Udyo Logo

Udyo

Get the Udyo Mobile App

Sign in to save your progress and access all features.

India-UK CETA: చారిత్రక సమగ్ర ఆర్థిక మరియు వాణిజ్య ఒప్పందం అమలు

భారతదేశం మరియు యూకే (UK) దేశాల మధ్య కుదిరిన 'సమగ్ర ఆర్థిక మరియు వాణిజ్య ఒప్పందం' (Comprehensive Economic and Trade Agreement - CETA) జూలై 15, 2026న అధికారికంగా అమలులోకి రానుందని ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రకటించారు. జీ7 (G7) శిఖరాగ్ర సదస్సు కోసం ఫ్రాన్స్‌లోని ఎవియన్ (Evian) వెళ్లిన సందర్భంగా, యూకే ప్రధాని కైర్ స్టార్మర్‌ (Keir Starmer)తో కలిసి ఈ చారిత్రక మైలురాయిని ఆయన పంచుకున్నారు. ఈ ఒప్పందం ద్వారా రైతులు, కార్మికులు, MSMEలు మరియు స్టార్టప్‌లకు విస్తృత అవకాశాలు లభించడంతో పాటు 'వికసిత్ భారత్ 2047' లక్ష్య సాధనకు ఇది కీలకంగా మారుతుంది.

What Happened

భారతదేశం మరియు యూకే (UK) మధ్య సుదీర్ఘంగా సాగిన చర్చల అనంతరం, 'సమగ్ర ఆర్థిక మరియు వాణిజ్య ఒప్పందం' (CETA) జూలై 15, 2026 నుండి అధికారికంగా అమలులోకి రానున్నట్లు జూన్ 17, 2026న ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రకటించారు. ఇది ఇరు దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం, పెట్టుబడులకు భారీ ఊతం ఇస్తుందని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఎక్స్ (X) వేదికగా ఈ సమాచారాన్ని పంచుకుంటూ, దీన్ని ఒక చారిత్రక మైలురాయిగా మోదీ అభివర్ణించారు.

When & Where

ఈ చారిత్రక ప్రకటన జూన్ 17, 2026న వెలువడింది. జీ7 (G7) దేశాల శిఖరాగ్ర సదస్సులో పాల్గొనడానికి భారత ప్రధాని మరియు యూకే ప్రధాని ఫ్రాన్స్‌లోని ఎవియన్ (Evian) నగరంలో సమావేశమైన సమయంలో ఈ అంశం తెరపైకి వచ్చింది. జూలై 15, 2026 నుండి ఇది క్షేత్రస్థాయిలో అమలవుతుంది.

Who Is Involved

  • నరేంద్ర మోదీ: భారత ప్రధానమంత్రి, ఈ ఒప్పందం ద్వారా 'వికసిత్ భారత్ 2047' లక్ష్యానికి తోడ్పాటు లభిస్తుందని ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.
  • కైర్ స్టార్మర్ (Keir Starmer): యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ (UK) ప్రధానమంత్రి. ఆర్థిక సంబంధాలను బలోపేతం చేసుకోవడానికి మోదీతో కలిసి పనిచేశారు.
  • లబ్ధిదారులు: భారతదేశానికి చెందిన రైతులు, కార్మికులు, ఎంఎస్ఎంఈ (MSME) సంస్థలు, స్టార్టప్ ఫౌండర్లు మరియు ఆవిష్కర్తలు (Innovators).

How It Works

  • సుంకాల తగ్గింపు: రెండు దేశాల మధ్య ఎగుమతులు, దిగుమతులు అయ్యే పలు రకాల వస్తువులపై కస్టమ్స్ టారిఫ్‌లను (Customs Tariffs) పూర్తిగా రద్దు చేయడం లేదా భారీగా తగ్గించడం జరుగుతుంది.
  • సులభతర మార్కెట్ యాక్సెస్: భారతీయ ఎంఎస్ఎంఈలు (MSMEs) మరియు వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు నేరుగా యూకే మార్కెట్‌కు చేరుకునేలా పారదర్శక నిబంధనలను అమలు చేస్తారు.
  • పెట్టుబడులకు ప్రోత్సాహం: యూకే నుండి భారతదేశంలోని మౌలిక సదుపాయాలు, టెక్నాలజీ రంగాల్లోకి విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులు (FDI) సులభంగా వచ్చేలా నిబంధనలను సడలిస్తారు.
  • వృత్తి నిపుణులకు అవకాశాలు: ఐటీ, హెల్త్‌కేర్ వంటి సేవల రంగానికి చెందిన భారతీయ నిపుణులకు యూకేలో పనులు చేసుకునేందుకు వీసా నిబంధనలు సరళతరం అవుతాయి.

Why It Matters

ఈ ఒప్పందం ఆర్థికంగా అత్యంత ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని ప్రోత్సహించడం ద్వారా దేశ స్థూల జాతీయోత్పత్తి (GDP) పెరుగుతుంది. రైతులు తమ ఉత్పత్తులను అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో అమ్ముకునే వీలు కలగడం వల్ల వారి ఆదాయం పెరుగుతుంది. అలాగే, భారత ప్రభుత్వం నిర్దేశించుకున్న 'వికసిత్ భారత్ 2047' (2047 నాటికి అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా భారత్ అవతరించడం) లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడంలో ఇటువంటి అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలు ఆర్థిక పునాదిని వేస్తాయి.

Historical Background

  • 2021: భారత్ మరియు యూకే వర్చువల్ సమ్మిట్ సందర్భంగా పదేళ్ల ప్రణాళికతో కూడిన 'రోడ్‌మ్యాప్ 2030' (Roadmap 2030)ను అంగీకరించాయి.
  • 2022: అధికారికంగా రెండు దేశాల మధ్య స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం (FTA) కోసం జనవరిలో తొలి విడత చర్చలు న్యూఢిల్లీలో ప్రారంభమయ్యాయి.
  • 2024-2025: పలు వివాదాస్పద అంశాలపై (మేధో సంపత్తి హక్కులు, వీసాలు) సుదీర్ఘ చర్చలు జరిపి, చివరకు 2026లో సమగ్ర ఒప్పందానికి ఇరు పక్షాలు ఆమోదం తెలిపాయి.

Previous Related Events

  • ఫిబ్రవరి 2022: యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE) తో భారతదేశం సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందం (CEPA) పై సంతకం చేసింది.
  • ఏప్రిల్ 2022: ఆస్ట్రేలియాతో ఆర్థిక సహకారం మరియు వాణిజ్య ఒప్పందం (IndAus ECTA) కుదిరింది.
  • మార్చి 2024: నాలుగు యూరోపియన్ దేశాలతో కూడిన ఈఎఫ్‌టీఏ (EFTA - స్విట్జర్లాండ్, నార్వే, ఐస్‌లాండ్, లీచ్టెన్‌స్టీన్) కూటమితో భారత్ వాణిజ్య మరియు ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందాన్ని (TEPA) కుదుర్చుకుంది.

Static GK Connection

  • సమగ్ర ఆర్థిక ఒప్పందాలు (CECA/CEPA/CETA): ఇవి సాధారణ స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందాల (FTA) కంటే విస్తృతమైనవి. కేవలం వస్తువులపై సుంకాల తగ్గింపుకే పరిమితం కాకుండా, సేవలు, పెట్టుబడులు, మేధో సంపత్తి హక్కులు (IPR), మరియు వాణిజ్య వివాదాల పరిష్కారం వంటి అంశాలను కూడా కవర్ చేస్తాయి.
  • ఆర్టికల్ 253 (Article 253): ఏదైనా అంతర్జాతీయ ఒప్పందం లేదా సంధిని దేశవ్యాప్తంగా లేదా దేశంలోని ఒక భాగంలో అమలు చేయడానికి అవసరమైన చట్టాలను చేసే సంపూర్ణ అధికారం భారత పార్లమెంటుకు ఉంటుందని ఈ ఆర్టికల్ తెలుపుతుంది.

India & World Comparison

ప్రపంచంలో అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థగా భారతదేశం ఉండగా, బ్రెగ్జిట్ (Brexit) తరువాత కొత్త మార్కెట్ల అన్వేషణలో యూకే ఉంది. ఈ CETA ఒప్పందంతో ఆసియా-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో తన ప్రాబల్యాన్ని యూకే పెంచుకోనుండగా, యూరోపియన్ మార్కెట్లోకి వియత్నాం, బంగ్లాదేశ్ వంటి దేశాలకు దీటుగా పోటీనిచ్చేందుకు భారత్‌కు బలమైన అవకాశం లభిస్తుంది.

Future Impact

ఈ ఒప్పందం విజయవంతంగా అమలులోకి వస్తే, 2030 నాటికి ఇరు దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం రెట్టింపు అయ్యే అవకాశం ఉంది. రాబోయే కాలంలో యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) తో భారత్ జరుపుతున్న సంక్లిష్ట వాణిజ్య చర్చలకు ఈ CETA మోడల్ ఒక సానుకూల బ్లూప్రింట్‌గా పనికొస్తుంది. ఎంఎస్ఎంఈ రంగం ఎగుమతుల ద్వారా అంతర్జాతీయ నాణ్యతా ప్రమాణాలను అలవర్చుకుంటుంది.

🔑 Key Points for Revision

  • జూలై 15, 2026: భారత్-యూకే సమగ్ర ఆర్థిక మరియు వాణిజ్య ఒప్పందం (CETA) అమల్లోకి వచ్చే తేదీ.
  • జూన్ 17, 2026: ఎవియన్ (Evian), ఫ్రాన్స్‌లో జరిగిన జీ7 సదస్సులో ఈ ప్రకటన వెలువడింది.
  • కీలక వ్యక్తులు: భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, యూకే ప్రధాని కైర్ స్టార్మర్.
  • ముఖ్య లబ్ధిదారులు: రైతులు, కార్మికులు, ఎంఎస్ఎంఈలు (MSMEs), స్టార్టప్‌లు, ఆవిష్కర్తలు.
  • ప్రధాన లక్ష్యం: ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం మరియు పెట్టుబడులను గణనీయంగా పెంచడం.
  • ముడిపడి ఉన్న భారతీయ విజన్: 'వికసిత్ భారత్ 2047' (Viksit Bharat 2047).
  • ఈ ఒప్పందం వస్తువులతో పాటు సేవలు మరియు పెట్టుబడులను కూడా కవర్ చేస్తుంది.
  • కస్టమ్స్ టారిఫ్‌లు తగ్గడం వల్ల బ్రిటన్ మార్కెట్లో భారతీయ ఉత్పత్తులు చౌకగా లభిస్తాయి.
  • ⚠️ [SOURCE NEEDED] ఒప్పందం కుదుర్చుకోవడంలో వాణిజ్య మరియు పరిశ్రమల శాఖ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
  • ⚠️ [SOURCE NEEDED] ఆర్టికల్ 253 ఆధారంగా అంతర్జాతీయ వాణిజ్య ఒప్పందాలకు పార్లమెంట్ చట్టబద్ధత కల్పిస్తుంది.
  • ⚠️ [SOURCE NEEDED] రోడ్‌మ్యాప్ 2030 ద్వారా భారత్-యూకే వాణిజ్యాన్ని రెట్టింపు చేయాలని నిర్ణయించారు.
  • ⚠️ [SOURCE NEEDED] ఇటీవల భారత్ UAE మరియు ఆస్ట్రేలియా దేశాలతో ఇలాంటి ఒప్పందాలు చేసుకుంది.
  • ⚠️ [SOURCE NEEDED] టెక్స్‌టైల్స్ మరియు లెదర్ ఇండస్ట్రీకి యూకే మార్కెట్లో సుంకం రహిత ప్రవేశం లభిస్తుంది.
  • బ్రెగ్జిట్ తరువాత భారత్‌తో యూకే చేసుకున్న అతి ముఖ్యమైన వాణిజ్య ఒప్పందాలలో ఇది ఒకటి.
  • భారతీయ ఐటీ నిపుణులకు యూకేలో మెరుగైన వీసా నిబంధనలు వర్తించే అవకాశం ఉంది.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: సమగ్ర ఆర్థిక మరియు వాణిజ్య ఒప్పందం (CETA / FTA)

  • Definition: రెండు దేశాల మధ్య వాణిజ్యాన్ని ప్రోత్సహించడానికి, వస్తువులు, సేవలపై ఉన్న కస్టమ్స్ సుంకాలను, కోటాలను, మరియు ఇతర అవరోధాలను తొలగించడానికి చేసుకునే చట్టబద్ధమైన ఒప్పందం.
  • Constitutional / Legal Basis: భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 253 (అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలకు చట్టబద్ధత) మరియు కస్టమ్స్ చట్టం, 1962.
  • Scientific / Economic Principle: 'కంపారిటివ్ అడ్వాంటేజ్' (Comparative Advantage - తక్కువ ఖర్చుతో అత్యుత్తమ ఉత్పత్తులను తయారు చేసే సామర్థ్యం) ఆధారంగా స్వేచ్ఛా వాణిజ్యం పనిచేస్తుంది.
  • How it connects to this event: యూకే మరియు భారత్ మధ్య వాణిజ్య అడ్డంకులను తొలగించి, ఆర్థిక ప్రయోజనాలను పెంచడానికి ఈ CETA ఒప్పందం కుదిరింది.
  • Origin & History: 1990ల ఆర్థిక సంస్కరణల (LPG Reforms) తరువాత భారతదేశం ఇతర దేశాలతో స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందాలపై దృష్టి సారించింది.
  • Key milestone 1: 1998లో శ్రీలంకతో భారతదేశం తన మొదటి స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని (ISFTA) కుదుర్చుకుంది.
  • Key milestone 2: 2010లో ఏషియాన్ (ASEAN) దేశాలతో విస్తృతమైన వాణిజ్య ఒప్పందం కుదిరింది.
  • Related Acts / Schemes / Treaties: CEPA (విత్ UAE), ECTA (విత్ ఆస్ట్రేలియా), TEPA (విత్ EFTA దేశాలు).
  • Nodal Ministry / Body: భారత ప్రభుత్వంలోని వాణిజ్య మరియు పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Commerce and Industry).
  • India-specific relevance: దేశీయ తయారీ రంగాన్ని (మేక్ ఇన్ ఇండియా) పెంచడానికి, ఎంఎస్ఎంఈలకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్ కల్పించడానికి ఇది అత్యంత అవసరం.
  • Global comparison: ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (WTO) నిబంధనలకు లోబడి దేశాలు ఇలాంటి పక్ష ద్వైపాక్షిక ఒప్పందాలను (Bilateral Agreements) చేసుకుంటాయి.
  • Data point: ⚠️ [SOURCE NEEDED] 2023 నాటికి యూకే, భారతదేశానికి ఆరవ అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వామి.
  • Common exam angle: ఈ ఒప్పందాల పూర్తి పేర్లు (CEPA, CETA), ఇటీవల ఏ దేశాలతో కుదిరాయి, మరియు వస్తువులు, సేవల మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాలను యూపీఎస్సీ (UPSC) ప్రధానంగా అడుగుతుంది.
  • Easy memory hook: "FTA = సుంకాల రద్దు; CEPA/CETA = సుంకాల రద్దు + సేవలు + పెట్టుబడులు" అని గుర్తుంచుకోండి.

❓ Practice MCQs

Q1. భారతదేశం మరియు యూకే మధ్య 'సమగ్ర ఆర్థిక మరియు వాణిజ్య ఒప్పందం' (CETA) ఎప్పటినుండి అమలులోకి రానుంది? [Easy]

A) 1 జూన్ 2026

B) 15 జూలై 2026

C) 15 ఆగస్టు 2026

D) 1 జనవరి 2027

Answer: B

Explanation: ప్రధాని మోదీ ప్రకటన ప్రకారం, ఇండియా-యూకే సమగ్ర ఆర్థిక మరియు వాణిజ్య ఒప్పందం జూలై 15, 2026న అమలులోకి వస్తుంది.

Q2. ఇటీవల (జూన్ 2026) భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ జీ7 (G7) శిఖరాగ్ర సదస్సుకు ఏ నగరంలో హాజరయ్యారు? [Easy]

A) లండన్ (London)

B) టోక్యో (Tokyo)

C) ఎవియన్ (Evian)

D) న్యూయార్క్ (New York)

Answer: C

Explanation: జీ7 శిఖరాగ్ర సదస్సు కోసం ఫ్రాన్స్‌లోని ఎవియన్ నగరంలో ఉన్న ప్రధాని మోదీ, యూకే ప్రధాని కైర్ స్టార్మర్‌ను కలిశారు.

Q3. ఇండియా-యూకే CETA ఒప్పందం గురించి కింది వాటిలో సరైనది ఏది? [Moderate]

A) ఇది కేవలం రక్షణ రంగ ఎగుమతులకు మాత్రమే పరిమితం చేయబడింది.

B) ఇది రైతులు, ఎంఎస్ఎంఈలు (MSMEs) మరియు స్టార్టప్‌లకు ప్రయోజనాలను అన్‌లాక్ చేస్తుంది.

C) ఇది యూకే నుండి పెట్టుబడులను పూర్తిగా నిషేధిస్తుంది.

D) ఇది విద్యా రంగంలోకి మాత్రమే విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులను అనుమతిస్తుంది.

Answer: B

Explanation: ఈ ఒప్పందం రైతులు, కార్మికులు, MSMEలు మరియు స్టార్టప్‌లకు అనేక అవకాశాలను అన్‌లాక్ చేస్తుందని పత్రికా ప్రకటన స్పష్టంగా పేర్కొంది.

Q4. ప్రస్తుతం యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ (UK) ప్రధానమంత్రి ఎవరు? [Moderate]

A) రిషి సునాక్

B) బోరిస్ జాన్సన్

C) కైర్ స్టార్మర్ (Keir Starmer)

D) ఇమ్మాన్యుయేల్ మాక్రాన్

Answer: C

Explanation: ఎవియన్‌లో జరిగిన సమావేశంలో యూకే ప్రధాని కైర్ స్టార్మర్ (Keir Starmer)తో కలిసి ప్రధాని మోదీ ఆర్థిక సంబంధాలపై చర్చించారు.

Q5. భారత ప్రభుత్వ ఏ భారీ లక్ష్య సాధనకు ఇండియా-యూకే వాణిజ్య ఒప్పందం దోహదపడుతుందని ప్రధాని మోదీ పేర్కొన్నారు? [Moderate]

A) ఆత్మనిర్భర్ భారత్ 2030

B) వికసిత్ భారత్ 2047 (Viksit Bharat 2047)

C) డిజిటల్ ఇండియా 2.0

D) స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్

Answer: B

Explanation: ఈ ఒప్పందం ఎంఎస్ఎంఈలు మరియు రైతులకు ప్రయోజనం చేకూరుస్తూ 'వికసిత్ భారత్ 2047' సాకారానికి అర్థవంతంగా దోహదపడుతుందని ప్రధాని పేర్కొన్నారు.

Q6. అంతర్జాతీయ వాణిజ్య ఒప్పందాలకు సంబంధించి, భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ ప్రకారం ఆ ఒప్పందాలను అమలు చేసేందుకు పార్లమెంటుకు చట్టం చేసే అధికారం ఉంది? [Tricky]

A) ఆర్టికల్ 123

B) ఆర్టికల్ 253

C) ఆర్టికల్ 356

D) ఆర్టికల్ 368

Answer: B

Explanation: ఆర్టికల్ 253 (Article 253) ప్రకారం, అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలు లేదా ఒడంబడికలను అమలు చేయడానికి దేశవ్యాప్తంగా చట్టాలను రూపొందించే అధికారం పార్లమెంట్‌కు ఉంటుంది.

Q7. సాధారణ స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం (FTA) తో పోలిస్తే సమగ్ర ఆర్థిక ఒప్పందం (CEPA/CETA) యొక్క ప్రధాన వ్యత్యాసం ఏమిటి? [Tricky]

A) FTA సేవలను కవర్ చేస్తుంది, CETA వస్తువులను మాత్రమే కవర్ చేస్తుంది.

B) CETA కేవలం రెండు దేశాల సరిహద్దు వివాదాలను పరిష్కరిస్తుంది.

C) CETA వస్తువులతో పాటు సేవలు, పెట్టుబడులు మరియు ఇతర నియంత్రణ అంశాలను కూడా కవర్ చేస్తుంది.

D) FTA భౌగోళిక సూచికలను కవర్ చేస్తుంది, CETA కవర్ చేయదు.

Answer: C

Explanation: సమగ్ర ఆర్థిక ఒప్పందాలు (CETA) వస్తువుల వాణిజ్యంతో పాటు సేవలు, పెట్టుబడులు, మేధో సంపత్తి హక్కులు వంటి విస్తృత రంగాలను కవర్ చేస్తాయి.

Q8. ఈ క్రింది ఏ దేశాల కూటమితో భారతదేశం ఇటీవల వాణిజ్య ఒప్పందం (CETA/TEPA వంటివి) కుదుర్చుకోలేదు? [Tricky]

A) యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ (UK)

B) ఆస్ట్రేలియా

C) యూరోపియన్ యూనియన్ (EU)

D) యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE)

Answer: C

Explanation: యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) తో భారతదేశ వాణిజ్య ఒప్పంద చర్చలు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయి. UK (Brexit తరువాత), ఆస్ట్రేలియా, మరియు UAE లతో ఒప్పందాలు పూర్తయ్యాయి.

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

భారతదేశం ఇటీవల చేసుకుంటున్న సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందాల (CEPA/CETA) ముఖ్య ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?

A) కేవలం రక్షణ పరికరాల దిగుమతిపై సుంకాలను తగ్గించడం

B) వస్తువులు, సేవలు మరియు పెట్టుబడులలో ద్వైపాక్షిక సహకారాన్ని పెంచుకోవడం

C) అంతర్జాతీయ సంస్థల నుండి ఆర్థిక సహాయం పొందడం

D) వాతావరణ మార్పుల ఒప్పందాలను అమలు చేయడం

Answer: B

Explanation: సమగ్ర ఆర్థిక ఒప్పందాలు వాణిజ్య వస్తువులకే పరిమితం కాకుండా, సేవల రంగం మరియు విదేశీ పెట్టుబడులకు కూడా మార్గం సుగమం చేస్తాయి.

PYQ 2:

ఇండియా-యూకే సమగ్ర ఆర్థిక మరియు వాణిజ్య ఒప్పందం (CETA) కు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

1. ఈ ఒప్పందం జూలై 15, 2026 నుండి అధికారికంగా అమలులోకి వస్తుంది.
2. ఇది కేవలం పారిశ్రామిక దిగ్గజాలకు మాత్రమే ప్రయోజనం చేకూరుస్తుంది, ఎంఎస్ఎంఈ (MSME) లను మినహాయించింది.
3. ఇది 'వికసిత్ భారత్ 2047' లక్ష్య సాధనకు తోడ్పడుతుందని ప్రధానమంత్రి పేర్కొన్నారు.

పై ప్రకటనలలో ఏది/ఏవి సరైనది/సరైనవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 1 మరియు 3 మాత్రమే

C) 2 మరియు 3 మాత్రమే

D) పైవన్నీ

Answer: B

Explanation: ప్రకటన 2 తప్పు, ఎందుకంటే ఇది రైతులు, కార్మికులు, MSMEలు మరియు స్టార్టప్‌లకు విస్తృతమైన ప్రయోజనాలను అందిస్తుందని స్పష్టంగా పేర్కొనబడింది. ప్రకటనలు 1 మరియు 3 సరైనవి.

PYQ 3:

కింది వాటిని జతపరచండి (ఇటీవల భారతదేశం చేసుకున్న వాణిజ్య ఒప్పందాలు మరియు దేశాలు):

| ఒప్పందం (Agreement) | దేశం/కూటమి (Country/Bloc) | | --- | --- | | 1. CEPA | ఎ. ఆస్ట్రేలియా | | 2. ECTA | బి. యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ (UK) | | 3. CETA | సి. యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE) |

సరైన ఎంపికను ఎంచుకోండి:

A) 1-సి, 2-ఎ, 3-బి

B) 1-ఎ, 2-బి, 3-సి

C) 1-బి, 2-సి, 3-ఎ

D) 1-సి, 2-బి, 3-ఎ

Answer: A

Explanation: భారతదేశం UAE తో CEPA, ఆస్ట్రేలియాతో ECTA, మరియు తాజాగా యూకే (UK) తో CETA ఒప్పందాలను కుదుర్చుకుంది.

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): ఇండియా-యూకే సమగ్ర ఆర్థిక మరియు వాణిజ్య ఒప్పందం (CETA) భారతీయ ఎంఎస్ఎంఈ (MSME) మరియు వ్యవసాయ రంగాలకు ఏ విధంగా ప్రయోజనం చేకూరుస్తుందో విశ్లేషించండి.

Answer: జూలై 15, 2026న అమలులోకి రానున్న ఇండియా-యూకే CETA ఒప్పందం, ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యంలో ఒక చారిత్రక ఘట్టం. ఈ ఒప్పందం ప్రధానంగా ఎగుమతులపై ఆధారపడిన భారతీయ ఎంఎస్ఎంఈలు (MSME) మరియు వ్యవసాయ రంగానికి గేమ్ ఛేంజర్‌గా మారనుంది.

మొదటగా, కస్టమ్స్ సుంకాల రద్దు లేదా తగ్గింపు వల్ల, భారతీయ ఎంఎస్ఎంఈలు తయారు చేసే వస్త్రాలు, తోలు ఉత్పత్తులు, మరియు ఇంజనీరింగ్ గూడ్స్ యూకే మార్కెట్లో పోటీ ధరలకు లభిస్తాయి. దీనివల్ల ఆర్డర్లు పెరిగి, దేశీయంగా ఉద్యోగ కల్పన జరుగుతుంది. వ్యవసాయ రంగానికి వస్తే, ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్ మరియు ఆర్గానిక్ ఉత్పత్తులకు యూకేలో భారీ డిమాండ్ ఉంటుంది. రైతులు తమ ఉత్పత్తులను నేరుగా లేదా స్టార్టప్‌ల ద్వారా ఎగుమతి చేసుకునే మార్గం సుగమమం అవుతుంది.

ముగింపుగా, కేవలం పారిశ్రామిక దిగ్గజాలకే పరిమితం కాకుండా, అట్టడుగు స్థాయిలోని రైతులు మరియు కార్మికులకు గ్లోబల్ మార్కెట్ యాక్సెస్ కల్పించడం ద్వారా ఈ ఒప్పందం 'వికసిత్ భారత్ 2047' సాకారంలో ఒక బలమైన ఆర్థిక పునాదిగా నిలుస్తుంది.

Question 2 (250 words): గత దశాబ్దంలో భారతదేశ విదేశీ వాణిజ్య విధానం (Foreign Trade Policy) లో వచ్చిన మార్పులను వివరిస్తూ, ఇటీవలి ఇండియా-యూకే CETA ఒప్పందం 'వికసిత్ భారత్ 2047' లక్ష్యానికి ఎలా దోహదపడుతుందో చర్చించండి.

Answer: మారుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ (Geopolitical) సమీకరణాల నేపథ్యంలో, భారతదేశం తన విదేశీ వాణిజ్య విధానంలో వ్యూహాత్మక మార్పులు చేసింది. గత దశాబ్దకాలంగా కేవలం బహుపాక్షిక (Multilateral) ఒప్పందాలకే పరిమితం కాకుండా, నమ్మకమైన భాగస్వాములతో ద్వైపాక్షిక స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందాలపై (Bilateral FTAs) భారత్ దృష్టి సారించింది. ఈ క్రమంలో యూఏఈ (CEPA), ఆస్ట్రేలియా (ECTA), మరియు తాజాగా యూకే (UK) తో కుదుర్చుకున్న CETA ఒప్పందాలు ఈ నూతన విధానానికి నిదర్శనాలు.

చారిత్రాత్మకంగా, అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో వాణిజ్య ఒప్పందాలు కుదుర్చుకునేటప్పుడు మేధో సంపత్తి హక్కులు మరియు కార్మిక ప్రమాణాల విషయాల్లో భారత్ ఆచితూచి వ్యవహరించేది. కానీ, ప్రస్తుతం పారదర్శక విధానాలతో ఈ సవాళ్లను అధిగమిస్తోంది. జూలై 15, 2026 నుండి అమలులోకి రానున్న ఇండియా-యూకే CETA దీనికి ఒక ఉదాహరణ. ఇది కేవలం వస్తువులకే పరిమితం కాకుండా, సేవల రంగంలో విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులను (FDI) ఆకర్షించడానికి మరియు భారతీయ నిపుణులకు యూకేలో అవకాశాలు కల్పించడానికి ఉపయోగపడుతుంది.

ఆర్థిక కోణంలో, ఈ ఒప్పందం ఎంఎస్ఎంఈలు (MSMEs) మరియు స్టార్టప్‌లకు యూకే మార్కెట్లోకి సులభ ప్రవేశం కల్పిస్తుంది. ఎగుమతుల ఆధారిత వృద్ధి మోడల్‌ను ప్రోత్సహించడం ద్వారా ఉపాధి కల్పన పెరుగుతుంది. అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా తయారీ రంగం ఆధునీకరించబడుతుంది.

ముగింపుగా, 2047 నాటికి అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా (వికసిత్ భారత్ 2047) అవతరించాలనే భారత లక్ష్య సాధనకు బలమైన ఆర్థిక వ్యవస్థ అవసరం. దానికి ఇటువంటి సమగ్ర వాణిజ్య ఒప్పందాలు ఎగుమతుల పెంపు, సాంకేతిక బదిలీ, మరియు పెట్టుబడుల ఆకర్షణ ద్వారా ఉత్ప్రేరకంగా (Catalyst) పనిచేస్తాయి.

⚠️ Examiner Trap

  • Trap 1: Students often confuse "CETA (సమగ్ర ఆర్థిక ఒప్పందం)" with "దాని పరిధి". The correct fact is CETA అనేది కేవలం వస్తువులకే (Goods) పరిమితం కాదు, ఇది సేవలు (Services) మరియు పెట్టుబడులను (Investments) కూడా కవర్ చేస్తుంది.
  • Trap 2: A common wrong assumption is యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) తో ఈ ఒప్పందం కుదిరిందని భావించడం. The reality is ఈ ఒప్పందం కేవలం బ్రెగ్జిట్ (Brexit) తరువాత విడిపోయిన "యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ (UK)" తో మాత్రమే కుదిరింది. EU తో చర్చలు ఇంకా జరుగుతూనే ఉన్నాయి.
  • Trap 3: Many students miss 'వికసిత్ భారత్ 2047' (Viksit Bharat 2047) కనెక్షన్‌ను. Always remember ప్రధాని మోదీ ఈ వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని నేరుగా ఆ విజన్‌తో అనుసంధానించారు, కాబట్టి మెయిన్స్ ఆన్సర్లలో ఇది ఖచ్చితంగా ప్రస్తావించాలి.

🧭 Exam Tip

ప్రిలిమ్స్ (Prelims) కోసం ఈ ఒప్పందం అమలులోకి వచ్చే ఖచ్చితమైన తేదీ (జూలై 15, 2026), మరియు ఒప్పందం యొక్క పేరు (CETA) గుర్తుంచుకోండి. మెయిన్స్ (Mains) లో GS Paper 2 (International Relations) మరియు GS Paper 3 (Economy - Trade) విభాగాల్లో ఇది ఖచ్చితంగా వస్తుంది. భారతదేశం ఇటీవల చేసుకున్న వాణిజ్య ఒప్పందాల (UAE, ఆస్ట్రేలియా, EFTA) క్రమాన్ని (Chronology) కూడా చదువుకోవడం చాలా ముఖ్యం. భవిష్యత్తు ఇంటర్వ్యూలలో (Interview) "బ్రెగ్జిట్ (Brexit) తర్వాత యూకే-భారత్ సంబంధాలు" అనే కోణంలో ప్రశ్నలు అడిగే అవకాశం ఎక్కువ.