8వ ఖేలో ఇండియా యూత్ గేమ్స్ 2026 ఆతిథ్య రాష్ట్రంగా తెలంగాణ ఎంపిక

What Happened

కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎనిమిదవ ఎడిషన్ ఖేలో ఇండియా యూత్ గేమ్స్ 2026 నిర్వహణ బాధ్యతలను తెలంగాణ రాష్ట్రానికి అప్పగించింది. కేంద్ర క్రీడల శాఖ మంత్రి డాక్టర్ మన్సుఖ్ మాండవీయ 2026 జూలై 8న న్యూఢిల్లీలో అధికారికంగా ఈ ప్రకటన చేశారు. తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ఉన్న ఆధునిక క్రీడా మౌలిక సదుపాయాలు మరియు అక్కడి క్రీడా ఉత్సాహాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుని ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు ఆయన పేర్కొన్నారు. ఈ ప్రతిష్టాత్మక టోర్నమెంట్‌లో దేశవ్యాప్తంగా అథ్లెట్లు పాల్గొని తమ ప్రతిభను నిరూపించుకోనున్నారు.

When & Where

ఈ క్రీడా సంబరాలు 2026 నవంబర్ మాసంలో తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని వివిధ నగరాల్లో (ప్రధానంగా హైదరాబాద్) జరగనున్నాయి. 2026లో జపాన్‌లో జరిగే ఆసియా క్రీడల తర్వాత ఈ క్రీడలు జరగడం వల్ల భారతీయ అథ్లెట్లు అత్యుత్తమ ఫామ్‌లో ఉండే అవకాశం ఉంది. గతంలో 2024లో తమిళనాడు, 2025 మేలో బీహార్ ఈ క్రీడలను విజయవంతంగా నిర్వహించాయి.

Who Is Involved

ఈ ఈవెంట్ విజయవంతం కావడానికి పలు కీలక సంస్థలు కలిసి పనిచేస్తున్నాయి:

• కేంద్ర యువజన వ్యవహారాలు మరియు క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ: విధానపరమైన నిర్ణయాలు మరియు నిధుల కేటాయింపు.
• తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం: స్థానిక మౌలిక సదుపాయాల కల్పన మరియు నిర్వహణ బాధ్యతలు.
• స్పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (SAI): సాంకేతిక సహకారం మరియు అథ్లెట్ల ఎంపిక పర్యవేక్షణ.
• సుమారు 8,000 మందికి పైగా అథ్లెట్లు, కోచ్‌లు, అంపైర్లు మరియు సపోర్ట్ స్టాఫ్ ఇందులో భాగస్వాములు కానున్నారు.

How It Works

ఖేలో ఇండియా యూత్ గేమ్స్ అమలు ప్రక్రియ క్రింది విధంగా సాగుతుంది:

1. టాలెంట్ ఐడెంటిఫికేషన్: పాఠశాల మరియు కళాశాల స్థాయిల్లో ప్రతిభావంతులైన క్రీడాకారులను దేశవ్యాప్తంగా గుర్తిస్తారు.
2. మౌలిక వసతుల లెక్సన: ఆతిథ్య రాష్ట్రమైన తెలంగాణ తన అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల క్రీడా వేదికలను సిద్ధం చేస్తుంది.
3. క్రీడల నిర్వహణ: సుమారు 28 కి పైగా విభిన్న క్రీడా ఈవెంట్లలో పోటీలు రౌండ్-రాబిన్ మరియు నాకౌట్ పద్ధతుల్లో జరుగుతాయి.
4. దీర్ఘకాలిక మద్దతు: ప్రతిభ కనబరిచిన టాప్ అథ్లెట్లకు 8 సంవత్సరాల పాటు ఏటా 5 లక్షల రూపాయల ఆర్థిక సహాయం అందిస్తారు.

Why It Matters

ఈ అంశం పోటీ పరీక్షల సిలబస్‌లోని "UPSC GS Paper 2 — Governance మరియు సామాజిక రంగాలు/క్రీడా విధానాలు" విభాగానికి ఎంతో ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంది. ఇది దేశంలో క్రీడా సంస్కృతిని వికేంద్రీకరించడానికి ఉపయోగపడుతుంది. ఆర్థికంగా ఇది తెలంగాణలో క్రీడా టూరిజం మరియు ఉపాధి అవకాశాలను పెంచుతుంది. అలాగే అంతర్జాతీయ వేదికలపై భారత పతకాల శాతాన్ని పెంచడానికి పునాది వేస్తుంది.

Historical Background

📌 [BACKGROUND — verify independently] ఖేలో ఇండియా (Khelo India Scheme) కార్యక్రమాన్ని భారత ప్రభుత్వం 2017-18లో ప్రవేశపెట్టింది. దీని మొదటి ఎడిషన్‌ను 2018లో 'ఖేలో ఇండియా స్కూల్ గేమ్స్' పేరుతో న్యూఢిల్లీలో నిర్వహించారు. ఆ తర్వాత 2019లో పూణే వేదికగా దీని పరిధిని పెంచి 'ఖేలో ఇండియా యూత్ గేమ్స్'గా మార్చారు. అప్పటి నుండి గ్రామీణ మరియు పట్టణ ప్రాంతాల్లోని క్రీడా ప్రతిభను వెలికితీయడంలో ఇది ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తోంది.

Previous Related Events

📌 [BACKGROUND — verify independently]

• 6వ ఎడిషన్ (2024): తమిళనాడులోని నాలుగు నగరాల్లో (చెన్నై, త్రిచి, మదురై, కోయంబత్తూర్) జరిగింది. ఇందులో మహారాష్ట్ర ఛాంపియన్‌గా నిలిచింది.
• 7వ ఎడిషన్ (2025): బీహార్ రాష్ట్రం మే 2025లో ఆతిథ్యం ఇచ్చింది. ఇందులో 26 కొత్త రికార్డులు నమోదయ్యాయి (13 జాతీయ యూత్ రికార్డులు వెయిట్‌లిఫ్టింగ్‌లోనే వచ్చాయి).
• తెలంగాణ ప్రదర్శన: 2024లో తెలంగాణ 6వ స్థానంలో నిలవగా, 2025 బీహార్ ఎడిషన్‌లో 13వ స్థానంతో సరిపెట్టుకుంది.

Static GK Connection

• స్పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (SAI): ఇది 1984 లో స్థాపించబడిన స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన సంస్థ. దీని ప్రధాన కార్యాలయం న్యూఢిల్లీలో ఉంది.
• రాజ్యాంగ నిబంధన: క్రీడలు భారత రాజ్యాంగంలోని ఏడవ షెడ్యూల్ ప్రకారం రాష్ట్ర జాబితాలోని అంశం. అయితే కేంద్రం జాతీయ ప్రాధాన్యత కింద నిధులు కేటాయిస్తుంది.

India & World Comparison

ప్రపంచవ్యాప్తంగా అమెరికా (NCAA), చైనా వంటి దేశాలు తమ పాఠశాల, కాలేజీ స్థాయి నుంచే ఒలింపిక్ అథ్లెట్లను తయారు చేస్తాయి. భారతదేశం కూడా అదే నమూనాలో ఖేలో ఇండియాను రూపొందించింది. గ్లోబల్ స్పోర్ట్స్ ఇండెక్స్ మరియు ఒలింపిక్స్ పతకాల పట్టికలో భారత్ స్థానాన్ని మెరుగుపరచడానికి, 2036 ఒలింపిక్స్ నిర్వహణ హక్కులను సాధించడానికి ఈ ప్రణాళికలు ఎంతో కీలకం.

Future Impact

ఈ 2026 ఈవెంట్ ద్వారా తెలంగాణలో క్రీడా మౌలిక సదుపాయాలు అంతర్జాతీయ స్థాయికి మెరుగవుతాయి. 2026 చివరి నాటికి దేశంలో కొత్త జాతీయ రికార్డులు నమోదయ్యే అవకాశం ఉంది. రాబోయే ఒలింపిక్స్ మరియు కామన్వెల్త్ గేమ్స్ కోసం సరికొత్త అథ్లెట్ల బృందం (Core Pipeline) సిద్ధమవుతుంది.

---

🔑 Key Points for Revision

• ఈవెంట్: 8వ ఖేలో ఇండియా యూత్ గేమ్స్ (KIYG) 2026.
• ఆతిథ్య రాష్ట్రం: తెలంగాణ (రెండవ దక్షిణ భారత రాష్ట్రం).
• ప్రకటించిన వారు: కేంద్ర క్రీడల మంత్రి డాక్టర్ మన్సుఖ్ మాండవీయ.
• ప్రకటించిన తేదీ: 2026 జూలై 8.
• నిర్వహణ సమయం: 2026 నవంబర్ (అంచనా).
• మొత్తం అంచనా భాగస్వాములు: సుమారు 8,000 మంది అథ్లెట్లు మరియు సిబ్బంది.
• మునుపటి ఎడిషన్ ఆతిథ్యం: బీహార్ (7వ ఎడిషన్, మే 2025).
• 2025 విజేత: మహారాష్ట్ర (మొదటి స్థానం), హర్యానా (రెండవ స్థానం).
• 2025లో తెలంగాణ ర్యాంకు: 13వ స్థానం (2024లో 6వ స్థానం).
• 2025 రికార్డులు: మొత్తం 26 రికార్డులు బద్దలయ్యాయి, అందులో 13 జాతీయ వెయిట్‌లిఫ్టింగ్ రికార్డులు.
• ప్రవేశపెట్టిన కొత్త ఈవెంట్ (2025): ఇ-స్పోర్ట్స్ (E-Sports) ప్రదర్శన ఈవెంట్‌గా చేర్చారు.
• ఖేలో ఇండియా ప్రారంభం: 2018 (న్యూఢిల్లీ).
• నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర యువజన వ్యవహారాలు మరియు క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ.
• దీర్ఘకాలిక లక్ష్యం: 2036 ఒలింపిక్ క్రీడల ఆతిథ్యం మరియు పతకాల సాధన.
• భవిష్యత్తు లింకేజ్: జపాన్ ఆసియా క్రీడల తర్వాత ఈ ఈవెంట్ జరుగుతుంది.

---

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: ఖేలో ఇండియా కార్యక్రమం (Khelo India Programme)

• నిర్వచనం: భారతదేశంలో క్రీడా సంస్కృతిని పునరుజ్జీవింపజేయడానికి మరియు ప్రతిభావంతులైన క్రీడాకారులను చిన్న వయస్సులోనే గుర్తించడానికి ఉద్దేశించిన జాతీయ కార్యక్రమం.
• రాజ్యాంగ / చట్టపరమైన ఆధారం: కేంద్ర ప్రభుత్వ ఎగ్జిక్యూటివ్ తీర్మానం ద్వారా ప్రారంభించబడిన సెంట్రల్ సెక్టార్ స్కీమ్.
• ఆర్థిక సూత్రం: ఎంపిక చేసిన అథ్లెట్లకు వార్షిక స్కాలర్‌షిప్ రూపంలో 8 సంవత్సరాల పాటు రూ. 5 లక్షల ఆర్థిక సహాయం అందిస్తారు.
• ప్రస్తుత వార్తలతో లింక్: తెలంగాణను 2026 నవంబర్‌లో జరగబోయే 8వ ఎడిషన్ వేదికగా కేంద్రం ప్రకటించింది.
• భారతదేశంలో మూలాలు: 2017లో ఆమోదించబడి, జనవరి 2018లో తొలి క్రీడలను అప్పటి క్రీడామంత్రి ప్రారంభించారు.
• కీలక మైలురాయి 1: 2019లో దీని పేరును 'ఖేలో ఇండియా స్కూల్ గేమ్స్' నుండి 'ఖేలో ఇండియా యూత్ గేమ్స్'గా మార్చారు.
• キーలక మైలురాయి 2: ఖేలో ఇండియా యూనివర్సిటీ గేమ్స్ (KIUG) మరియు ఖేలో ఇండియా వింటర్ గేమ్స్ (KIWG)లను కూడా ఇందులో చేర్చడం ద్వారా దీని పరిధి విస్తరించింది.
• సంబంధిత పథకాలు: టార్గెట్ ఒలింపిక్ పోడియం స్కీమ్ (TOPS) మరియు జాతీయ క్రీడా అభివృద్ధి నిధి (NSDF).
• నోడల్ బాడీ: కేంద్ర యువజన వ్యవహారాలు మరియు క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ (MYAS) మరియు స్పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (SAI).
• భారతదేశ ప్రాముఖ్యత: గ్రామీణ, గిరిజన ప్రాంతాల్లోని ప్రతిభను (ఉదాహరణకు గట్కా, కలరిపయట్టు వంటి స్వదేశీ క్రీడలు) వెలికితీయడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
• ప్రపంచ పోలిక: చైనా యొక్క 'స్టేట్ స్పాన్సర్డ్ స్పోర్ట్స్ సిస్టమ్' వలె భారతదేశంలో క్రీడలను కెరీర్‌గా మార్చడానికి ఉపయోగపడే వ్యవస్థ.
• డేటా పాయింట్: 2025 ఖేలో ఇండియా ఎడిషన్‌లో రికార్డు స్థాయిలో 26 కొత్త జాతీయ/మీట్ రికార్డులు నమోదయ్యాయి.
• పరీక్షల కోణం: ప్రిలిమ్స్‌లో దీని ఆతిథ్య రాష్ట్రాలు, విజేతలు, నోడల్ ఏజెన్సీలు మరియు మెయిన్స్‌లో భారత క్రీడా విధానంపై ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
• మెమరీ హుక్: "KIYG - 2018 Delhi to 2026 Telangana" (ఢిల్లీలో మొదలై తెలంగాణకు చేరిన ప్రయాణం).

---

❓ Practice MCQs

Q1. 8వ ఖేలో ఇండియా యూత్ గేమ్స్ (2026) ఏ రాష్ట్రంలో నిర్వహించబడుతున్నట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించింది? [Easy]

A) ఆంధ్రప్రదేశ్

B) తమిళనాడు

C) తెలంగాణ

D) బీహార్

Answer: C

Explanation: కేంద్ర క్రీడల మంత్రి మన్సుఖ్ మాండవీయ 2026 జూలై 8న చేసిన ప్రకటన ప్రకారం 8వ ఖేలో ఇండియా యూత్ గేమ్స్ 2026 నవంబర్‌లో తెలంగాణలో జరగనున్నాయి.

---

Q2. ఖేలో ఇండియా యూత్ గేమ్స్ మొదటి ఎడిషన్ ఏ సంవత్సరంలో, ఎక్కడ ప్రారంభమైంది? [Easy]

A) 2018, న్యూఢిల్లీ

B) 2019, పూణే

C) 2020, గువహటి

D) 2021, పంచకుల

Answer: A

Explanation: ఖేలో ఇండియా మొదటి ఎడిషన్ 2018లో న్యూఢిల్లీలో 'ఖేలో ఇండియా స్కూల్ గేమ్స్' పేరుతో ప్రారంభమైంది.

---

Q3. ఇటీవల ముగిసిన 7వ ఖేలో ఇండియా యూత్ గేమ్స్ (మే 2025) మెడల్స్ పట్టికలో మొదటి స్థానంలో నిలిచిన రాష్ట్రం ఏది? [Moderate]

A) హర్యానా

B) మహారాష్ట్ర

C) రాజస్థాన్

D) బీహార్

Answer: B

Explanation: 2025 మే నెలలో బీహార్‌లో జరిగిన ఖేలో ఇండియా గేమ్స్‌లో మహారాష్ట్ర అగ్రస్థానంలో నిలవగా, హర్యానా రెండవ స్థానంలో నిలిచింది.

---

Q4. ఖేలో ఇండియా యూత్ గేమ్స్ 2025 ఎడిషన్‌కు సంబంధించి క్రింది వానిలో ఏ క్రీడను మొదటిసారిగా 'డెమో ఈవెంట్' (Demonstration Event) గా పరిచయం చేశారు? [Moderate]

A) యోగాసన

B) మల్లకాంబ్

C) ఇ-స్పోర్ట్స్ (E-Sports)

D) గట్కా

Answer: C

Explanation: 2025 బీహార్ ఎడిషన్‌లో మొత్తం 28 క్రీడలు ఉండగా, అందులో ఇ-స్పోర్ట్స్‌ను సరికొత్తగా డెమో ఈవెంట్‌గా ప్రవేశపెట్టారు.

---

Q5. ఖేలో ఇండియా టాలెంట్ డెవలప్‌మెంట్ స్కీమ్ కింద ఎంపిక చేయబడిన ప్రతిభావంతులైన అథ్లెట్లకు లభించే ఆర్థిక సహాయం ఎంత? [Moderate]

A) సంవత్సరానికి రూ. 2 లక్షలు, 5 సంవత్సరాల పాటు

B) సంవత్సరానికి రూ. 5 లక్షలు, 8 సంవత్సరాల పాటు

C) సంవత్సరానికి రూ. 3 లక్షలు, 10 సంవత్సరాల పాటు

D) సంవత్సరానికి రూ. 10 లక్షలు, 5 సంవత్సరాల పాటు

Answer: B

Explanation: ఈ పథకం కింద ఎంపికైన టాప్ అథ్లెట్లకు వారి క్రీడా నైపుణ్యాల అభివృద్ధి కోసం సంవత్సరానికి రూ. 5 లక్షల చొప్పున 8 సంవత్సరాల పాటు ఆర్థిక సాయం అందిస్తారు.

---

Q6. ఖేలో ఇండియా యూత్ గేమ్స్ 2026 సమయపాలన (Timing) కు సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను గమనించండి: [Tricky]

A) ఇది ఒలింపిక్ క్రీడలకు ముందే ముగుస్తుంది

B) ఇది జపాన్‌లో జరిగే ఆసియా క్రీడల (Asian Games) తర్వాత జరగనుంది

C) ఇది నేషనల్ గేమ్స్‌తో కలిపి నిర్వహించబడుతుంది

D) ఇది ఖేలో ఇండియా వింటర్ గేమ్స్‌తో పాటు ఒకేసారి జరుగుతుంది

Answer: B

Explanation: కేంద్ర మంత్రి మాండవీయ తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, 2026 ఖేలో ఇండియా గేమ్స్ జపాన్ ఆసియా క్రీడల ముగింపు తదనంతరం జరగడం వల్ల అథ్లెట్లు పీక్ ఫామ్‌లో ఉంటారు.

---

Q7. ఖేలో ఇండియా యూత్ గేమ్స్ నిర్వహణ మరియు ఆతిథ్య రాష్ట్రాల సరైన క్రమాన్ని (ఇటీవలి కాలం నుండి గత కాలానికి - Reverse Chronological Order) గుర్తించండి: [Tricky]

A) బీహార్ (2025) -> తమిళనాడు (2024) -> తెలంగాణ (2026)

B) తెలంగాణ (2026) -> బీహార్ (2025) -> తమిళనాడు (2024)

C) తమిళనాడు (2024) -> బీహార్ (2025) -> తెలంగాణ (2026)

D) హర్యానా (2022) -> తమిళనాడు (2024) -> బీహార్ (2025)

Answer: B

Explanation: ప్రకటనల ప్రకారం వరుస క్రమం: 2026 ఎడిషన్ తెలంగాణ, 2025 ఎడిషన్ బీహార్, మరియు 2024 ఎడిషన్ తమిళనాడు రాష్ట్రాల్లో జరిగాయి/జరగనున్నాయి.

---

Q8. ఖేలో ఇండియా కార్యక్రమం యొక్క పరిపాలనా యంత్రాంగానికి సంబంధించి క్రింది వానిలో సత్యమైనది ఏది? [Tricky]

A) ఇది పూర్తిగా నీతి ఆయోగ్ పర్యవేక్షణలో పనిచేస్తుంది

B) ఇది కేంద్ర గృహనిర్మాణ, పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోకి వస్తుంది

C) ఇది కేంద్ర యువజన వ్యవహారాలు మరియు క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని 'సెంట్రల్ సెక్టార్ స్కీమ్'

D) ఇది రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు 100% నిధులు సమకూర్చే పథకం

Answer: C

Explanation: ఖేలో ఇండియా అనేది కేంద్ర ప్రభుత్వం 100% నిధులు సమకూర్చే కేంద్ర రంగ పథకం (Central Sector Scheme), ఇది కేంద్ర క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో అమలు చేయబడుతుంది.

---

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

భారతదేశంలో క్రీడల అభివృద్ధి కోసం ప్రారంభించిన 'ఖేలో ఇండియా ప్రోగ్రామ్' (Khelo India Programme) యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం ఏమిటి?

A) కేవలం అంతర్జాతీయ అథ్లెట్లకు మాత్రమే విదేశీ శిక్షణ అందించడం

B) దేశంలో క్రీడా సంస్కృతిని పునరుజ్జీవింపజేయడం మరియు మైదాన స్థాయిలో ప్రతిభను గుర్తించడం

C) ప్రతి గ్రామంలో కొత్తగా ఐదు పెద్ద క్రికెట్ స్టేడియంలను నిర్మించడం

D) క్రీడా పరికరాల ఎగుమతిని అంతర్జాతీయంగా పెంపొందించడం

Answer: B

Explanation: ఖేలో ఇండియా ముఖ్య ఉద్దేశం "Sports for All" మరియు "Sports for Excellence" అనే సూత్రాలపై ఆధారపడి దేశంలో క్రీడా సంస్కృతిని నిర్మించడం.

---

PYQ 2:

ఖేలో ఇండియా యూత్ గేమ్స్ (KIYG) కి సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

1. 2025లో జరిగిన 7వ ఎడిషన్‌కు బీహార్ రాష్ట్రం ఆతిథ్యం ఇచ్చింది.
2. ఈ గేమ్స్‌లో పాల్గొనే అథ్లెట్ల గరిష్ట వయోపరిమితి 21 సంవత్సరాలు.
3. భారత రాజ్యాంగంలో 'క్రీడలు' అనే అంశం కేంద్ర జాబితా (Union List) లో చేర్చబడింది.

పై ప్రకటనలలో ఏది/వి సరైనవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 2 మరియు 3 మాత్రమే

C) 1 మాత్రమే

D) 1, 2 మరియు 3

Answer: A

Explanation: ప్రకటన 1 మరియు 2 సరైనవి. ఖేలో ఇండియా యూత్ గేమ్స్ అండర్-17 (పాఠశాల) మరియు అండర్-21 (కళాశాల) విద్యార్థుల కోసం నిర్వహిస్తారు. అయితే, ప్రకటన 3 తప్పు, ఎందుకంటే 'క్రీడలు' అనేది రాజ్యాంగంలోని 7వ షెడ్యూల్ ప్రకారం రాష్ట్ర జాబితాలోని అంశం.

---

PYQ 3:

జతపరచండి (ఖేలో ఇండియా యూత్ గేమ్స్ ఎడిషన్లు - ఆతిథ్య రాష్ట్రాలు):

| జాబితా-I (ఎడిషన్) | జాబితా-II (రాష్ట్రం) | | --- | --- | | i. 6వ ఎడిషన్ (2024) | a. తెలంగాణ | | ii. 7వ ఎడిషన్ (2025) | b. తమిళనాడు | | iii. 8వ ఎడిషన్ (2026) | c. బీహార్ |

సరైన కోడ్‌ను ఎంచుకోండి:

A) i-b, ii-c, iii-a

B) i-a, ii-b, iii-c

C) i-c, ii-a, iii-b

D) i-b, ii-a, iii-c

Answer: A

Explanation: 2024లో తమిళనాడు (6వ), 2025లో బీహార్ (7వ) ఆతిథ్యం ఇవ్వగా, 2026లో జరగబోయే 8వ ఎడిషన్‌కు తెలంగాణ ఆతిథ్యం ఇవ్వనుంది.

---

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): తెలంగాణ వేదికగా 8వ ఖేలో ఇండియా యూత్ గేమ్స్ 2026 నిర్వహణ ప్రకటన నేపథ్యంలో, ప్రాంతీయ క్రీడా మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిపై దీని ప్రభావాన్ని విశ్లేషించండి.

Answer: కేంద్ర ప్రభుత్వం 8వ ఖేలో ఇండియా యూత్ గేమ్స్ 2026 ఆతిథ్య హక్కులను తెలంగాణకు కల్పించడం రాష్ట్ర క్రీడా రంగానికి లభించిన గొప్ప అవకాశంగా చెప్పవచ్చు. ఇటువంటి జాతీయ స్థాయి మెగా ఈవెంట్‌ల నిర్వహణ వల్ల ప్రాంతీయంగా ఉన్న క్రీడా మైదానాలు, ఇండోర్ స్టేడియంలు మరియు అథ్లెటిక్ ట్రాక్‌లు అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఆధునీకరించబడతాయి. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ఉమ్మడి భాగస్వామ్యంతో నిధుల ప్రవాహం పెరిగి, గ్రామీణ క్రీడాకారులకు అధునాతన శిక్షణా సౌకర్యాలు అందుబాటులోకి వస్తాయి.

ఆర్థిక మరియు సామాజిక కోణంలో చూస్తే, ఈ గేమ్స్ వల్ల తెలంగాణలో స్పోర్ట్స్ టూరిజం వృద్ధి చెందుతుంది. హోటల్ రంగం, రవాణా మరియు స్థానిక వ్యాపారాలు తాత్కాలికంగా ఊపందుకుంటాయి. గతేడాది 2025 బీహార్ ఎడిషన్ తరహాలోనే మౌలిక వసతులు మెరుగుపడటం వల్ల స్థానిక యువతలో క్రీడల పట్ల ఆసక్తి పెరుగుతుంది. ముగింపుగా, ఈ క్రీడల ద్వారా లభించే మౌలిక సదుపాయాలు భవిష్యత్తులో అంతర్జాతీయ టోర్నమెంట్‌లను ఆకర్షించడానికి మరియు ఒలింపిక్స్‌కు సిద్ధమయ్యే అథ్లెట్లను తయారు చేయడానికి తెలంగాణకు ఒక బలమైన పునాదిగా మారుతాయి.

---

Question 2 (250 words): "భారతదేశాన్ని గ్లోబల్ స్పోర్ట్స్ పవర్‌హౌస్‌గా మార్చడంలో 'ఖేలో ఇండియా' వంటి గ్రాస్‌రూట్ స్థాయి క్రీడా కార్యక్రమాల పాత్రను విమర్శనాత్మకంగా చర్చించండి."

Answer: భారతదేశం ఒలింపిక్స్ మరియు ఇతర అంతర్జాతీయ వేదికలపై పతకాల శాతాన్ని పెంచుకోవడానికి కింది స్థాయి నుండి ప్రతిభను గుర్తించడం అత్యంత ఆవశ్యకం. ఈ వ్యూహంలో భాగంగానే 2018లో ప్రారంభమైన 'ఖేలో ఇండియా' కార్యక్రమం దేశీయ క్రీడారంగంలో నిశ్శబ్ద విప్లవాన్ని తీసుకువస్తోంది. కేవలం నగరాలకే పరిమితం కాకుండా గ్రామీణ, గిరిజన ప్రాంతాల అథ్లెట్లను వెలికితీయడంలో ఇది కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది.

ఈ కార్యక్రమం భారతదేశ క్రీడా ముఖచిత్రాన్ని మార్చడంలో పలు కోణాల్లో దోహదపడుతోంది. మొదటిగా, 'టాలెంట్ పైప్‌లైన్' ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా చిన్న వయస్సులోనే (అండర్-17, అండర్-21) ప్రతిభను గుర్తించి దీర్ఘకాలిక శిక్షణ ఇస్తున్నారు. రెండవది, ఎంపికైన క్రీడాకారులకు 8 సంవత్సరాల పాటు ఏటా రూ. 5 లక్షల ఆర్థిక సహాయం అందించడం వల్ల పేద కుటుంబాల నుండి వచ్చే అథ్లెట్లకు ఆర్థిక భద్రత లభిస్తోంది. మూడవది, ఈ కార్యక్రమం ద్వారా స్వదేశీ క్రీడలైన మల్లకాంబ్, గట్కా, కలరిపయట్టు వంటి వాటికి జాతీయ గుర్తింపు లభించింది. ఇటీవల జరిగిన 2025 బీహార్ ఎడిషన్‌లో 26 కొత్త జాతీయ రికార్డులు నమోదు కావడం దీని విజయానికి నిదర్శనం.

అయితే, కొన్ని సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయి. మౌలిక సదుపాయాల కల్పనలో రాష్ట్రాల మధ్య అసమతుల్యత ఉంది. ఉదాహరణకు హర్యానా, మహారాష్ట్రలు పతకాల పట్టికలో నిరంతరం అగ్రస్థానంలో ఉంటుండగా, తూర్పు మరియు ఈశాన్య రాష్ట్రాలకు తగిన గుర్తింపు లభించడం లేదు. అలాగే, శాస్త్రీయ శిక్షణ, స్పోర్ట్స్ మెడిసిన్ మరియు కోచింగ్ ప్రమాణాలు ఇంకా మెరుగుపడవలసి ఉంది.

ముగింపుగా, భారతదేశం 2036 ఒలింపిక్ క్రీడల ఆతిథ్య హక్కుల కోసం ప్రయత్నిస్తున్న తరుణంలో, ఖేలో ఇండియా వంటి పథకాలు అత్యంత ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్నాయి. రాష్ట్రాలు తమ బడ్జెట్‌లో క్రీడలకు కేటాయింపులు పెంచి, పారదర్శకమైన ఎంపిక విధానాన్ని అవలంబించినప్పుడే భారత్ ప్రపంచ క్రీడా రంగంలో అగ్రగామిగా నిలవగలదు.

---

⚠️ Examiner Trap

• Trap 1: అభ్యర్థులు తరచుగా 'ఖేలో ఇండియా యూత్ గేమ్స్' (KIYG) మరియు 'ఖేలో ఇండియా యూనివర్సిటీ గేమ్స్' (KIUG)లను ఒకటిగా భావించి గందరగోళానికి గురవుతారు. ప్రస్తుత వార్త 8వ ఖేలో ఇండియా యూత్ గేమ్స్ (తెలంగాణ) కు సంబంధించినది, యూనివర్సిటీ గేమ్స్‌కు కాదు.
• Trap 2: క్రీడలు కేంద్ర ప్రభుత్వ పరిధిలోకి వస్తాయని భావించడం ఒక సాధారణ తప్పు అంచనా. కానీ రాజ్యాంగం ప్రకారం 'క్రీడలు' అనేది రాష్ట్ర జాబితా (State List) లోని అంశం. కేంద్రం కేవలం పథకాల ద్వారా నిధులను మాత్రమే సమకూరుస్తుంది.
• Trap 3: 2025 ఎడిషన్ ఎక్కడ జరిగిందనే ప్రశ్నపై చాలామంది పొరపాటు పడతారు. 2024లో తమిళనాడులో జరగ్గా, మునుపటి 2025 ఎడిషన్ బీహార్‌లో జరిగింది. 2026 ఎడిషన్ మాత్రమే తెలంగాణలో జరగనుంది.

---

🧭 Exam Tip

• Prelims Angle: ప్రిలిమ్స్ పరీక్షల్లో 8వ ఎడిషన్ ఆతిథ్య రాష్ట్రం (తెలంగాణ), క్రీడలు జరిగే సంవత్సరం/నెల (నవంబర్ 2026), నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ మరియు గత ఎడిషన్ (2025 బీహార్) విజేతల వివరాలపై నేరుగా ఫ్యాక్ట్ బేస్డ్ ప్రశ్నలు వచ్చే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంది.
• Mains Angle: మెయిన్స్ పరీక్షల్లో "భారతదేశంలో క్రీడా వికేంద్రీకరణ", "క్రీడల ద్వారా సామాజిక మరియు ఆర్థికాభివృద్ధి" మరియు "2036 ఒలింపిక్స్ లక్ష్యాల సాధనలో ఖేలో ఇండియా పాత్ర" వంటి విశ్లేషణాత్మక కోణాల్లో ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
• Interview Round: ఇంటర్వ్యూలో "మీ రాష్ట్రంలో క్రీడల అభివృద్ధికి మీరు తీసుకునే చర్యలు ఏమిటి?" లేదా "భారతదేశం ఒలింపిక్స్‌లో వెనుకబడి ఉండటానికి గల కారణాలు ఏమిటి?" అనే ప్రశ్నలు ఎదురైనప్పుడు ఖేలో ఇండియా మోడల్ మరియు మౌలిక వసతుల కల్పనను ఉదాహరణగా చెప్పాల్సి ఉంటుంది.
• High-Probability Prediction: రాబోయే TSPSC/APPSC లేదా SSC సిలబస్‌లో "2026 నవంబర్ ఖేలో ఇండియా గేమ్స్ ఆతిథ్య రాష్ట్రం ఏది?" లేదా "ఇటీవల ఇ-స్పోర్ట్స్ ప్రవేశపెట్టిన దేశీయ క్రీడా ఈవెంట్ ఏది?" అనే ప్రశ్న అడిగే అవకాశం 90% పైగా ఉంది.