ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా పబ్లిక్ హెల్త్కేర్ సిస్టమ్ను డిజిటలైజ్ చేయడానికి మరియు మెరుగైన వైద్య సేవలను అందించడానికి 'సంజీవని' అనే సమగ్ర డిజిటల్ హెల్త్కేర్ పథకాన్ని ప్రారంభించారు. మార్కాపురం జిల్లా, గిద్దలూరు మండలంలోని కిష్టంశెట్టిపల్లెలో 'సంజీవని డిజిటల్ నెర్వ్ సెంటర్' ప్రారంభోత్సవంతో ఈ పథకానికి శ్రీకారం చుట్టారు. ఈ ప్లాట్ఫామ్ ద్వారా ప్రైమరీ హెల్త్ సెంటర్ల (PHC) నుంచి సూపర్ స్పెషాలిటీ ఆసుపత్రుల వరకు అన్నిటినీ ఒకే వేదికపైకి తీసుకువస్తారు. పైలట్ ప్రాజెక్టుల విజయవంతం తర్వాత ఆగస్టు 15 నుండి రాష్ట్రంలోని 26 జిల్లాల్లో దీనిని అమలు చేయనున్నారు. APPSC మరియు UPSC పబ్లిక్ హెల్త్, ఈ-గవర్నెన్స్ అంశాలకు ఇది చాలా ముఖ్యమైనది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రజారోగ్య వ్యవస్థలో ఒక విప్లవాత్మక అడుగు వేస్తూ 'సంజీవని' డిజిటల్ హెల్త్కేర్ పథకాన్ని ప్రారంభించింది. జూన్ 27, 2026న ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు గిద్దలూరు మండలంలోని కిష్టంశెట్టిపల్లె వద్ద 'సంజీవని డిజిటల్ నెర్వ్ సెంటర్'ను లాంఛనంగా ప్రారంభించారు. ప్రభుత్వ వైద్య రంగాన్ని ఆధునీకరించడం మరియు సాంకేతికతను జోడించి గ్రామీణ ప్రజలకు వేగవంతమైన వైద్య సేవలు అందించడమే ఈ పథకం ప్రధాన లక్ష్యం.
జూన్ 27, 2026న మార్కాపురం జిల్లా పరిధిలోని గిద్దలూరు నియోజకవర్గం, కిష్టంశెట్టిపల్లె గ్రామంలో ఈ పథకం ప్రారంభోత్సవం జరిగింది. ఆగస్టు 15, 2026 నాటికి రాష్ట్రవ్యాప్తంగా అన్ని జిల్లాలకు దీనిని విస్తరించాలని ముఖ్యమంత్రి అధికారులను ఆదేశించారు. దీనికి ముందు కుప్పం, చిత్తూరు ప్రాంతాల్లో దీనిని పైలట్ ప్రాజెక్ట్గా విజయవంతంగా పరీక్షించారు.
📌 [BACKGROUND — verify independently]
📌 [BACKGROUND — verify independently]
Core Concept: డిజిటల్ హెల్త్ పబ్లిక్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ (Digital Health Public Infrastructure - DHPI)
Q1. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఇటీవల ప్రారంభించిన 'సంజీవని' పథకం యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశం ఏమిటి? [Easy]
A) నిరుద్యోగ యువతకు ఉచిత కంప్యూటర్ శిక్షణ ఇవ్వడం
B) రాష్ట్రంలోని పబ్లిక్ హెల్త్కేర్ డెలివరీ సిస్టమ్ను డిజిటలైజ్ చేసి, ఏకీకృతం చేయడం
C) పాఠశాల విద్యార్థులకు ఉచిత ల్యాప్టాప్లు పంపిణీ చేయడం
D) రైతుల వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను ఆన్లైన్లో విక్రయించడం
Answer: B
Explanation: 'సంజీవని' అనేది ఆంధ్రప్రదేశ్లోని ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాల నుంచి సూపర్ స్పెషాలిటీ ఆసుపత్రుల వరకు అన్నిటినీ ఒకే వేదికపైకి తెచ్చే డిజిటల్ ప్లాట్ఫామ్.
Q2. ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు గారు 'సంజీవని డిజిటల్ నెర్వ్ సెంటర్' ను ఏ జిల్లాలో ప్రారంభించారు? [Easy]
A) ఎన్టీఆర్ జిల్లా
B) గుంటూరు జిల్లా
C) మార్కాపురం జిల్లా
D) అనంతపురం జిల్లా
Answer: C
Explanation: మార్కాపురం జిల్లాలోని గిద్దలూరు మండలం కిష్టంశెట్టిపల్లెలో 'సంజీవని డిజిటల్ నెర్వ్ సెంటర్' ప్రారంభించబడింది.
Q3. 'సంజీవని' పథకాన్ని పైలట్ ప్రాజెక్ట్గా ఏ జిల్లాల్లో విజయవంతంగా పరీక్షించారు? [Moderate]
A) విశాఖపట్నం మరియు అనకాపల్లి
B) కుప్పం మరియు చిత్తూరు
C) కాకినాడ మరియు రాజమండ్రి
D) నంద్యాల మరియు కర్నూలు
Answer: B
Explanation: ఈ పథకాన్ని ముందుగా కుప్పం మరియు చిత్తూరు జిల్లాలలో పైలట్ ప్రాజెక్ట్గా అమలు చేసిన తర్వాతే రాష్ట్రవ్యాప్త విస్తరణకు నిర్ణయించారు.
Q4. సంజీవని పథకాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్లోని అన్ని (26) జిల్లాల్లో ఎప్పటి నుంచి పూర్తి స్థాయిలో అమలు చేయాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది? [Moderate]
A) అక్టోబర్ 2, 2026
B) జనవరి 26, 2027
C) ఆగస్టు 15, 2026
D) ఏప్రిల్ 1, 2027
Answer: C
Explanation: ఆగస్టు 15, 2026 నాటికి 26 జిల్లాల్లో ఈ పథకాన్ని విస్తరించనున్నట్లు ముఖ్యమంత్రి అధికారికంగా ప్రకటించారు.
Q5. కింది వాటిలో 'సంజీవని' పథకం కింద అందించబడని సేవ ఏది? [Moderate]
A) యూనివర్సల్ డిజిటల్ హెల్త్ కార్డుల జారీ
B) రోగ నిర్ధారణ కోసం AI అసిస్టెంట్ టూల్స్ వాడకం
C) ఉచిత వ్యవసాయ పంటల బీమా సదుపాయం
D) 104, 108 సేవల రియల్ టైమ్ ఇంటిగ్రేషన్
Answer: C
Explanation: సంజీవని పథకం పూర్తిగా ప్రజారోగ్యానికి సంబంధించినది. వ్యవసాయ బీమాకు దీనితో సంబంధం లేదు.
Q6. సంజీవని పథకంలో భాగంగా టెలీ-మెడిసిన్ మరియు AI డయాగ్నస్టిక్ టూల్స్ ప్రవేశపెట్టడం వెనుక ప్రధాన కారణం ఏమిటి? [Tricky]
A) వైద్యులందరికీ ఐటీ రంగంలో ఉపాధి కల్పించడం
B) విదేశాలకు డాటా అమ్ముకోవడం కోసం
C) మారుమూల గ్రామాల్లో సైతం నిపుణులైన వైద్యుల సేవలు వేగంగా, ఖచ్చితంగా అందేలా చూడటం
D) కేవలం ప్రైవేటు ఆసుపత్రుల ఆదాయం పెంచడం
Answer: C
Explanation: గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో స్పెషలిస్ట్ డాక్టర్ల కొరతను అధిగమించడానికి AI టూల్స్ మరియు టెలీ-మెడిసిన్ అత్యంత కీలకం.
Q7. భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం, ప్రజల ఆరోగ్యం (Public Health) ఏ జాబితా పరిధిలోకి వస్తుంది? [Tricky]
A) కేంద్ర జాబితా (Union List)
B) రాష్ట్ర జాబితా (State List)
C) ఉమ్మడి జాబితా (Concurrent List)
D) అవశిష్ట అధికారాలు (Residuary Powers)
Answer: B
Explanation: రాజ్యాంగంలోని ఏడవ షెడ్యూల్ ప్రకారం ప్రజారోగ్యం మరియు పారిశుధ్యం (Public health and sanitation) రాష్ట్ర జాబితా (Entry 6) కిందకు వస్తుంది.
Q8. కేంద్ర ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న ఏ జాతీయ ప్రాజెక్టు ఏపీ ప్రభుత్వ 'సంజీవని' పథకం ఉద్దేశాలకు సమాంతరంగా ఉంటుంది? [Tricky]
A) ప్రధాన మంత్రి ఆవాస్ యోజన (PMAY)
B) ఆయుష్మాన్ భారత్ డిజిటల్ మిషన్ (ABDM)
C) రాష్ట్రీయ కృషి వికాస్ యోజన
D) ఉజ్వల యోజన
Answer: B
Explanation: ఆయుష్మాన్ భారత్ డిజిటల్ మిషన్ ద్వారా జాతీయ స్థాయిలో డిజిటల్ హెల్త్ ఐడీలు జారీ చేయబడుతున్నాయి, ఏపీ సంజీవని పథకం కూడా ఇదే తరహాలో హెల్త్ రికార్డులను డిజిటలైజ్ చేస్తుంది.
PYQ 1:
ఈ-గవర్నెన్స్ మరియు ప్రజారోగ్య సేవలకు సంబంధించి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన 'సంజీవని' ప్లాట్ఫామ్ కింద కింది వాటిలో ఏ సేవ అందించబడుతుంది?
A) కేవలం కోవిడ్-19 వ్యాక్సినేషన్ స్లాట్ బుకింగ్
B) 104, 108 ఎమర్జెన్సీ నెట్వర్క్ల రియల్-టైమ్ ఇంటిగ్రేషన్ మరియు డిజిటల్ హెల్త్ కార్డ్ జారీ
C) కేవలం కార్పొరేట్ ఆసుపత్రుల బిల్లుల చెల్లింపు పోర్టల్
D) ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల వైద్యులకు వేతనాలు చెల్లించే సాఫ్ట్వేర్
Answer: B
Explanation: సంజీవని ప్లాట్ఫామ్ ద్వారా హెల్త్ కార్డులు జారీ చేయడంతో పాటు 104, 108 సేవలను రియల్-టైమ్లో అనుసంధానిస్తున్నారు.
PYQ 2:
ఆంధ్రప్రదేశ్ 'సంజీవని' పథకానికి సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
1. ఈ పథకం ద్వారా యూనివర్సల్ డిజిటల్ 'సంజీవని హెల్త్ కార్డులు' జారీ చేస్తారు.
2. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలను (PHC) సూపర్ స్పెషాలిటీ ఆసుపత్రులతో డిజిటల్గా అనుసంధానించరు.
3. ఈ పథకంలో ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) డయాగ్నస్టిక్ టూల్స్ వినియోగించనున్నారు.
పైన పేర్కొన్న వాక్యాలలో ఏది/ఏవి సరైనది/సరైనవి?
A) 1 మరియు 2 మాత్రమే
B) 1 మరియు 3 మాత్రమే
C) 2 మరియు 3 మాత్రమే
D) పైవన్నీ
Answer: B
Explanation: స్టేట్మెంట్ 2 తప్పు, ఎందుకంటే సబ్-సెంటర్ల నుంచి సూపర్ స్పెషాలిటీ ఆసుపత్రుల వరకు అన్నింటినీ అనుసంధానించడమే ఈ పథకం ఉద్దేశం. స్టేట్మెంట్ 1, 3 సరైనవి.
PYQ 3:
ప్రతిపాదన (Assertion - A): ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన సంజీవని పథకం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నాన్-కమ్యూనికేబుల్ వ్యాధుల (NCD) వల్ల జరిగే మరణాలను తగ్గించగలదు.
కారణం (Reason - R): సంజీవని పథకం ద్వారా ఇంటి వద్దకే AI డయాగ్నస్టిక్ టూల్స్ మరియు టెలీ మెడిసిన్ సేవలు అందుబాటులోకి వచ్చి వ్యాధులను ప్రాథమిక దశలోనే గుర్తించడానికి వీలవుతుంది.
A) A మరియు R రెండూ సరైనవి, మరియు A కి R సరైన వివరణ.
B) A మరియు R రెండూ సరైనవి, కానీ A కి R సరైన వివరణ కాదు.
C) A సరైనది, కానీ R తప్పు.
D) A తప్పు, కానీ R సరైనది.
Answer: A
Explanation: గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో AI టూల్స్ సహాయంతో డయాగ్నస్టిక్స్ సులభతరం అవ్వడం వల్ల NCDల (బీపీ, షుగర్ వంటివి) ముందస్తు గుర్తింపు జరిగి ప్రాణనష్టం తగ్గుతుంది. కాబట్టి కారణం సరైనదే.
Question 1 (150 words): ప్రజారోగ్య సేవలను (Public Healthcare) పారదర్శకంగా మరియు సమర్థవంతంగా అందించడంలో డిజిటల్ టెక్నాలజీ పాత్రను చర్చిస్తూ, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ 'సంజీవని' పథకం ఎలా ఉపకరిస్తుందో వివరించండి.
Answer: భారతదేశం లాంటి అధిక జనాభా ఉన్న దేశంలో, మారుమూల ప్రాంతాలకు నాణ్యమైన వైద్య సేవలు అందించడంలో డిజిటల్ టెక్నాలజీ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. సాంకేతికత ద్వారా భౌగోళిక అంతరాలను తొలగించి వేగవంతమైన సైంటిఫిక్ వైద్యాన్ని అందించవచ్చు.
ఇటీవల ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన 'సంజీవని' పథకం ఈ లక్ష్య సాధనకు గొప్ప ఉదాహరణ. జూన్ 2026లో ప్రారంభించబడిన ఈ పథకం ద్వారా సబ్-సెంటర్ల నుంచి సూపర్ స్పెషాలిటీ ఆసుపత్రుల వరకు అన్నిటినీ ఒకే నెట్వర్క్ కిందకు తీసుకువస్తున్నారు. ప్రతి పౌరుడికి ఒక 'సంజీవని హెల్త్ కార్డ్' జారీ చేయడం వల్ల వారి వైద్య చరిత్ర అంతా క్లౌడ్లో భద్రంగా ఉంటుంది. డాక్టర్లు ఆన్లైన్ ద్వారా రోగి పాత రికార్డులు పరిశీలించి మెరుగైన వైద్యం అందించగలుగుతారు.
ముఖ్యంగా ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) డయాగ్నస్టిక్ టూల్స్ వాడకం వల్ల ప్రాథమిక దశలోనే నాన్-కమ్యూనికేబుల్ వ్యాధులను (NCDs) గుర్తించవచ్చు. 104, 108 సర్వీసులను జియో-ట్యాగింగ్ ద్వారా అనుసంధానించడం వల్ల అత్యవసర వైద్య సేవలు సకాలంలో అందుతాయి. ఈ ఈ-గవర్నెన్స్ చొరవ రాష్ట్ర ఆరోగ్య సూచికలను గణనీయంగా మెరుగుపరిచే దిశగా వేసిన బలమైన అడుగు.
Question 2 (250 words): భారతదేశంలో ఆరోగ్య రంగం ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన సవాళ్లను తెలుపుతూ, ఈ సవాళ్లను పరిష్కరించడంలో "ఏకీకృత డిజిటల్ హెల్త్ ప్లాట్ఫామ్ల" ఆవశ్యకతను విశ్లేషించండి. ఏపీ సంజీవని పథకం ఉదాహరణతో సమాధానం రాయండి.
Answer: రాజ్యాంగంలోని 47వ ఆర్టికల్ ప్రకారం ప్రజారోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడం ప్రభుత్వ ప్రాథమిక విధి అయినప్పటికీ, భారతదేశంలో హెల్త్కేర్ సెక్టార్ అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. ముఖ్యంగా గ్రామీణ-పట్టణ ప్రాంతాల మధ్య ఉన్న మౌలిక వసతుల వ్యత్యాసం, తక్కువ డాక్టర్-రోగి నిష్పత్తి (WHO ప్రమాణం 1:1000 కంటే తక్కువ), మరియు పేదలు సొంత జేబులోంచి ఖర్చు చేయాల్సిన (Out-of-Pocket Expenditure) పరిస్థితి సుమారు 47 శాతంగా ఉండటం ప్రధాన సమస్యలు. రోగుల వైద్య చరిత్రను ట్రాక్ చేయకపోవడం వల్ల ఒకే పరీక్షను పదేపదే చేయించుకోవాల్సి వస్తోంది.
ఈ సమస్యలను అధిగమించడానికి ఏకీకృత డిజిటల్ హెల్త్ ప్లాట్ఫామ్లు అత్యంత ఆవశ్యకం. ఈ తరహా డిజిటల్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ద్వారా మారుమూల గ్రామాల్లో ఉన్న రోగికి కూడా పట్టణంలోని సూపర్ స్పెషాలిటీ డాక్టర్ సేవలు టెలీమెడిసిన్ ద్వారా అందించవచ్చు. డాటా డిజిటలైజేషన్ వల్ల వ్యాధుల ట్రెండ్స్ను ముందుగానే విశ్లేషించి ఆరోగ్య విధానాలను సమర్థవంతంగా రూపొందించవచ్చు.
ఇందుకు ఉత్తమ ఉదాహరణగా ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఆగస్టు 15, 2026 నాటికి 26 జిల్లాల్లో పూర్తి స్థాయిలో అమలు చేయనున్న 'సంజీవని' పథకాన్ని చెప్పవచ్చు. కుప్పం, చిత్తూరు పైలట్ ప్రాజెక్టుల అనుభవంతో రూపుదిద్దుకున్న ఈ పథకం, ప్రతి పౌరుడికి 'సంజీవని హెల్త్ కార్డ్' అందిస్తుంది. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలను (PHCs) AI డయాగ్నస్టిక్ టూల్స్తో అనుసంధానించడం వల్ల వ్యాధి నిర్ధారణ కచ్చితంగా జరుగుతుంది. 104, 108 అంబులెన్సులను రియల్-టైమ్లో ట్రాక్ చేస్తూ ఎమర్జెన్సీ రెస్పాన్స్ టైమ్ తగ్గించడం ఇందులో ఉన్న మరో అద్భుతమైన ఫీచర్.
ముగింపుగా, డాటా గోప్యతను (Data Privacy) పరిరక్షించే డిజిటల్ పర్సనల్ డాటా ప్రొటెక్షన్ చట్టాన్ని పకడ్బందీగా అమలు చేస్తూ ఇలాంటి డిజిటల్ హెల్త్ నెట్వర్క్లను దేశవ్యాప్తంగా విస్తరిస్తే అట్టడుగు వర్గాలకు నాణ్యమైన, ఉచిత వైద్య సేవలు అందుబాటులోకి వస్తాయి.
ప్రిలిమ్స్ (APPSC Group 2/UPSC) కోసం ఈ పథకం ప్రారంభించిన ప్రదేశం (కిష్టంశెట్టిపల్లె, మార్కాపురం జిల్లా), అమలు తేదీ (ఆగస్టు 15), మరియు దీనిలోని ముఖ్యాంశాలు (AI టూల్స్, హెల్త్ కార్డులు) పై ఫ్యాక్ట్ బేస్డ్ ప్రశ్నలు వస్తాయి. మెయిన్స్ పరంగా, పేపర్ 2 లోని గవర్నెన్స్ మరియు పేపర్ 3 లోని సైన్స్ & టెక్నాలజీ (హెల్త్ సెక్టార్లో ఐటీ/AI వినియోగం) కోణంలో ఎనలిటికల్ ప్రశ్నలు ఆశించవచ్చు. ఇంటర్వ్యూలో టెక్నాలజీ వల్ల వైద్యం సామాన్యుడికి ఎలా చేరువవుతుందో కేస్ స్టడీగా అడిగే అవకాశం ఉంది. భవిష్యత్తులో "ప్రభుత్వ సేవలలో ఈ-గవర్నెన్స్ (e-Governance in Healthcare)" పై ఒక ఎస్సే (Essay) వచ్చే సంభావ్యత ఎక్కువగా ఉంది.
LIVE : CM of AP Nara Chandrababu Naidu, participates in the "Sanjeevani programme"
ఈ వీడియో ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు సంజీవని పథకం కింద ఎలా వైద్య సేవలను మెరుగుపరచాలనుకుంటున్నారో మరియు ఈ కార్యక్రమంలో ఆయన పాల్గొన్న విధానాన్ని ప్రత్యక్షంగా చూపుతుంది.