ఆసియాన్-ఇండియా వస్తు వాణిజ్య ఒప్పంద సమీక్ష సమావేశం

What Happened

భారతదేశం ఆసియాన్ కూటమితో ఉన్న తన పాత వాణిజ్య సంబంధాలను పునరుద్ధరించే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. దీనిలో భాగంగా న్యూఢిల్లీ వేదికగా 13వ ఆసియాన్-ఇండియా వస్తు వాణిజ్య ఒప్పంద (AITIGA) జాయింట్ కమిటీ సమావేశాన్ని నిర్వహించింది. ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్న వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని మరింత సమగ్రంగా మార్చడమే ఈ సమావేశం యొక్క తక్షణ వ్యూహం. ప్రధానంగా నాన్-టారిఫ్ అడ్డంకులను తొలగించడం ద్వారా భారతీయ ఎగుమతిదారులకు ఆసియాన్ మార్కెట్లలో సమాన అవకాశాలు కల్పించడంపై భారత్ దృష్టి సారించింది.

When & Where

ఈ కీలకమైన జాయింట్ కమిటీ సమావేశం భారతదేశ రాజధానియైన న్యూఢిల్లీలో జరిగింది. ప్రస్తుత అంతర్జాతీయ ఆర్థిక అనిశ్చితి మరియు గ్లోబల్ సప్లై చైన్ (సరఫరా గొలుసు) మార్పుల నేపథ్యంలో ఈ సమయం చాలా ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో చైనా ఆర్థిక ప్రభావాన్ని సమతుల్యం చేయడానికి ఈ భౌగోళిక-రాజకీయ ప్రాంతం భారతదేశానికి కేంద్ర బిందువుగా పనిచేస్తుంది.

Who Is Involved

ఈ చర్చల ప్రక్రియలో విస్తృతమైన భాగస్వామ్యం ఉంది:

• భారత ప్రభుత్వ వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ: చర్చల ఎజెండాను రూపొందించడంలో కీలక పాత్ర పోషించింది.
• ఆసియాన్ సెక్రటేరియట్: 10 ఆసియాన్ సభ్య దేశాల తరపున సమన్వయకర్తగా వ్యవహరించింది.
• 10 ఆసియాన్ సభ్య దేశాలు: బ్రూనై, కంబోడియా, ఇండోనేషియా, లావోస్, మలేషియా, మయన్మార్, ఫిలిప్పీన్స్, సింగపూర్, థాయిలాండ్ మరియు వియత్నాం దేశాల ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు.

How It Works

ఈ ఒప్పంద సమీక్ష ప్రక్రియ క్రింది యంత్రాంగం ద్వారా పనిచేస్తుంది:

1. రూల్స్ ఆఫ్ ఆరిజిన్ సవరణ: మూడవ దేశాల నుండి (ఉదాహరణకు చైనా) ఆసియాన్ ద్వారా ఉత్పత్తులు భారతదేశంలోకి చొరబడకుండా నిరోధించడానికి నిబంధనలను కఠినతరం చేయడం.
2. నాన్-టారిఫ్ బారియర్స్ గుర్తింపు: వాణిజ్యానికి ఆటంకంగా మారిన కోటాలు, కఠినమైన నాణ్యత ప్రమాణాలు మరియు లైసెన్సింగ్ విధానాలను గుర్తించి తొలగించడం.
3. కస్టమ్స్ సరళీకరణ: సరిహద్దుల వద్ద సరుకుల రవాణా వేగంగా జరగడానికి డిజిటల్ కస్టమ్స్ విధానాలను ప్రవేశపెట్టడం.
4. సమతుల్య వాణిజ్యం: భారతదేశం నుండి వ్యవసాయ, ఫార్మా రంగానికి చెందిన ఉత్పత్తులకు ఆసియాన్ మార్కెట్లలో పన్ను రాయితీలు పొందేలా చేయడం.

Why It Matters

ఈ అంశం పోటీ పరీక్షల సిలబస్‌లోని అంతర్జాతీయ సంబంధాలు (UPSC GS Paper 2) మరియు ఆర్థిక వ్యవస్థ (GS Paper 3) విభాగాలకు అత్యంత సందర్భోచితమైనది. ఆర్థిక పరంగా చూస్తే, ఆసియాన్‌తో భారతదేశానికి ఉన్న భారీ వాణిజ్య లోటును తగ్గించుకోవడానికి ఇది ఒక సువర్ణావకాశం. వ్యూహాత్మకంగా, భారతదేశం యొక్క 'యాక్ట్ ఈస్ట్' విధానాన్ని బలోపేతం చేయడానికి మరియు తూర్పు ఆసియా దేశాలతో సప్లై చైన్ కనెక్టివిటీని మెరుగుపరచడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.

Historical Background

📌 [BACKGROUND — verify independently] భారతదేశం మరియు ఆసియాన్ మధ్య ఆర్థిక సంబంధాలు సుదీర్ఘ చరిత్రను కలిగి ఉన్నాయి. 1992లో భారత ప్రభుత్వం 'లుక్ ఈస్ట్ పాలసీ'ని ప్రవేశపెట్టడం ద్వారా ఈ ప్రాంతంతో సంబంధాలను పునఃప్రారంభించింది. అనంతరం 2003లో ఆసియాన్-ఇండియా సమగ్ర ఆర్థిక సహకార ముసాయిదా ఒప్పందంపై సంతకాలు జరిగాయి. దీని ఆధారంగానే 2009లో సుదీర్ఘ చర్చల తర్వాత ఆసియాన్-ఇండియా వస్తు వాణిజ్య ఒప్పందం (AITIGA) ఖరారైంది, ఇది చివరకు 2010 జనవరి 1 నుండి దేశవ్యాప్తంగా అమలులోకి వచ్చింది.

Previous Related Events

📌 [BACKGROUND — verify independently] గడచిన ఐదేళ్లలో ఈ వాణిజ్య ఒప్పందంలో అనేక మార్పులు వచ్చాయి. 2015లో ఆసియాన్-ఇండియా సేవల మరియు పెట్టుబడుల ఒప్పందం అమలులోకి వచ్చింది. ఆ తర్వాత 2019లో జరిగిన ఆసియాన్-ఇండియా శిఖరాగ్ర సమావేశంలో ప్రస్తుత వస్తు వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని సమీక్షించాలని ఇరుపక్షాలు మొదటిసారి అంగీకరించాయి. కోవిడ్-19 అనంతర కాలంలో గ్లోబల్ సప్లై చైన్ పునర్వ్యవస్థీకరణలో భాగంగా 2023 నుండి ఈ జాయింట్ కమిటీ చర్చల వేగం పుంజుకుంది.

Static GK Connection

ఈ కరెంట్ అఫైర్స్ అంశం ప్రధానంగా రెండు స్థిరమైన సబ్జెక్ట్ భావనలతో ముడిపడి ఉంది:

• ఉచిత వాణిజ్య ఒప్పందం (FTA): రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ దేశాలు తమ మధ్య జరిగే వాణిజ్యంపై సుంకాలను మరియు కోటాలను తగ్గించుకోవడానికి చేసుకునే అంతర్జాతీయ ఒప్పందం.
• వాణిజ్య లోటు (Trade Deficit): ఒక దేశం ఎగుమతి చేసే సేవల మరియు వస్తువుల విలువ కంటే దిగుమతి చేసుకునే వాటి విలువ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఏర్పడే ఆర్థిక పరిస్థితి.

India & World Comparison

ప్రపంచంలోని ఇతర పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థలతో పోలిస్తే ఆసియాన్ ప్రాంతంలో భారతదేశ వాణిజ్య వాటా విస్తరించాల్సి ఉంది. చైనా-ఆసియాన్ వాణిజ్య పరిమాణంతో పోలిస్తే భారత్-ఆసియాన్ వాణిజ్యం ఇప్పటికీ తక్కువగానే ఉంది. అయినప్పటికీ, గ్లోబల్ వాల్యూ చైన్స్‌లో చైనాకు ప్రత్యామ్నాయంగా ఎదగడానికి భారతదేశం తలసరి ఉత్పాదకతను మరియు ఎగుమతి నాణ్యతను అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా పెంచుతోంది.

Future Impact

ఈ 13వ జాయింట్ కమిటీ సమావేశం భవిష్యత్తులో పెద్ద మార్పులకు దారి తీయవచ్చు. రాబోయే కాలంలో భారతీయ ఐటీ, ఫార్మాస్యూటికల్స్ మరియు అగ్రి-ప్రొడక్ట్స్ రంగాలు ఆసియాన్ మార్కెట్లలో చొచ్చుకుపోయే అవకాశం ఉంది. అలాగే ప్రాంతీయ సరఫరా గొలుసులలో చైనాపై ఆధారపడటం తగ్గి, ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో ఆర్థిక స్థిరత్వం ఏర్పడుతుంది. ఇది 2030 నాటికి భారతదేశ ఎగుమతుల లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.

---

🔑 Key Points for Revision

• భారతదేశం 13వ ఆసియాన్-ఇండియా వస్తు వాణిజ్య ఒప్పంద (AITIGA) ఉమ్మడి సమావేశాన్ని న్యూఢిల్లీలో నిర్వహించింది.
• ఈ సమావేశం ప్రధానంగా ప్రస్తుతం ఉన్న ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్ (FTA) పునఃసమీక్షకు సంబంధించినది.
• ఆసియాన్ కూటమిలో మొత్తం 10 తూర్పు ఆసియా సభ్య దేశాలు భాగస్వాములుగా ఉన్నాయి.
• భారతదేశం యొక్క ప్రతిష్టాత్మక 'యాక్ట్ ఈస్ట్ పాలసీ'ని బలోపేతం చేయడం ఈ చర్చల ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.
• 2009లో సంతకమైన AITIGA ఒప్పందం అధికారికంగా 2010 నుండి అమల్లోకి వచ్చింది.
• ఈ సమీక్ష చర్చల్లో కస్టమ్స్ నియమాల ఆధునీకరణ అత్యంత ప్రాధాన్యత అంశంగా నిలిచింది.
• థర్డ్-పార్టీ దేశాల ఉత్పత్తుల చొరబాటును అడ్డుకోవడానికి 'రూల్స్ ఆఫ్ ఆరిజిన్' పై ప్రధానంగా చర్చించారు.
• భారతీయ ఎగుమతులకు అడ్డంకిగా మారిన నాన్-టారిఫ్ బారియర్స్‌ను తొలగించాలని భారత్ డిమాండ్ చేసింది.
• ఆసియాన్ దేశాలతో భారతదేశానికి క్రమంగా పెరుగుతున్న వాణిజ్య లోటును తగ్గించడం తక్షణ లక్ష్యం.
• భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 253 ప్రకారం కేంద్రం అంతర్జాతీయ వాణిజ్య ఒప్పందాలపై నిర్ణయాలు తీసుకుంటుంది.
• 1992లో ప్రారంభమైన లుక్ ఈస్ట్ పాలసీయే ప్రస్తుత యాక్ట్ ఈస్ట్ పాలసీకి పునాది.
• కోవిడ్ తర్వాతి కాలంలో సురక్షితమైన అంతర్జాతీయ సప్లై చైన్ ఏర్పాటు చేయడం వ్యూహాత్మక అవసరం.
• ఈ వాణిజ్య ఒప్పందంలో వస్తువులతో పాటు సేవలు మరియు పెట్టుబడుల విభాగాలు కూడా ఉన్నాయి.
• వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని నిపుణుల కమిటీ చర్చల పురోగతిని పర్యవేక్షిస్తోంది.
• రాబోయే కొద్ది సంవత్సరాలలో వాణిజ్య లోటును గణనీయంగా తగ్గించాలని ఇరుపక్షాలు సంకల్పించాయి.

---

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: ఉచిత వాణిజ్య ఒప్పందం (Free Trade Agreement - FTA)

• Definition: రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ దేశాలు తమ మధ్య జరిగే వస్తువుల మరియు సేవల దిగుమతి, ఎగుమతులపై పన్నులు (సుంకాలు) మరియు ఇతర సబ్సిడీ అడ్డంకులను తగ్గించుకోవడానికి చేసుకునే చట్టపరమైన ఒప్పందం.
• Constitutional / Legal Basis: భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 253 మరియు ఏడవ షెడ్యూల్‌లోని యూనియన్ లిస్ట్ (ఎంట్రీ 14) ప్రకారం అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలపై చట్టాలు చేసే అధికారం పార్లమెంటుకు మాత్రమే ఉంది.
• Scientific / Economic Principle: ఇది డేవిడ్ రికార్డో యొక్క 'కంపారేటివ్ అడ్వాంటేజ్' (సాపేక్ష ప్రయోజన సిద్ధాంతం) పై ఆధారపడి పనిచేస్తుంది, ఇక్కడ దేశాలు తాము సమర్థవంతంగా ఉత్పత్తి చేయగల వస్తువులను ఎగుమతి చేస్తాయి.
• How it connects to this event: ప్రస్తుత కరెంట్ అఫైర్స్ వార్త భారతదేశం మరియు ఆసియాన్ కూటమి మధ్య ఉన్న పాత FTA (అంటే AITIGA) ను ఆధునీకరించడానికి జరుగుతున్న చర్చలకు సంబంధించినది.
• Origin & History: భారతదేశం తన మొదటి ప్రధాన ఉచిత వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని 1998లో శ్రీలంకతో (ISFTA) కుదుర్చుకుంది.
• Key milestone 1: 2009లో ఆసియాన్ కూటమితో చారిత్రాత్మక వస్తు వాణిజ్య ఒప్పందం (AITIGA) పై సంతకం చేయడం ఒక పెద్ద మైలురాయి.
• Key milestone 2: 2022లో భారతదేశం యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE) మరియు ఆస్ట్రేలియాలతో సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందాలను (CEPA/ECTA) కుదుర్చుకుంది.
• Related Acts / Schemes / Treaties: సౌత్ ఏషియన్ ఫ్రీ ట్రేడ్ ఏరియా (SAFTA) మరియు ఇండో-పసిఫిక్ ఎకనామిక్ ఫ్రేమ్‌వర్క్ (IPEF).
• Nodal Ministry / Body: భారత ప్రభుత్వ వాణిజ్య మరియు పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని వాణిజ్య విభాగం (Department of Commerce) దీనిని పర్యవేక్షిస్తుంది.
• India-specific relevance: మేక్ ఇన్ ఇండియా ఉత్పత్తులకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లను ప్రాప్తింపజేయడానికి మరియు దేశీయ తయారీ రంగాన్ని గ్లోబల్ వాల్యూ చైన్స్‌తో అనుసంధానించడానికి FTAలు అవసరం.
• Global comparison: ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (WTO) నిబంధనల పరిధిలోనే అన్ని దేశాలు తమ ప్రాంతీయ మరియు ద్వైపాక్షిక FTAలను రూపొందించుకోవాల్సి ఉంటుంది.
• Data point: భారతదేశం ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా డజనుకు పైగా దేశాలు మరియు ప్రాంతీయ కూటములతో చురుకైన FTAలను కలిగి ఉంది.
• Common exam angle: పరీక్షలలో తరచుగా FTAల వల్ల దేశీయ పరిశ్రమలపై పడే ప్రభావం, వాణిజ్య లోటు పెరగడానికి గల కారణాలు మరియు 'రూల్స్ ఆఫ్ ఆరిజిన్' యొక్క ప్రాముఖ్యతపై ప్రశ్నలు అడుగుతుంటారు.
• Easy memory hook: FTA = Fewer Tariffs Allowed (తక్కువ పన్నుల అనుమతి).

---

❓ Practice MCQs

Q1. ఇటీవల 13వ ఆసియాన్-ఇండియా వస్తు వాణిజ్య ఒప్పంద (AITIGA) జాయింట్ కమిటీ సమావేశం ఎక్కడ జరిగింది? [Easy]

A) జకార్తా, ఇండోనేషియా

B) న్యూఢిల్లీ, భారతదేశం

C) బ్యాంకాక్, థాయిలాండ్

D) సింగపూర్

Answer: B

Explanation: 13వ AITIGA జాయింట్ కమిటీ సమావేశం భారతదేశ ఆతిథ్యంలో న్యూఢిల్లీలో విజయవంతంగా నిర్వహించబడింది.

---

Q2. ఆసియాన్ (ASEAN) కూటమిలో మొత్తం ఎన్ని సభ్య దేశాలు ఉన్నాయి? [Easy]

A) 8

B) 5

C) 10

D) 12

Answer: C

Explanation: ఆసియాన్ కూటమిలో బ్రూనై, కంబోడియా, ఇండోనేషియా సహా మొత్తం 10 ఆగ్నేయాసియా దేశాలు సభ్యులుగా ఉన్నాయి.

---

Q3. ఆసియాన్-ఇండియా వస్తు వాణిజ్య ఒప్పందం (AITIGA) ఏ సంవత్సరం నుండి అధికారికంగా అమలులోకి వచ్చింది? [Moderate]

A) 2005

B) 2010

C) 2015

D) 2020

Answer: B

Explanation: ఈ ఒప్పందంపై 2009 ఆగస్టులో సంతకాలు జరగగా, ఇది 2010 జనవరి 1 నుండి అధికారికంగా అమలులోకి వచ్చింది.

---

Q4. అంతర్జాతీయ వాణిజ్య ఒప్పందాల సందర్భంలో తరచుగా వార్తల్లో నిలిచే 'రూల్స్ ఆఫ్ ఆరిజిన్' (Rules of Origin) ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ఏమిటి? [Moderate]

A) వస్తువుల యొక్క రవాణా ఖర్చులను లెక్కించడం

B) ఒక ఉత్పత్తి ఏ దేశంలో తయారు చేయబడిందో దాని మూలాన్ని ధృవీకరించడం

C) విదేశీ పెట్టుబడులపై పరిమితులను విధించడం

D) కరెంటీ మార్పిడి రేట్లను నియంత్రించడం

Answer: B

Explanation: ఉచిత వాణిజ్య ఒప్పందాల దుర్వినియోగాన్ని అడ్డుకోవడానికి మరియు వస్తువుల అసలు ఉత్పత్తి దేశాన్ని గుర్తించడానికి రూల్స్ ఆఫ్ ఆరిజిన్ ఉపయోగపడతాయి.

---

Q5. భారతదేశం తన పాత 'లుక్ ఈస్ట్ పాలసీ'ని ఏ సంవత్సరంలో 'యాక్ట్ ఈస్ట్ పాలసీ'గా మార్చింది? [Moderate]

A) 2010

B) 2012

C) 2014

D) 2016

Answer: C

Explanation: 2014లో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం తూర్పు ఆసియా దేశాలతో సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేయడానికి యాక్ట్ ఈస్ట్ పాలసీని ప్రకటించింది.

---

Q6. ఆసియాన్-ఇండియా వస్తు వాణిజ్య ఒప్పంద (AITIGA) సమీక్షకు సంబంధించి క్రింది వ్యాఖ్యలను పరిశీలించండి: [Tricky]

1. భారతదేశానికి ఆసియాన్ కూటమితో ప్రస్తుత వాణిజ్యం మిగులు (Trade Surplus) లో ఉంది.
2. ఈ ఒప్పంద సమీక్షలో నాన్-టారిఫ్ అడ్డంకులను తొలగించడం ఒక ముఖ్యమైన ఎజెండా.

పై వాటిలో ఏది/వి సరైనవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 2 మాత్రమే

C) 1 మరియు 2 రెండూ

D) ఏదీ కాదు

Answer: B

Explanation: మొదటి వ్యాఖ్య తప్పు ఎందుకంటే ఆసియాన్‌తో భారతదేశానికి వాణిజ్య లోటు (Deficit) ఉంది, మిగులు కాదు. రెండవ వ్యాఖ్య పూర్తిగా సరైనది.

---

Q7. భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ కేంద్ర ప్రభుత్వానికి అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలను లేదా సంధులనూ అమలు చేయడానికి ప్రత్యేక చట్ట అధికారాలను కల్పిస్తుంది? [Tricky]

A) ఆర్టికల్ 249

B) ఆర్టికల్ 250

C) ఆర్టికల్ 253

D) ఆర్టికల్ 260

Answer: C

Explanation: ఆర్టికల్ 253 ప్రకారం అంతర్జాతీయ కట్టుబాట్లు మరియు ఒప్పందాలను నెరవేర్చడానికి పార్లమెంటు దేశం మొత్తానికి లేదా ఏదైనా భాగానికి చట్టాలు చేయవచ్చు.

---

Q8. ఆసియాన్ కూటమికి సంబంధించి క్రింది వాటిలో సభ్య దేశం కానిది ఏది? [Tricky]

A) మలేషియా

B) వియత్నాం

C) శ్రీలంక

D) ఫిలిప్పీన్స్

Answer: C

Explanation: శ్రీలంక అనేది దక్షిణాసియా దేశం మరియు అది సార్క్ (SAARC) లో భాగం, ఆసియాన్ (ASEAN) లో సభ్య దేశం కాదు.

---

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

భారతదేశం యొక్క 'యాక్ట్ ఈస్ట్ పాలసీ' కి సంబంధించి క్రింది వాటిలో ఏది అత్యంత కీలకమైన భాగస్వామ్య ఆర్థిక కూటమిగా పరిగణించబడుతుంది?

A) యూరోపియన్ యూనియన్ (EU)

B) ఆసియాన్ (ASEAN)

C) మెర్కోసూర్ (MERCOSUR)

D) గల్ఫ్ సహకార మండలి (GCC)

Answer: B

Explanation: యాక్ట్ ఈస్ట్ పాలసీ యొక్క వ్యూహాత్మక మరియు ఆర్థిక కేంద్ర బిందువు ఆగ్నేయాసియా దేశాల కూటమి (ASEAN) మాత్రమే.

---

PYQ 2:

క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

1. ఆసియాన్-ఇండియా వస్తు వాణిజ్య ఒప్పందం (AITIGA) లో కేవలం సేవల రంగానికి మాత్రమే సుంకాల మినహాయింపు ఉంటుంది.
2. ఈ ఒప్పందం ద్వారా చైనా ఉత్పత్తులు ఇతర దేశాల మీదుగా భారత్‌లోకి అక్రమంగా రాకుండా నియంత్రించడానికి 'రూల్స్ ఆఫ్ ఆరిజిన్' నిబంధనలు సహాయపడతాయి.

పై వాటిలో ఏ ప్రకటన/లు సరైనవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 2 మాత్రమే

C) 1 మరియు 2 రెండూ

D) ఏదీ కాదు

Answer: B

Explanation: మొదటి ప్రకటన తప్పు ఎందుకంటే AITIGA అనేది ప్రధానంగా 'వస్తువుల' (Goods) వాణిజ్యానికి సంబంధించిన ఒప్పందం, సేవల రంగం కోసం ప్రత్యేక ఒప్పందం ఉంది. రెండవ ప్రకటన పూర్తిగా సరైనది.

---

PYQ 3:

జాబితా-I (ఒప్పందాలు) ను జాబితా-II (ప్రారంభ సంవత్సరాలు) తో జతపరచండి:

• (a) ఆసియాన్-ఇండియా వస్తు వాణిజ్య ఒప్పందం (AITIGA) అమలు — 1. 1992
• (b) లుక్ ఈస్ట్ పాలసీ ప్రారంభం — 2. 2014
• (c) యాక్ట్ ఈస్ట్ పాలసీ ప్రకటన — 3. 2010

సరైన కోడ్‌ను ఎంచుకోండి:

A) a-3, b-1, c-2

B) a-1, b-3, c-2

C) a-2, b-1, c-3

D) a-3, b-2, c-1

Answer: A

Explanation: లుక్ ఈస్ట్ పాలసీ 1992లో, AITIGA అమలు 2010లో మరియు యాక్ట్ ఈస్ట్ పాలసీ 2014లో ప్రారంభమయ్యాయి.

---

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): భారతదేశం యొక్క 'యాక్ట్ ఈస్ట్ పాలసీ' సాధనలో ఆసియాన్-ఇండియా వస్తు వాణిజ్య ఒప్పందం (AITIGA) పునఃసమీక్ష యొక్క ప్రాముఖ్యతను క్లుప్తంగా చర్చించండి.

జవాబు: భారతదేశం యొక్క 'యాక్ట్ ఈస్ట్ పాలసీ'లో ఆగ్నేయాసియా దేశాలతో ఆర్థిక మరియు వ్యూహాత్మక సంబంధాలు అత్యంత కీలకమైనవి. ఇటీవల న్యూఢిల్లీలో జరిగిన 13వ AITIGA జాయింట్ కమిటీ సమావేశం ఈ దిశగా ఒక ముఖ్యమైన అడుగు. 2010 నుండి అమలులో ఉన్న ఈ పాత ఒప్పందం ప్రస్తుతం ఇరుపక్షాల మధ్య మారుతున్న ఆర్థిక సమీకరణాలకు అనుగుణంగా లేదు.

ఈ పునఃసమీక్ష ప్రధానంగా భారతదేశానికి ఆసియాన్ ప్రాంతంతో ఉన్న భారీ వాణిజ్య లోటును సమతుల్యం చేయడానికి ఉద్దేశించబడింది. నాన్-టారిఫ్ అడ్డంకులను తొలగించడం మరియు కస్టమ్స్ నిబంధనలను సరళీకరించడం ద్వారా భారతీయ వ్యవసాయ, ఫార్మా ఉత్పత్తులకు ఆసియాన్ మార్కెట్లలో మెరుగైన ప్రవేశం లభిస్తుంది. అంతేకాకుండా, చైనాపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకుంటూ ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో సురక్షితమైన మరియు స్థితిస్థాపకత కలిగిన సరఫరా గొలుసులను (Supply Chains) నిర్మించడానికి ఈ FTA ఆధునీకరణ ఎంతగానో తోడ్పడుతుంది. అంతిమంగా, ఇది భారతదేశ తూర్పు ప్రాంతాల అభివృద్ధికి మరియు ఆర్థిక వృద్ధికి దోహదం చేస్తుంది.

---

Question 2 (250 words): ఉచిత వాణిజ్య ఒప్పందాల (FTAs) వల్ల భారతదేశం ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లను విశ్లేషిస్తూ, ప్రస్తుత ఆసియాన్-ఇండియా వాణిజ్య చర్చల నేపథ్యంలో తీసుకోవలసిన ముందస్తు జాగ్రత్తలను సూచించండి.

జవాబు: భారతదేశం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థతో అనుసంధానం కావడానికి ఉచిత వాణిజ్య ఒప్పందాలు (FTAs) ఒక శక్తివంతమైన సాధనంగా పనిచేస్తున్నాయి. అయితే, గత దశాబ్ద కాలంలో ఆసియాన్ వంటి భాగస్వామ్య కూటములతో కుదుర్చుకున్న ఒప్పందాలు భారతదేశానికి ఆశించిన స్థాయిలో ప్రయోజనాలను చేకూర్చలేదు సగటున వాణిజ్య లోటు పెరగడానికి దారితీశాయి.

సవాళ్లు మరియు పరిణామాలు: మొదటిగా, ఆసియాన్ దేశాల నుండి తక్కువ సుంకానికే వస్తువులు దిగుమతి అవుతుండటంతో దేశీయ తయారీ రంగానికి, ముఖ్యంగా సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలకు (MSMEs) గట్టి పోటీ ఎదురవుతోంది. రెండవది, 'రూల్స్ ఆఫ్ ఆరిజిన్' నిబంధనలలో ఉన్న లోపాల వల్ల, భారతదేశంతో నేరుగా FTA లేని చైనా వంటి మూడవ దేశాలు తమ వస్తువులను ఆసియాన్ దేశాల ద్వారా భారత్‌లోకి తక్కువ పన్నులతో తరలిస్తున్నాయి. మూడవదిగా, నాన్-టారిఫ్ అడ్డంకుల కారణంగా భారతీయ సేవల రంగానికి మరియు ఫార్మా ఉత్పత్తులకు ఆసియాన్ మార్కెట్లలో ఆశించినంతగా మార్కెట్ ప్రాప్యత లభించడం లేదు.

తీసుకోవలసిన జాగ్రత్తలు మరియు ముందస్తు వ్యూహం: ప్రస్తుత 13వ AITIGA సమీక్ష చర్చల నేపథ్యంలో భారతదేశం కొన్ని కీలకమైన జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. వస్తువుల నిజమైన మూలాన్ని నిర్ధారించడానికి కఠినమైన 'రూల్స్ ఆఫ్ ఆరిజిన్' యంత్రాంగాన్ని ఒప్పందంలో చేర్చాలి. మన దేశీయ పరిశ్రమలను రక్షించడానికి అవసరమైన చోట 'సేఫ్‌గార్డ్ డ్యూటీ' విధించే నిబంధనలను చేర్చాలి. అలాగే, కేవలం వస్తువుల వాణిజ్యానికే పరిమితం కాకుండా భారతదేశానికి బలమైన పట్టు ఉన్న సేవల రంగం మరియు డిజిటల్ వాణిజ్యంలో కూడా సమాన రాయితీలు లభించేలా పట్టుబట్టాలి. దేశీయంగా మౌలిక సదుపాయాల వ్యయాన్ని తగ్గించి, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో భారతీయ వస్తువుల పోటీతత్వాన్ని పెంచినప్పుడే ఇటువంటి ఒప్పందాలు నిజమైన ప్రయోజనాన్ని ఇస్తాయి.

---

⚠️ Examiner Trap

• Trap 1: విద్యార్థులు తరచుగా ఆసియాన్ (ASEAN) కూటమి మరియు సార్క్ (SAARC) కూటమి సభ్య దేశాలను ఒకదానితో ఒకటి కలుపుతుంటారు. భారతదేశం సార్క్‌లో సభ్యురాలు కానీ ఆసియాన్‌లో కేవలం డైలాగ్ భాగస్వామి మాత్రమే అని గుర్తుంచుకోవాలి.
• Trap 2: చాలామంది AITIGA అనగానే ఇది సేవలు (Services) మరియు పెట్టుబడుల (Investments) ఒప్పందం అని పొరపాటు పడతారు. ఇది కేవలం వస్తువుల (Goods) వాణిజ్యానికి మాత్రమే ఉద్దేశించినది.
• Trap 3: పరీక్షలలో ఆసియాన్-భారత్ వాణిజ్యం ప్రస్తుతం భారతదేశానికి అనుకూలంగా (Trade Surplus) ఉందని ఇస్తే అది తప్పు. వాస్తవానికి భారత్ భారీ వాణిజ్య లోటును (Trade Deficit) ఎదుర్కొంటోంది.

---

🧭 Exam Tip

• Prelims Angle: ప్రిలిమ్స్ పరీక్షల కోసం AITIGA అమలులోకి వచ్చిన సంవత్సరం (2010), ఆసియాన్‌లోని 10 సభ్య దేశాల పేర్లు మరియు 'రూల్స్ ఆఫ్ ఆరిజిన్' యొక్క నిర్వచనంపై నేరుగా ఫ్యాక్చువల్ ప్రశ్నలు అడిగే అవకాశం ఉంది.
• Mains Angle: మెయిన్స్ పరీక్షలో భారతదేశం యొక్క 'యాక్ట్ ఈస్ట్ పాలసీ', చైనాను సమతుల్యం చేయడం మరియు ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్ల వల్ల దేశీయ ఉత్పాదక రంగంపై పడే ప్రభావాల గురించిన విశ్లేషణాత్మక కోణంలో ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
• Interview Angle: ఇంటర్వ్యూలలో "భారతదేశం ప్రాంతీయ సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్యం (RCEP) నుండి ఎందుకు తప్పుకుంది మరియు ఆసియాన్ ఒప్పందాన్ని ఎందుకు సమీక్షిస్తోంది?" అనే అంతర్జాతీయ వ్యూహాత్మక అంశాలపై అభ్యర్థి యొక్క స్పష్టమైన అభిప్రాయాన్ని అడుగుతారు.
• High-Probability Prediction: రాబోయే పరీక్షల సైకిల్‌లో, 'రూల్స్ ఆఫ్ ఆరిజిన్' లేదా భారతదేశం ఇటీవల చేసుకున్న ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ఒప్పందాలతో (ఉదాహరణకు UAE CEPA) ఆసియాన్ ఒప్పందాన్ని పోల్చుతూ స్టేట్‌మెంట్ ఆధారిత ప్రశ్న వచ్చే అవకాశం చాలా ఎక్కువగా ఉంది.