విక్షిత భారత్ – గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్‌గార్ అండ్ ఆజీవిక మిషన్ (గ్రామీణ) చట్టం, 2025 (VB-G RAM G Act) అమలు

What Happened

గ్రామీణ భారతదేశంలో ఉపాధి రక్షణను కల్పిస్తూ, గ్రామీణ జీవనోపాధిని మరింత బలోపేతం చేయడానికి ఉద్దేశించిన విక్షిత భారత్ – గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్‌గార్ అండ్ ఆజీవిక మిషన్ (గ్రామీణ) చట్టం, 2025 (VB-G RAM G Act) జూలై 1, 2026 నుండి దేశవ్యాప్తంగా అధికారికంగా అమలులోకి వచ్చింది. ఈ చట్టం ద్వారా ప్రభుత్వం గతంలో ఉన్న 100 రోజుల ఉపాధి హామీని ఏకంగా 125 రోజులకు పెంచుతూ చట్టబద్ధమైన హక్కును కల్పించింది. గ్రామీణ కార్మికులకు నిరంతరాయంగా పని కల్పించడమే తమ ప్రాధాన్యత అని కేంద్ర మంత్రి ప్రకటించారు.

When & Where

ఈ చట్టం జూలై 1, 2026 నుండి అమలులోకి రాగా, దీని అధికారిక జాతీయ స్థాయి ప్రారంభోత్సవం జూలై 2, 2026 న జరగనుంది. ఈ చారిత్రాత్మక కార్యక్రమానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని తిరుపతి జిల్లా, ఓబులవారిపల్లె మండలానికి చెందిన ముక్కవారిపల్లి గ్రామం వేదికగా నిలిచింది. దేశవ్యాప్త గ్రామీణ అభివృద్ధి పథకాలలో ఆంధ్రప్రదేశ్ భాగస్వామ్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తూ ఈ ప్రాంతాన్ని ఎంపిక చేశారు.

Who Is Involved

ఈ చట్టం యొక్క రూపకల్పన మరియు అమలు ప్రక్రియలో పలు కీలక సంస్థలు మరియు వ్యక్తులు భాగస్వాములుగా ఉన్నారు:

• కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ: ఈ పథకానికి ప్రధాన నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖగా వ్యవహరిస్తోంది. కేంద్ర మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ దీని పర్యవేక్షకులు.
• ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ప్రతినిధులు: ముఖ్యమంత్రి ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడు, ఉప ముఖ్యమంత్రి కొణిదెల పవన్ కళ్యాణ్ జాతీయ ప్రారంభోత్సవంలో పాల్గొంటున్నారు.
• గ్రామ పంచాయితీలు: క్షేత్రస్థాయిలో ప్రణాళికలు రూపొందించడానికి మరియు నిధులను వినియోగించడానికి గ్రామ పంచాయితీలకు పూర్తి బాధ్యతలు అప్పగించారు.
• రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు: కేంద్రంతో సమన్వయం చేసుకుంటూ నిధుల బదిలీ, లబ్ధిదారుల గుర్తింపు ప్రక్రియను నిర్వహిస్తున్నాయి.

How It Works

ఈ నూతన చట్టం క్రింది పద్ధతుల ద్వారా క్షేత్రస్థాయిలో అమలు చేయబడుతుంది:

1. లబ్ధిదారుల గుర్తింపు మరియు కార్డుల పంపిణీ: అర్హులైన ప్రతి గ్రామీణ కుటుంబానికి ప్రత్యేకంగా 'గ్రామీణ రోజ్‌గార్ గ్యారెంటీ కార్డులను' జారీ చేస్తారు.
2. ఆస్తుల సృష్టిపై దృష్టి: కేవలం వేతనాలు ఇవ్వడమే కాకుండా, గ్రామాల్లో శాశ్వత కమ్యూనిటీ ఆస్తులు, నీటి సంరక్షణ నిర్మాణాల ఏర్పాటుకు ప్రాధాన్యత ఇస్తారు.
3. నిధుల ముందస్తు కేటాయింపు: మొదటి రోజు నుండే వేతన చెల్లింపుల్లో ఎలాంటి ఆలస్యం జరగకుండా ఉండేందుకు రూ. 95,692.31 కోట్ల తాత్కాలిక నిధులను రాష్ట్రాలకు ముందే బదిలీ చేశారు.
4. మహిళా సాధికారత మరియు కన్వర్జెన్స్: స్వయం సహాయక సంఘాల (SHGs) బలోపేతానికి మరియు ఇతర గ్రామీణాభివృద్ధి ఫ్లాగ్‌షిప్ పథకాలతో ఈ మిషన్‌ను అనుసంధానం (Convergence) చేస్తారు.

Why It Matters

ఈ చట్టం పరీక్షల దృష్ట్యా చాలా ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉంది (UPSC GS పేపర్ 2 - గవర్నెన్స్ మరియు GS పేపర్ 3 - ఎకానమీ సిలబస్‌కు సంబంధించింది):

• ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత: గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 125 రోజుల పని లభించడం వల్ల గ్రామీణ ప్రజల కొనుగోలు శక్తి పెరిగి, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ పుంజుకుంటుంది.
• సామాజిక భద్రత: వలసలను నివారించడంలో మరియు గ్రామీణ పేదరిక నిర్మూలనలో ఇది కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
• రాజ్యాంగ ప్రాముఖ్యత: రాజ్యాంగంలోని ఆదేశిక సూత్రాల (Directive Principles) ప్రకారం పౌరులకు జీవనోపాధి కల్పించాలనే నిబంధనకు ఇది చట్టబద్ధమైన రూపం ఇస్తుంది.

Historical Background

📌 [BACKGROUND — verify independently] భారతదేశంలో చట్టబద్ధమైన ఉపాధి హామీ పథకాల ప్రస్థానం సుదీర్ఘమైనది. 2005 లో మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం (MGNREGA) ద్వారా ప్రతి కుటుంబానికి 100 రోజుల పని హక్కును కల్పించారు. ఆ తర్వాత వివిధ దశల్లో నిధుల కొరత, ఆస్తుల నాణ్యతపై విమర్శలు వచ్చాయి. ప్రస్తుత 2026 నాటి VB-G RAM G చట్టం అనేది పాత ఉపాధి హామీ వ్యవస్థను మరింత ఆధునీకరించి, విక్షిత భారత్ @2047 లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా 125 రోజులకు పెంచుతూ చేసిన అతిపెద్ద సంస్కరణ.

Previous Related Events

📌 [BACKGROUND — verify independently] గత మూడు సంవత్సరాలలో ఉపాధి హామీ రంగంలో పలు మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. 2024 లో ఉపాధి హామీ వేతనాల చెల్లింపుల కొరకు ఆధార్ ఆధారిత చెల్లింపు విధానాన్ని (ABPS) తప్పనిసరి చేశారు. 2025 లో నూతన చట్టానికి సంబంధించిన ముసాయిదా బిల్లును పార్లమెంట్ ఆమోదించింది. ఆ తర్వాత 2026 మే-జూన్ నెలల్లో జరిగిన రాష్ట్రీయ గ్రామీణ వికాస్ సమ్మేళనంలో రాష్ట్రాల సంసిద్ధతను సమీక్షించిన తర్వాత ప్రస్తుత అధికారిక అమలు ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది.

Static GK Connection

ఈ అంశం కింది స్టాటిక్ జికె అంశాలతో ముడిపడి ఉంది:

• రాజ్యాంగ అధికరణలు: రాజ్యాంగంలోని నాల్గవ భాగంలో గల ఆదేశిక సూత్రాలలోని ఆర్టికల్ 41 (పని హక్కు) మరియు ఆర్టికల్ 43 (కార్మికులకు కనీస వేతనాలు, జీవన ప్రమాణాలు) ఈ చట్టానికి మూలాధారాలు.
• 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, 1992: స్థానిక సంస్థలకు (గ్రామ పంచాయితీలకు) అధికారాల వికేంద్రీకరణను ఈ చట్టం బలపరుస్తుంది, ఎందుకంటే ప్రణాళికా రచనలో పంచాయితీలదే కీలక పాత్ర.

India & World Comparison

ప్రపంచంలోనే అత్యంత భారీ స్థాయిలో ప్రభుత్వ నిధులతో నడిచే ఏకైక సామాజిక భద్రత మరియు ఉపాధి హామీ కార్యక్రమంగా భారత్ గుర్తింపు పొందింది. అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థ (ILO) నివేదికల ప్రకారం, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో గ్రామీణ సంక్షేమానికి ఇటువంటి చట్టబద్ధమైన హామీలు ఒక ఆదర్శవంతమైన నమూనాగా నిలుస్తాయి. బ్రెజిల్ లోని 'బోల్సా ఫ్యామిలియా' వంటి నగదు బదిలీ పథకాలతో పోలిస్తే, భారతదేశం శ్రమ ఆధారిత ఆస్తి సృష్టికి ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది.

Future Impact

ఈ చట్టం భవిష్యత్తులో కింది మార్పులకు కారణం కానుంది:

• వలసల నియంత్రణ: రాబోయే ఐదేళ్లలో నగరాలకు జరిగే అసంఘటిత రంగ గ్రామీణ వలసలు గణనీయంగా తగ్గుతాయి.
• డిజిటల్ పారదర్శకత: 2027 నాటికి 100% జియో-ట్యాగింగ్ మరియు డిజిటల్ మాస్టర్ రోల్స్ ద్వారా అవినీతి రహిత అమలు సాధ్యమవుతుంది.
• విక్షిత భారత్ @2047: గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మౌలిక సదుపాయాల కల్పన ద్వారా 2047 నాటికి భారతదేశాన్ని అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా మార్చాలనే లక్ష్యానికి ఇది గట్టి పునాది వేస్తుంది.

---

🔑 Key Points for Revision

• VB-G RAM G చట్టం జూలై 1, 2026 నుండి అధికారికంగా అమలులోకి వచ్చింది.
• ఈ చట్టం కింద ఉపాధి హామీ దినాలను 100 నుండి 125 రోజులకు పెంచారు.
• జాతీయ స్థాయి ప్రారంభోత్సవ వేదిక: ముక్కвариపల్లి గ్రామం, తిరుపతి జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్.
• ప్రారంభోత్సవ తేదీ: జూలై 2, 2026.
• నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ.
• ప్రస్తుత కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ మంత్రి: శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్.
• ప్రారంభ కేటాయింపు నిధులు: రూ. 95,692.31 కోట్లు.
• నూతనంగా పంపిణీ చేయబడే కార్డులు: గ్రామీణ రోజ్‌గార్ గ్యారెంటీ కార్డులు.
• ఈ పథకం యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం: విక్షిత భారత్ @2047 విజన్‌ను వేగవంతం చేయడం.
• ప్రాధాన్యత అంశాలు: సహజ వనరుల నిర్వహణ, నీటి సంరక్షణ మరియు స్థిరమైన జీవనోపాధి.
• క్షేత్రస్థాయి అమలు సంస్థలు: గ్రామ పంచాయితీలు.
• రాజ్యాంగ మూలాలు: ఆదేశిక సూత్రాలలోని ఆర్టికల్ 41 మరియు ఆర్టికల్ 43.
• అనుసంధానం (Convergence): మహిళా స్వయం సహాయక సంఘాలు (SHGs) మరియు గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాలు.
• చట్టం రూపకల్పన సంవత్సరం: 2025 (అమలు 2026).
• దీని ద్వారా సాధించేది: గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ బలోపేతం, వలసల నివారణ.

---

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: భారతదేశంలో పని హక్కు మరియు వికేంద్రీకృత ప్రణాళిక

• Definition: పౌరులందరికీ కనీస జీవనోపాధిని కల్పించేందుకు ప్రభుత్వం చట్టబద్ధంగా ఉపాధిని కల్పించడాన్ని పని హక్కు అంటారు.
• Constitutional / Legal Basis: భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 41 (పని హక్కును కల్పించడం) మరియు 73వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా చేర్చబడిన 11వ షెడ్యూల్.
• Scientific / Economic Principle: కేనేసియన్ ఎకనామిక్స్ (Keynesian Economics) ప్రకారం, ప్రభుత్వాలు ప్రజల చేతుల్లోకి డబ్బు చేరవేస్తే మార్కెట్ లో డిమాండ్ పెరిగి ఆర్థిక వృద్ధి వేగవంతమవుతుంది.
• How it connects to this event: ప్రస్తుత VB-G RAM G చట్టం అనేది రాజ్యాంగంలోని పని హక్కుకు చట్టబద్ధమైన మరియు విస్తృతమైన రూపాన్ని ఇస్తుంది.
• Origin & History: భారతదేశంలో మొట్టమొదటి సారిగా 1972 లో మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం 'ఉపాధి హామీ పథకాన్ని' ప్రయోగాత్మకంగా ప్రారంభించింది.
• Key milestone 1: 2005 లో జాతీయ స్థాయిలో MGNREGA చట్టాన్ని పార్లమెంట్ ఆమోదించింది.
• Key milestone 2: 2025 లో ఉపాధి దినాలను 125 రోజులకు పెంచుతూ నూతన VB-G RAM G చట్టాన్ని తీసుకువచ్చారు.
• Related Acts / Schemes / Treaties: జాతీయ గ్రామీణ జీవనోపాధి మిషన్ (DAY-NRLM), ప్రధాన మంత్రి ఆవాస్ యోజన (గ్రామీణ).
• Nodal Ministry / Body: కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ మరియు రాష్ట్రాల గ్రామీణాభివృద్ధి విభాగాలు.
• India-specific relevance: భారతదేశంలో జనాభాలో ఎక్కువ భాగం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయంపై ఆధారపడి ఉన్నందున, అల్ప ఉపాధి (Underemployment) సమస్యను తీర్చడానికి ఇది అత్యవసరం.
• Global comparison: ఐక్యరాజ్యసమితి యొక్క సుస్థిరాభివృద్ధి లక్ష్యాలలో (SDG 1 - పేదరిక నిర్మూలన, SDG 8 - గౌరవప్రదమైన పని మరియు ఆర్థిక వృద్ధి) భాగస్వామ్యం వహిస్తుంది.
• Data point: ఈ నూతన చట్టం కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రాథమికంగా రూ. 95,692.31 కోట్లను కేటాయించింది.
• Common exam angle: ఉపాధి హామీ పథకాల వల్ల గ్రామీణ ఆస్తుల సృష్టి ఎలా జరుగుతుంది మరియు పంచాయితీ రాజ్ సంస్థల పాత్రపై ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
• Easy memory hook: "125 రోజులు - ముక్కвариపల్లి ముందడుగు" (125 days guaranteed work launched in Mukkavaripalli).

---

❓ Practice MCQs

Q1. విక్షిత భారత్ – గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్‌గార్ అండ్ ఆజీవిక మిషన్ (గ్రామీణ) చట్టం, 2025 (VB-G RAM G Act) దేశవ్యాప్తంగా ఏ తేదీ నుండి అమలులోకి వచ్చింది? [Easy]

A) జూన్ 1, 2026

B) జూలై 1, 2026

C) ఆగస్టు 15, 2026

D) జనవరి 1, 2026

Answer: B

Explanation: ఈ చట్టం దేశవ్యాప్తంగా జూలై 1, 2026 నుండి అధికారికంగా అమలులోకి వచ్చినట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.

---

Q2. నూతనంగా అమలులోకి వచ్చిన VB-G RAM G చట్టం కింద గ్రామీణ కుటుంబాలకు గరిష్టంగా ఎన్ని రోజుల చట్టబద్ధమైన ఉపాధి హామీ కల్పించబడుతుంది? [Easy]

A) 100 రోజులు

B) 120 రోజులు

C) 125 రోజులు

D) 150 రోజులు

Answer: C

Explanation: ఈ చట్టం ద్వారా చట్టబద్ధమైన ఉపాధి హామీ దినాలను గతంలో ఉన్న 100 రోజుల నుండి 125 రోజులకు పెంచడం జరిగింది.

---

Q3. VB-G RAM G మిషన్ యొక్క జాతీయ స్థాయి అధికారిక ప్రారంభోత్సవ వేదికగా ఎంపికైన ముక్కвариపల్లి గ్రామం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ఏ జిల్లాలో కలదు? [Moderate]

A) వైఎస్ఆర్ కడప జిల్లా

B) తిరుపతి జిల్లా

C) చిత్తూరు జిల్లా

D) శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లా

Answer: B

Explanation: ఈ మిషన్ యొక్క జాతీయ స్థాయి ప్రారంభోత్సవం జూలై 2, 2026 న ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని తిరుపతి జిల్లా, ఓబులвариపల్లె మండలం, ముక్కвариపల్లి గ్రామంలో నిర్వహించనున్నారు.

---

Q4. VB-G RAM G చట్టం యొక్క సజావుగా అమలు కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు కేటాయించిన తాత్కాలిక (Interim) నిధుల మొత్తం ఎంత? [Moderate]

A) రూ. 75,000 కోట్లు

B) రూ. 85,692.31 కోట్లు

C) రూ. 95,692.31 కోట్లు

D) రూ. 1,05,000 కోట్లు

Answer: C

Explanation: వేతన చెల్లింపుల్లో ఎలాంటి అంతరాయం కలగకుండా చూసేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం రూ. 95,692.31 కోట్ల తాత్కాలిక నిధులను ముందే విడుదల చేసింది.

---

Q5. ఈ కింది వానిలో VB-G RAM G చట్టం, 2025 ఏ మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోకి వస్తుంది? [Moderate]

A) కేంద్ర కార్మిక మరియు ఉపాధి మంత్రిత్వ శాఖ

B) కేంద్ర పంచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ

C) కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ

D) కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ

Answer: C

Explanation: ఈ పథకం కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ నోడల్ ఏజెన్సీగా వ్యవహరిస్తూ అమలు చేస్తోంది.

---

Q6. VB-G RAM G చట్టం, 2025 కింద ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడే అంశాలకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: [Tricky]

1. సహజ వనరుల నిర్వహణ మరియు నీటి సంరక్షణ పనులకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడుతుంది.
2. ఈ పథకంలో గ్రామ పంచాయితీలకు ఎటువంటి పాత్ర లేదు, కేవలం జిల్లా యంత్రాంగమే నిర్ణయాలు తీసుకుంటుంది.

పై ప్రకటనలలో ఏది/వి సరైనది?

A) 1 మాత్రమే

B) 2 మాత్రమే

C) 1 మరియు 2 రెండూ

D) ఏదీ కాదు

Answer: A

Explanation: ప్రకటన 1 సరైనది, కానీ ప్రకటన 2 తప్పు ఎందుకంటే ఈ చట్టం గ్రామ పంచాయితీలను గ్రామీణ పరివర్తనకు కేంద్ర బిందువుగా ఉంచుతూ వాటికి పూర్తి ప్రాధాన్యతనిచ్చింది.

---

Q7. భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ అధికరణలు ఉపాధి హామీ మరియు పని హక్కు కల్పనకు సంబంధించిన ఆదేశిక సూత్రాలను కలిగి ఉన్నాయి? [Tricky]

A) ఆర్టికల్ 19 మరియు ఆర్టికల్ 21

B) ఆర్టికల్ 32 మరియు ఆర్టికల్ 226

C) ఆర్టికల్ 41 మరియు ఆర్టికల్ 43

D) ఆర్టికల్ 45 మరియు ఆర్టికల్ 48

Answer: C

Explanation: ఆదేశిక సూత్రాలలోని ఆర్టికల్ 41 (పని హక్కు) మరియు ఆర్టికల్ 43 (కార్మికులకు కనీస వేతనాలు, జీవన ప్రమాణాలు) ఈ సామాజిక భద్రతా చట్టానికి రాజ్యాంగ ప్రాతిపదికను కల్పిస్తాయి.

---

Q8. VB-G RAM G చట్టం అమలు వల్ల ఆశించే భవిష్యత్తు ఫలితాల గురించిన కింది వాటిలో సత్యమైనది ఏది? [Tricky]

A) ఇది కేవలం పట్టణ ప్రాంతాల్లోని ఐటీ రంగానికి ఉపాధి కల్పిస్తుంది.

B) ఇది గ్రామీణ ప్రాంతాల నుండి పట్టణాలకు జరిగే వలసలను తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది.

C) దీని కింద ఇచ్చే నిధులు కేవలం విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడుల (FDI) పై ఆధారపడి ఉంటాయి.

D) ఇది కేవలం పురుష కార్మికులకు మాత్రమే పరిమితం చేయబడింది.

Answer: B

Explanation: గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోనే 125 రోజుల పాటు ఉపాధి లభించడం వల్ల జీవనోపాధి కోసం పట్టణాలకు వలస వెళ్లే వారి సంఖ్య తగ్గుతుంది.

---

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

భారతదేశంలో గ్రామీణ ఉపాధి హామీ పథకాలకు సంబంధించి కింది వానిలో ఏది సరైనది?

A) ఇవి కేవలం కేంద్ర ప్రభుత్వ నిధులతోనే నడుస్తాయి, రాష్ట్రాలకు ఎటువంటి సంబంధం లేదు.

B) నూతన VB-G RAM G చట్టం, 2025 కింద ఉపాధి దినాలను 125 రోజులకు పెంచారు.

C) ఈ పథకాల కింద కేవలం తాత్కాలిక ఆస్తులు మాత్రమే సృష్టించబడతాయి.

D) ఇవి కేవలం దారిద్య్ర రేఖకు ఎగువన ఉన్న వారికే వర్తిస్తాయి.

Answer: B

Explanation: 2026 లో అమలులోకి వచ్చిన చట్టం ప్రకారం ఉపాధి దినాల సంఖ్యను చట్టబద్ధంగా 125 రోజులకు పెంచారు.

---

PYQ 2:

విక్షిత భారత్ – గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్‌గార్ అండ్ ఆజీవిక మిషన్ (గ్రామీణ) చట్టం, 2025 కు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

1. ఈ చట్టం జూలై 1, 2026 నుండి దేశవ్యాప్తంగా అమలులోకి వచ్చింది.
2. దీని కింద లబ్ధిదారులకు 'గ్రామీణ రోజ్‌గార్ గ్యారెంటీ కార్డులను' పంపిణీ చేస్తారు.
3. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఈ పథకం కోసం రూ. 95,692.31 కోట్ల తాత్కాలిక నిధులను కేటాయించింది.

ఆధారాల ప్రకారం పై ప్రకటనలలో ఏవి సరైనవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 2および 3 మాత్రమే

C) 1 మరియు 3 మాత్రమే

D) పైవన్నీ (1, 2 మరియు 3)

Answer: D

Explanation: ఇచ్చిన మూడు ప్రకటనలు అధికారిక సమాచారం ప్రకారం పూర్తిగా సరైనవి.

---

PYQ 3:

జతపరచండి:

1. VB-G RAM G చట్టం అమలు తేదీ - ఎ. తిరుపతి జిల్లా (ముక్కвариపల్లి)
2. జాతీయ ప్రారంభోత్సవ వేదిక - బి. జూలై 1, 2026
3. కేటాయించిన తాత్కాలిక నిధులు - సి. రూ. 95,692.31 కోట్లు

సరైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి:

A) 1-బి, 2-ఎ, 3-సి

B) 1-ఎ, 2-బి, 3-సి

C) 1-సి, 2-ఎ, 3-బి

D) 1-బి, 2-సి, 3-ఎ

Answer: A

Explanation: చట్టం అమలు జూలై 1, 2026 న ప్రారంభమైంది; వేదిక ముక్కвариపల్లి గ్రామం; తాత్కాలిక కేటాయింపు నిధులు రూ. 95,692.31 కోట్లు.

---

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): భారతదేశంలో గ్రామీణ జీవనోపాధిని బలోపేతం చేయడంలో నూతనంగా ప్రవేశపెట్టిన విక్షిత భారత్ - గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్‌గార్ అండ్ ఆజీవిక మిషన్ (గ్రామీణ) చట్టం, 2025 (VB-G RAM G Act) యొక్క ప్రాముఖ్యతను వివరించండి.

Answer: విక్షిత భారత్ – గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్‌గార్ అండ్ ఆజీవిక మిషన్ (గ్రామీణ) చట్టం, 2025 గ్రామీణ భారతదేశంలో సామాజిక-ఆర్థిక భద్రతను పెంపొందించడంలో ఒక విప్లవాత్మక అడుగు. జూలై 1, 2026 నుండి అమలులోకి వచ్చిన ఈ చట్టం, చట్టబద్ధమైన ఉపాధి హామీని 100 రోజుల నుండి 125 రోజులకు పెంచడం ద్వారా గ్రామీణ పేదలకు అదనపు ఆదాయ వనరులను కల్పిస్తుంది.

ఈ చట్టం కేవలం వేతన ఉపాధికి మాత్రమే పరిమితం కాకుండా, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో శాశ్వత కమ్యూనిటీ ఆస్తుల సృష్టి, నీటి సంరక్షణ మరియు సహజ వనరుల నిర్వహణకు అత్యంత ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది. ఇది మహిళా స్వయం సహాయక సంఘాల (SHGs) తో అనుసంధానించబడటం వల్ల మహిళా సాధికారత పెంపొందుతుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రారంభంలోనే రూ. 95,692.31 కోట్ల నిధులు కేటాయించడం క్షేత్రస్థాయిలో దీని వేగవంతమైన అమలును సూచిస్తుంది. భవిష్యత్తులో ఈ పథకం గ్రామీణ వలసలను నిరోధించి, విక్షిత భారత్ @2047 లక్ష్య సాధనకు బలమైన పునాదిగా నిలుస్తుంది.

---

Question 2 (250 words): "VB-G RAM G చట్టం, 2025 స్థానిక ప్రభుత్వాల (గ్రామ పంచాయితీల) బలోపేతానికి మరియు వికేంద్రీకృత ప్రణాళికకు ఎలా దోహదపడుతుందో విశ్లేషించండి."

Answer: భారత రాజ్యాంగంలోని 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం ద్వారా నిర్దేశించిన అధికారాల వికేంద్రీకరణ ఆశయాలకు అనుగుణంగా నూతన విక్షిత భారత్ – గ్యారెంటీ ఫర్ రోజ్‌గార్ అండ్ ఆజీవిక మిషన్ (గ్రామీణ) చట్టం, 2025 (VB-G RAM G Act) రూపొందించబడింది. జూలై 1, 2026 నుండి అమల్లోకి వచ్చిన ఈ చట్టం, గ్రామీణ పరివర్తన ప్రక్రియలో గ్రామ పంచాయితీలను కేంద్ర బిందువుగా నిలబెట్టింది.

ఈ చట్టం కింద చేపట్టే పనుల ఎంపిక, ప్రణాళికా రచన మరియు అమలు బాధ్యతలను నేరుగా గ్రామ పంచాయితీలకు అప్పగించడం జరిగింది. దీనివల్ల స్థానిక అవసరాలకు అనుగుణంగా (ఉదాహరణకు నీటి సంరక్షణ, వ్యవసాయ అనుబంధ మౌలిక వసతులు) పనులను గుర్తించే అవకాశం లభిస్తుంది. ఇది పై స్థాయి నుండి కిందికి (Top-down) కాకుండా, కింది స్థాయి నుండి పైకి (Bottom-up) వెళ్లే భాగస్వామ్య ప్రణాళికా విధానాన్ని (Participatory Planning) ప్రోత్సహిస్తుంది.

కేంద్ర ప్రభుత్వం కేటాయించిన రూ. 95,692.31 కోట్ల తాత్కాలిక నిధుల నిర్వహణలో పంచాయితీలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. లబ్ధిదారులకు నూతన 'గ్రామీణ రోజ్‌గార్ గ్యారెంటీ కార్డుల' పంపిణీ మరియు వేతనాల పారదర్శకతను పంచాయితీలే పర్యవేక్షిస్తాయి. దీనివల్ల స్థానిక ప్రజాప్రతినిధుల జవాబుదారీతనం పెరగడమే కాకుండా, గ్రామీణ మహిళా స్వయం సహాయక సంఘాల (SHGs) తో సమన్వయం కుదిరి గ్రామీణ నాయకత్వం బలోపేతమవుతుంది. సవాళ్లను అధిగమిస్తూ ఈ చట్టాన్ని సమర్థవంతంగా అమలు చేస్తే, అది కేవలం ఉపాధి కల్పన పథకంగానే కాకుండా, గ్రామ స్వరాజ్య సాధనకు ఒక శక్తివంతమైన సాధనంగా మారుతుంది.

---

⚠️ Examiner Trap

• Trap 1: పరీక్షల్లో ఉపాధి హామీ దినాల సంఖ్యపై కన్ఫ్యూజ్ చేయవచ్చు. పాత చట్టం (MGNREGA) కింద 100 రోజులు ఉండగా, నూతన VB-G RAM G చట్టం, 2025 కింద అది 125 రోజులకు పెంచబడింది. అభ్యర్థులు పాత సంఖ్యను గుర్తించకూడదు.
• Trap 2: ఈ పథకాన్ని కేంద్ర కార్మిక మంత్రిత్వ శాఖ అమలు చేస్తుందని భావించడం తప్పు. దీని నోడల్ ఏజెన్సీ కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ.
• Trap 3: జాతీయ స్థాయి ప్రారంభోత్సవ వేదికపై తప్పుగా అంచనా వేయవచ్చు. ఇది ఢిల్లీలో కాకుండా, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని తిరుపతి జిల్లా ముక్కвариపల్లి గ్రామంలో జూలై 2, 2026 న ప్రారంభించబడుతుంది.

---

🧭 Exam Tip

• Prelims Angle: ప్రిలిమ్స్ పరీక్షల్లో ఈ చట్టం అమలులోకి వచ్చిన తేదీ (జూలై 1, 2026), పెంచబడిన ఉపాధి రోజుల సంఖ్య (125 రోజులు), కేటాయించిన బడ్జెట్ (రూ. 95,692.31 కోట్లు), మరియు నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖల గురించి నేరుగా ఫ్యాక్చువల్ ప్రశ్నలు అడిగే అవకాశం ఉంది.
• Mains Angle: మెయిన్స్ పరీక్షల్లో (UPSC GS 2 & 3) ఈ చట్టం విక్షిత భారత్ @2047 లక్ష్యాలను ఎలా చేరుకోగలదు, గ్రామ పంచాయితీల ఆర్థిక వికేంద్రీకరణకు ఇది ఎలా ఉపయోగపడుతుంది అనే విశ్లేషణాత్మక కోణంలో ప్రశ్నలు రావచ్చు.
• Interview: ఇంటర్వ్యూ రౌండ్లలో, ఉపాధి హామీ పథకాల వల్ల కేవలం ఉత్పాదకత లేని పనులు జరుగుతాయనే విమర్శలపై మీ అభిప్రాయం అడగవచ్చు. అక్కడ మీరు ఈ చట్టంలో గల "శాశ్వత ఆస్తుల సృష్టి" (Durable Asset Creation) కోణాన్ని బలంగా చెప్పాల్సి ఉంటుంది.
• High-Probability Prediction: రాబోయే ఏపీపీఎస్సీ (APPSC) లేదా గ్రూప్స్ పరీక్షల్లో ఈ పథకం యొక్క జాతీయ ప్రారంభోత్సవం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ఏ గ్రామంలో జరిగింది అనే ప్రశ్న వచ్చే అవకాశాలు 100% ఉన్నాయి.