నీస్
Answer: C
Explanation: వివాటెక్ 2026 సదస్సు పారిస్లో జరుగుతోంది, ఇక్కడ భారతదేశం అతిపెద్ద జాతీయ పెవిలియన్ను ఏర్పాటు చేస్తోంది.
Q5. భారతదేశం వరుసగా ఎన్నవ సారి జి7 (G7) శిఖరాగ్ర సదస్సుకు ఆహ్వానించబడింది? [Moderate]
A) 5వ సారి
B) 7వ సారి
C) 8వ సారి
D) 10వ సారి
Answer: C
Explanation: భారతదేశం జి7 శిఖరాగ్ర సదస్సుకు ఆహ్వానించబడటం ఇది వరుసగా ఎనిమిదో (8th consecutive) సారి.
Q6. ఫిబ్రవరి 2026లో భారత్ ఏ దేశంతో తన సంబంధాలను 'స్పెషల్ గ్లోబల్ స్ట్రాటజిక్ పార్టనర్షిప్' (Special Global Strategic Partnership) స్థాయికి అప్గ్రేడ్ చేసింది? [Tricky]
A) అమెరికా
B) స్లోవేకియా
C) ఫ్రాన్స్
D) జర్మనీ
Answer: C
Explanation: ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు మాక్రాన్ పర్యటన (ఫిబ్రవరి 2026) తర్వాత భారత్-ఫ్రాన్స్ సంబంధాలు స్పెషల్ గ్లోబల్ స్ట్రాటజిక్ పార్టనర్షిప్ కు అప్గ్రేడ్ అయ్యాయి.
Q7. స్లోవేకియా పర్యటన ద్వారా భారతదేశం ప్రధానంగా ఏ వాణిజ్య ఒప్పంద చర్చలను వేగవంతం చేయాలని భావిస్తోంది? [Tricky]
A) క్వాడ్ ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్
B) ఇండియా-ఈయూ ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్ (India-EU FTA)
C) నాఫ్టా (NAFTA)
D) సార్క్ వాణిజ్య ఒప్పందం
Answer: B
Explanation: స్లోవేకియా యూరోపియన్ యూనియన్లో కీలక సభ్యురాలిగా ఉన్నందున, ఇండియా-ఈయూ ఎఫ్టిఏ (India-EU FTA) చర్చలను ఈ పర్యటన వేగవంతం చేస్తుంది.
Q8. జి7 సదస్సు వేదికగా భారతదేశం ప్రధానంగా ఏ వర్గం దేశాల ఆకాంక్షలను వినిపించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది? [Tricky]
A) అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు (గ్లోబల్ నార్త్)
B) కమ్యూనిస్ట్ దేశాలు
C) గ్లోబల్ సౌత్ (Global South)
D) నాటో (NATO) మిత్రదేశాలు
Answer: C
Explanation: జి7 సదస్సులో భారతదేశం కేవలం తన కోసమే కాకుండా గ్లోబల్ సౌత్ (అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు) ఆకాంక్షలకు కూడా వాయిస్ ఇస్తుందని ప్రధాని తన ప్రకటనలో తెలిపారు.
PYQ 1:
అంతర్జాతీయ సంబంధాల నేపథ్యంలో, భారతదేశం మరియు ఫ్రాన్స్ ఏ నగరంలో 'భారత్ ఇన్నోవేట్స్' (Bharat Innovates) అనే చారిత్రక స్టార్టప్ అనుసంధాన కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించాయి?
A) పారిస్
B) ఎవియన్
C) నీస్
D) లియోన్
Answer: C
Explanation: ఇండియా-ఫ్రాన్స్ ఇయర్ ఆఫ్ ఇన్నోవేషన్ లో భాగంగా, ప్రధాని మోదీ మరియు మాక్రాన్ 'నీస్' నగరంలో 'భారత్ ఇన్నోవేట్స్' ను ప్రారంభించారు.
PYQ 2:
ప్రధానమంత్రి 2026 యూరప్ పర్యటన గురించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
1. భారతదేశం జి7 కూటమిలో శాశ్వత సభ్య దేశంగా ఎవియన్ లో జరిగే సదస్సుకు హాజరవుతోంది.
2. 1993లో స్లోవేకియా స్వాతంత్ర్యం పొందిన తర్వాత భారత ప్రధాని అక్కడ పర్యటించడం ఇదే ప్రథమం.
3. పారిస్లో జరిగే 'వివాటెక్ 2026' సదస్సులో భారతదేశం అతిపెద్ద జాతీయ పెవిలియన్ను ఏర్పాటు చేసింది.
పై వాటిలో ఏ వాక్యం/వాక్యాలు సరైనవి?
A) 1 మరియు 2 మాత్రమే
B) 2 మరియు 3 మాత్రమే
C) 1 మరియు 3 మాత్రమే
D) పైవన్నీ
Answer: B
Explanation: భారతదేశం జి7 కూటమిలో సభ్య దేశం కాదు, కేవలం ఆహ్వానిత దేశం మాత్రమే. కాబట్టి స్టేట్మెంట్ 1 తప్పు. 2 మరియు 3 సరైనవి.
PYQ 3:
ప్రతిపాదన (A): జి7 సదస్సుకు వరుసగా 8వ సారి భారత్ ఆహ్వానించబడటం అంతర్జాతీయ స్థాయిలో భారత్ పెరుగుతున్న ప్రాముఖ్యతను సూచిస్తుంది.
కారణం (R): జి7 వేదికగా భారతదేశం గ్లోబల్ సౌత్ దేశాల సమస్యలను మరియు ఆకాంక్షలను ప్రపంచ అగ్రరాజ్యాల ముందు సమర్థవంతంగా ఉంచుతోంది.
A) A మరియు R రెండూ సరైనవి, మరియు R అనేది A కు సరైన వివరణ.
B) A మరియు R రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కు సరైన వివరణ కాదు.
C) A సరైనది, కానీ R తప్పు.
D) A తప్పు, కానీ R సరైనది.
Answer: A
Explanation: భారత్ యొక్క పెరుగుతున్న ప్రాముఖ్యత (A) కారణంగానే దానికి ఆహ్వానాలు వస్తున్నాయి, దీని ద్వారా భారత్ గ్లోబల్ సౌత్ గొంతుకగా (R) మారుతోంది. రెండూ ఒకదానికొకటి అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి.
Question 1 (150 words): 1993 తర్వాత స్లోవేకియాను సందర్శించిన మొదటి భారత ప్రధానిగా మోదీ పర్యటన యొక్క దౌత్యపరమైన మరియు ఆర్థిక ప్రాముఖ్యతను విశ్లేషించండి.
Answer: 1993లో చెకోస్లోవేకియా నుండి విడిపోయి స్వతంత్ర దేశంగా ఏర్పడిన తర్వాత, స్లోవేకియాను భారత ప్రధానమంత్రి సందర్శించడం ఇదే తొలిసారి. ఈ చారిత్రక పర్యటన భారతదేశ దౌత్య చరిత్రలో ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయి. యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) లో స్లోవేకియా ఒక కీలకమైన, విలువైన సభ్య దేశం. ఈ పర్యటన ప్రధానంగా ఐరోపా సమాఖ్యతో భారతదేశ వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని ఉత్తేజపరచడానికి ఉద్దేశించబడింది.
ఆర్థికంగా, గత కొంతకాలంగా మందకొడిగా సాగుతున్న ఇండియా-ఈయూ ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్ (India-EU FTA) చర్చలకు ఈ పర్యటన కొత్త ఊపునిస్తుంది. స్లోవేకియా రాజధాని బ్రటిస్లావాలో ఆ దేశ అగ్రశ్రేణి వ్యాపారవేత్తలతో మోదీ జరిపిన చర్చలు భారత్లోకి పెట్టుబడులను ఆకర్షించడంలో దోహదపడతాయి. ముఖ్యంగా ఆటోమొబైల్, డిజిటల్ టెక్నాలజీ రంగాలలో ద్విపాక్షిక సహకారం మెరుగుపడుతుంది. పాశ్చాత్య దేశాలతో ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను ఒకవైపు బలోపేతం చేస్తూనే, యూరప్ అంతర్భాగంలో ఉన్న చిన్న దేశాలతో కూడా భారత్ వ్యూహాత్మక బంధాలను విస్తరిస్తుందనడానికి ఈ పర్యటన ఒక బలమైన నిదర్శనం.
Question 2 (250 words): "జి7 (G7) కూటమిలో భారతదేశం సభ్య దేశం కానప్పటికీ, దాని నిరంతర భాగస్వామ్యం బహుముఖ ప్రపంచ క్రమంలో 'గ్లోబల్ సౌత్' కు ప్రాతినిధ్యం వహించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది." ఫ్రాన్స్లో జరగనున్న ఎవియన్ జి7 సదస్సు నేపథ్యంలో చర్చించండి.
Answer: భారతదేశం వరుసగా 8వ సారి జి7 (G7) సదస్సుకు ఆహ్వానించబడటం, అంతర్జాతీయ భౌగోళిక రాజకీయాల్లో భారత్ ప్రాముఖ్యత ఏ విధంగా పెరుగుతోందో స్పష్టం చేస్తోంది. 2026 జూన్ లో ఫ్రాన్స్లోని ఎవియన్ (Evian) నగరంలో జరుగుతున్న జి7 సదస్సు అభివృద్ధి చెందిన పాశ్చాత్య దేశాలకు (గ్లోబల్ నార్త్) మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు (గ్లోబల్ సౌత్) మధ్య ఉన్న అగాధాన్ని పూడ్చే వేదికగా మారింది.
గత దశాబ్దకాలంగా భారత విదేశాంగ విధానం విశేషమైన స్వయంప్రతిపత్తిని కనబరుస్తోంది. ఒక వైపు ఫ్రాన్స్ తో "స్పెషల్ గ్లోబల్ స్ట్రాటజిక్ పార్టనర్షిప్" ద్వారా నీస్లో "భారత్ ఇన్నోవేట్స్" లాంటి ఆధునిక సాంకేతిక ఒప్పందాలు చేసుకుంటూనే, మరోవైపు జి7 సదస్సు లాంటి వేదికపై కేవలం తన ప్రయోజనాలనే కాకుండా ఆఫ్రికా, ఆసియా దేశాల (గ్లోబల్ సౌత్) ఆకాంక్షలను సైతం భారత్ వినిపిస్తోంది. వాతావరణ మార్పుల భారం, పేద దేశాలపై అప్పుల ఉచ్చు, ఫుడ్ సెక్యూరిటీ మరియు ఇంధన సంక్షోభం లాంటి విషయాల్లో అభివృద్ధి చెందిన దేశాల బాధ్యతను భారత్ నిలదీస్తోంది.
ఆర్థిక కోణంలో చూస్తే, పారిస్లో జరిగే "వివాటెక్ 2026" సదస్సులో అతిపెద్ద జాతీయ పెవిలియన్ను ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా, సాంకేతిక మరియు స్టార్టప్ రంగాలలో పాశ్చాత్య దేశాలతో ఏమాత్రం తీసిపోని విధంగా భారత్ పోటీపడుతోందని స్పష్టమవుతోంది. జి7 దేశాలు ప్రపంచ నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేసే శక్తి కలిగి ఉన్నందున, ఆ నిర్ణయాలు పేద మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు వ్యతిరేకంగా లేకుండా చూడటంలో భారత్ ఒక నమ్మకమైన వారధిగా పనిచేస్తోంది. అంతిమంగా, ఈ పర్యటన బహుపాక్షిక వేదికలపై (Multilateral forums) భారతదేశాన్ని తిరుగులేని 'విశ్వమిత్ర'గా నిలబెడుతుంది.
Prelims: జి7 సదస్సుకు భారత్ ఎన్నవ సారి హాజరైంది (8వ సారి), 'భారత్ ఇన్నోవేట్స్' ఎక్కడ ప్రారంభించారు (నీస్), మరియు స్లోవేకియా భౌగోళిక సరిహద్దుల (మ్యాప్ బేస్డ్) పై ఫ్యాక్ట్-బేస్డ్ ప్రశ్నలు ఆశించవచ్చు. Mains: ఇంటర్నేషనల్ రిలేషన్స్ (GS-2) లో "గ్లోబల్ సౌత్ కు భారత్ ప్రాతినిధ్యం" లేదా "ఇండియా-ఈయూ (EU) వాణిజ్య సంబంధాలు" పై విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్న వచ్చే అవకాశం ఎక్కువ. Interview: ఫ్రాన్స్ లాంటి పాశ్చాత్య దేశాలతో వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని కొనసాగిస్తూనే, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు భారత్ ఎలా వాయిస్ ఇస్తుందో (Strategic Autonomy) మీ అభిప్రాయం అడగవచ్చు. High-Probability Prediction: రాబోయే పరీక్షల్లో "వివాటెక్ 2026" లో భారతదేశం పాత్ర గురించి లేదా "ఇండియా-ఫ్రాన్స్ స్పెషల్ స్ట్రాటజిక్ పార్టనర్షిప్" పై ఖచ్చితమైన స్టేట్మెంట్ ఆధారిత ప్రశ్న (Statement-based question) రావచ్చు.