భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ పశ్చిమ బెంగాల్ లోని కోల్కతాలో గల శ్యామా ప్రసాద్ ముఖర్జీ పోర్ట్ వద్ద మూడు అత్యంత అధునాతన స్వదేశీ యుద్ధనౌకలను ఒకేసారి దేశానికి అంకితం చేశారు. ఇందులో ఐఎన్ఎస్ దూనగిరి (INS Dunagiri - స్టెల్త్ ఫ్రిగేట్), ఐఎన్ఎస్ సంశోధక్ (INS Sanshodhak - పెద్ద సర్వే నౌక), మరియు ఐఎన్ఎస్ అగ్రయ్ (INS Agray - యాంటీ-సబ్మెరైన్ షాలో వాటర్ క్రాఫ్ట్) ఉన్నాయి. ఇవి రక్షణ రంగంలో 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' మరియు హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో (IOR) భారతదేశ భద్రతను పటిష్టం చేయడంలో అత్యంత కీలకమైన మైలురాళ్లుగా నిలుస్తాయి.
భారత రక్షణ రంగ స్వాలంబనలో ఒక చారిత్రాత్మక ఘట్టం నమోదైంది. ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ఒకే వేదికపై మూడు విభిన్న రకాల యుద్ధనౌకలను - ఐఎన్ఎస్ దూనగిరి, ఐఎన్ఎస్ సంశోధక్, ఐఎన్ఎస్ అగ్రయ్ - నౌకాదళంలోకి ప్రవేశపెట్టారు. ఈ ట్రిపుల్-ఇండక్షన్ (Triple-Induction) కార్యక్రమం భారత నౌకాదళ సామర్థ్యాన్ని హిందూ మహాసముద్రంలో చైనా వ్యూహాత్మక కదలికలను అడ్డుకోవడానికి మరియు తీరప్రాంత రక్షణను బలోపేతం చేయడానికి ఉద్దేశించబడింది.
ఈ చారిత్రాత్మక ఉత్సవం 2026 జూన్ 21న పశ్చిమ బెంగాల్లోని కోల్కతా నగరంలో గల శ్యామా ప్రసాద్ ముఖర్జీ పోర్ట్ (ఖిదిర్పూర్ డాక్) వద్ద జరిగింది. జూన్ 21 అంతర్జాతీయ యోగా దినోత్సవంతో పాటు 'ప్రపంచ హైడ్రోగ్రఫీ దినోత్సవం' కావడం వల్ల, ఈ రోజున సర్వే నౌకను ప్రారంభించడం అంతర్జాతీయంగా ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.
ఈ భారీ రక్షణ ఉత్పాదనలో క్రింది సంస్థలు మరియు ప్రముఖులు భాగస్వామ్యమయ్యారు:
ఈ మూడు నౌకలు నౌకాదళంలో మూడు వేర్వేరు రక్షణ పొరలుగా (Layered Defense) పనిచేస్తాయి:
1. ఐఎన్ఎస్ దూనగిరి (స్టెల్త్ ఫ్రిగేట్): ఇది రాడార్ కంటికి చిక్కకుండా (Stealth feature) ప్రయాణిస్తుంది. బ్రహ్మోస్ (BrahMos) ఉపరితలం-నుంచి-ఉపరితలం క్షిపణులు మరియు మధ్యస్థ శ్రేణి వైమానిక రక్షణ క్షిపణులతో (MRSAM) శత్రు నౌకలను సముద్ర గర్భంలోనే మట్టుబెడుతుంది.
2. ఐఎన్ఎస్ సంశోధక్ (సర్వే నౌక): ఇది సముద్ర గర్భాన్ని మ్యాపింగ్ చేయడానికి అటానమస్ అండర్ వాటర్ వెహికల్స్ (AUVs) మరియు మల్టీ-బీమ్ ఎకో సౌండర్లను ఉపయోగిస్తుంది. ఇది నావిగేషన్ చార్టులను తయారు చేస్తుంది.
3. ఐఎన్ఎస్ అగ్రయ్ (షాలో వాటర్ క్రాఫ్ట్): తీరప్రాంతం మరియు తక్కువ లోతు గల నీటిలో వాటర్ జెట్ ప్రొపల్షన్ సాంకేతికత ద్వారా వేగంగా కదులుతూ, శత్రువుల సబ్మెరైన్లను (జలాంతర్గాములను) తేలికపాటి టార్పెడోలు మరియు రాకెట్ లాంచర్ల ద్వారా వేటాడుతుంది.
ఈ ప్రాజెక్టుల వల్ల రక్షణ రంగంలో దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గుతుంది. ఇది యూపీఎస్సీ (UPSC) జీఎస్ పేపర్ 3 - సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ (స్వదేశీకరణ) మరియు జీఎస్ పేపర్ 2 - అంతర్జాతీయ సంబంధాలు (భారత వ్యూహాత్మక భద్రత) అంశాలకు అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగినది. భారతదేశానికి చెందిన దాదాపు 90 శాతం వాణిజ్యం పరిమాణం పరంగా సముద్ర మార్గాల ద్వారానే జరుగుతుంది కాబట్టి, సముద్ర భద్రత ఆర్థిక ప్రగతికి ఊపిరి వంటిది.
📌 [BACKGROUND — verify independently] భారత నౌకాదళం గతంలో విదేశీ డిజైన్లపై ఆధారపడేది. లీడర్-క్లాస్ ఫ్రిగేట్ అయిన పాత ఐఎన్ఎస్ దూనగిరి బ్రిటీష్ లైసెన్స్ కింద నిర్మించబడి 1977 నుండి 2010 వరకు సేవలందించింది. ప్రస్తుత కొత్త దూనగిరి పూర్తిగా స్వదేశీ సాంకేతికతతో నిర్మించబడింది. అలాగే 2013 లో డిఫెన్స్ అక్విజిషన్ కౌన్సిల్ (DAC) ఆమోదించిన యాంటీ-సబ్మెరైన్ ప్రాజెక్టులు నేడు సాకారమయ్యాయి.
📌 [BACKGROUND — verify independently] గత మూడు సంవత్సరాలలో జరిగిన ప్రధాన పరిణామాలు:
ప్రస్తుతం చైనా పీపుల్స్ లిబరేషన్ ఆర్మీ నేవీ (PLAN) హిందూ మహాసముద్రంలో తన ఉనికిని వేగంగా పెంచుతోంది. దీనికి కౌంటర్ గా భారత్ తన స్వదేశీ నౌకా నిర్మాణ వేగాన్ని పెంచింది. గ్లోబల్ ఫైర్పవర్ ఇండెక్స్ 2026 ప్రకారం భారత నౌకాదళం ప్రపంచంలోనే అత్యంత శక్తివంతమైన మొదటి 5 నౌకాదళాలలో ఒకటిగా కొనసాగుతోంది.
భవిష్యత్తులో ఈ పరిణామాలు చోటుచేసుకోనున్నాయి:
Core Concept: ప్రాజెక్ట్ 17A మరియు భారత నౌకాదళ స్వదేశీకరణ (Project 17A & Naval Indigenisation)
Q1. ఇటీవల వార్తల్లో నిలిచిన 'ఐఎన్ఎస్ దూనగిరి' (INS Dunagiri) ఏ రకానికి చెందిన యుద్ధనౌక? [Easy]
A) అణుశక్తి జలాంతర్గామి (Nuclear Submarine)
B) స్టెల్త్ గైడెడ్-మిస్సైల్ ఫ్రిగేట్ (Stealth Frigate)
C) విమాన వాహక నౌక (Aircraft Carrier)
D) సముద్ర సర్వే నౌక (Survey Vessel)
Answer: B
Explanation: ఐఎన్ఎస్ దూనగిరి అనేది ప్రాజెక్ట్ 17A కింద నిర్మించబడిన నీలగిరి-క్లాస్ స్టెల్త్ గైడెడ్-మిస్సైల్ ఫ్రిగేట్.
Q2. ప్రతి సంవత్సరం 'ప్రపంచ హైడ్రోగ్రఫీ దినోత్సవం' (World Hydrography Day) ఏ రోజున జరుపుకుంటారు? [Easy]
A) జూన్ 5
B) జూన్ 21
C) జూలై 26
D) ఆగస్టు 15
Answer: B
Explanation: జూన్ 21న ప్రపంచ హైడ్రోగ్రఫీ దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు; ఇదే రోజున ఐఎన్ఎస్ సంశోధక్ సర్వే నౌకను కమిషన్ చేశారు.
Q3. ప్రాజెక్ట్ 17A (Project 17A) కు సంబంధించి క్రింది వాటిలో సరైన వాక్యం ఏది? [Moderate]
A) దీని కింద మొత్తం 16 యాంటీ-సబ్మెరైన్ నౌకలను నిర్మిస్తున్నారు.
B) ఈ ప్రాజెక్ట్ లోని నౌకలకు భారతదేశంలోని నదుల పేర్లు పెట్టారు.
C) ఇది నీలగిరి-శ్రేణికి చెందిన అత్యాధునిక స్టెల్త్ ఫ్రిగేట్ల నిర్మాణ కార్యక్రమం.
D) ఈ నౌకలన్నింటినీ కొచ్చిన్ షిప్యార్డ్ లిమిటెడ్ మాత్రమే నిర్మిస్తోంది.
Answer: C
Explanation: ప్రాజెక్ట్ 17A అనేది 7 నీలగిరి-క్లాస్ స్టెల్త్ ఫ్రిగేట్ల నిర్మాణ కార్యక్రమం, వీటిని GRSE మరియు MDL సంస్థలు నిర్మిస్తున్నాయి.
Q4. ఇటీవల కమిషన్ చేయబడిన 'ఐఎన్ఎస్ సంశోధక్' (INS Sanshodhak) నౌక యొక్క ప్రధాన విధి ఏమిటి? [Moderate]
A) శత్రు దేశాల వైమానిక దాడులను అడ్డుకోవడం
B) సముద్ర గర్భాన్ని మ్యాపింగ్ చేయడం మరియు నావిగేషన్ చార్టులను రూపొందించడం
C) తీరప్రాంతంలో సబ్మెరైన్లను వేటాడటం
D) అంతర్జాతీయ సముద్ర సరిహద్దుల్లో చమురు అన్వేషణ చేపట్టడం
Answer: B
Explanation: ఐఎన్ఎస్ సంశోధక్ అనేది సముద్ర గర్భ డేటా సేకరణ మరియు హైడ్రోగ్రఫిక్ సర్వేల కోసం రూపొందించబడిన లార్జ్ సర్వే వెసెల్ (SVL).
Q5. ఐఎన్ఎస్ అగ్రయ్ (INS Agray) యుద్ధనౌక ఏ శ్రేణి నౌకల స్థానాన్ని భర్తీ చేయడానికి ఉద్దేశించబడింది? [Moderate]
A) రాజ్పుత్-క్లాస్ డిస్ట్రాయర్లు
B) అభయ్-క్లాస్ కార్వెట్లు
C) కల్వరీ-క్లాస్ జలాంతర్గాములు
D) వీర్-క్లాస్ క్షిపణి నౌకలు
Answer: B
Explanation: ఐఎన్ఎస్ అగ్రయ్ తో కూడిన అర్నాలా-క్లాస్ నౌకలు పాతబడిన అభయ్-క్లాస్ యాంటీ-సబ్మెరైన్ కార్వెట్ల స్థానాన్ని భర్తీ చేస్తాయి.
Q6. యుద్ధనౌకల నిర్మాణ కాలం తగ్గింపునకు సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను గమనించండి: [Tricky]
Statement 1: ఐఎన్ఎస్ దూనగిరి నిర్మాణాన్ని 80 నెలల్లో పూర్తి చేశారు, ఇది మొదటి నౌక ఐఎన్ఎస్ నీలగిరి కంటే తక్కువ సమయం.
Statement 2: మాడ్యులర్ నిర్మాణ సాంకేతికత మరియు స్వదేశీ డిజైన్ సామర్థ్యాలు పెరగడం వల్ల ఈ సమయం తగ్గింది.
సరైన కోడ్ను ఎంచుకోండి:
A) Statement 1 మాత్రమే సరైనది
B) Statement 2 మాత్రమే సరైనది
C) రెండు ప్రకటనలూ సరైనవి
D) రెండు ప్రకటనలూ తప్పు
Answer: C
Explanation: మొదటి నౌకకు 93 నెలలు పట్టగా, దూనగిరిని 80 నెలల్లోనే పూర్తి చేశారు; దీనికి కారణం భారత షిప్యార్డులలో పెరిగిన సాంకేతిక నైపుణ్యమే.
Q7. భారతదేశ ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలి (EEZ) మరియు నౌకాదళ నౌకల వినియోగానికి గల సంబంధంపై క్రింది వాటిలో ఏది సరైన ముగింపు? [Tricky]
A) కేవలం ఐఎన్ఎస్ అగ్రయ్ వంటి చిన్న క్రాఫ్ట్లు మాత్రమే 200 నాటికల్ మైళ్ల అంతర్జాతీయ సరిహద్దు దాటి వెళ్ళగలవు.
B) ఐఎన్ఎస్ సంశోధక్ సేకరించే హైడ్రోగ్రఫిక్ సమాచారం భారతదేశ బ్లూ ఎకానమీ మరియు సురక్షిత వాణిజ్యానికి పునాదిగా నిలుస్తుంది.
C) స్టెల్త్ ఫ్రిగేట్లు కేవలం తీరప్రాంత రక్షణకు మాత్రమే పరిమితం అవుతాయి.
D) భారతదేశానికి సముద్ర చట్టాలపై ఎటువంటి సార్వభౌమ హక్కులు లేవు.
Answer: B
Explanation: లార్జ్ సర్వే నౌకలు సముద్ర వనరులను గుర్తించడమే కాక, సురక్షిత వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలకు అవసరమైన చార్టులను అందిస్తాయి.
Q8. అర్నాలా-క్లాస్ యాంటీ-సబ్మెరైన్ షాలో వాటర్ క్రాఫ్ట్ (ASW-SWC) ల యొక్క ప్రొపల్షన్ వ్యవస్థకు సంబంధించి సాధారణంగా గందరగోళానికి గురిచేసే అంశం ఏది? [Tricky]
A) ఇవి సాంప్రదాయ డీజిల్ ఇంజన్లకు బదులుగా కేవలం అణు ఇంధనాన్ని వాడుతాయి.
B) ఇవి తక్కువ లోతు గల తీర ప్రాంతాలలో వేగంగా కదలడానికి 'వాటర్ జెట్ ప్రొపల్షన్' (Water Jet Propulsion) ను ఉపయోగిస్తాయి.
C) ఇవి కేవలం గాలి క్షిపణుల ద్వారా మాత్రమే నడపబడతాయి.
D) వీటిని కేవలం నదీ పరివాహక ప్రాంతాల్లో మాత్రమే వాడటం సాధ్యమవుతుంది.
Answer: B
Explanation: లోతు తక్కువగా ఉండే తీర ప్రాంతాలు మరియు కన్ఫైన్డ్ వాటర్స్ లో వేగవంతమైన కదలికల కోసం వీటికి వాటర్ జెట్ ప్రొపల్షన్ అమర్చబడింది.
PYQ 1:
భారత నౌకాదళానికి చెందిన 'ప్రాజెక్ట్ 17A' (Project 17A) దేనికి సంబంధించినది?
A) డీజిల్-ఎలక్ట్రిక్ జలాంతర్గాముల స్వదేశీ నిర్మాణం
B) అత్యాధునిక స్టెల్త్ గైడెడ్ మిస్సైల్ ఫ్రిగేట్ల నిర్మాణం
C) నౌకాదళం కోసం ఐటి కమ్యూనికేషన్ ఉపగ్రహాల ప్రయోగం
D) హిందూ మహాసముద్రంలో విదేశీ నౌకల నిఘా వ్యవస్థ
Answer: B
Explanation: ప్రాజెక్ట్ 17A అనేది నౌకాదళం కోసం అత్యాధునిక రాడార్ అబ్సార్బెంట్ ఫీచర్లు గల 7 స్టెల్త్ ఫ్రిగేట్లను నిర్మించే ప్రాజెక్ట్.
PYQ 2:
ఇటీవల వార్తల్లో నిలిచిన నౌకలు మరియు వాటి రకాలను పరిగణనలోకి తీసుకోండి:
1. ఐఎన్ఎస్ దూనగిరి — లార్జ్ సర్వే వెసెల్ (SVL)
2. ఐఎన్ఎస్ సంశోధక్ — స్టెల్త్ ఫ్రిగేట్ (Project 17A)
3. ఐఎన్ఎస్ అగ్రయ్ — యాంటీ-సబ్మెరైన్ షాలో వాటర్ క్రాఫ్ట్
పైన పేర్కొన్న జతలలో ఏది/వి సరైనవి?
A) 1 మరియు 2 మాత్రమే
B) 3 మాత్రమే
C) 2 మరియు 3 మాత్రమే
D) 1, 2 మరియు 3
Answer: B
Explanation: జత 1 మరియు జత 2 పరస్పరం మార్చబడ్డాయి. దూనగిరి అనేది స్టెల్త్ ఫ్రిగేట్ మరియు సంశోధక్ అనేది సర్వే వెసెల్. కాబట్టి 3 మాత్రమే సరైనది.
PYQ 3:
ప్రకటన (A): భారతదేశం తన రక్షణ రంగంలో 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' విధానంలో భాగంగా నౌకాదళ స్వదేశీకరణకు అత్యధిక ప్రాధాన్యత ఇస్తోంది.
కారణం (R): హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో (IOR) పెరుగుతున్న చైనా నావికాదళ ఉనికి మరియు వ్యూహాత్మక సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి భారతదేశానికి స్వదేశీ బ్లూ-వాటర్ నావికా సామర్థ్యం అవసరం.
సరైన కోడ్ను ఎంచుకోండి:
A) (A) మరియు (R) రెండూ సరైనవి, మరియు (A) కి (R) సరైన వివరణ.
B) (A) మరియు (R) రెండూ సరైనవి, కానీ (A) కి (R) సరైన వివరణ కాదు.
C) (A) సరైనది, కానీ (R) తప్పు.
D) (A) తప్పు, కానీ (R) సరైనది.
Answer: A
Explanation: చైనా యొక్క సవాలును తక్కువ ఖర్చుతో మరియు స్వతంత్రంగా ఎదుర్కోవడానికి స్వదేశీ రక్షణ ఉత్పాదన అత్యంత అవసరం, కాబట్టి కారణం సరైన వివరణ అవుతుంది.
Question 1 (150 words): రక్షణ రంగంలో భారతదేశం చేపట్టిన 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' చొరవకు ఇటీవల మూడు స్వదేశీ యుద్ధనౌకల (దూనగిరి, సంశోధక్, అగ్రయ్) ప్రవేశం ఏ విధంగా ప్రతిబింబిస్తుందో వివరించండి.
భారత రక్షణ రంగంలో దిగుమతుల భారాన్ని తగ్గించి, స్వదేశీకరణను పెంపొందించే లక్ష్యానికి ఈ మూడు యుద్ధనౌకల కమిషనింగ్ ఒక నిదర్శనం. నౌకాదళానికి చెందిన వార్షిప్ డిజైన్ బ్యూరో (WDB) మరియు ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ GRSE సంయుక్తంగా ఈ క్లిష్టమైన యుద్ధనౌకలను దేశీయంగా రూపకల్పన చేసి నిర్మించాయి.
వ్యూహాత్మక మరియు ఆర్థిక కోణంలో చూస్తే, ఈ ప్రాజెక్టుల వల్ల దాదాపు 200 కి పైగా దేశీయ ఎంఎస్ఎంఈ (MSME) పరిశ్రమలకు ఆర్డర్లు లభించాయి, తద్వారా స్థానిక ఉపాధి కల్పన పెరిగింది. గతంలో విదేశీ సాంకేతికతపై ఆధారపడిన భారత నౌకాదళం, నేడు బ్రాహ్మోస్ మిస్సైల్స్ మరియు అధునాతన సోనార్ వ్యవస్థలను స్వదేశీ నౌకల్లో విజయవంతంగా అనుసంధానించింది. మునుపటితో పోలిస్తే దూనగిరి నౌక నిర్మాణ కాలాన్ని 93 నెలల నుండి 80 నెలలకు తగ్గించడం భారతదేశపు పారిశ్రామిక సామర్థ్య వృద్ధిని సూచిస్తుంది. ముగింపుగా, ఈ పరిణామాలు కేవలం సైనిక శక్తిని పెంచడమే కాకుండా, భారతదేశాన్ని ప్రపంచ రక్షణ ఉత్పాదన హబ్గా మార్చే దిశగా అడుగులు వేయిస్తున్నాయి.
Question 2 (250 words): హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో (IOR) భారతదేశం ఎదుర్కొంటున్న వ్యూహాత్మక భద్రతా సవాళ్లను విశ్లేషించండి. ఈ నేపథ్యంలో భారత నౌకాదళం అవలంబిస్తున్న 'లేయర్డ్ డిఫెన్స్' (Layered Defense) విధానంలో నూతన యుద్ధనౌకల పాత్రను చర్చించండి.
హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతం (IOR) ప్రపంచ వాణిజ్యానికి మరియు భారతదేశ భద్రతకు అత్యంత కీలకమైనది. ప్రస్తుత కాలంలో ఈ ప్రాంతంలో చైనా నౌకాదళం మరియు జలాంతర్గాముల కదలికలు పెరగడం, పైరసీ సమస్యలు, మరియు తీరప్రాంత రక్షణ భద్రత భారతదేశానికి ప్రధాన సవాళ్లుగా మారాయి. భారతదేశానికి గల 11,098 కిలోమీటర్ల తీరప్రాంతాన్ని మరియు 2.4 మిలియన్ చదరపు కిలోమీటర్ల ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలిని (EEZ) రక్షించడానికి బహుముఖ వ్యూహం అవసరం.
ఈ సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి భారత నౌకాదళం 'లేయర్డ్ డిఫెన్స్' (బహుళ రక్షణ పొరల) విధానాన్ని అమలు చేస్తోంది. ఇటీవల కమిషన్ చేయబడిన మూడు నౌకలు ఈ వ్యూహంలో విభిన్న పాత్రలను పోషిస్తాయి:
మొదటి పొరగా, ప్రాజెక్ట్ 17A కింద నిర్మించిన ఐఎన్ఎస్ దూనగిరి వంటి స్టెల్త్ ఫ్రిగేట్లు బ్లూ-వాటర్ (మహాసముద్ర) పరిధిలో శత్రువుల కంటికి పడకుండా సుదూర ప్రాంతాలలో దాడి చేయగలవు. ఇవి బ్రహ్మోస్ మరియు వైమానిక రక్షణ క్షిపణులతో సముద్ర పైభాగంలో రక్షణ కల్పిస్తాయి.
రెండవ పొరగా, ఐఎన్ఎస్ సంశోధక్ వంటి లార్జ్ సర్వే నౌకలు (SVL) సముద్ర గర్భాన్ని హైడ్రోగ్రాఫిక్ సర్వేల ద్వారా మ్యాపింగ్ చేస్తాయి. ఇది నౌకాదళ జలాంతర్గాముల సురక్షిత ప్రయాణానికి మరియు బ్లూ ఎకానమీ వనరుల గుర్తింపునకు పునాది వేస్తుంది.
మూడవ పొరగా, తీరప్రాంతం మరియు తక్కువ లోతు గల జలాలలో (Littoral waters) శత్రు జలాంతర్గాములను వేటాడటానికి ఐఎన్ఎస్ అగ్రయ్ వంటి యాంటీ-సబ్మెరైన్ క్రాఫ్ట్లు ఉపయోగపడతాయి. ఇవి వాటర్ జెట్ ప్రొపల్షన్ ద్వారా వేగంగా కదులుతూ తీరప్రాంత భద్రతను పటిష్టం చేస్తాయి.
ముగింపుగా, ఈ నూతన నౌకల చేరిక భారతదేశ 'సాగర్' (SAGAR) విజన్ను బలపరుస్తూ, హిందూ మహాసముద్రంలో భారతదేశాన్ని నెట్ సెక్యూరిటీ ప్రొవైడర్ (Net Security Provider) గా నిలబెడుతుంది. భవిష్యత్తులో 'మేరిటైమ్ విజన్ 2030' లక్ష్యాలను అందుకోవడానికి ఇటువంటి స్వదేశీ ప్రాజెక్టుల వేగవంతమైన ముగింపు ఎంతో అవసరం.