ఆంధ్రప్రదేశ్: గ్లోబల్ టూరిజం హబ్‌గా మారే లక్ష్యం

What Happened

ఆంధ్రప్రదేశ్ పర్యాటక, సాంస్కృతిక శాఖ మంత్రి కందుల దుర్గేష్ జూన్ 19, 2026న విజయవాడలో రాష్ట్ర పర్యాటక ప్రగతిపై సమీక్ష నిర్వహించారు. రాష్ట్రాన్ని ప్రపంచ పర్యాటక చిత్రపటంలో అగ్రగామిగా నిలపడానికి 'పర్యాటక విధానం 2024-29' అమలు చేస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. పర్యాటకానికి పరిశ్రమ హోదా ఇవ్వడం ద్వారా భారీగా ప్రైవేట్ పెట్టుబడులు రప్పించే ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది.

When & Where

ఈ ప్రకటన జూన్ 19, 2026న విజయవాడలోని బర్మ్ పార్క్‌లో జరిగింది. దీనితో పాటు జూన్ ప్రారంభంలో కేరళ రాజధాని తిరువనంతపురంలో జరిగిన గ్లోబల్ ట్రావెల్ మార్కెట్ (GTM-2026) సదస్సులో ఏపీకి బెస్ట్ టూరిజం ప్రమోషన్ స్టేట్ అవార్డు దక్కింది.

Who Is Involved

• ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం (ఎన్డీఏ కూటమి).
• కందుల దుర్గేష్: పర్యాటక, సాంస్కృతిక, సినిమాటోగ్రఫీ శాఖ మంత్రి.
• కేంద్ర పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ: నిధులు సమకూరుస్తున్న సంస్థ (₹428 కోట్లు).
• ప్రైవేట్ సంస్థలు మరియు పెట్టుబడిదారులు: 117 ఎంవోయూలు చేసుకున్న సంస్థలు.

How It Works

1. పరిశ్రమ హోదా: పర్యాటకానికి పరిశ్రమ హోదా కల్పించడం ద్వారా పెట్టుబడిదారులకు పన్ను రాయితీలు, సులభమైన రుణాలు లభిస్తాయి.
2. ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యం (PPP): రూ. 20,000 కోట్ల పెట్టుబడుల ద్వారా 50 కొత్త హోటళ్లను నిర్మిస్తున్నారు.
3. మౌలిక సదుపాయాలు: విశాఖపట్నం, గండికోట లాంటి 7 హబ్‌లను అభివృద్ధి చేసి 25 థీమాటిక్ సర్క్యూట్లను రూపొందిస్తారు.
4. భద్రతా చర్యలు: ప్రత్యేక 'బీచ్ ప్రొటెక్షన్ ఫోర్స్'ను ఏర్పాటు చేసి తీర ప్రాంతాల్లో పర్యాటకులకు రక్షణ కల్పిస్తారు.

Why It Matters

ఈ పరిణామం APPSC గ్రూప్స్ మరియు ఇతర పరీక్షలకు ఎకానమీ కోణంలో అత్యంత కీలకం. రూ. 20 వేల కోట్ల పెట్టుబడులు, 1.22 లక్షల ఉద్యోగాల సృష్టి రాష్ట్ర ఆర్థిక వృద్ధిని వేగవంతం చేస్తుంది. సాంస్కృతిక పరంగా, నిలిచిపోయిన నంది అవార్డుల పునరుద్ధరణ కళాకారులకు ప్రోత్సాహాన్ని ఇస్తుంది.

Historical Background

📌 [BACKGROUND — verify independently] ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పర్యాటక రంగానికి విశేష ప్రాధాన్యత ఉండేది. రాష్ట్ర విభజన అనంతరం కొత్త పర్యాటక విధానాలు వచ్చినా ఆశించిన స్థాయిలో పెట్టుబడులు రాలేదు. టూరిజానికి పరిశ్రమ హోదా ఇవ్వాలనేది దశాబ్దాల నాటి డిమాండ్. అలాగే, ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో ప్రతిష్ఠాత్మకంగా ఇచ్చే నంది అవార్డులు కొన్నేళ్లుగా నిలిచిపోయాయి, వాటిని ఇప్పుడు మళ్లీ ప్రవేశపెడుతున్నారు.

Previous Related Events

📌 [BACKGROUND — verify independently]

• 2026 జూన్ 4: కేరళలో జరిగిన GTM-2026లో ఏపీకి బెస్ట్ టూరిజం ప్రమోషన్ స్టేట్ అవార్డు ప్రదానం.
• అరకు వ్యాలీ అందాలకు జాతీయ స్థాయిలో 'ఇన్‌స్టాగ్రామబుల్ ల్యాండ్‌స్కేప్' అవార్డు దక్కింది.
• కేంద్ర పర్యాటక శాఖ ప్రసాద్ (PRASHAD) పథకం ద్వారా శ్రీశైలం, సింహాచలం ఆలయాల అభివృద్ధికి గతంలో నిధులు ఇచ్చింది.

Static GK Connection

• ఆర్టికల్ 19(1)(d): రాజ్యాంగం ప్రకారం దేశమంతటా స్వేచ్ఛగా సంచరించే హక్కు, ఇది పర్యాటకానికి పరోక్షంగా పునాది.
• గండికోట: పెన్నా నది కోత వల్ల ఏర్పడిన దీనిని 'గ్రాండ్ కాన్యన్ ఆఫ్ ఇండియా' అంటారు.

India & World Comparison

జాతీయ పర్యాటక ర్యాంకింగ్స్‌లో ఆంధ్రప్రదేశ్ 16వ స్థానం నుంచి 13వ స్థానానికి చేరుకుంది. 1,053 కి.మీ పొడవైన తీరరేఖ (దేశంలో రెండవ స్థానం) ఉండటం వల్ల తీర ప్రాంత పర్యాటకంలో ఏపీ గ్లోబల్ హబ్‌గా మారే అవకాశాలు మెండుగా ఉన్నాయి.

Future Impact

• 2027లో గోదావరి పుష్కరాలు, 2028లో కృష్ణా పుష్కరాలను ఘనంగా నిర్వహించడానికి ఇప్పటి నుంచే సన్నాహాలు చేస్తున్నారు.
• ఐదేళ్లలో 50 వేల హోటల్ గదుల నిర్మాణంతో రాష్ట్రాన్ని దేశంలో టాప్-5 డెస్టినేషన్స్‌లో ఒకటిగా నిలపనున్నారు.
• ఏపీలోనే సినిమాల షూటింగ్స్ జరిగేలా రాయితీలతో కూడిన కొత్త 'ఫిల్మ్ పాలసీ' రానుంది.

---

🔑 Key Points for Revision

• పర్యాటక, సాంస్కృతిక శాఖ మంత్రి కందుల దుర్గేష్.
• నూతన పర్యాటక విధానం (Tourism Policy) కాలపరిమితి: 2024–2029.
• పర్యాటక రంగానికి ఏపీలో కొత్తగా 'పరిశ్రమ' (Industry) హోదా లభించింది.
• ఏపీ కుదుర్చుకున్న ఎంవోయూలు 117, వాటి పెట్టుబడుల విలువ ₹20,000 కోట్లు.
• ఈ ప్రాజెక్టుల ద్వారా సృష్టించబడే ఉద్యోగాలు: 1.22 లక్షలు.
• జాతీయ టూరిజం ర్యాంకింగ్‌లో ఏపీ 16వ స్థానం నుంచి 13వ స్థానానికి ఎగబాకింది.
• గత రెండేళ్లలో దేశీయ పర్యాటకుల సంఖ్య 37 కోట్లకు (17% వృద్ధి) చేరింది.
• కేంద్రం 8 ప్రాజెక్టులకు మంజూరు చేసిన మొత్తం నిధులు ₹428 కోట్లు.
• భద్రత కోసం కొత్తగా 'బీచ్ ప్రొటెక్షన్ ఫోర్స్' ఏర్పాటు.
• టెంట్ సిటీల నిర్మాణం కోసం ఎంపికైన ప్రధాన దేవాలయాలు: 21.
• GTM-2026లో ఏపీకి లభించిన అవార్డు: బెస్ట్ టూరిజం ప్రమోషన్ స్టేట్.
• అరకు వ్యాలీకి లభించిన అవార్డు: ఇన్‌స్టాగ్రామబుల్ ల్యాండ్‌స్కేప్.
• 2025 సంవత్సరం నుంచి నంది అవార్డుల పునరుద్ధరణ జరగనుంది.
• 2027లో గోదావరి పుష్కరాలు, 2028లో కృష్ణా పుష్కరాలు జరుగుతాయి.
• భవిష్యత్ లక్ష్యం: ఐదేళ్లలో 50 వేల హోటల్ గదుల నిర్మాణం (PPP విధానం).

---

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: పర్యాటక రంగానికి 'పరిశ్రమ' హోదా (Industry Status to Tourism)

• Definition: పర్యాటక రంగాన్ని అధికారికంగా ఒక పరిశ్రమగా గుర్తించి, తయారీ రంగానికి లభించే విద్యుత్, పన్ను రాయితీలు, మౌలిక సదుపాయాల ప్రయోజనాలను పర్యాటక రంగానికి అందించడం.
• Constitutional / Legal Basis: పర్యాటకం అనేది రాజ్యాంగంలోని షెడ్యూల్ 7 ప్రకారం ప్రధానంగా రాష్ట్ర జాబితా (State List) కిందికి వస్తుంది.
• Scientific / Economic Principle: పెట్టుబడి గుణకం (Investment Multiplier) - పర్యాటకంలో పెట్టే ఒక్క రూపాయి పెట్టుబడి అనేక రంగాల్లో వృద్ధిని తీసుకువస్తుంది.
• How it connects to this event: ఏపీ ప్రభుత్వం నూతన పర్యాటక విధానం 2024-29 ద్వారా ఈ పరిశ్రమ హోదాను అధికారికంగా అమలు చేస్తోంది.
• Origin & History: 1980వ దశకంలో మహారాష్ట్ర మొదటిసారిగా ఈ ప్రతిపాదనను తెరపైకి తెచ్చింది.
• Key milestone 1: ఇటీవల అస్సాం, రాజస్థాన్ లాంటి రాష్ట్రాలు ఈ దిశగా ముందడుగు వేశాయి.
• Key milestone 2: 2024లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం దీనికి చట్టబద్ధమైన పాలసీ రూపం ఇచ్చింది.
• Related Acts / Schemes / Treaties: కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకాలైన స్వదేశ్ దర్శన్ (Swadesh Darshan) మరియు ప్రసాద్ (PRASHAD).
• Nodal Ministry / Body: కేంద్ర పర్యాటక మంత్రిత్వ శాఖ మరియు ఏపీ రాష్ట్ర పర్యాటక అభివృద్ధి సంస్థ (APTDC).
• India-specific relevance: పర్యాటక రంగం అత్యధిక ఉపాధి కల్పించే (Labour-intensive) రంగం కావడంతో నిరుద్యోగ నిర్మూలనకు ఇది కీలకం.
• Global comparison: స్విట్జర్లాండ్, మాల్దీవులు లాంటి దేశాల్లో పర్యాటకమే ప్రధాన పరిశ్రమ.
• Data point: ఏపీలో ఈ విధానం ద్వారా రూ. 20,000 కోట్ల పెట్టుబడులు వచ్చాయి.
• Common exam angle: "నూతన పర్యాటక విధానం లక్ష్యాలు", "పర్యాటక రంగానికి పరిశ్రమ హోదా లాభాలు" గురించి గ్రూప్స్ మెయిన్స్‌లో అడుగుతారు.
• Easy memory hook: "Industry Status = Tax Benefits + Easy Loans + More Jobs".

---

❓ Practice MCQs

Q1. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రకటించిన నూతన పర్యాటక విధానం (Tourism Policy) అమలు కాలపరిమితి ఎంత? [Easy]

A) 2023 - 2028

B) 2024 - 2029

C) 2025 - 2030

D) 2026 - 2031

Answer: B

Explanation: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పెద్ద ఎత్తున పెట్టుబడులు ఆకర్షించేందుకు 2024-2029 కాలానికి నూతన పర్యాటక విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టారు.

---

Q2. కేరళలో జరిగిన గ్లోబల్ ట్రావెల్ మార్కెట్ (GTM-2026)లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు ఏ అవార్డు లభించింది? [Easy]

A) క్లీనెస్ట్ టూరిజం స్టేట్

B) బెస్ట్ ఎకో-టూరిజం అవార్డు

C) బెస్ట్ టూరిజం ప్రమోషన్ స్టేట్

D) బెస్ట్ హెరిటేజ్ స్టేట్

Answer: C

Explanation: పర్యాటక రంగాన్ని విశేషంగా ప్రోత్సహిస్తున్నందుకు గాను ఏపీకి 'బెస్ట్ టూరిజం ప్రమోషన్ స్టేట్' అవార్డు జూన్ 4న తిరువనంతపురంలో లభించింది.

---

Q3. జాతీయ పర్యాటక ర్యాంకింగ్స్‌లో ఆంధ్రప్రదేశ్ 16వ స్థానం నుంచి ఎన్నవ స్థానానికి ఎగబాకింది? [Moderate]

A) 11వ స్థానం

B) 12వ స్థానం

C) 13వ స్థానం

D) 10వ స్థానం

Answer: C

Explanation: దేశీయ పర్యాటకుల రాక గണ്യంగా పెరగడం వల్ల ఏపీ జాతీయ స్థాయిలో 16వ స్థానం నుంచి 13వ స్థానానికి చేరుకుంది.

---

Q4. పర్యాటకుల భద్రత కోసం ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం తీర ప్రాంతాల్లో కొత్తగా ఏ దళాన్ని ఏర్పాటు చేసింది? [Moderate]

A) మెరైన్ కమాండో ఫోర్స్

B) బీచ్ ప్రొటెక్షన్ ఫోర్స్

C) కోస్టల్ టూరిజం గార్డ్స్

D) ఏపీ తీర భద్రతా దళం

Answer: B

Explanation: తీరప్రాంత పర్యాటక ప్రదేశాలలో భద్రతను పటిష్టం చేసేందుకు ప్రభుత్వం ప్రత్యేకంగా 'బీచ్ ప్రొటెక్షన్ ఫోర్స్'ను ఏర్పాటు చేసింది.

---

Q5. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం టెంట్ సిటీల (Tent Cities) నిర్మాణాన్ని ఎక్కడ ప్లాన్ చేస్తోంది? [Moderate]

A) రాష్ట్రంలోని ఐటీ సెజ్‌ల వద్ద

B) కేవలం విశాఖపట్నం బీచ్‌లలో

C) 21 ప్రధాన దేవాలయాల వద్ద

D) అరకు మరియు పాడేరు ప్రాంతాల్లో మాత్రమే

Answer: C

Explanation: ఆధ్యాత్మిక పర్యాటకం (స్పిరిచ్యువల్ టూరిజం) అభివృద్ధిలో భాగంగా 21 ప్రధాన దేవాలయాల వద్ద టెంట్ సిటీలను నిర్మించనున్నారు.

---

Q6. ఏపీ పర్యాటక రంగానికి సంబంధించి ఈ క్రింది వాటిలో సరైనది ఏది? [Tricky]

A) నూతన పర్యాటక విధానం ద్వారా వ్యవసాయ రంగానికి పరిశ్రమ హోదా కల్పించారు.

B) కేంద్రం మంజూరు చేసిన రూ. 428 కోట్లు కేవలం విశాఖపట్నం అభివృద్ధికి మాత్రమే ఉద్దేశించబడ్డాయి.

C) పర్యాటక విధానం ద్వారా 5 ఏళ్లలో 50,000 హోటల్ గదుల నిర్మాణం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.

D) విదేశీ పర్యాటకుల రాకలో ఏపీ దేశంలోనే ప్రథమ స్థానంలో ఉంది.

Answer: C

Explanation: ఏపీ ప్రభుత్వం పీపీపీ విధానం ద్వారా ఐదేళ్లలో 50 వేల గదులు నిర్మించి, టాప్-5 డెస్టినేషన్‌గా ఎదగాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

---

Q7. ఏపీ ప్రభుత్వం నంది అవార్డులను ఏ సంవత్సరం నుండి తిరిగి ప్రారంభించనున్నట్లు ప్రకటించింది? [Tricky]

A) 2024

B) 2025

C) 2026

D) 2027

Answer: B

Explanation: చాలకాలంగా నిలిచిపోయిన నంది అవార్డులను నూతన సినిమా విధానంలో భాగంగా 2025 నుంచి తిరిగి ఇవ్వనున్నట్లు మంత్రి ప్రకటించారు.

---

Q8. ఏపీలోని ఏ పర్యాటక ప్రాంతానికి జాతీయ స్థాయిలో 'ఇన్‌స్టాగ్రామబుల్ ల్యాండ్‌స్కేప్' అవార్డు దక్కింది? [Tricky]

A) గండికోట

B) సూర్యలంక బీచ్

C) బర్రా గుహలు

D) అరకు వ్యాలీ

Answer: D

Explanation: సహజ సౌందర్యానికి ప్రసిద్ధి చెందిన అరకు వ్యాలీకి 'ఇన్‌స్టాగ్రామబుల్ ల్యాండ్‌స్కేప్' అవార్డు వరించింది.

---

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

ఏపీ ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన 'పర్యాటక విధానం 2024-29' యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?

A) రాష్ట్రంలో కేవలం ఎకో-టూరిజాన్ని మాత్రమే ప్రోత్సహించడం.

B) పర్యాటక రంగానికి 'పరిశ్రమ' హోదా కల్పించి భారీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం.

C) విదేశీ పర్యాటకులకు ఉచిత వీసాలు అందించడం.

D) రాష్ట్రంలోని అన్ని పర్యాటక కేంద్రాలను ప్రైవేటీకరించడం.

Answer: B

Explanation: ఈ విధానం యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం పర్యాటకానికి పరిశ్రమ హోదా ఇచ్చి ఎంవోయూల ద్వారా భారీ పెట్టుబడులు ఆకర్షించడం.

---

PYQ 2:

ఆంధ్రప్రదేశ్ పర్యాటక అభివృద్ధికి సంబంధించి ఈ క్రింది వ్యాఖ్యలను పరిశీలించండి:

1. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పర్యాటక రంగానికి 'పరిశ్రమ హోదా' కల్పించింది.
2. దేశీయ పర్యాటకుల ఆకర్షణలో రాష్ట్ర జాతీయ ర్యాంకు 16వ స్థానం నుంచి 13వ స్థానానికి మెరుగుపడింది.
3. జాతీయ స్థాయిలో బెస్ట్ టూరిజం ప్రమోషన్ స్టేట్ అవార్డును మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రం గెలుచుకుంది.

పైన పేర్కొన్న వాటిలో సరైన వ్యాఖ్య(లు) ఏది/ఏవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 1 మరియు 2 మాత్రమే

C) 2 మరియు 3 మాత్రమే

D) పైవన్నీ

Answer: B

Explanation: బెస్ట్ టూరిజం ప్రమోషన్ స్టేట్ అవార్డును ఏపీ గెలుచుకుంది (మధ్యప్రదేశ్ కాదు), కావున 1 మరియు 2 మాత్రమే సరైనవి.

---

PYQ 3:

కింది వాటిని జతపర్చండి:

జాబితా I (అంశం)

P. ఇన్‌స్టాగ్రామబుల్ ల్యాండ్‌స్కేప్ అవార్డు Q. బెస్ట్ టూరిజం ప్రమోషన్ స్టేట్ అవార్డు R. టెంట్ సిటీల నిర్మాణం S. టూరిజం గదుల లక్ష్యం (5 ఏళ్లలో)

జాబితా II (వివరాలు)

1. 21 దేవాలయాలు
2. 50,000 గదులు
3. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం
4. అరకు వ్యాలీ

A) P-4, Q-3, R-1, S-2

B) P-3, Q-4, R-2, S-1

C) P-4, Q-1, R-3, S-2

D) P-1, Q-2, R-3, S-4

Answer: A

Explanation: ఇన్‌స్టాగ్రామబుల్ ల్యాండ్‌స్కేప్ - అరకు వ్యాలీ, బెస్ట్ టూరిజం ప్రమోషన్ స్టేట్ - ఆంధ్రప్రదేశ్, టెంట్ సిటీలు - 21 దేవాలయాల వద్ద, గదుల లక్ష్యం - 50,000.

---

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన 'నూతన పర్యాటక విధానం 2024-29' రాష్ట్ర ఆర్థికాభివృద్ధికి ఏ విధంగా దోహదపడుతుంది? విశ్లేషించండి.

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన 'నూతన పర్యాటక విధానం 2024-29' పర్యాటక రంగాన్ని రాష్ట్ర ఆర్థిక వృద్ధి ఇంజిన్‌గా మార్చే దిశగా వేసిన కీలక అడుగు. పర్యాటక రంగానికి తొలిసారిగా 'పరిశ్రమ' (Industry) హోదా కల్పించడం ఈ విధానంలో అత్యంత ప్రధానమైన అంశం.

దీని వల్ల విద్యుత్ చార్జీల తగ్గింపు, సులభంగా రుణాలు మరియు ఇతర ప్రోత్సాహకాలు పెట్టుబడిదారులకు అందుతాయి. ఫలితంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇప్పటికే సుమారు రూ. 20,000 కోట్ల విలువైన 117 ఎంవోయూలు కుదుర్చుకుంది. ఈ భారీ పెట్టుబడులు 50 కొత్త హోటళ్ల నిర్మాణం, ఐదేళ్లలో 50 వేల గదుల సృష్టికి దారితీస్తాయి. తద్వారా రాష్ట్రంలో 1.22 లక్షల మందికి ప్రత్యక్షంగా మరియు పరోక్షంగా ఉపాధి అవకాశాలు లభిస్తాయని అంచనా.

కేంద్రం మంజూరు చేసిన రూ. 428 కోట్లతో గండికోట, బర్రా గుహల వంటి ప్రాంతాలు గ్లోబల్ హబ్‌లుగా మారనున్నాయి. కేవలం ప్రకృతి మరియు ఆధ్యాత్మిక పర్యాటకాన్ని నమ్ముకోకుండా, స్థానిక ఉపాధిని పెంచేందుకు ఈ విధానం దోహదపడుతుంది. మౌలిక సదుపాయాల కల్పన వేగవంతం చేస్తే ఏపీ టాప్-5 టూరిజం రాష్ట్రాల్లో ఒకటిగా అవతరిస్తుంది.

---

Question 2 (250 words): భారతదేశ పర్యాటక చిత్రపటంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రాముఖ్యతను తెలుపుతూ, పర్యాటక హబ్‌గా మారడానికి రాష్ట్రం తీసుకుంటున్న సంస్థాగత మరియు విధానపరమైన చర్యలను వివరించండి.

భారతదేశ పర్యాటక రంగంలో భౌగోళికంగా మరియు చారిత్రకంగా ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు అపారమైన ప్రాముఖ్యత ఉంది. 1,053 కి.మీ పొడవైన దేశంలోనే రెండవ అతిపెద్ద తీరరేఖ, అరకు లాంటి అందమైన లోయలు, గండికోట లాంటి సహజ అద్భుతాలు ఏపీ సొంతం. ఈ సామర్థ్యాన్ని పూర్తి స్థాయిలో వినియోగించుకునేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పర్యాటకాన్ని ఒక మిషన్ మోడ్‌లో అభివృద్ధి చేస్తోంది.

విధానపరమైన చర్యల పరంగా, ప్రభుత్వం 'నూతన పర్యాటక విధానం 2024-29' ద్వారా పర్యాటకానికి 'పరిశ్రమ హోదా' కల్పించింది. దీని ద్వారా కేవలం ప్రభుత్వ నిధులపైనే ఆధారపడకుండా, పీపీపీ (PPP) విధానంలో రూ. 20 వేల కోట్ల ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను ఆకర్షిస్తోంది. సంస్థాగత మార్పులలో భాగంగా, పర్యాటకుల భద్రతకు 'బీచ్ ప్రొటెక్షన్ ఫోర్స్' ఏర్పాటు, 1,855 హోమ్‌స్టేలను కలుపుతూ ప్రత్యేక పోర్టల్ ప్రారంభించడం, 21 ప్రధాన ఆలయాల వద్ద టెంట్ సిటీల నిర్మాణం లాంటివి ముఖ్యమైనవి.

గత రెండేళ్లలో దేశీయ పర్యాటకుల రాక 17 శాతం పెరిగి 37 కోట్లకు చేరడం, జాతీయ ర్యాంకింగ్‌లో రాష్ట్రం 16వ స్థానం నుంచి 13వ స్థానానికి ఎగబాకడం ఈ చర్యల ఫలితమే. GTM-2026లో ఏపీకి వచ్చిన 'బెస్ట్ టూరిజం ప్రమోషన్ స్టేట్' అవార్డు దీనికి నిదర్శనం. అలాగే రాబోయే 2027 గోదావరి, 2028 కృష్ణా పుష్కరాల దృష్ట్యా మౌలిక సదుపాయాలను ముందుగానే అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.

ముగింపుగా, కేవలం విధానాలు ప్రకటించడమే కాకుండా వాటిని పక్కాగా అమలు చేయడం, పర్యావరణ సమతుల్యత దెబ్బతినకుండా ఎకో-టూరిజాన్ని ప్రోత్సహించడం ద్వారా ఆంధ్రప్రదేశ్ త్వరలోనే అంతర్జాతీయ పర్యాటక కేంద్రంగా మారుతుంది.

---

⚠️ Examiner Trap

• Trap 1: Students often confuse "16th rank" with the current rank. The correct fact is AP improved its rank from 16th to 13th place nationally in tourism.
• Trap 2: A common wrong assumption is that tourism received only temporary funding. The reality is tourism has been officially granted "Industry Status", providing long-term structural benefits.
• Trap 3: Many students miss the specific numbers when answering questions on MoUs. Always remember it is 117 MoUs worth ₹20,000 crore.

---

🧭 Exam Tip

• Prelims: ఎగ్జామినర్లు పథకాల సంవత్సరాలు (Tourism policy 2024-29), ర్యాంకులు (13వ స్థానం), అవార్డులు (GTM బెస్ట్ స్టేట్) మరియు కేంద్రం మంజూరు చేసిన ప్రాజెక్టులు (గండికోట, సింహాచలం తదితర) పై నేరుగా అడుగుతారు.
• Mains: పర్యాటక రంగానికి పరిశ్రమ హోదా ఇవ్వడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు మరియు ఏపీ ఆర్థిక వ్యవస్థపై దాని ప్రభావం గురించి విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్నలు ఆశించవచ్చు.
• Interview: మీరు ఏపీ కి చెందిన వారైతే, మీ జిల్లాలోని పర్యాటక ప్రాంతాన్ని ఎలా అభివృద్ధి చేయవచ్చో అడిగే అవకాశం ఉంది.
• Prediction: ఏపీపీఎస్సీ (APPSC) గ్రూప్-1, గ్రూప్-2 పరీక్షలలో నూతన టూరిజం పాలసీకి సంబంధించిన ఎంసీక్యూ మరియు నంది అవార్డుల పునరుద్ధరణ (2025) పై ఖచ్చితంగా ప్రశ్న వస్తుంది.

---

AP Wins GTM-2026 Award ఈ వీడియోలో గ్లోబల్ ట్రావెల్ మార్కెట్ అవార్డు అందుకోవడం ద్వారా రాష్ట్ర పర్యాటక రంగానికి లభించిన అంతర్జాతీయ గుర్తింపును పర్యాటక శాఖ మంత్రి వివరిస్తున్నారు.