భారత్ టెక్స్ 2026 ప్రారంభం: గ్లోబల్ టెక్స్‌టైల్ హబ్‌గా భారత్ ప్రస్థానం

What Happened

భారతదేశపు అతిపెద్ద సమగ్ర జౌళి ప్రదర్శన అయిన 'భారత్ టెక్స్ 2026' మూడవ ఎడిషన్‌ను కేంద్ర జౌళి శాఖ మంత్రి గిరిరాజ్ సింగ్ ప్రారంభించారు. ఈ ప్రదర్శన భారతదేశ జౌళి రంగానికి సంబంధించిన సాంప్రదాయ హస్తకళల నుండి ఆధునిక టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ వరకు ఉన్న మొత్తం విలువ శృంఖలాన్ని (Value Chain) ప్రపంచానికి పరిచయం చేస్తుంది. గ్లోబల్ మార్కెట్‌లో భారతదేశాన్ని అగ్రగామిగా నిలబెట్టేందుకు ఈ వేదిక ఉపయోగపడనుంది.

When & Where

ఈ అంతర్జాతీయ ప్రదర్శన 2026 జూలై 14 నుండి 17 వరకు న్యూఢిల్లీలోని ప్రతిష్టాత్మక 'భారత్ మండపం' వేదికగా జరుగుతోంది. 1.6 మిలియన్ చదరపు అడుగుల కంటే ఎక్కువ విస్తీర్ణంలో ఏర్పాటు చేసిన ఈ ఈవెంట్‌లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న పరిశ్రమల అధిపతులు ప్రతినిధులుగా హాజరయ్యారు.

Who Is Involved

• కేంద్ర జౌళి మంత్రిత్వ శాఖ: ఈ కార్యక్రమానికి పూర్తి మద్దతు మరియు విధానపరమైన పర్యవేక్షణ అందిస్తోంది. దీని ప్రస్తుత కార్యదర్శి నీలం షమీ రావు.
• భారత్ టెక్స్ ట్రేడ్ ఫెడరేషన్ (BTTF): ఇది వివిధ ఎగుమతి ప్రోత్సాహక మండలిల (Export Promotion Councils) గొడుగు సంస్థ. ఈ ఈవెంట్ యొక్క ప్రధాన నిర్వాహకులు.
• ప్రీమియర్ విజన్ పారిస్: ఫ్యాషన్, సస్టైనబిలిటీ మరియు డిజైన్ రంగాలలో పరస్పర సహకారం కోసం BTTFతో ఒప్పందం కుదుర్చుకున్న అంతర్జాతీయ సంస్థ.
• భాగస్వామ్య రాష్ట్రాలు: ఉత్తరప్రదేశ్, గుజరాత్, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి మొత్తం 17 రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు తమ సాంప్రదాయ వస్త్ర శైలులను ప్రదర్శిస్తున్నాయి.

How It Works

ఈ ప్రదర్శన ప్రధానంగా 4 రోజుల పాటు వివిధ దశల్లో వ్యాపార మరియు సాంకేతిక చర్చలతో సాగుతుంది:

1. ఉత్పత్తుల ప్రదర్శన: ఫైబర్, నూలు (Yarn), బట్టలు, రెడీమేడ్ దుస్తులు, గృహోపయోగ వస్త్రాలు (Home Textiles) మరియు టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ ప్రదర్శన.
2. నాలెడ్జ్ సెషన్లు: పరిశ్రమ నిపుణుల నేతృత్వంలో 39 ప్యానెల్ చర్చలు, 16 రౌండ్ టేబుల్ సమావేశాలు మరియు 37 మాస్టర్‌క్లాస్‌లతో కూడిన 100 పైగా నాలెడ్జ్ సెషన్ల నిర్వహణ.
3. బీ2బీ (B2B) మ్యాచ్ మేకింగ్: ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) ఆధారిత మొబైల్ యాప్ ద్వారా అంతర్జాతీయ కొనుగోలుదారులు మరియు భారతీయ విక్రేతల మధ్య ప్రత్యక్ష వ్యాపార చర్చల ఏర్పాటు.
4. సస్టైనబిలిటీ అవార్డులు: పర్యావరణ అనుకూల పద్ధతులను ప్రోత్సహించడానికి 'CITI టెక్స్‌టైల్ సస్టైనబిలిటీ అవార్డ్స్ 2026' ప్రదానం చేయడం.

Why It Matters

ఈ ఈవెంట్ పోటీ పరీక్షల దృష్ట్యా ఎంతో ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉంది (UPSC GS Paper 3 - ఎకానమీ మరియు పారిశ్రామిక వృద్ధి విభాగానికి సంబంధించింది). ఇది భారతదేశ ఉపాధి కల్పనలో కీలకమైన వ్యవసాయం తర్వాత రెండవ అతిపెద్ద రంగమైన జౌళి రంగాన్ని బలోపేతం చేస్తుంది. ఎగుమతుల వృద్ధి మరియు విదేశీ మారక నిల్వలను పెంచడంలో ఇది దోహదపడుతుంది.

Historical Background

📌 [BACKGROUND — verify independently] భారతదేశంలో వస్త్ర పరిశ్రమ సింధు లోయ నాగరికత నాటి నుండే ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆధునిక కాలంలో మొదటి కాటన్ మిల్లును 1818 లో కలకత్తా సమీపంలోని ఫోర్ట్ గ్లాస్టర్‌లో స్థాపించారు. ఆ తర్వాత 1854 లో ముంబైలో బాంబే స్పిన్నింగ్ అండ్ వీవింగ్ కంపెనీని ప్రారంభించడంతో దేశంలో ఆధునిక పారిశ్రామికీకరణ ఊపందుకుంది. ఈ సుదీర్ఘ చరిత్రకు కొనసాగింపుగానే ప్రస్తుత భారత్ టెక్స్ నిలుస్తోంది.

Previous Related Events

📌 [BACKGROUND — verify independently]

• 2024: మొదటి 'భారత్ టెక్స్ 2024' ప్రదర్శనను ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ప్రారంభించారు, ఇది భారతదేశపు తొలి అంతర్జాతీయ మెగా టెక్స్‌టైల్ ఈవెంట్.
• 2025: రెండవ ఎడిషన్ జరిగి అంతర్జాతీయ బ్రాండ్లతో భాగస్వామ్యాన్ని పెంపొందించుకుంది.
• 2026 (ప్రస్తుత ఈవెంట్): మూడవ ఎడిషన్‌లో రికార్డు స్థాయిలో 130 కి పైగా దేశాల భాగస్వామ్యంతో ఇది ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద సమగ్ర జౌళి ఫెయిర్‌గా అవతరించింది.

Static GK Connection

• 5F విజన్: ఫార్మ్ (వ్యవసాయ క్షేత్రం) నుండి ఫైబర్ (నార), ఫైబర్ నుండి ఫ్యాక్టరీ, ఫ్యాక్టరీ నుండి ఫ్యాషన్, ఫ్యాషన్ నుండి ఫారిన్ (విదేశాలు) — ఈ ఐదు సూత్రాల ద్వారా సరఫరా గొలుసును అనుసంధానించడం.
• టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్: ఇవి కేవలం అలంకరణ లేదా దుస్తుల కోసం కాకుండా రక్షణ, వైద్యం, ఆటోమొబైల్స్, భద్రత (ఉదా: బుల్లెట్ ప్రూఫ్ జాకెట్లు, స్పేస్ సూట్లు) వంటి ప్రత్యేక అవసరాల కోసం సాంకేతికంగా తయారుచేసే వస్త్రాలు.

India & World Comparison

ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ వస్త్ర మరియు దుస్తుల వాణిజ్యంలో భారతదేశం ఐదవ అతిపెద్ద ఎగుమతిదారుగా ఉంది. చైనా, బంగ్లాదేశ్, వియత్నాం వంటి దేశాల నుండి భారత్ గట్టి పోటీని ఎదుర్కొంటోంది. అయితే, భారత్ టెక్స్ వంటి చొరవలతో 2030 నాటికి గ్లోబల్ మార్కెట్ వాటాను గణనీయంగా పెంచాలని దేశం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

Future Impact

• ఉపాధి అవకాశాలు: పీఎం మిత్ర మరియు పీఎల్ఐ పథకాల ద్వారా రాబోయే కాలంలో 2.1 మిలియన్లకు పైగా కొత్త ఉద్యోగాల సృష్టి.
• పెట్టుబడులు: జౌళి రంగంలో ₹70,000 కోట్ల దేశీయ మరియు విదేశీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం.
• ఎగుమతుల లక్ష్యం: 2030 నాటికి జౌళి ఎగుమతులను ప్రస్తుత 38 బిలియన్ డాలర్ల నుండి 100 బిలియన్ డాలర్లకు పెంచడం.

---

🔑 Key Points for Revision

• భారత్ టెక్స్ 2026 ప్రదర్శన జూలై 14 నుండి 17 వరకు న్యూఢిల్లీలోని భారత్ మండపంలో జరుగుతోంది.
• దీనిని కేంద్ర జౌళి శాఖ మంత్రి గిరిరాజ్ సింగ్ అధికారికంగా ప్రారంభించారు.
• ఈ ఈవెంట్ నిర్వాహకులు భారత్ టెక్స్ ట్రేడ్ ఫెడరేషన్ (BTTF) మరియు జౌళి మంత్రిత్వ శాఖ.
• ఈ ప్రదర్శన మొత్తం 1.6 మిలియన్ చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణంలో ఏర్పాటు చేయబడింది.
• 130 కి పైగా దేశాల నుండి 6,000 మంది అంతర్జాతీయ కొనుగోలుదారులు హాజరయ్యారు.
• ఈ కార్యక్రమం ప్రధానమంత్రి 5F (Farm-Fibre-Factory-Fashion-Foreign) విజన్‌ ఆధారంగా రూపొందించబడింది.
• BTTF మరియు ప్రీమియర్ విజన్ పారిస్ మధ్య డిజైన్, సస్టైనబిలిటీ రంగాలలో ఒప్పందం కుదిరింది.
• ఈ ఈవెంట్‌లో మధ్యప్రదేశ్, ఉత్తరప్రదేశ్, గుజరాత్‌తో సహా మొత్తం 8 స్పాన్సర్ రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి.
• ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు జమ్మూ కాశ్మీర్ వంటి 9 రాష్ట్రాలు భాగస్వామ్య రాష్ట్రాలుగా వ్యవహరిస్తున్నాయి.
• 2030 నాటికి భారత టెక్స్‌టైల్ ఎగుమతులను 100 బిలియన్ డాలర్లకు చేర్చాలనేది ప్రభుత్వ ప్రధాన లక్ష్యం.
• ప్రస్తుత భారత వస్త్ర ఎగుమతుల విలువ 38 బిలియన్ డాలర్లుగా నమోదైంది.
• పీఎం మిత్ర మరియు పీఎల్ఐ స్కీమ్స్ ద్వారా ₹70,000 కోట్ల పెట్టుబడుల సాధన దీని లక్ష్యం.
• ఈ పథకాల ద్వారా 2.1 మిలియన్ల మందికి ఉపాధి కల్పన జరగనుంది.
• ఈ ప్రదర్శనలో స్థిరమైన పద్ధతుల కోసం CITI టెక్స్‌టైల్ సస్టైనబిలిటీ అవార్డ్స్ 2026 నిర్వహించారు.
• డిజిటల్ మ్యాచ్ మేకింగ్ కోసం ప్రత్యేక మొబైల్ యాప్ మరియు ప్రీ-ఫెయిర్ డైరెక్టరీని ఉపయోగించారు.

---

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: పీఎం మిత్ర పథకం (PM MITRA Scheme)

• నిర్వచనం: దేశంలో ప్రపంచ స్థాయి జౌళి మౌలిక సదుపాయాలను పెంపొందించడానికి ఉద్దేశించిన మెగా టెక్స్‌టైల్ పార్కుల ఏర్పాటు పథకం.
• చట్టపరమైన/విధానపరమైన ఆధారం: కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదించిన నోటిఫైడ్ ఇండస్ట్రియల్ పార్క్ పాలసీ కింద ఇది పనిచేస్తుంది.
• ఆర్థిక సూత్రం: ఎకానమీస్ ఆఫ్ స్కేల్ (ఉత్పత్తి పరిమాణం పెరిగినప్పుడు ఖర్చు తగ్గడం) మరియు క్లస్టర్ ఆధారిత అభివృద్ధి వ్యూహం.
• ఈ ఈవెంట్‌తో అనుసంధానం: భారత్ టెక్స్ 2026 లో పీఎం మిత్ర పార్కులలో పెట్టుబడులు పెట్టడానికి అంతర్జాతీయ కంపెనీలను ఆహ్వానిస్తున్నారు.
• ప్రారంభం మరియు చరిత్ర: ఈ పథకాన్ని భారత ప్రభుత్వం 2021 లో అధికారికంగా ప్రకటించింది.
• కీలక మైలురాయి 1: దేశవ్యాప్తంగా 7 వ్యూహాత్మక ప్రాంతాలలో పీఎం మిత్ర పార్కుల ఏర్పాటుకు స్థలాల ఎంపిక (2023).
• キー మైలురాయి 2: మాస్టర్ డెవలపర్ల ఎంపిక మరియు మౌలిక సదుపాయాల పనుల ప్రారంభం (2024-25).
• సంబంధిత పథకాలు: ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) స్కీమ్, సమర్థ్ (Samarth) నైపుణ్యాభివృద్ధి పథకం.
• నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర జౌళి మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Textiles).
• భారతదేశ ప్రాముఖ్యత: ఒకే చోట నూలు వడకడం నుండి దుస్తుల తయారీ వరకు అన్ని సేవలు అందడం వల్ల రవాణా ఖర్చులు తగ్గుతాయి.
• ప్రపంచ పోలిక: చైనాలోని పెద్ద టెక్స్‌టైల్ క్లస్టర్లు మరియు వియత్నాం ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలాల (SEZs) తరహాలో ఇది రూపొందించబడింది.
• గణాంక వివరాలు: ఈ పథకం కింద మొత్తం 7 పార్కులను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు, దీని బడ్జెట్ పరిధి ₹4,445 కోట్లు ⚠️ [SOURCE NEEDED].
• పరీక్షల కోణం: UPSC ప్రిలిమ్స్‌లో 5F విజన్ మరియు మెగా పార్కుల రాష్ట్రాల గురించి, మెయిన్స్‌లో జౌళి రంగ సవాళ్లపై ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
• ఈజీ మెమరీ హుక్: MITRA అంటే Mega Integrated Textile Region and Apparel.

---

❓ Practice MCQs

Q1. 'భారత్ టెక్స్ 2026' ప్రదర్శన ఇటీవల ఎక్కడ ప్రారంభమైంది? [Easy]

A) ముంబై

B) అహ్మదాబాద్

C) న్యూఢిల్లీ

D) తిరుపూర్

Answer: C

Explanation: భారత్ టెక్స్ 2026 ప్రదర్శన 2026 జూలై 14న న్యూఢిల్లీలోని భారత్ మండపంలో ప్రారంభమైంది.

---

Q2. భారత్ టెక్స్ 2026 ను ఏ జాతీయ సంస్థ లేదా ఫెడరేషన్ సంయుక్తంగా నిర్వహించింది? [Easy]

A) ఫిక్కీ (FICCI)

B) భారత్ టెక్స్ ట్రేడ్ ఫెడరేషన్ (BTTF)

C) కాన్ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఇండస్ట్రీ (CII)

D) అసోచామ్ (ASSOCHAM)

Answer: B

Explanation: ఈ కార్యక్రమాన్ని జౌళి మంత్రిత్వ శాఖ మద్దతుతో భారత్ టెక్స్ ట్రేడ్ ఫెడరేషన్ (BTTF) నిర్వహించింది.

---

Q3. ప్రధానమంత్రి ప్రతిపాదించిన జౌళి రంగ 5F విజన్‌లో క్రింది వాటిలో ఏది భాగం కాదు? [Moderate]

A) Farm to Fibre

B) Factory to Fashion

C) Fashion to Foreign

D) Finance to Future

Answer: D

Explanation: 5F విజన్ అంటే Farm to Fibre to Factory to Fashion to Foreign; ఇందులో Finance to Future లేదు.

---

Q4. భారత ప్రభుత్వం 2030 నాటికి టెక్స్‌టైల్ ఎగుమతులను ఏ లక్ష్యానికి చేర్చాలని భావిస్తోంది? [Moderate]

A) 50 బిలియన్ డాలర్లు

B) 100 బిలియన్ డాలర్లు

C) 150 బిలియన్ డాలర్లు

D) 200 బిలియన్ డాలర్లు

Answer: B

Explanation: భారత ప్రభుత్వం 2030 నాటికి దేశీయ టెక్స్‌టైల్ ఎగుమతులను 100 బిలియన్ డాలర్లకు పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

---

Q5. భారత్ టెక్స్ 2026 లో భాగంగా ఫ్యాషన్, సస్టైనబిలిటీ రంగాలలో అంతర్జాతీయ సహకారం కోసం భారతదేశం ఏ సంస్థతో లెటర్ ఆఫ్ ఇన్సెంట్ (LoI) కుదుర్చుకుంది? [Moderate]

A) టోక్యో ఫ్యాషన్ హబ్

B) ప్రీమియర్ విజన్ పారిస్

C) లండన్ టెక్స్‌టైల్ కౌన్సిల్

D) న్యూయార్క్ డిజైన్ ల్యాబ్

Answer: B

Explanation: భారత్ టెక్స్ ట్రేడ్ ఫెడరేషన్, ప్రీమియర్ విజన్ పారిస్ (Première Vision Paris) ల మధ్య ఈ ఒప్పందం కుదిరింది.

---

Q6. భారత్ టెక్స్ 2026 కి సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: [Tricky]

1. ఇది భారతదేశంలో జరిగిన మొట్టమొదటి భారత్ టెక్స్ ప్రదర్శన.
2. ఈ ఈవెంట్‌లో 8 స్పాన్సర్ రాష్ట్రాలు మరియు 9 భాగస్వామ్య రాష్ట్రాలు పాల్గొన్నాయి.

సరైన ప్రకటనను ఎంచుకోండి:

A) 1 మాత్రమే

B) 2 మాత్రమే

C) 1 మరియు 2 రెండునూ

D) ఏదీ కాదు

Answer: B

Explanation: ఇది 3వ ఎడిషన్ (మొదటిది 2024 లో జరిగింది), కాబట్టి ఒకటో ప్రకటన తప్పు; రెండో ప్రకటన అధికారిక నివేదిక ప్రకారం సరైనది.

---

Q7. టెక్స్‌టైల్ రంగానికి సంబంధించి పీఎం మిత్ర (PM MITRA) మరియు పీఎల్ఐ (PLI) పథకాల ద్వారా ప్రభుత్వం ఎంత పెట్టుబడిని ఆకర్షించాలని అంచనా వేస్తోంది? [Tricky]

A) ₹50,000 కోట్లు

B) ₹60,000 కోట్లు

C) ₹70,000 కోట్లు

D) ₹1,000,000 కోట్లు

Answer: C

Explanation: ఈ రెండు ఫ్లాగ్‌షిప్ కార్యక్రమాల ద్వారా వస్త్ర రంగంలో ₹70,000 కోట్ల పెట్టుబడులను ఆకర్షించాలని లక్ష్యంగా నిర్దేశించారు.

---

Q8. టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ (Technical Textiles) కు సంబంధించి సరైన వివరణ ఏది? [Tricky]

A) ఇవి కేవలం సాంప్రదాయ హస్తకళల ద్వారా మాత్రమే తయారవుతాయి.

B) ఇవి సౌందర్యం కంటే వాటి నిర్దిష్ట సాంకేతిక మరియు కార్యాచరణ లక్షణాల కోసం ఉపయోగించబడే వస్త్రాలు.

C) ఇవి పూర్తిగా నూలు వస్త్రాలకు ప్రత్యామ్నాయంగా వాడే ప్లాస్టిక్ దుస్తులు.

D) ఇవి కేవలం విదేశాల నుండి దిగుమతి చేసుకునే బ్రాండెడ్ దుస్తులు మాత్రమే.

Answer: B

Explanation: టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ అనేవి వాటి అలంకరణ కంటే ఆటోమొబైల్స్, వైద్యం, రక్షణ వంటి రంగాలలో వాటి కార్యాచరణ మరియు రక్షణ సామర్థ్యం కోసం వాడతారు.

---

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

భారతదేశంలో టెక్స్‌టైల్ రంగాన్ని బలోపేతం చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన పీఎం మిత్ర (PM MITRA) పథకం యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?

A) చేనేత కార్మికులకు నేరుగా నెలవారీ పెన్షన్ అందించడం

B) దేశవ్యాప్తంగా అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలతో కూడిన మెగా సమగ్ర జౌళి పార్కులను ఏర్పాటు చేయడం

C) కేవలం కాటన్ ఎగుమతులపై 50 శాతం సబ్సిడీ ఇవ్వడం

D) వస్త్ర పరిశ్రమలలోని కార్మికులకు ఉచిత డిజిటల్ విద్యను అందించడం

Answer: B

Explanation: పీఎం మిత్ర పథకం ముఖ్య ఉద్దేశ్యం మౌలిక వసతుల కొరతను తీరుస్తూ బృహత్ సమగ్ర జౌళి పార్కులను అభివృద్ధి చేయడం.

---

PYQ 2:

భారతదేశ జౌళి (Textile) పరిశ్రమకు సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

1. భారతదేశంలో వ్యవసాయం తర్వాత అత్యధిక మందికి ఉపాధి కల్పిస్తున్న రంగం జౌళి రంగం.
2. దేశంలోనే మొట్టమొదటి ఆధునిక కాటన్ మిల్లును ముంబైలో స్థాపించారు.

పై ప్రకటనలలో ఏది/వి సరైనవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 2 మాత్రమే

C) 1 మరియు 2 రెండునూ

D) ఏదీ కాదు

Answer: A

Explanation: భారతదేశంలో మొదటి మిల్లు 1818 లో కలకత్తా సమీపంలోని ఫోర్ట్ గ్లాస్టర్‌లో స్థాపించబడింది, కాబట్టి రెండో ప్రకటన తప్పు. ఒకటో ప్రకటన సరైనది.

---

PYQ 3:

ప్రకటన (A): భారత ప్రభుత్వం 2030 నాటికి జౌళి ఎగుమతులను 100 బిలియన్ డాలర్లకు చేర్చాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

హేతువు (R): భారతదేశం ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ వస్త్ర వాణిజ్యంలో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఎగుమతిదారుగా ప్రథమ స్థానంలో ఉంది.

సరైన కోడ్‌ను ఎంచుకోండి:

A) (A) మరియు (R) రెండునూ నిజం మరియు (R) అనేది (A) కి సరైన వివరణ.

B) (A) మరియు (R) రెండునూ నిజం కానీ (R) అనేది (A) కి సరైన వివరణ కాదు.

C) (A) నిజం కానీ (R) తప్పు.

D) (A) తప్పు కానీ (R) నిజం.

Answer: C

Explanation: భారత ప్రభుత్వం 100 బిలియన్ డాలర్ల ఎగుమతుల లక్ష్యాన్ని పెట్టుకున్న మాట నిజం (A సరైనది), కానీ అంతర్జాతీయంగా చైనా ప్రథమ స్థానంలో ఉంది, భారత్ కాదు (కాబట్టి R తప్పు).

---

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): భారతదేశాన్ని గ్లోబల్ టెక్స్‌టైల్ హబ్‌గా మార్చడంలో 'భారత్ టెక్స్ 2026' వంటి అంతర్జాతీయ ప్రదర్శనల పాత్రను సంక్షిప్తంగా చర్చించండి.

భారతదేశాన్ని అంతర్జాతీయ వస్త్ర తయారీ కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దేందుకు 'భారత్ టెక్స్ 2026' ఒక మైలురాయి లాంటి చొరవ. జూలై 14, 2026న ప్రారంభమైన ఈ మెగా ఈవెంట్ ద్వారా అంతర్జాతీయ బ్రాండ్లు, పెట్టుబడిదారులు మరియు దేశీయ తయారీదారుల మధ్య ప్రత్యక్ష అనుసంధానం ఏర్పడుతుంది.

ఆర్థిక మరియు పారిశ్రామిక కోణంలో చూస్తే, ఈ వేదిక భారతదేశపు సమగ్ర విలువ శృంఖల సామర్థ్యాన్ని మరియు నైపుణ్యాన్ని ప్రపంచానికి చాటిచెబుతుంది. ఇది గ్లోబల్ బ్రాండ్‌లకు భారతదేశంపై నమ్మకాన్ని పెంచి, చైనాకు ప్రత్యామ్నాయంగా భారత్‌ను సురక్షితమైన సోర్సింగ్ డెస్టినేషన్‌గా నిలుపుతుంది. ప్రీమియర్ విజన్ పారిస్ వంటి సంస్థలతో కుదిరిన ఒప్పందాలు మన దేశీయ ఫ్యాషన్ రంగానికి అంతర్జాతీయ సాంకేతికతను, సస్టైనబిలిటీ ప్రమాణాలను తెస్తాయి.

ముగింపుగా, ఇటువంటి అంతర్జాతీయ ఈవెంట్లు కేవలం వ్యాపారానికే పరిమితం కాకుండా, భారత ప్రభుత్వ 5F విజన్ సాధనకు మరియు 2030 నాటికి 100 బిలియన్ డాలర్ల ఎగుమతుల లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి బలమైన పునాదిని వేస్తాయి.

---

Question 2 (250 words): భారత జౌళి రంగం ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన సవాళ్లు ఏమిటి? ఈ రంగాన్ని ఆధునీకరించేందుకు ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న వ్యూహాత్మక చర్యలను విశ్లేషించండి.

భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో జౌళి రంగం కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. ఇది జిడిపికి మరియు ఉపాధి కల్పనకు పెద్దపీట వేస్తున్నప్పటికీ, ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో తీవ్రమైన సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది.

ప్రధాన సవాళ్లు: మొదటిది, మౌలిక సదుపాయాల లోపం మరియు విచ్ఛిన్నమైన సరఫరా గొలుసు (Fragmented Supply Chain). భారతదేశంలో నూలు వడకడం ఒక చోట, నేయడం మరో చోట జరగడం వల్ల రవాణా ఖర్చులు పెరుగుతున్నాయి. రెండవది, బంగ్లాదేశ్, వియత్నాం వంటి దేశాల నుండి వస్తున్న తీవ్రమైన ధరల పోటీ. ఆ దేశాలకు ఈయూ (EU) మరియు అమెరికా మార్కెట్లలో లభిస్తున్న సుంకాల రాయితీలు భారత్‌కు ప్రతిబంధకంగా మారాయి. మూడవది, సాంకేతికత ఆధునీకరణలో వెనుకబాటు మరియు గ్లోబల్ డిమాండ్‌కు తగ్గట్టుగా టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ ఉత్పత్తి తక్కువగా ఉండటం.

ప్రభుత్వ వ్యూహాత్మక చర్యలు: ఈ సవాళ్లను అధిగమించడానికి ప్రభుత్వం బహుముఖ వ్యూహాన్ని అమలు చేస్తోంది. పీఎం మిత్ర (PM MITRA) పథకం కింద 7 మెగా టెక్స్‌టైల్ పార్కులను ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా 'ప్లగ్ అండ్ ప్లే' మౌలిక వసతులను కల్పిస్తోంది, ఇది రవాణా వ్యయాన్ని తగ్గిస్తుంది. అలాగే ప్రొడక్షన్ లింక్డ్ ఇన్సెంటివ్ (PLI) పథకం ద్వారా మానవ నిర్మిత ఫైబర్ (MMF) మరియు టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ రంగాలలో భారీ పెట్టుబడులను ప్రోత్సహిస్తోంది. భారత్ టెక్స్ 2026 వంటి ఈవెంట్లు గ్లోబల్ మార్కెట్ యాక్సెస్‌ను సులభతరం చేస్తున్నాయి.

ముగింపు: సకాలంలో వివిధ దేశాలతో కుదుర్చుకుంటున్న ఉచిత వాణిజ్య ఒప్పందాలు (FTAs) మరియు నైపుణ్యాభివృద్ధి కోసం తెచ్చిన సమర్థ్ (Samarth) వంటి పథకాలు జౌళి రంగాన్ని ఆధునిక పథంలో నడిపిస్తున్నాయి. 2030 నాటికి 100 బిలియన్ డాలర్ల ఎగుమతుల మైలురాయిని అందుకోవడానికి ఈ సంస్కరణలను మరింత వేగవంతం చేయాలి.

---

⚠️ Examiner Trap

• Trap 1: అభ్యర్థులు తరచుగా మొదటి 'భారత్ టెక్స్' ఈవెంట్ 2026 లోనే జరిగిందని భావిస్తారు. కానీ నిజానికి ఇది 3వ ఎడిషన్, మొదటి ఈవెంట్ 2024 లో జరిగింది.
• Trap 2: ప్రపంచ వస్త్ర ఎగుమతుల్లో భారతదేశం ప్రథమ స్థానంలో ఉందని పొరపడకండి. ప్రస్తుతం చైనా మొదటి స్థానంలో ఉండగా, భారత్ మొదటి ఐదు స్థానాల్లో కొనసాగుతోంది.
• Trap 3: 5F విజన్‌లోని 'F' ల వరుస క్రమాన్ని పరీక్షల్లో తారుమారు చేసి అడగవచ్చు. సరైన క్రమం: Farm -> Fibre -> Factory -> Fashion -> Foreign. దీన్ని ఎల్లప్పుడూ గుర్తుంచుకోండి.

---

🧭 Exam Tip

• Prelims Angle: ప్రిలిమ్స్ పరీక్షల కోసం 5F విజన్ యొక్క పూర్తి రూపం, నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ పేరు, ఈవెంట్ జరిగిన వేదిక (భారత్ మండపం) మరియు 2030 నాటి ఎగుమతుల లక్ష్యం ($100 Billion) వంటి నిర్దిష్ట సంఖ్యలను గుర్తుంచుకోవాలి.
• Mains Angle: మెయిన్స్ పరీక్షలో జౌళి రంగం ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లు (ఉదా: లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులు, గ్లోబల్ కాంపిటీషన్) మరియు వాటికి పరిష్కారాలుగా పీఎం మిత్ర, పీఎల్ఐ పథకాల పాత్రను విశ్లేషించేలా నోట్స్ సిద్ధం చేసుకోవాలి.
• Prediction: రాబోయే పరీక్షల సైకిల్‌లో పీఎం మిత్ర పార్కుల ఎంపిక మరియు టెక్నికల్ టెక్స్‌టైల్స్ అప్లికేషన్లపై మల్టిపుల్ చాయిస్ ప్రశ్న వచ్చే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంది.