క్యాబినెట్ నియామకాల కమిటీ ద్వారా సుప్రీంకోర్టుకు ఐదుగురు అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్స్ (ASG) పునర్నియామకం

What Happened

సుప్రీంకోర్టులో కేంద్ర ప్రభుత్వం తరపున కేసులను వాదించే ఐదుగురు అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్స్ (ASG) పదవీకాలాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం పొడిగించింది. ఈ నియామకాలకు అధికారికంగా "అపాయింట్‌మెంట్స్ కమిటీ ఆఫ్ ద కేబినెట్" (ACC) ఆమోద ముద్ర వేసింది. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన అత్యంత క్లిష్టమైన మరియు రాజ్యాంగబద్ధమైన కేసులను సుప్రీంకోర్టులో సమర్థవంతంగా వాదించేందుకు ఈ సీనియర్ న్యాయవాదుల సేవలు మళ్ళీ వినియోగించబడుతున్నాయి.

When & Where

ఈ పరిణామం న్యూఢిల్లీ కేంద్రంగా దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానమైన సుప్రీంకోర్టు (Supreme Court of India) కు సంబంధించి జరిగింది. ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన అధికారిక నియామక ఉత్తర్వుల ద్వారా జాతీయ స్థాయిలో ఈ నిర్ణయం అమలులోకి వచ్చింది.

Who Is Involved

• అపాయింట్‌మెంట్స్ కమిటీ ఆఫ్ ద కేబినెట్ (ACC): అత్యున్నత స్థాయి నియామకాలను ఆమోదించే కీలక ప్రభుత్వ సంస్థ.
• ఐదుగురు ASG లు: విక్రమ్‌జిత్ బెనర్జీ, కె.ఎం. నటరాజ్, సూర్యప్రకాశ్ వి. రాజు, ఎన్. వెంకటరామన్, మరియు ఐశ్వర్య భాటి.
• భారత అటార్నీ జనరల్ & సొలిసిటర్ జనరల్: అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్స్ (ASG) వీరికి తమ విధుల్లో ప్రత్యక్షంగా సహాయపడతారు.

How It Works

1. ఏదైనా కేంద్ర ప్రభుత్వ విధానం లేదా చట్టంపై సుప్రీంకోర్టులో సవాలు ఎదురైనప్పుడు, న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ దానిని సంబంధిత ప్రభుత్వ న్యాయవాదులకు అప్పగిస్తుంది.
2. సొలిసిటర్ జనరల్ పర్యవేక్షణలో, ఈ ASG లు వేర్వేరు కేసులను పంచుకొని తమ వాదనలను సిద్ధం చేసుకుంటారు.
3. వీరు కోర్టు ధర్మాసనం ముందు హాజరై ప్రభుత్వ విధానాల వెనుక ఉన్న రాజ్యాంగ ఉద్దేశాన్ని మరియు చట్టబద్ధతను వివరిస్తారు.
4. అంతేకాకుండా, ప్రభుత్వంలోని వివిధ మంత్రిత్వ శాఖలకు (Ministries) చట్టాల అమలులో ఏవైనా సందేహాలు వస్తే వారు న్యాయపరమైన సమీక్ష (advisory reviews) ఇస్తారు.

Why It Matters

• రాజ్యాంగ కోణం: కేంద్ర ప్రభుత్వ చర్యలు రాజ్యాంగబద్ధంగా ఉన్నాయని నిరూపించాల్సిన బాధ్యత ఈ న్యాయాధికారులపై ఉంటుంది.
• పాలనాపరమైన కోణం: మంత్రిత్వ శాఖల మధ్య చట్టపరమైన సమన్వయం సాధించడానికి, విధానాల వైఫల్యాలను నివారించడానికి వీరి సలహాలు అత్యంత కీలకం.
• పరీక్షల కోణం: ఇది UPSC GS Paper 2 (Polity and Governance) కింద రాజ్యాంగబద్ధమైన మరియు చట్టబద్ధమైన పోస్టుల విభాగంలో తరచుగా అడిగే అంశం.

Historical Background

📌 [BACKGROUND — verify independently]

• 1950 లో భారత రాజ్యాంగం అమలులోకి వచ్చినప్పుడు కేవలం అటార్నీ జనరల్ (ఆర్టికల్ 76) గురించి మాత్రమే వివరించారు.
• పెరుగుతున్న కేంద్ర ప్రభుత్వ వ్యాజ్యాల దృష్ట్యా అటార్నీ జనరల్‌కు సహాయంగా సొలిసిటర్ జనరల్ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశారు.
• 1970ల తర్వాత కేసుల సంఖ్య గణనీయంగా పెరగడంతో అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్స్ (ASG) పోస్టులను చట్టబద్ధంగా సృష్టించారు. 1987 నాటి "లా ఆఫీసర్స్ రూల్స్" వీరి విధులకు స్పష్టమైన చట్రాన్ని ఇచ్చాయి.

Previous Related Events

📌 [BACKGROUND — verify independently]

• 2020లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒకేసారి పలువురు కొత్త ASG లను సుప్రీంకోర్టు మరియు వివిధ హైకోర్టుల కోసం పెద్ద ఎత్తున నియమించింది.
• 2023 జూన్ లో కూడా ప్రస్తుత సొలిసిటర్ జనరల్ తుషార్ మెహతాతో సహా పలువురు ASG ల పదవీకాలాన్ని కేంద్రం మూడేళ్ల పాటు పొడిగించింది.
• ఇటీవల కేంద్రం తీసుకువచ్చిన ఎన్నికల బాండ్లు, PMLA కేసుల వంటి కీలక తీర్పుల్లో ఈ లా ఆఫీసర్లు కోర్టులో ప్రభుత్వ వాదనను బలంగా వినిపించారు.

Static GK Connection

• ఆర్టికల్ 76 (Article 76): అటార్నీ జనరల్ నియామకం గురించి తెలియజేస్తుంది (కానీ సొలిసిటర్ జనరల్ లేదా ASG గురించి కాదు).
• క్యాబినెట్ నియామకాల కమిటీ (ACC): ప్రభుత్వంలోని అత్యున్నత పదవులకు అధికారులను నియమించే ఈ కమిటీకి ప్రధానమంత్రి నేతృత్వం వహిస్తారు.

India & World Comparison

భారతదేశంలోని ఈ న్యాయాధికారుల (Law Officers) వ్యవస్థ బ్రిటన్ కామన్ లా విధానం నుండి ప్రేరణ పొందింది. అయితే బ్రిటన్‌లో అటార్నీ జనరల్ మరియు సొలిసిటర్ జనరల్ వ్యవస్థలు నేరుగా రాజకీయ వ్యవస్థలో (మంత్రులుగా) అంతర్భాగమై ఉంటారు. కానీ భారతదేశంలో వీరు కేవలం ప్రభుత్వానికి న్యాయ సలహాదారులుగా మాత్రమే ఉంటూ చట్టబద్ధమైన విధులను నిర్వర్తిస్తారు.

Future Impact

• కొత్త క్రిమినల్ చట్టాలు అమలులోకి వస్తున్నందున వాటిపై సుప్రీంకోర్టులో వచ్చే సవాళ్లను ఎదుర్కోవడంలో ఈ ఐదుగురు ASG ల పాత్ర అత్యంత కీలకం కానుంది.
• సుప్రీంకోర్టులో ప్రభుత్వ కేసుల పెండింగ్ సంఖ్యను బట్టి భవిష్యత్తులో ఈ పోస్టుల సంఖ్యను పెంచే అవకాశం కూడా లేకపోలేదు.
• వివిధ మంత్రిత్వ శాఖల పనితీరులో చట్టపరమైన లోపాలు రాకుండా ఉండటానికి వీరి ఇచ్చే సలహా నివేదికలు విధాన నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేస్తాయి.

---

🔑 Key Points for Revision

• నియామకాలను ఆమోదించినది: అపాయింట్‌మెంట్స్ కమిటీ ఆఫ్ ద కేబినెట్ (ACC).
• ACC కి భారతదేశ ప్రధాన మంత్రి అధ్యక్షత వహిస్తారు ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• ఐదుగురు అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్స్ (ASG) సుప్రీంకోర్టులో వాదించడానికి తిరిగి నియమించబడ్డారు.
• వారి పేర్లు: విక్రమ్‌జిత్ బెనర్జీ, కె.ఎం. నటరాజ్, సూర్యప్రకాశ్ వి. రాజు, ఎన్. వెంకటరామన్, ఐశ్వర్య భాటి.
• ASG ల ప్రధాన బాధ్యత భారత అటార్నీ జనరల్ (AG)కి చట్టపరమైన విధుల్లో సహాయపడటం.
• భారత ప్రభుత్వానికి రాజ్యాంగపరమైన వ్యాజ్యాలలో (constitutional litigation) ప్రాతినిధ్యం వహించడం వీరి విధి.
• వివిధ మంత్రిత్వ శాఖలకు చట్టాల అమలుపై సలహాలు (advisory reviews) ఇస్తారు.
• అటార్నీ జనరల్ పోస్టు రాజ్యాంగబద్ధమైనది, ఇది ఆర్టికల్ 76 ద్వారా సృష్టించబడింది ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• సొలిసిటర్ జనరల్ మరియు ASG పోస్టులు రాజ్యాంగేతర (non-constitutional) పదవులు ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• ASG పోస్టులకు చట్టబద్ధమైన (statutory) హోదా మాత్రమే ఉంది.
• వీరు లా ఆఫీసర్స్ (కండిషన్స్ ఆఫ్ సర్వీస్) రూల్స్, 1987 కింద విధులు నిర్వర్తిస్తారు ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• ప్రభుత్వ కార్యనిర్వాహక వర్గం (Executive) ప్రయోజనాలను కోర్టులో సమర్థవంతంగా వాదించడం వీరి బాధ్యత.
• కేంద్ర న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా వీరికి సుప్రీంకోర్టులో కేసులు కేటాయించబడతాయి ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• ఈ పునర్నియామకాల ద్వారా కోర్టులలో పెండింగ్ ఉన్న కీలక కేసులను సమర్థవంతంగా పరిష్కరించవచ్చని అంచనా.
• UPSC మరియు ఇతర పోటీ పరీక్షల్లో పాలిటీ సిలబస్‌లో చట్టబద్ధమైన పోస్టుల కింద ఇది వస్తుంది.

---

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్ (ASG) మరియు లా ఆఫీసర్స్ వ్యవస్థ

• Definition: ASG అనగా దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానాలలో కేంద్ర ప్రభుత్వానికి న్యాయపరమైన ప్రాతినిధ్యం వహించే మరియు అటార్నీ జనరల్‌కు సహాయపడే చట్టబద్ధమైన ప్రభుత్వ న్యాయాధికారి.
• Constitutional / Legal Basis: లా ఆఫీసర్స్ (కండిషన్స్ ఆఫ్ సర్వీస్) రూల్స్, 1987 ప్రకారం ఈ పోస్టులు కొనసాగుతున్నాయి. వీటికి రాజ్యాంగపరమైన హోదా లేదు.
• Scientific / Economic Principle: రూల్ ఆఫ్ లా (Rule of Law) సూత్రం ప్రకారం కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ తన విధానాలను న్యాయస్థానాల ముందు చట్టబద్ధంగా సమర్థించుకోవాలి.
• How it connects to this event: ACC ద్వారా ఐదుగురు సిట్టింగ్ ASG లను సుప్రీంకోర్టు కేసుల కోసం తిరిగి నియమించడం వల్ల ఈ వ్యవస్థ ప్రాధాన్యత మళ్ళీ వార్తల్లోకి వచ్చింది.
• Origin & History: స్వాతంత్ర్యానంతరం అటార్నీ జనరల్‌ పనిభారం తగ్గించడానికి ఈ చట్టబద్ధమైన పోస్టులను సృష్టించారు. (1970ల నాటికి ఇవి పూర్తిస్థాయిలో స్థిరపడ్డాయి).
• Key milestone 1: 1987లో లా ఆఫీసర్స్ నిబంధనలను కేంద్ర ప్రభుత్వం క్రమబద్ధీకరించింది, ఇది వీరి సేవా షరతులు, వేతనాలను స్థిరీకరించింది.
• Key milestone 2: వివిధ రాష్ట్రాల హైకోర్టులలో సైతం కేంద్ర ప్రభుత్వ కేసులను వాదించడానికి స్థానికంగా ASG లను నియమించడం ప్రారంభించారు.
• Related Acts / Schemes / Treaties: రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 76 (అటార్నీ జనరల్ అధికారాలు), లా ఆఫీసర్స్ రూల్స్ 1987.
• Nodal Ministry / Body: కేంద్ర న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Law and Justice), అపాయింట్‌మెంట్స్ కమిటీ ఆఫ్ ద కేబినెట్ (ACC).
• India-specific relevance: భారత ప్రభుత్వం అనేది దేశంలో అతిపెద్ద కక్షిదారు (litigant), కాబట్టి ప్రభుత్వ విధానాలను కోర్టులో సమర్థించడానికి ఇలాంటి న్యాయాధికారుల వ్యవస్థ తప్పనిసరి.
• Global comparison: అమెరికా వంటి దేశాల్లో సొలిసిటర్ జనరల్ వ్యవస్థ ఉన్నప్పటికీ, వారి నియామక పద్ధతి మరియు అధికారాలు భిన్నంగా ఉంటాయి.
• Data point: ప్రస్తుతం సుప్రీంకోర్టు మరియు దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న వివిధ హైకోర్టులలో పదుల సంఖ్యలో ASG లు ప్రభుత్వానికి సేవలు అందిస్తున్నారు.
• Common exam angle: 'కిందివాటిలో ఏది రాజ్యాంగబద్ధమైన పదవి కాదు?' (సొలిసిటర్ జనరల్ మరియు ASG అనేవి సరైన జవాబులు) అని పోటీ పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తుంటాయి.
• Easy memory hook: AG (రాజ్యాంగబద్ధం) ➡️ SG (చట్టబద్ధం, AG కి సహాయం) ➡️ ASG (చట్టబద్ధం, SG కి సహాయం).

---

❓ Practice MCQs

Q1. అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్ (ASG) నియామకాలను కేంద్ర స్థాయిలో ఏ కమిటీ అధికారికంగా ఆమోదిస్తుంది? [Easy]

A) కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం

B) క్యాబినెట్ వ్యవహారాల కమిటీ (CCA)

C) అపాయింట్‌మెంట్స్ కమిటీ ఆఫ్ ద కేబినెట్ (ACC)

D) సుప్రీంకోర్టు కొలీజియం

Answer: C

Explanation: ఈ వార్తా కథనం ప్రకారం ఐదుగురు ASG ల నియామకాలను 'అపాయింట్‌మెంట్స్ కమిటీ ఆఫ్ ద కేబినెట్ (ACC)' ఆమోదించింది.

---

Q2. ఇటీవల పునర్నియమితులైన ఐశ్వర్య భాటి కింది వాటిలో ఏ పోస్టుకు ఎంపికయ్యారు? [Easy]

A) అటార్నీ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియా

B) అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్ (ASG)

C) జాతీయ హరిత ట్రిబ్యునల్ చైర్‌పర్సన్

D) సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి

Answer: B

Explanation: సుప్రీంకోర్టులో కేంద్రం తరపున వాదించేందుకు ఐశ్వర్య భాటి తదితరులు అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్ (ASG)గా తిరిగి నియమితులయ్యారు.

---

Q3. భారత అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్ (ASG) గురించి కింది వాటిలో ఏది సరైనది? [Moderate]

A) ఇది భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 76 ద్వారా సృష్టించబడిన రాజ్యాంగబద్ధమైన పదవి.

B) వీరు అటార్నీ జనరల్ కు సహాయం చేయడానికి నియమించబడిన చట్టబద్ధమైన (statutory) అధికారులు.

C) వీరు కేవలం సుప్రీంకోర్టులో మాత్రమే వాదించాలి, హైకోర్టులలో వాదించకూడదు.

D) సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి వీరిని నేరుగా నియమిస్తారు.

Answer: B

Explanation: రాజ్యాంగంలో కేవలం అటార్నీ జనరల్ ప్రస్తావన మాత్రమే ఉంది. సొలిసిటర్ జనరల్ మరియు ASG లు అటార్నీ జనరల్‌కు సహాయపడే చట్టబద్ధమైన అధికారులు.

---

Q4. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన రాజ్యాంగ వ్యాజ్యాలను అత్యున్నత న్యాయస్థానంలో వాదించే ప్రధాన బాధ్యత ఎవరి నెత్తిపై ఉంటుంది? [Moderate]

A) క్యాబినెట్ సెక్రటేరియట్

B) ప్రైవేట్ న్యాయవాదుల సంఘం

C) అటార్నీ జనరల్ మరియు అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్స్

D) జిల్లా న్యాయ సేవాధికార సంస్థ

Answer: C

Explanation: అటార్నీ జనరల్, సొలిసిటర్ జనరల్ మరియు అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్స్ కేంద్ర ప్రభుత్వ బహుళ-స్థాయి న్యాయ ప్రయోజనాలకు అత్యున్నత న్యాయస్థానంలో ప్రాతినిధ్యం వహిస్తారు.

---

Q5. అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్ లతో పాటు ఇతర ప్రభుత్వ న్యాయాధికారులకు సంబంధించిన విధులను ఏ నిబంధనలు నియంత్రిస్తాయి? [Moderate]

A) సుప్రీంకోర్టు అడ్వకేట్స్ రూల్స్, 2013

B) లా ఆఫీసర్స్ (కండిషన్స్ ఆఫ్ సర్వీస్) రూల్స్, 1987

C) బార్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా చట్టం, 1961

D) అటార్నీ జనరల్ సర్వీస్ రూల్స్, 1950

Answer: B

Explanation: భారత ప్రభుత్వ న్యాయాధికారుల (సొలిసిటర్ జనరల్ మరియు ASG ల) విధులు మరియు నిబంధనలు 'లా ఆఫీసర్స్ (కండిషన్స్ ఆఫ్ సర్వీస్) రూల్స్, 1987' ద్వారా నిర్దేశించబడతాయి.

---

Q6. కింది వాక్యాలను గమనించండి: 1. సొలిసిటర్ జనరల్ పదవికి రాజ్యాంగ భద్రత ఉంటుంది. 2. అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్ (ASG) కేవలం వివిధ మంత్రిత్వ శాఖలకు సలహాలు ఇవ్వడానికి మాత్రమే పరిమితం, కోర్టులలో వాదించకూడదు. వీటిలో ఏది సరైనది? [Tricky]

A) 1 మాత్రమే

B) 2 మాత్రమే

C) 1 మరియు 2 రెండూ

D) ఏదీ కాదు

Answer: D

Explanation: రెండూ తప్పు. సొలిసిటర్ జనరల్ రాజ్యాంగబద్ధమైన పదవి కాదు. అలాగే ASG లు మంత్రిత్వ శాఖలకు సలహాలు ఇవ్వడమే కాకుండా, సుప్రీంకోర్టులో ప్రభుత్వ కేసులను వాదిస్తారు.

---

Q7. అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్ (ASG) నియామకాలకు సంబంధించి "అపాయింట్‌మెంట్స్ కమిటీ ఆఫ్ ద కేబినెట్ (ACC)" ప్రాముఖ్యత ఏమిటి? [Tricky]

A) ఇది సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులతో కూడిన స్వతంత్ర కమిటీ.

B) ఈ కమిటీకి కేంద్ర న్యాయ శాఖా మంత్రి అధ్యక్షత వహించి నియామకాలు ఖరారు చేస్తారు.

C) ఇది ప్రధాని అధ్యక్షతన నడిచే అత్యున్నత క్యాబినెట్ కమిటీ, ఇదే ASG నియామకాలకు ఆమోదముద్ర వేస్తుంది.

D) ఈ కమిటీ కేవలం రాష్ట్ర హైకోర్టులలో నియామకాలను చూసుకుంటుంది.

Answer: C

Explanation: ASG వంటి కీలక పోస్టుల నియామకాలను ఆమోదించే ACC (Appointments Committee of the Cabinet) కమిటీకి ప్రధానమంత్రి నేతృత్వం వహిస్తారు.

---

Q8. కేంద్ర ప్రభుత్వ బహుళ-స్థాయి న్యాయ ప్రయోజనాలను (multi-layered legal interests) సమర్థించడంలో ASG ల పాత్ర ఏమిటి? [Tricky]

A) వీరు ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా పిటిషన్లు దాఖలు చేసే ప్రైవేట్ వ్యక్తులకు న్యాయ సహాయం అందిస్తారు.

B) వీరు ప్రభుత్వ చట్టాల అమలులో ఏర్పడే సందేహాలపై నిపుణుల సలహాలు (advisory reviews) అందిస్తూ, కోర్టులలో వాదిస్తారు.

C) వీరు పార్లమెంటు ఉభయ సభలలో ఓటు వేసే హక్కును కలిగి ఉంటారు.

D) వీరు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల తరుపున కేంద్రంతో న్యాయపోరాటం చేస్తారు.

Answer: B

Explanation: ASG లు అటార్నీ జనరల్‌కు సహాయపడుతూనే, వివిధ మంత్రిత్వ శాఖల చట్టాల అమలులో నిపుణుల సలహాలు (advisory reviews) అందిస్తారు మరియు రాజ్యాంగ వ్యాజ్యాలలో ప్రభుత్వం తరపున వాదిస్తారు.

---

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ నిబంధన ఆధారంగా భారత అటార్నీ జనరల్ నియమింపబడతారు? (అదే సమయంలో ASG ఈ పరిధిలోకి రారు)

A) ఆర్టికల్ 74

B) ఆర్టికల్ 76

C) ఆర్టికల్ 148

D) ఆర్టికల్ 124

Answer: B

Explanation: ఆర్టికల్ 76 ప్రకారం అటార్నీ జనరల్ నియమింపబడతారు. కానీ సొలిసిటర్ జనరల్ మరియు అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్స్ (ASG) పోస్టులకు రాజ్యాంగపరమైన ప్రస్తావన లేదు.

---

PYQ 2:

భారత ప్రభుత్వ న్యాయాధికారులకు (Law Officers) సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిగణించండి:

1. అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్ (ASG) అనేది రాజ్యాంగం ద్వారా సృష్టించబడిన పదవి.
2. ASG లు అత్యున్నత న్యాయస్థానంలో కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రయోజనాలను వాదించడంతో పాటు మంత్రిత్వ శాఖలకు సలహాలు అందిస్తారు.
3. అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్స్ నియామకాలను అపాయింట్‌మెంట్స్ కమిటీ ఆఫ్ ద కేబినెట్ (ACC) ఆమోదిస్తుంది.

పై వాక్యాలలో ఏది/ఏవి సరైనవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 2 మరియు 3 మాత్రమే

C) 1 మరియు 3 మాత్రమే

D) పైవన్నీ

Answer: B

Explanation: వాక్యం 1 తప్పు ఎందుకంటే ASG చట్టబద్ధమైన (statutory) పదవి, రాజ్యాంగబద్ధమైనది కాదు. వాక్యాలు 2 మరియు 3 వాస్తవంగా సరైనవి.

---

PYQ 3:

ప్రకటన (A): కేంద్ర ప్రభుత్వం సుప్రీంకోర్టులో తన కేసులను నిర్వహించడానికి మరియు అటార్నీ జనరల్ కు సహాయపడటానికి అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్స్ (ASG) ను నియమిస్తుంది.

కారణం (R): రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 76 ప్రకారం ప్రతి రాష్ట్రం మరియు కేంద్రం విధిగా ASG పోస్టును ఏర్పాటు చేయాలి.

సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి:

A) A మరియు R రెండూ సరైనవి, మరియు R, A కి సరైన వివరణ.

B) A మరియు R రెండూ సరైనవి, కానీ R, A కి సరైన వివరణ కాదు.

C) A సరైనది, కానీ R తప్పు.

D) A తప్పు, కానీ R సరైనది.

Answer: C

Explanation: ప్రకటన (A) సరైనది. కానీ కారణం (R) తప్పు, ఎందుకంటే ఆర్టికల్ 76 కేవలం అటార్నీ జనరల్ కు సంబంధించినది, ASG లకు రాజ్యాంగపరమైన ఆర్టికల్ లేదు.

---

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): సుప్రీంకోర్టులో కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రయోజనాలను కాపాడటంలో మరియు పరిపాలనా యంత్రాంగానికి మార్గనిర్దేశం చేయడంలో అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్ (ASG) పాత్రను విశ్లేషించండి.

భారతదేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానంలో కేంద్ర ప్రభుత్వ చట్టాలు మరియు విధానాలను సమర్థించడంలో అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్స్ (ASG) కీలక పాత్ర పోషిస్తారు. ఇటీవల అపాయింట్‌మెంట్స్ కమిటీ ఆఫ్ ద కేబినెట్ (ACC) విక్రమ్‌జిత్ బెనర్జీతో సహా ఐదుగురు ASG లను తిరిగి సుప్రీంకోర్టు కోసం నియమించడం వీరి ప్రాముఖ్యతను తెలుపుతోంది.

ప్రభుత్వ విధానాలపై దాఖలయ్యే రాజ్యాంగ వ్యాజ్యాలను వీరు కోర్టులో సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొంటారు. అటార్నీ జనరల్ మరియు సొలిసిటర్ జనరల్ కు తమ విధుల్లో ప్రత్యక్షంగా సహాయపడతారు. న్యాయస్థానంలో వాదించడమే కాకుండా, పరిపాలనా యంత్రాంగంలోని వివిధ మంత్రిత్వ శాఖలు ఎదుర్కొనే చట్టపరమైన సంక్లిష్టతలను తొలగించడానికి వీరు ప్రత్యేక న్యాయ సలహాలు (advisory reviews) అందిస్తారు. దీనివల్ల ప్రభుత్వ విధానాలు చట్టపరమైన చిక్కుల్లో పడకుండా అమలవుతాయి.

ముగింపుగా, రాజ్యాంగబద్ధమైన పదవులు కానప్పటికీ (1987 రూల్స్ ప్రకారం నడుస్తున్నప్పటికీ), పాలనా వ్యవస్థకు మరియు న్యాయ వ్యవస్థకు మధ్య వారధులుగా పనిచేస్తూ రూల్ ఆఫ్ లా (Rule of Law) సక్రమంగా అమలయ్యేలా చేయడంలో ASG లది తిరుగులేని పాత్ర.

---

Question 2 (250 words): "భారత రాజ్యాంగంలో కేవలం అటార్నీ జనరల్ ప్రస్తావన మాత్రమే ఉన్నప్పటికీ, సొలిసిటర్ జనరల్ మరియు అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్ (ASG) వంటి చట్టబద్ధమైన పదవుల ఆవశ్యకత కాలక్రమేణా పెరిగింది." ఈ వ్యాఖ్యను ప్రస్తుత ప్రభుత్వ వ్యాజ్యాల నేపథ్యంతో చర్చించండి.

భారత రాజ్యాంగంలోని 76వ నిబంధన (ఆర్టికల్ 76) దేశ అత్యున్నత న్యాయాధికారిగా అటార్నీ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియాను సృష్టించింది. అయితే, కాలక్రమేణా పెరిగిన కేంద్ర ప్రభుత్వ కేసుల భారం, రాజ్యాంగ వ్యాజ్యాల సంక్లిష్టత కారణంగా సొలిసిటర్ జనరల్ మరియు అదనపు సొలిసిటర్ జనరల్స్ (ASG) వంటి పోస్టుల అవసరం అనివార్యమైంది. ఇటీవల ACC ఐదుగురు ASG లను తిరిగి సుప్రీంకోర్టు విధులకు నియమించడం ఈ క్రమానికి అద్దం పడుతోంది.

చారిత్రకంగా, స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన కొత్తలో కేసుల సంఖ్య తక్కువగా ఉండటం వల్ల ఒక్క అటార్నీ జనరల్ కేవలం కొద్దిమంది సహాయకులతో వ్యవస్థను నెట్టుకురాగలిగారు. కానీ ఆర్థిక, సామాజిక విధానాలు పెరగడం, కొత్త చట్టాలు అమలులోకి రావడం వల్ల సుప్రీంకోర్టు మరియు హైకోర్టులలో ప్రభుత్వ కక్షిదారుగా ఉన్న కేసులు లక్షల్లో పేరుకుపోయాయి. ఈ భారాన్ని తగ్గించడానికి "లా ఆఫీసర్స్ (కండిషన్స్ ఆఫ్ సర్వీస్) రూల్స్, 1987" వంటి చట్టబద్ధమైన నిబంధనల ద్వారా సొలిసిటర్ జనరల్ మరియు పలువురు ASG లకు చట్టబద్ధమైన అధికారాలు కల్పించారు.

ప్రస్తుత పరిస్థితిని గమనిస్తే, కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన ప్రతి మంత్రిత్వ శాఖ బహుళ-స్థాయి న్యాయ సమస్యలను ఎదుర్కొంటోంది. ఈ పరిస్థితుల్లో ASG లు కోర్టులో వాదించడంతో పాటు, మంత్రిత్వ శాఖలకు ప్రత్యేక సలహాలు (advisory reviews) ఇస్తూ విధానపరమైన పక్షవాతం (policy paralysis) రాకుండా చూస్తున్నారు.

భవిష్యత్తును దృష్టిలో ఉంచుకొని, ప్రభుత్వ విధానాలు న్యాయస్థానాల్లో వీగిపోకుండా ఉండాలంటే అత్యంత నైపుణ్యం కలిగిన న్యాయవాదులను ASG లుగా నియమించాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వ నియామకాల కమిటీ (ACC) పైన ఉంది. ఇది సజావుగా సాగితేనే కార్యనిర్వాహక మరియు న్యాయ వ్యవస్థల మధ్య ఆరోగ్యకరమైన సమన్వయం సాధ్యమవుతుంది.

---

⚠️ Examiner Trap

• Trap 1: చాలా మంది విద్యార్థులు ASG మరియు సొలిసిటర్ జనరల్ పోస్టులను రాజ్యాంగబద్ధమైన పోస్టులని పొరబడతారు (Article 76 కింద అనుకుంటారు). రాజ్యాంగబద్ధమైన పదవి కేవలం అటార్నీ జనరల్ మాత్రమే. ASG అనేది చట్టబద్ధమైన (statutory) హోదా కలిగిన పదవి.
• Trap 2: ASG లను సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి లేదా కొలీజియం నియమిస్తుందని అపోహ పడతారు. కానీ వాస్తవానికి వీరి నియామకాలను ఆమోదించేది ప్రధాని నేతృత్వంలోని 'అపాయింట్‌మెంట్స్ కమిటీ ఆఫ్ ద కేబినెట్ (ACC)'.
• Trap 3: ASG లు కేవలం కేంద్ర ప్రభుత్వ తరపున వాదిస్తారని గుర్తుంచుకుంటారు, కానీ వారు వివిధ మంత్రిత్వ శాఖల చట్టాల అమలుకు న్యాయపరమైన సలహాలు (advisory reviews) కూడా ఇస్తారన్న వాస్తవాన్ని మర్చిపోతారు. స్టేట్‌మెంట్ ఆధారిత ప్రశ్నలలో ఇది కన్ఫ్యూజ్ చేస్తుంది.

---

🧭 Exam Tip

• Prelims Angle: ఆర్టికల్ 76 గురించి చదివేటప్పుడు, అటార్నీ జనరల్ కు మరియు ASG కు మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని (రాజ్యాంగబద్ధం vs చట్టబద్ధం) స్పష్టంగా గుర్తుంచుకోవాలి. నియామక కమిటీ (ACC) పై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టాలి.
• Mains Angle: పరిపాలనా యంత్రాంగంపై పెరుగుతున్న కేసుల భారం (Government as biggest litigant) మరియు దానిని తగ్గించడంలో లా ఆఫీసర్ల పాత్రపై విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్నలు ఆశించవచ్చు.
• Interview: పాలిటీ లేదా లా ఆప్షనల్ ఉన్న విద్యార్థులను ASG ల నియామక పారదర్శకత పై ఇంటర్వ్యూ బోర్డ్ అభిప్రాయం అడగవచ్చు.
• Prediction: రాబోయే పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ (UPSC/PSC) పరీక్షల్లో "భారతీయ న్యాయాధికారుల క్రమం" (Hierarchy of Law Officers in India) లేదా వారి చట్టబద్ధమైన హోదాపై స్టేట్‌మెంట్ ఆధారిత ప్రశ్న కచ్చితంగా వచ్చే అవకాశం ఉంది.