Udyo Logo

Udyo

Get the Udyo Mobile App

Sign in to save your progress and access all features.

రాయలసీమ ఉద్యానవన రంగంలో పరివర్తనకు కుప్పం అగ్రి-టెక్ రోడ్‌మ్యాప్‌ను ఆవిష్కరించిన చంద్రబాబు నాయుడు

ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడు కుప్పం నియోజకవర్గంలో వ్యవసాయ-సాంకేతికత (Agri-tech), ఆహార ప్రాసెస్సింగ్ రంగాల అభివృద్ధి కోసం ఒక సమగ్ర రోడ్‌మ్యాప్‌ను ఆవిష్కరించారు. ఈ పథకంలో భాగంగా కుప్పం ఏరియా డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ (KADA), ఐటీసీ (ITC) సంస్థతో కీలక ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. ఈ భాగస్వామ్యం ద్వారా 1,000 ఎకరాల్లో శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో 10,000 టన్నుల టమోటాల సాగును చేపట్టనున్నారు. దీనితో పాటు రూ. 9,322 కోట్ల విలువైన పారిశ్రామిక ప్రాజెక్టులను కూడా ప్రకటించారు. ఇది ప్రాంతీయ ఆర్థిక వృద్ధిని పెంచడానికి మరియు రైతులకు మెరుగైన మార్కెట్ సంబంధాలను అందించడానికి దోహదపడుతుంది.

What Happened

ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడు తన సొంత నియోజకవర్గమైన కుప్పంలో ఉద్యానవన, ఆహార ప్రాసెస్సింగ్ మరియు వ్యవసాయ ఆధారిత పరిశ్రమల అభివృద్ధికి ఒక సమగ్ర రోడ్‌మ్యాప్‌ను ఆవిష్కరించారు. ఈ రోడ్‌మ్యాప్ యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం కుప్పం ప్రాంతాన్ని ఆధునిక వ్యవసాయ-సాంకేతిక హబ్‌గా మార్చడం. ఇందులో భాగంగా కుప్పం ఏరియా డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ (KADA), ప్రముఖ కార్పొరేట్ సంస్థ ఐటీసీ (ITC)తో చారిత్రాత్మక ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకుంది.

When & Where

ఈ ప్రకటన మరియు ఒప్పందాల మార్పిడి 2026 జూలై 5వ తేదీన చిత్తూరు జిల్లాలోని కుప్పం నియోజకవర్గ పర్యటనలో భాగంగా జరిగాయి. కుప్పం భౌగోళికంగా ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక, మరియు తమిళనాడు రాష్ట్రాల సరిహద్దు జంక్షన్‌లో ఉండటం వల్ల దీనికి వాణిజ్యపరంగా అధిక ప్రాధాన్యత ఉంది.

Who Is Involved

ఈ ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్టులో కింది కీలక భాగస్వాములు పాల్గొంటున్నారు:

  • కుప్పం ఏరియా డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ (KADA): ప్రాంతీయ అభివృద్ధిని పర్యవేక్షించే ప్రభుత్వ నోడల్ సంస్థ.
  • ఐటీసీ (ITC) లిమిటెడ్: మౌలిక సదుపాయాల కల్పన మరియు మార్కెటింగ్ బాధ్యతలు చూసే ప్రైవేట్ భాగస్వామి.
  • విశాలాక్షి ఇన్నోవేషన్స్ సస్టైనబుల్ వాల్యూ చైన్: ఆధునిక వ్యవసాయ యంత్రాలు మరియు ఖచ్చితత్వ వ్యవసాయాన్ని (Precision Agriculture) పెంపొందించే సాంకేతిక భాగస్వామి.
  • ఏబీఐఎస్ ప్రొటీన్స్ (ABIS Proteins): రూ. 200 కోట్ల వ్యయంతో చికెన్ ప్రాసెస్సింగ్ ప్లాంట్ ఏర్పాటు చేసిన సంస్థ.

How It Works

ఈ రోడ్‌మ్యాప్ కింది నిర్దిష్ట వ్యూహాల ద్వారా పనిచేస్తుంది:

1. నియంత్రిత సాగు: ఐటీసీ సంస్థ పర్యవేక్షణలో 1,000 ఎకరాల భూమిని శాస్త్రీయ సాగు పరిధిలోకి తీసుకువస్తారు.
2. మౌలిక వసతుల కల్పన: టమోటాల నిల్వ, గ్రేడింగ్ కోసం ఐటీసీ సంస్థ రూ. 8 కోట్ల వ్యయంతో క్లైమేట్-కంట్రోల్డ్ కోల్డ్ స్టోరేజ్ మౌలిక వసతులను నిర్మిస్తుంది.
3. మార్కెట్ లింకేజ్: స్థానిక రైతులు పండించిన కూరగాయలను నేరుగా బెంగళూరు, చెన్నై, మరియు హైదరాబాద్ వంటి మెగా నగరాలకు సరఫరా చేసేలా రవాణా వ్యవస్థను అనుసంధానిస్తారు.
4. ఖచ్చితత్వ వ్యవసాయం: విశాలాక్షి ఇన్నోవేషన్స్ సంస్థ ద్వారా రైతులకు డ్రోన్లు, ఆధునిక ట్రాక్టర్లు మరియు సూక్ష్మ సేద్యపు (Micro-irrigation) పరికరాలను అందుబాటులోకి తెస్తారు.

Why It Matters

ఈ ప్రాజెక్ట్ ఆర్థిక మరియు విధానపరంగా ఎంతో ప్రాధాన్యత కలిగినది. ఇది గ్రూప్-1 మరియు యూపీఎస్సీ (UPSC GS Paper 3 - Economy and Agriculture) సిలబస్‌కు నేరుగా అనుసంధానించబడి ఉంది. ఇది మధ్యవర్తుల దోపిడీని నిరోధించి రైతుల ఆదాయాన్ని రెట్టింపు చేయడానికి సహాయపడుతుంది. అంతేకాకుండా, ఆహార వృధాను తగ్గించి గ్రామీణ ప్రాంతాలలో భారీగా ఉపాధి అవకాశాలను సృష్టిస్తుంది.

Historical Background

📌 [BACKGROUND — verify independently] కుప్పం ప్రాంతం దీర్ఘకాలంగా కరువు పీడిత ప్రాంతంగా ఉండేది. 1990ల చివరలో హంద్రీ-నీవా సుజల స్రవంతి (HNSS) ప్రాజెక్టు ద్వారా ఇక్కడికి నీటిని తరలించే ప్రయత్నాలు ప్రారంభమయ్యాయి. 2015లో ఇక్కడ ఇజ్రాయెల్ సాంకేతికతతో కూడిన మైక్రో-ఇరిగేషన్ (బిందు సేద్యం) పైలట్ ప్రాజెక్టును విజయవంతంగా అమలు చేశారు. ప్రస్తుత 2026 నాటి రోడ్‌మ్యాప్ అనేది ఆ పాత మైక్రో-ఇరిగేషన్ విజయాల తదుపరి దశ అనవచ్చు.

Previous Related Events

📌 [BACKGROUND — verify independently]

  • జనవరి 2025: ప్రభుత్వం 'కుప్పం ఆర్గానిక్ ఫార్మింగ్ విజన్-2029' ను విడుదల చేసింది. దీని కింద 100% రసాయన రహిత వ్యవసాయాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
  • నవంబర్ 2025: ముఖ్యమంత్రి కుప్పంలో ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు ఫుడ్ లాజిస్టిక్స్ రంగాలకు చెందిన 7 పరిశ్రమలకు శంకుస్థాపన చేశారు.
  • జూలై 2026 (మొదటి వారం): పోగురుపల్లెలో రూ. 200 కోట్ల మెగా పౌల్ట్రీ ప్రాసెస్సింగ్ ప్లాంట్ మరియు ఏపీఐఐసీ (APIIC) ఎంఎస్ఎంఈ పార్కును ప్రారంభించారు.

Static GK Connection

  • హంద్రీ-నీవా ప్రాజెక్ట్: ఇది కృష్ణా నది మిగులు జలాలను రాయలసీమలోని చిత్తూరు, అనంతపురం, కడప, కర్నూలు జిల్లాలకు అందించే అతిపెద్ద ఎత్తిపోతల పథకం.
  • కాంట్రాక్ట్ ఫార్మింగ్ (ఒప్పంద వ్యవసాయం): ఒక కార్పొరేట్ సంస్థ రైతులతో ముందుగానే ధర, నాణ్యత విషయంలో ఒప్పందం చేసుకుని పంటను కొనుగోలు చేసే పద్ధతి.

India & World Comparison

భారతదేశంలో పండుతున్న పండ్లు, కూరగాయలలో దాదాపు 20-30% వరకు సరైన కోల్డ్ స్టోరేజ్ సౌకర్యాలు లేక వృధా అవుతున్నాయి. అమెరికా, ఫిలిప్పీన్స్ వంటి దేశాలలో 50-60% ఆహార ప్రాసెస్సింగ్ జరుగుతుండగా, భారతదేశంలో ఇది కేవలం 10% లోపే ఉంది. కుప్పం ప్రాజెక్ట్ ఈ అంతరాన్ని తగ్గించడానికి ఒక నమూనాగా నిలుస్తుంది.

Future Impact

ఈ రోడ్‌మ్యాప్ ద్వారా రాబోయే రోజుల్లో కుప్పం నియోజకవర్గాన్ని 'నెట్-జీరో' (Net-Zero) ఉద్గారాల ప్రాంతంగా మార్చాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. చిగురుగుంటలో అత్యాధునిక సాంకేతికతతో మైనింగ్ చేపట్టి బంగారాన్ని ఉత్పత్తి చేయనున్నారు. మదనపల్లెలో 'పూర్వోదయ' పథకం కింద రాబోయే నెలలో మెగా హార్టికల్చర్ హబ్‌కు శంకుస్థాపన చేయనున్నారు.

🔑 Key Points for Revision

  • ఏపీ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు 2026 జూలై 5న కుప్పం అగ్రి-టెక్ రోడ్‌మ్యాప్‌ను విడుదల చేశారు.
  • కుప్పంను మోడల్ హార్టికల్చర్ మరియు ఫుడ్ ప్రాసెస్సింగ్ జోన్‌గా మార్చడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశం.
  • KADA మరియు ఐటీసీ (ITC) సంస్థల మధ్య వ్యూహాత్మక ఒప్పందం కుదిరింది.
  • ఈ ప్రాజెక్ట్ కింద ఐటీసీ సంస్థ మౌలిక వసతుల కోసం రూ. 8 కోట్లు పెట్టుబడి పెడుతుంది.
  • 1,000 ఎకరాలలో శాస్త్రీయ పద్ధతిలో 10,000 టన్నుల టమోటా సాగు లక్ష్యం.
  • పండించిన పంటను బెంగళూరు, చెన్నై, హైదరాబాద్ నగరాల మార్కెట్లకు అనుసంధానిస్తారు.
  • విశాలాక్షి ఇన్నోవేషన్స్ సంస్థ ఖచ్చితత్వ వ్యవసాయ పరికరాలను సరఫరా చేస్తుంది.
  • కుప్పం పారిశ్రామిక రోడ్‌మ్యాప్ మొత్తం విలువ రూ. 9,322 కోట్లు.
  • పోగురుపల్లెలో రూ. 200 కోట్లతో ఏబీఐఎస్ చికెన్ ప్రాసెస్సింగ్ యూనిట్ ప్రారంభమైంది.
  • హ్వాస్యంగ్ గ్రూప్ రూ. 899 కోట్లతో అడిడాస్ షూ తయారీ ప్లాంట్‌ను నిర్మిస్తోంది.
  • అథా గ్రూప్ బ్యాటరీ అనోడ్ ప్లాంట్ కోసం రూ. 2,081 కోట్లు పెట్టుబడి పెడుతోంది.
  • చిత్తూరు జిల్లా చిగురుగుంటలో బంగారం నిక్షేపాల వెలికితీతకు ప్రత్యేక కార్యాచరణ సిద్ధమైంది.
  • హంద్రీ-నీవా ప్రాజెక్ట్ జలాలు కుప్పం సూక్ష్మ సేద్యానికి ప్రధాన ఆధారం.
  • కుప్పం నియోజకవర్గ ప్రస్తుత తలసరి ఆదాయం రూ. 2.11 లక్షలుగా నమోదైంది.
  • 2029 నాటికి కుప్పంను పూర్తిగా కెమికల్ రహిత ఆర్గానిక్ ఫార్మింగ్ మోడల్‌గా మార్చాలని లక్ష్యం.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: Food Processing Industry in India (భారతదేశంలో ఆహార ప్రాసెస్సింగ్ రంగం)

  • Definition: వ్యవసాయం, పశుసంవర్ధక లేదా మత్స్య రంగాల నుండి వచ్చే ముడి ఉత్పత్తులను సాంకేతికత ద్వారా విలువ ఆధారిత ఉత్పత్తులుగా మార్చడాన్ని ఆహార ప్రాసెస్సింగ్ అంటారు.
  • Constitutional / Legal Basis: భారత రాజ్యాంగంలోని 7వ షెడ్యూల్ ప్రకారం వ్యవసాయం రాష్ట్ర జాబితాలోని అంశం, కానీ పరిశ్రమలు ఉమ్మడి/కేంద్ర పరిధిలోకి వస్తాయి.
  • Scientific / Economic Principle: 'Value Addition' (విలువ అదనపు ప్రక్రియ) ద్వారా ముడి సరుకు నిల్వ కాలాన్ని (Shelf life) పెంచడం దీని వెనుక ఉన్న సూత్రం.
  • How it connects to this event: కుప్పంలో ఐటీసీ టమోటా క్లస్టర్ మరియు ఏబీఐఎస్ చికెన్ ప్లాంట్ ఏర్పాటు నేరుగా ఈ రంగానికి చెందినవే.
  • Origin & History: భారతదేశంలో 2006లో ప్రత్యేకంగా 'మినిస్ట్రీ ఆఫ్ ఫుడ్ ప్రాసెస్సింగ్ ఇండస్ట్రీస్' (MoFPI) స్వతంత్ర మంత్రిత్వ శాఖగా ఏర్పడింది.
  • Key milestone 1: 2017లో ఆహార ప్రాసెస్సింగ్ మౌలిక వసతుల కోసం 'ప్రధాన మంత్రి కిసాన్ సంపద యోజన' (PMKSY) ప్రారంభించబడింది.
  • Key milestone 2: ఆత్మనిర్భర్ భారత్ ప్యాకేజీలో భాగంగా 'PM FME' (మైక్రో ఫుడ్ ప్రాసెస్సింగ్ ఎంటర్‌ప్రైజెస్ క్రమబద్ధీకరణ) పథకం ప్రారంభమైంది.
  • Related Acts / Schemes / Treaties: మెగా ఫుడ్ పార్క్స్ పథకం మరియు ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) స్కీమ్ దీనికి అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి.
  • Nodal Ministry / Body: కేంద్ర ఆహార ప్రాసెస్సింగ్ పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ (MoFPI).
  • India-specific relevance: భారతదేశం ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద పాలు, పప్పుధాన్యాల ఉత్పాదక దేశం మరియు పండ్లు, కూరగాయలలో రెండవ అతిపెద్ద దేశం.
  • Global comparison: గ్లోబల్ మార్కెట్‌లో భారతదేశ ఆహార ఉత్పత్తుల ఎగుమతుల వాటా కేవలం 2.3% మాత్రమే ఉంది.
  • Data point: భారతదేశంలో మొత్తం ఆహార ప్రాసెస్సింగ్ స్థాయి కేవలం 10% లోపే ఉంది, దీనిని పెంచడం ప్రభుత్వ లక్ష్యం.
  • Common exam angle: ప్రిలిమ్స్‌లో నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖలు/పథకాలపై, మెయిన్స్‌లో ఫుడ్ ప్రాసెస్సింగ్ యొక్క బ్యాక్‌వర్డ్ మరియు ఫార్వర్డ్ లింకేజీలపై ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
  • Easy memory hook: "SAMPADA" — Scheme for Agro-Marine Processing and Development of Agro-Processing Clusters.

❓ Practice MCQs

Q1. ఇటీవల కుప్పం ఏరియా డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ (KADA) ఏ ప్రైవేట్ సంస్థతో వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ మరియు టమోటా క్లస్టర్ ఏర్పాటుకు ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది? [Easy]

A) రిలయన్స్ రిటైల్

B) ఐటీసీ లిమిటెడ్ (ITC)

C) టాటా కన్స్యూమర్ ప్రొడక్ట్స్

D) అదానీ విల్మార్

Answer: B

Explanation: కుప్పంలో 1,000 ఎకరాలలో శాస్త్రీయ టమోటా సాగు మరియు మార్కెటింగ్ మౌలిక వసతుల కోసం KADA, ఐటీసీ (ITC) సంస్థతో ఒప్పందం చేసుకుంది.

Q2. కుప్పం పారిశ్రామిక రోడ్‌మ్యాప్‌లో భాగంగా పోగురుపల్లెలో ప్రారంభించబడిన రూ. 200 కోట్ల వ్యయంతో కూడిన గ్రీన్ఫీల్డ్ ప్రాజెక్ట్ ఏది? [Easy]

A) స్పోర్ట్స్ షూ తయారీ యూనిట్

B) ఏబీఐఎస్ (ABIS) చికెన్ ప్రాసెస్సింగ్ ప్లాంట్

C) బ్యాటరీ అనోడ్ ప్లాంట్

D) సోలార్ ప్యానెల్ అసెంబ్లీ లైన్

Answer: B

Explanation: పోగురుపల్లె గ్రామంలో దేశంలోనే అతిపెద్ద చికెన్ ప్రాసెస్సింగ్ యూనిట్లలో ఒకటైన ఏబీఐఎస్ ప్లాంట్‌ను ముఖ్యమంత్రి ప్రారంభించారు.

Q3. కుప్పంలో అత్యాధునిక వ్యవసాయ పరికరాలు మరియు ఖచ్చితత్వ వ్యవసాయాన్ని (Precision Agriculture) ప్రవేశపెట్టడానికి KADA ఏ సంస్థతో ద్వితీయ ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది? [Moderate]

A) నాబార్డ్ (NABARD)

B) విశాలాక్షి ఇన్నోవేషన్స్ సస్టైనబుల్ వాల్యూ చైన్

C) ఇక్రిశాట్ (ICRISAT)

D) ఏపీ అగ్రోస్

Answer: B

Explanation: ఆధునిక ఫార్మ్ మెషినరీ మరియు ప్రెసిషన్ అగ్రీ ప్రాక్టీసెస్ కోసం విశాలాక్షి ఇన్నోవేషన్స్‌తో సెకండరీ ప్యాక్ట్ కుదుర్చుకున్నారు.

Q4. కుప్పం నియోజకవర్గానికి సాగు మరియు తాగునీటి అవసరాలను తీరుస్తున్న ప్రధాన నీటి వనరు లేదా లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ పథకం ఏది? [Moderate]

A) తెలుగు గంగ ప్రాజెక్ట్

B) హంద్రీ-నీవా సుజల Sravanthi (HNSS)

C) గాలేరు-నగరి సుజల స్రవంతి

D) పోలవరం కుడి కాలువ

Answer: B

Explanation: హంద్రీ-నీవా ప్రాజెక్ట్ బ్రాంచ్ కెనాల్ ద్వారా కుప్పం నియోజకవర్గానికి సాగునీరు మరియు డ్రిప్ ఇరిగేషన్‌కు నీరు అందుతోంది.

Q5. కుప్పం పారిశ్రామిక రోడ్‌మ్యాప్ కింద దక్షిణ కొరియాకు చెందిన హ్వాస్యంగ్ గ్రూప్ (Hwaseung Group) ఏ అంతర్జాతీయ బ్రాండ్ కోసం స్పోర్ట్స్ షూస్ తయారు చేయనుంది? [Moderate]

A) నైకీ (Nike)

B) అడిడాస్ (Adidas)

C) ప్యూమా (Puma)

D) రీబాక్ (Reebok)

Answer: B

Explanation: హ్వాస్యంగ్ గ్రూప్ రూ. 899 కోట్ల పెట్టుబడితో అడిడాస్ బ్రాండ్ కోసం క్రీడా దుస్తులు/షూల తయారీ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేస్తోంది.

Q6. ఆహార ప్రాసెస్సింగ్ రంగంలో 'బ్యాక్‌వర్డ్ లింకేజ్' (Backward Linkage) అనగా కింది వాటిలో దేనిని సూచిస్తుంది? [Tricky]

A) ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాన్ని విదేశీ మార్కెట్లకు ఎగుమతి చేయడం

B) రైతులకు మరియు ముడి సరుకు సేకరణ కేంద్రాలకు మధ్య ఉండే అనుసంధానం

C) ప్యాకేజింగ్ మరియు బ్రాండింగ్ ప్రక్రియలను మెరుగుపరచడం

D) వినియోగదారుల నుండి వచ్చే ఫీడ్‌బ్యాక్‌ను సేకరించడం

Answer: B

Explanation: బ్యాక్‌వర్డ్ లింకేజ్ అంటే పరిశ్రమకు కావలసిన ముడి సరుకును సరఫరా చేసే రైతులు, కోల్డ్ చైన్ మరియు రవాణా వ్యవస్థతో ఉండే కనెక్షన్.

Q7. ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ప్రకటించిన రోడ్‌మ్యాప్ ప్రకారం, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ఏ ప్రాంతంలో బంగారం నిక్షేపాల అన్వేషణ మరియు మైనింగ్ కోసం కార్యాచరణ ప్లాన్ సిద్ధం చేశారు? [Tricky]

A) కర్నూలు జిల్లాలోని జోన్నగిరి మాత్రమే

B) చిత్తూరు జిల్లాలోని చిగురుగుంట

C) అనంతపురం జిల్లాలోని రామగిరి మాత్రమే

D) జోన్నగిరి మరియు చిగురుగుంట రెండు ప్రాంతాలు

Answer: B

Explanation: వ్యాసంలో కుప్పం నియోజకవర్గ పరిధిలోని చిత్తూరు జిల్లా 'చిగురుగుంట' లో బంగారం నిక్షేపాల అన్వేషణకు యాక్షన్ ప్లాన్ సిద్ధం చేసినట్లు పేర్కొన్నారు; జోన్నగిరి ప్రాజెక్టును ఇటీవల ప్రారంభించినట్లు ఉదాహరణగా చెప్పారు.

Q8. కేంద్ర ప్రభుత్వ 'ప్రధాన మంత్రి కిసాన్ సంపద యోజన' (PMKSY) ఏ మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో పనిచేస్తుంది మరియు దీని ముఖ్య లక్ష్యం ఏమిటి? [Tricky]

A) వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ; రైతులకు రుణాల పంపిణీ

B) ఆహార ప్రాసెస్సింగ్ పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ; ఆగ్రో-మెరైన్ ప్రాసెస్సింగ్ మరియు క్లస్టర్ల అభివృద్ధి

C) గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ; గ్రామీణ రోడ్ల నిర్మాణం

D) వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ; ఎగుమతుల సబ్సిడీ పెంపు

Answer: B

Explanation: PMKSY అనేది మినిస్ట్రీ ఆఫ్ ఫుడ్ ప్రాసెస్సింగ్ ఇండస్ట్రీస్ (MoFPI) కింద నడిచే సమగ్ర పథకం, ఇది వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల వృధాను తగ్గించడానికి ఉద్దేశించబడింది.

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

భారతదేశంలో కాంట్రాక్ట్ ఫార్మింగ్ (ఒప్పంద వ్యవసాయం) వలన రైతులకు కలిగే ప్రధాన ప్రయోజనం ఏమిటి?

A) భూ యాజమాన్య హక్కులు శాశ్వతంగా కార్పొరేట్ సంస్థలకు బదిలీ అవుతాయి.

B) పంట కాలానికి ముందే ధరల నిశ్చయత ఉండటం వల్ల మార్కెట్ ధరల హెచ్చుతగ్గుల ప్రమాదం తగ్గుతుంది.

C) ప్రభుత్వ నియంత్రణలు మరియు పన్నుల నుండి రైతులకు పూర్తిగా మినహాయింపు లభిస్తుంది.

D) కేవలం రసాయన ఎరువుల వాడకం మాత్రమే వంద శాతం ఉచితంగా లభిస్తుంది.

Answer: B

Explanation: ఒప్పంద వ్యవసాయం వల్ల రైతులకు ముందే ధరపై హామీ లభించడం వల్ల మార్కెట్ అస్థిరత నుండి రక్షణ లభిస్తుంది.

PYQ 2:

భారతదేశంలో ఆహార ప్రాసెస్సింగ్ పరిశ్రమలకు (Food Processing Industries) సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

1. ఈ రంగం 100% ప్రత్యక్ష విదేశీ పెట్టుబడులను (FDI) ఆటోమేటిక్ రూట్ కింద అనుమతిస్తుంది.
2. 'ప్రధాన మంత్రి కిసాన్ సంపద యోజన' అనేది కేంద్ర ప్రభుత్వ శాత చొరవతో కూడిన సెంట్రల్ సెక్టార్ స్కీమ్.

Which of the above statements is/are correct?

A) 1 only

B) 2 only

C) Both 1 and 2

D) Neither 1 nor 2

Answer: C

Explanation: భారతదేశంలో ఫుడ్ ప్రాసెస్సింగ్ రంగంలో మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు 100% ఎఫ్‌డీఐ అనుమతించబడింది మరియు PMKSY ఒక సెంట్రల్ సెక్టార్ స్కీమ్.

PYQ 3:

జతపరచండి (పరిశ్రమలు - కుప్పం రోడ్‌మ్యాప్ పెట్టుబడులు):

| జాబితా-I (సంస్థ/ప్రాజెక్ట్) | జాబితా-II (పెట్టుబడి విలువ) | | --- | --- | | 1. ఏబీఐఎస్ పౌల్ట్రీ ప్లాంట్ | X. రూ. 899 కోట్లు | | 2. హ్వాస్యంగ్ అడిడాస్ ప్లాంట్ | Y. రూ. 8 కోట్లు | | 3. ఐటీసీ టమోటా క్లస్టర్ ఇన్ఫ్రా | Z. రూ. 200 కోట్లు |

సరైన కోడ్‌ను ఎంచుకోండి:

A) 1-Z, 2-X, 3-Y

B) 1-X, 2-Z, 3-Y

C) 1-Y, 2-X, 3-Z

D) 1-Z, 2-Y, 3-X

Answer: A

Explanation: వ్యాసంలో ఇచ్చిన వివరాల ప్రకారం ఏబీఐఎస్ ప్లాంట్ రూ. 200 కోట్లు, హ్వాస్యంగ్ అడిడాస్ ప్లాంట్ రూ. 899 కోట్లు, మరియు ఐటీసీ మౌలిక వసతులు రూ. 8 కోట్లు.

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): భారతదేశంలో వ్యవసాయ సంక్షోభాన్ని పరిష్కరించడంలో 'వ్యవసాయ-సాంకేతికత' (Agri-tech) మరియు కార్పొరేట్ భాగస్వామ్యాల పాత్రను విశ్లేషించండి.

ఆధునిక వ్యవసాయంలో సాంకేతికత మరియు కార్పొరేట్ భాగస్వామ్యాలు రైతుల ఆదాయాన్ని పెంచడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. సాంప్రదాయ వ్యవసాయంలో మార్కెట్ ధరల అస్థిరత మరియు మధ్యవర్తుల ప్రభావం వల్ల రైతులు నష్టపోతున్నారు. ఇటీవల ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కుప్పంలో KADA మరియు ఐటీసీ (ITC) మధ్య కుదిరిన ఒప్పందం దీనికి ఒక ఉత్తమ ఉదాహరణ.

ఈ తరహా భాగస్వామ్యాల ద్వారా రైతులకు మూడు ప్రధాన ప్రయోజనాలు కలుగుతాయి. మొదటిది, శాస్త్రీయ సాగు పద్ధతులు మరియు క్లైమేట్-కంట్రోల్డ్ మౌలిక వసతుల లభ్యత పెరిగి పంట వృధా తగ్గుతుంది. రెండవది, మెగా నగరాల మార్కెట్లతో నేరుగా అనుసంధానం కావడం వల్ల రైతులకు సరైన మద్దతు ధర లభిస్తుంది. మూడవది, డ్రోన్లు మరియు సూక్ష్మ సేద్యం వంటి ఖచ్చితత్వ వ్యవసాయ విధానాల వల్ల సాగు ఖర్చు తగ్గుతుంది.

అయితే, ఇటువంటి మోడల్స్ విజయవంతం కావాలంటే కార్పొరేట్ సంస్థల నియంత్రణల నుండి చిన్న, సన్నకారు రైతుల ప్రయోజనాలను కాపాడే బలమైన ప్రభుత్వ పర్యవేక్షణ చట్టాలు అవసరం.

Question 2 (250 words): భారతదేశంలో ఆహార ప్రాసెస్సింగ్ రంగం ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన సవాళ్లు ఏమిటి? ఈ సవాళ్లను అధిగమించడానికి ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న చొరవలను చర్చిస్తూ, కుప్పం అగ్రి-టెక్ రోడ్‌మ్యాప్ ఏ విధంగా రోల్ మోడల్‌గా నిలుస్తుందో వివరించండి.

భారతదేశం ప్రపంచంలోనే రెండవ అతిపెద్ద వ్యవసాయ ఉత్పాదక దేశమైనప్పటికీ, కేవలం 10% లోపు వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు మాత్రమే ప్రాసెస్సింగ్‌కు గురవుతున్నాయి. ఈ రంగం ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన సవాళ్లలో కోల్డ్ చైన్ మౌలిక సదుపాయాల కొరత, అస్తవ్యస్తమైన రవాణా వ్యవస్థ, నాణ్యతా ప్రమాణాల లోపం మరియు రైతులకు-పరిశ్రమలకు మధ్య సరైన అనుసంధానం (Backward linkage) లేకపోవడం ముఖ్యమైనవి. దీనివల్ల ఏటా దాదాపు రూ. 92,000 కోట్ల విలువైన పంట వృధా అవుతోంది.

ఈ సవాళ్లను అధిగమించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం 'ప్రధాన編 మంత్రి కిసాన్ సంపద యోజన' (PMKSY) మరియు మైక్రో ఫుడ్ ప్రాసెస్సింగ్ పరిశ్రమల క్రమబద్ధీకరణ (PM FME) వంటి పథకాలను అమలు చేస్తోంది. అయినప్పటికీ క్షేత్రస్థాయిలో ప్రైవేట్ పెట్టుబడుల కొరత వేధిస్తోంది.

ఈ నేపథ్యంలో, ఇటీవల ప్రకటించిన కుప్పం అగ్రి-టెక్ మరియు ఫుడ్ ప్రాసెస్సింగ్ రోడ్‌మ్యాప్ దేశానికి ఒక దిక్సూచిగా నిలుస్తుంది:

  • సమన్వయ నమూనా: ప్రభుత్వ సంస్థ (KADA), ప్రైవేట్ దిగ్గజం (ITC) మరియు సాంకేతిక సంస్థలు కలిసి ఒకే వేదికపైకి రావడం దీని ప్రత్యేకత.
  • నిర్దిష్ట క్లస్టర్ అభివృద్ధి: 1,000 ఎకరాలలో 10,000 టన్నుల టమోటా సాగు లక్ష్యంతో నిర్దిష్ట పంటపై దృష్టి పెట్టడం వల్ల నాణ్యత మెరుగుపడుతుంది.
  • మెగా మార్కెట్ అనుసంధానం: పండించిన ఉత్పత్తులను బెంగళూరు, చెన్నై, హైదరాబాద్ వంటి ప్రధాన నగరాలకు నేరుగా సరఫరా చేసే లాజిస్టిక్స్ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా 'ఫార్వర్డ్ లింకేజ్' బలోపేతమైంది.

మౌలిక వసతుల కల్పనలో ఐటీసీ రూ. 8 కోట్లు, పౌల్ట్రీ ప్రాసెస్సింగ్‌లో ఏబీఐఎస్ రూ. 200 కోట్లు పెట్టుబడి పెట్టడం ద్వారా ప్రభుత్వ ఖజానాపై భారం తగ్గుతుంది. ఈ రకమైన పబ్లిక్-ప్రైవేట్ భాగస్వామ్య (PPP) నమూనాలను దేశవ్యాప్తంగా విస్తరిస్తే ఆహార ప్రాసెస్సింగ్ రంగంలో భారత్ గ్లోబల్ లీడర్‌గా ఎదగగలదు.

⚠️ Examiner Trap

  • Trap 1: విద్యార్థులు తరచుగా 'కుప్పం రోడ్‌మ్యాప్' కేవలం వ్యవసాయానికి మాత్రమే పరిమితం అని భావిస్తారు. కానీ వాస్తవానికి ఇందులో రూ. 899 కోట్ల అడిడాస్ షూ తయారీ ప్లాంట్ మరియు రూ. 2,081 కోట్ల బ్యాటరీ అనోడ్ మెటీరియల్ ప్లాంట్ వంటి భారీ తయారీ (Manufacturing) పరిశ్రమలు కూడా భాగమై ఉన్నాయి.
  • Trap 2: పరీక్షలలో 'చిగురుగుంట' నిక్షేపాలు దేనికి సంబంధించినవి అని అడిగినప్పుడు, రాయలసీమ అనగానే విద్యార్థులు ఇనుము లేదా యురేనియం అని తప్పుగా భావిస్తారు. కానీ చిగురుగుంట అనేది స్పష్టంగా బంగారు నిక్షేపాలకు (Gold Deposits) సంబంధించినది.
  • Trap 3: కాంట్రాక్ట్ ఫార్మింగ్ అనగానే ప్రభుత్వం భూములను స్వాధీనం చేసుకుంటుందని అపోహ పడతారు. పరీక్షల్లో స్టేట్‌మెంట్ బేస్డ్ ప్రశ్నలు వచ్చినప్పుడు జాగ్రత్తగా ఉండాలి; భూమి రైతు ఆధీనంలోనే ఉంటుంది, కేవలం పంట కొనుగోలు మరియు సాంకేతికతపైనే ఒప్పందం జరుగుతుంది.

🧭 Exam Tip

  • Prelims Angle: ప్రిలిమ్స్ పరీక్షలలో KADA ఏ ప్రైవేట్ సంస్థతో ఒప్పందం చేసుకుంది (ITC), ప్రాజెక్ట్ వ్యయం ఎంత, టమోటా సాగు విస్తీర్ణం (1,000 ఎకరాలు), మరియు చిగురుగుంట గోల్డ్ మైన్స్ ఏ జిల్లాలో ఉన్నాయి వంటి ప్రత్యక్ష ఫ్యాక్ట్స్ అడిగే అవకాశం ఎక్కువ.
  • Mains Angle: మెయిన్స్ పరీక్షలలో 'రాయలసీమ అభివృద్ధి - ఫుడ్ ప్రాసెస్సింగ్ పాత్ర' లేదా 'భారతదేశంలో వ్యవసాయ అనుసంధాన పరిశ్రమల సవాళ్లు-పరిష్కారాలు' అనే అంశాలపై కేస్-స్టడీగా ఈ కుప్పం మోడల్‌ను సమాధానంలో రాస్తే మంచి మార్కులు వస్తాయి.
  • Interview Perspective: ఇంటర్వ్యూలో "కార్పొరేట్ సంస్థలు వ్యవసాయంలోకి రావడం వల్ల రైతులకు నష్టమా, లాభమా?" అని అడిగినప్పుడు, కుప్పం ఉదాహరణను చెప్తూ, సమతుల్యమైన మరియు ప్రభుత్వ నియంత్రణతో కూడిన పీపీపీ (PPP) మోడల్స్ వల్ల లాభదాయకంగా ఉంటుందని ఆశావాహ దృక్పథంతో సమాధానం చెప్పాలి.