డెంగ్యూ నివారణకు భారతదేశంలో మొదటి వ్యాక్సిన్ 'QDENGA' కు DCGI ఆమోదం

What Happened

భారతదేశ ఔషధ నియంత్రణ సంస్థ అయిన డ్రగ్స్ కంట్రోలర్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియా (DCGI), జపాన్‌కు చెందిన టకేడా ఫార్మాస్యూటికల్స్ ఇండియన్ విభాగానికి 'QDENGA' డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్ వ్యాపారాత్మక వినియోగానికి ఆమోదం తెలిపింది. ఇది భారతదేశంలో ఆమోదం పొందిన మొట్టమొదటి డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్. గతంలో డెంగ్యూ బారిన పడినా పడకపోయినా, ఎలాంటి ముందస్తు రక్తం లేదా స్క్రీనింగ్ పరీక్షలు లేకుండానే ఈ వ్యాక్సిన్‌ను తీసుకోవచ్చు.

When & Where

ఈ ఆమోదం న్యూఢిల్లీలోని సెంట్రల్ డ్రగ్స్ స్టాండర్డ్ కంట్రోల్ ఆర్గనైజేషన్ (CDSCO) కేంద్ర కార్యాలయం నుండి జారీ చేయబడింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా డెంగ్యూ విస్తరించిన 125 కంటే ఎక్కువ దేశాల్లో భారతదేశం అత్యధిక కేసులను నమోదు చేస్తున్న నేపథ్యంలో ఈ నిర్ణయం వెలువడింది.

Who Is Involved

• DCGI (డ్రగ్స్ కంట్రోలర్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియా): భారత్‌లో మూల్యాంకనం చేసి ఆమోదం తెలిపిన అత్యున్నత నియంత్రణ అధికారి.
• టకేడా బయోఫార్మాస్యూటికల్స్ (Takeda Biopharmaceuticals): వ్యాక్సిన్ తయారీదారు మరియు దరఖాస్తుదారు.
• WHO (ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ): ఈ వ్యాక్సిన్‌కు ముందస్తు అర్హత (Prequalification) ఇచ్చి, ఎండెమిక్ ప్రాంతాలలో ఉపయోగించవచ్చని సిఫార్సు చేసింది.

How It Works

• టెట్రావాలెంట్ లైవ్-అటెన్యుయేటెడ్ వ్యాక్సిన్: డెంగ్యూ వైరస్‌కు చెందిన నాలుగు రకాల సెరోటైప్‌ల (DEN-1, DEN-2, DEN-3, DEN-4) పై సమానమైన రక్షణ అందిస్తుంది.
• బ్యాక్‌బోన్ నిర్మాణం: ఇది డెంగ్యూ సెరోటైప్-2 (DENV-2) జన్యుపరమైన ఆధారాన్ని కలిగి ఉండి, మిగిలిన మూడు సెరోటైప్‌ల ప్రోటీన్లను కలిగి ఉంటుంది.
• డోసేజ్ విధానం: 0.5 ml వ్యాక్సిన్‌ను చర్మం కింద (Subcutaneously) రెండు డోసులుగా ఇస్తారు. మొదటి డోస్ ఇచ్చిన 3 నెలల తర్వాత రెండవ డోస్ ఇవ్వాలి.
• యాంటీబాడీ ఉత్పత్తి: ఇది శరీరంలో సహజ రోగనిరోధక శక్తిని ప్రేరేపించి, తీవ్రమైన డెంగ్యూ జ్వరం మరియు రక్తస్రావ వైపరీత్యాల నుండి రక్షణ కల్పిస్తుంది.

Why It Matters

• రాజ్యాంగ మరియు పాలనా ప్రాముఖ్యత: రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 47 (ప్రజారోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడం రాష్ట్ర ప్రాథమిక బాధ్యత) లక్ష్యానికి ఇది అనుగుణంగా ఉంది.
• ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత: ఆసుపత్రి ఖర్చులు, తీవ్రమైన ఆరోగ్య అత్యవసర పరిస్థితుల వల్ల కుటుంబాలు ఎదుర్కొనే ఆర్థిక భారాన్ని గణనీయంగా తగ్గిస్తుంది.
• సిలబస్ లింక్: ఇది UPSC GS పేపర్ 3 — Science and Technology (Technology in Health) మరియు APPSC/TSPSC గ్రూప్ 1 పేపర్ 5 అంశాలకు అత్యంత ముఖ్యం.

Historical Background

📌 [BACKGROUND — verify independently]

• 1943: జపాన్ శాస్త్రవేత్తలు రెన్ కిమురా మరియు సుసుము హోట్టా డెంగ్యూ వైరస్‌ను ప్రయోగశాలలో మొదటిసారిగా వేరుచేశారు.
• 2015: ప్రపంచంలో మొదటి డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్ 'Dengvaxia' (సానోఫీ ద్వారా) అందుబాటులోకి వచ్చింది, కానీ ఇది కేవలం మునుపు ఇన్ఫెక్షన్ వచ్చిన వారికి మాత్రమే ఉపయోగపడే పరిమితి కలిగి ఉంది.
• 2022: టకేడా కంపెనీ 'QDENGA' ను ప్రపంచ మార్కెట్‌లో ఆవిష్కరించింది.

Previous Related Events

📌 [BACKGROUND — verify independently]

• 2019: భారతదేశంలో న్యూ డ్రగ్స్ అండ్ క్లినికల్ ట్రయల్స్ (NDCT) నిబంధనలు అమల్లోకి వచ్చాయి.
• 2023: WHO యొక్క స్ట్రాటజిక్ అడ్వైజరీ గ్రూప్ ఆఫ్ ఎక్స్‌పర్ట్స్ (SAGE) డెంగ్యూ వ్యాప్తి ఎక్కువ ఉన్న ప్రాంతాల్లో QDENGA వాడకాన్ని ఆమోదించింది.
• 2024: భారత ఐసీఎమ్‌ఆర్ (ICMR) మరియు పనాసియా బయోటెక్ తమ సొంత స్వదేశీ డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్ మూడో దశ క్లినికల్ ట్రయల్స్‌ను ప్రారంభించాయి.

Static GK Connection

• రక్తపింజరి / దోమ వాహకం: డెంగ్యూ అనేది ప్రధానంగా Aedes aegypti మరియు Aedes albopictus ఆడ దోమల ద్వారా వ్యాపించే వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్.
• వైరస్ రకం: ఇది Flaviviridae కుటుంబానికి చెందిన RNA వైరస్.

India & World Comparison

డెంగ్యూ వ్యాధి ప్రపంచ భారాన్ని పరిశీలిస్తే, ప్రపంచవ్యాప్తంగా నమోదయ్యే కేసులలో మూడో వంతు భాగానికి భారతదేశమే కేంద్రంగా ఉంది. బ్రెజిల్, అర్జెంటీనా, కొలంబియా, ఇండోనేషియా వంటి 43 దేశాలు ఇప్పటికే QDENGA వ్యాక్సిన్‌ను తమ జాతీయ రోగనిరోధక కార్యక్రమాలలో లేదా ఆమోదంలో చేర్చాయి.

Future Impact

• జాతీయ వ్యాధి నిరోధక విధానం: రాబోయే రోజుల్లో యూనివర్సల్ ఇమ్యునైజేషన్ ప్రోగ్రామ్ (UIP) లోకి డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్‌ను చేర్చే అవకాశం పెరిగింది.
• ఆరోగ్య రంగంపై ఒత్తిడి తగ్గుదల: వర్షాకాల సీజన్లలో ఆసుపత్రులపై పడే తీవ్రమైన రద్దీ తగ్గుతుంది.
• స్వదేశీ వ్యాక్సిన్‌ల ప్రయోగం: ఇండియన్ ఇమ్యునోలాజికల్స్ మరియు పనాసియా అభివృద్ధి చేస్తున్న స్వదేశీ డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్ ఆమోదాలకు ఇది దారి తీస్తుంది.

---

🔑 Key Points for Revision

• వ్యాక్సిన్ పేరు: QDENGA (సొంత కోడ్: TAK-003).
• తయారీదారు: జపాన్‌కు చెందిన టకేడా ఫార్మాస్యూటికల్స్.
• ఆమోదించిన సంస్థ: DCGI (సెంట్రల్ డ్రగ్స్ స్టాండర్డ్ కంట్రోల్ ఆర్గనైజేషన్).
• లక్ష్య వయస్సు: 4 నుండి 60 సంవత్సరాలు.
• డోసుల సంఖ్య: 2 డోసులు (3 నెలల వ్యవధిలో).
• నిబంధనల చట్రం: New Drugs and Clinical Trials Rules, 2019 (రూల్ CT-20).
• వైరస్ రకం: టెట్రావాలెంట్ లైవ్-అటెన్యుయేటెడ్ వ్యాక్సిన్ (అన్ని 4 సెరోటైప్‌లపై పనిచేస్తుంది).
• స్క్రీనింగ్ నిబంధన: ఎలాంటి ముందస్తు రక్త పరీక్షలు (Pre-vaccination testing) అవసరం లేదు.
• గ్లోబల్ ఆమోదాలు: భారత్‌తో కలిపి ప్రపంచవ్యాప్తంగా 43 దేశాలలో ఆమోదం పొందింది.
• ప్రపంచ భారం: ప్రపంచ డెంగ్యూ కేసుల్లో భారతదేశం దాదాపు 33% (మూడో వంతు) వాటాను కలిగి ఉంది.
• ఫలితాలు (Efficacy): ఆసుపత్రి చేరికలను నివారించడంలో 4.5 ఏళ్ల డేటా ప్రకారం 84.1% సమర్థత కలిగింది.
• అంతర్జాతీయ సంస్థలు: WHO ప్రీక్వాలిఫికేషన్ సాధించడం వలన UNICEF, PAHO ద్వారా కొనుగోలు చేయడానికి అర్హత పొందింది.
• ముఖ్య దోమ వాహకం: ఏడిస్ ఈజిప్టి (Aedes aegypti) [పగటిపూట కుట్టే దోమ].
• భారత క్లినికల్ ట్రయల్: భారతదేశంలో జరిపిన DEN-302 ఫేజ్-3 క్లినికల్ ట్రయల్ సురక్షితమైనదిగా తేల్చింది.
• భవిష్యత్ లక్ష్యం: స్వదేశీ డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్ పరిశోధనలకు మరియు ఉత్పత్తికి ప్రేరణ.

---

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: Dengue Virus & Vaccine Technology

• Definition: డెంగ్యూ అనేది ఫ్లేవివైరస్ (Flaviviridae) వల్ల వ్యాపించే ఒక తీవ్రమైన దోమల ద్వారా వచ్చే వైరల్ సంక్రమణ జ్వరం.
• Constitutional / Legal Basis: రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 47 (ప్రజారోగ్య పరిరక్షణ) మరియు డ్రగ్స్ అండ్ కాస్మెటిక్స్ యాక్ట్, 1940.
• Scientific / Economic Principle: లైవ్-అటెన్యుయేటెడ్ వ్యాక్సిన్ సాంకేతికత (దుర్బలపరిచిన సజీవ వైరస్ ద్వారా రోగనిరోధక స్పందనను ప్రేరేపించడం).
• How it connects to this event: QDENGA అనేది ప్రపంచవ్యాప్తంగా నాలుగవ రకం డెంగ్యూ వైరస్‌లను ఎదుర్కొనే టెట్రావాలెంట్ లైవ్-అటెన్యుయేటెడ్ వ్యాక్సిన్.
• Origin & History: భారతదేశంలో నేషనల్ వెక్టర్ బోర్న్ డిసీజెస్ కంట్రోల్ ప్రోగ్రామ్ (NVBDCP) ద్వారా డెంగ్యూ నివారణ కార్యక్రమాలు అమలవుతున్నాయి.
• Key milestone 1: 2019 లో భారతదేశంలో కొత్త ఔషధాల ఆమోదం కోసం 'New Drugs and Clinical Trials Rules, 2019' నోటిఫై చేయబడింది.
• Key milestone 2: 2023 లో WHO డెంగ్యూ ఎండెమిక్ ప్రాంతాలలో డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్‌ల వాడకాన్ని గ్లోబల్ గైడ్‌లైన్స్‌లో చేర్చింది.
• Related Acts / Schemes / Treaties: నేషనల్ వెక్టర్ బోర్న్ డిసీజెస్ కంట్రోల్ ప్రోగ్రామ్ (NVBDCP), ఆయుష్మాన్ భారత్.
• Nodal Ministry / Body: కేంద్ర ఆరోగ్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Health and Family Welfare) మరియు CDSCO.
• India-specific relevance: భారతదేశంలో వేగవంతమైన పట్టణీకరణ మరియు రుతుపవనాల ప్రతికూలతల వల్ల డెంగ్యూ ఏడాదంతా సవాలుగా మారింది.
• Global comparison: బ్రెజిల్ తన జాతీయ రోగనిరోధక కార్యక్రమంలో ఈ వ్యాక్సిన్‌ను విజయవంతంగా చేర్చింది.
• Data Point: ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 390 మిలియన్ల డెంగ్యూ ఇన్ఫెక్షన్లు నమోదవుతున్నాయి.
• Common exam angle: డెంగ్యూ వ్యాప్తి చెందే విధానం (దోమ పేరు), వ్యాక్సిన్ రకం (టెట్రావాలెంట్/లైవ్-అటెన్యుయేటెడ్), మరియు DCGI ఆమోద నిబంధనలు.
• Easy memory hook: Q-4-2-3 (Qdenga, 4-60 Years, 2 Doses, 3 Months gap).

---

❓ Practice MCQs

Q1. భారతదేశంలో ఇటీవల DCGI ఆమోదం పొందిన మొదటి డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్ ఏది? [Easy]

A) Dengvaxia

B) QDENGA

C) Covaxin

D) ZyCoV-D

Answer: B

Explanation: డ్రగ్స్ కంట్రోలర్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియా (DCGI) టకేడా సంస్థ రూపొందించిన QDENGA కి భారత్‌లో మొదటి డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్‌గా అనుమతి ఇచ్చింది.

---

Q2. QDENGA వ్యాక్సిన్ ఏ వయస్సు వర్గం వారికి ఉపయోగించడానికి అనుమతించబడింది? [Easy]

A) 1 నుండి 18 సంవత్సరాలు

B) 4 నుండి 60 సంవత్సరాలు

C) 18 నుండి 45 సంవత్సరాలు

D) 60 సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ ఉన్నవారికి మాత్రమే

Answer: B

Explanation: ఈ వ్యాక్సిన్ 4 నుండి 60 సంవత్సరాల వయస్సు గల వ్యక్తులలో డెంగ్యూ నివారణకు ఆమోదించబడింది.

---

Q3. QDENGA వ్యాక్సిన్ మోతాదు (Dosage) సమయ పట్టికకు సంబంధించి సరైన విధానం ఏది? [Moderate]

A) 6 నెలల వ్యవధిలో 3 డోసులు

B) 3 నెలల వ్యవధిలో 2 డోసులు

C) ఒకే ఒక్క డోస్

D) ప్రతి సంవత్సరం ఇచ్చే బూస్టర్ డోస్

Answer: B

Explanation: QDENGA ని 0.5 ml పరిమాణంలో చర్మం కింద 3 నెలల వ్యవధిలో రెండు డోసులుగా ఇస్తారు.

---

Q4. డెంగ్యూ వైరస్ గురించి క్రింది ప్రకటనలలో ఏది నిజం? [Moderate]

A) ఇది కేవలం ఒకే ఒక సెరోటైప్‌ను కలిగిన బాక్టీరియల్ వ్యాధి

B) దీనికి నాలుగు విభిన్న సెరోటైప్‌లు (DEN-1 నుండి DEN-4) ఉన్నాయి

C) ఇది అనోఫిలిస్ దోమల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది

D) ఇది గాలి ద్వారా వ్యాపించే వైరస్

Answer: B

Explanation: డెంగ్యూ అనేది నాలుగు సెరోటైప్‌లను (DEN-1, DEN-2, DEN-3, DEN-4) కలిగి ఉన్న ఫ్లేవివైరస్, ఇది ఏడిస్ దోమల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది.

---

Q5. డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్ QDENGA యొక్క సాంకేతిక ఆమోద నిబంధన ఏది? [Moderate]

A) దానికి ముందుగా డెంగ్యూ ఇన్ఫెక్షన్ వచ్చి ఉండాలి అనే నిబంధన ఉంది

B) వ్యాక్సిన్ తీసుకునే ముందు రక్తం స్క్రీనింగ్ పరీక్ష తప్పనిసరి

C) ఎలాంటి ముందస్తు రక్తం లేదా ఇన్ఫెక్షన్ పరీక్షలు లేకుండానే దీనిని తీసుకోవచ్చు

D) ఇది కేవలం గర్భిణీ స్త్రీలకు మాత్రమే ప్రత్యేకించబడింది

Answer: C

Explanation: QDENGA వ్యాక్సిన్‌కు తీసుకునే ముందు ఎటువంటి ప్రాథమిక రక్తం లేదా డెంగ్యూ పరీక్షలు (Pre-vaccination screening) అవసరం లేదు.

---

Q6. DCGI మంజూరు చేసిన అనుమతికి సంబంధించి కింద పేర్కొన్న చట్టపరమైన నియమం ఏది? [Tricky]

A) Epidemic Diseases Act, 1897

B) New Drugs and Clinical Trials (NDCT) Rules, 2019

C) Pharmacy Act, 1948

D) Disaster Management Act, 2005

Answer: B

Explanation: DCGI ఈ ఆమోదాన్ని న్యూ డ్రగ్స్ అండ్ క్లినికల్ ట్రయల్స్ (NDCT) రూల్స్, 2019 పరిధిలోని CT-20 ఫారమ్ కింద ఇచ్చింది.

---

Q7. QDENGA వ్యాక్సిన్ రకానికి సంబంధించి క్రింది వాటిలో సరైనది ఏది? [Tricky]

A) mRNA వ్యాక్సిన్

B) ఇనాక్టివేటెడ్ హోల్ వైరస్ వ్యాక్సిన్

C) టెట్రావాలెంట్ లైవ్-అటెన్యుయేటెడ్ వ్యాక్సిన్

D) ప్రోటీన్ సబ్‌యూనిట్ వ్యాక్సిన్

Answer: C

Explanation: QDENGA అనేది నాలుగు డెంగ్యూ వైరస్ రకాలపై పనిచేసే ఒక టెట్రావాలెంట్ లైవ్-అటెన్యుయేటెడ్ (క్షీణించిన ప్రాణమున్న వైరస్) వ్యాక్సిన్.

---

Q8. డెంగ్యూ నివారణకు సంబంధించిన ప్రపంచ డేటా ఆధారంగా సరైన ప్రకటనను ఎంచుకోండి: [Tricky]

A) ప్రపంచ డెంగ్యూ భారంలో భారతదేశం దాదాపు మూడో వంతు (Nearly One-Third) వాటాను కలిగి ఉంది

B) భారతదేశం ప్రపంచంలో డెంగ్యూ కేసులు లేని ఏకైక దేశం

C) డెంగ్యూ వ్యాధి కేవలం ఆఫ్రికా ఖండానికి మాత్రమే పరిమితం

D) ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ డెంగ్యూ నివారణకు ఎలాంటి వ్యాక్సిన్‌లను ఆమోదించదు

Answer: A

Explanation: ప్రపంచవ్యాప్తంగా నమోదయ్యే మొత్తం డెంగ్యూ కేసుల్లో దాదాపు మూడో వంతు (1/3rd) భారాన్ని భారతదేశం ఒక్కటే మోస్తోంది.

---

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

డెంగ్యూ వ్యాధి మరియు దాని నివారణ చర్యలకు సంబంధించి క్రింది వాటిలో సరైన ప్రకటన ఏది?

A) డెంగ్యూ అనేది ఫంగల్ ఇన్ఫెక్షన్ వల్ల వస్తుంది

B) ఇది రాత్రి వేళల్లో మాత్రమే కుట్టే ఆనోఫిలిస్ దోమల ద్వారా వ్యాపిస్తుంది

C) QDENGA అనేది నాలుగు డెంగ్యూ వైరస్ సెరోటైప్‌లకు వ్యతిరేకంగా పనిచేసే భారతదేశపు మొదటి ఆమోదిత వ్యాక్సిన్

D) భారత్‌లో లభించే వ్యాక్సిన్ కేవలం 60 ఏళ్లు పైబడిన వృద్ధులకు మాత్రమే పరిమితం

Answer: C

Explanation: QDENGA నాలుగు డెంగ్యూ సెరోటైప్‌లకు వ్యతిరేకంగా పనిచేసే భారతదేశపు మొట్టమొదటి ఆమోదించబడిన వ్యాక్సిన్.

---

PYQ 2:

క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

1. డెంగ్యూ వైరస్‌లో మొత్తం నాలుగు సెరోటైప్‌లు (DEN-1 నుండి DEN-4) సహ-ప్రసారంలో ఉంటాయి.
2. కొత్తగా ఆమోదించబడిన QDENGA వ్యాక్సిన్‌ను ఇవ్వడానికి ముందస్తు డెంగ్యూ పరీక్ష (Pre-vaccination screening) తప్పనిసరి.
3. QDENGA ఒక టెట్రావాలెంట్ లైవ్-అటెన్యుయేటెడ్ వ్యాక్సిన్.

పైన పేర్కొన్న ప్రకటనలలో ఏవి సరైనవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 1 మరియు 3 మాత్రమే

C) 2 మరియు 3 మాత్రమే

D) 1, 2 మరియు 3

Answer: B

Explanation: ప్రకటన 2 తప్పు, ఎందుకంటే QDENGA వ్యాక్సిన్‌కు ఎటువంటి ముందస్తు పరీక్షలు అవసరం లేదు. ప్రకటనలు 1 మరియు 3 నిజం.

---

PYQ 3:

జతపరచండి:

| జాబితా I (అంశం) | జాబితా II (వివరణ) | | --- | --- | | A. Aedes aegypti | 1. ఔషధ నియంత్రణ అధికారం | | B. QDENGA | 2. డెంగ్యూ వ్యాప్తికి కారణమయ్యే దోమ | | C. DCGI | 3. టెట్రావాలెంట్ డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్ | | D. NDCT Rules 2019 | 4. కొత్త ఔషధాల క్లినికల్ ట్రయల్స్ నిబంధనలు |

సరైన కోడ్‌ను ఎంచుకోండి:

A) A-2, B-3, C-1, D-4

B) A-3, B-2, C-4, D-1

C) A-2, B-1, C-3, D-4

D) A-4, B-3, C-1, D-2

Answer: A

Explanation: ఏడిస్ ఈజిప్టి దోమ వాహకం, QDENGA వ్యాక్సిన్, DCGI ఔషధ నియంత్రణ అధికారి, NDCT రూల్స్ క్లినికల్ ట్రయల్స్ చట్టం.

---

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): భారతదేశంలో ప్రజారోగ్య రక్షణ దృష్ట్యా 'QDENGA' డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్‌కు DCGI ఆమోదం తెలిపిన ప్రాముఖ్యతను వివరించండి.

భారతదేశంలో తీవ్ర ప్రజారోగ్య సమస్యగా మారిన డెంగ్యూ నివారణ దిశగా డ్రగ్స్ కంట్రోలర్ జనరల్ ఆఫ్ ఇండియా (DCGI) 'QDENGA' వ్యాక్సిన్‌కు ఆమోదం తెలపడం ఒక చారిత్రాత్మక ఘట్టం. ప్రపంచవ్యాప్తంగా నమోదయ్యే డెంగ్యూ కేసులలో దాదాపు ఒకటవ వంతు భారం భారత్‌పైనే ఉంది.

ఈ వ్యాక్సిన్ 4 నుండి 60 సంవత్సరాల వయస్సు గల వారికి ఆమోదించబడింది. గతంలో ఇన్ఫెక్షన్ వచ్చిందా లేదా అనే దానితో సంబంధం లేకుండా, ముందస్తు స్క్రీనింగ్ లేకుండానే దీనిని రెండు మోతాదులలో ఇవ్వవచ్చు. ఇది నాలుగు డెంగ్యూ సెరోటైప్‌ల నుండి రక్షణ కల్పించే టెట్రావాలెంట్ లైవ్-అటెన్యుయేటెడ్ వ్యాక్సిన్.

ఈ వ్యాక్సిన్ ఆమోదం వల్ల వర్షాకాలంలో ఆసుపత్రులపై పడే రోగుల రద్దీ గణనీయంగా తగ్గుతుంది, ఆర్థిక నష్టాలు నివారించబడతాయి. దోమల నివారణ చర్యలతో పాటు ఈ వ్యాక్సిన్‌ను విస్తృతంగా అందుబాటులోకి తీసుకురావడం ద్వారా రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 47 ప్రకారం మెరుగైన ప్రజారోగ్య లక్ష్యాలను సాధించవచ్చు.

---

Question 2 (250 words): భారతదేశంలో వెక్టర్ బోర్న్ వ్యాధుల (విశేషించి డెంగ్యూ) సవాళ్లను విశ్లేషిస్తూ, వ్యాక్సిన్ పరిచయం మరియు సమగ్ర దోమల నివారణ వ్యూహం ఏ విధంగా ఉపయోగపడుతుందో చర్చించండి.

భారతదేశంలో వేగవంతమైన పట్టణీకరణ, అపరిశుభ్ర నీటి నిల్వలు మరియు వాతావరణ మార్పుల కారణంగా డెంగ్యూ వంటి దోమల ద్వారా వచ్చే వ్యాధులు (Vector-Borne Diseases) ఏడాది పొడవునా పబ్లిక్ హెల్త్ సవాలుగా పరిణమించాయి. ప్రపంచవ్యాప్త డెంగ్యూ భారంలో 33% కేవలం భారతదేశంలోనే ఉండటం సమస్య తీవ్రతను తెలుపుతోంది.

న్యూ డ్రగ్స్ అండ్ క్లినికల్ ట్రయల్స్ రూల్స్, 2019 కింద DCGI ద్వారా QDENGA వ్యాక్సిన్‌కు అనుమతి లభించడం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. 4 నుండి 60 సంవత్సరాల వారికి 3 నెలల వ్యవధిలో 2 డోసులుగా ఇచ్చే ఈ వ్యాక్సిన్, ఆసుపత్రి చేరికలను దాదాపు 84% వరకు నిరోధిస్తుందని తేలింది. ఇది ఎటువంటి ప్రైమరీ స్క్రీనింగ్ లేకుండా ఇవ్వడం ద్వారా రోగనిరోధక పంపినీ మరింత సులువవుతుంది.

అయితే, కేవలం వ్యాక్సిన్ మాత్రమే ఈ సవాలును పూర్తిగా పరిష్కరించలేదు. దీనికి సమగ్ర వెక్టర్ మేనేజ్‌మెంట్ (Integrated Vector Management) జతకావాలి:

1. పరిశుభ్రత మరియు కమ్యూనిటీ భాగస్వామ్యం: దోమల సంతతి పెరగకుండా నిలిచిన నీటిని తొలగించడం.
2. నిఘా మరియు సాంకేతికత: జిఐఎస్ (GIS) మ్యాపింగ్ ద్వారా రోగ వ్యాప్తి ప్రాంతాలను ముందుగానే గుర్తించడం.
3. స్వదేశీ పరిశోధనలు: పనాసియా వంటి భారతీయ కంపెనీల డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్ పరిశోధనలకు మద్దతు ఇవ్వడం.

ముగింపుగా, వ్యాక్సినేషన్ విధానాన్ని పారిశుధ్య పెంపుదల, దోమల నివారణ చర్యలతో అనుసంధానించినప్పుడు మాత్రమే భారతదేశం డెంగ్యూ రహిత సమాజం దిశగా విజయం సాధించగలదు.

---

⚠️ Examiner Trap

• Trap 1: అభ్యర్థులు తరచుగా Dengvaxia మరియు QDENGA వ్యాక్సిన్‌ల మధ్య గందరగోళానికి గురవుతారు. Dengvaxia కి ముందస్తు రక్తం పరీక్ష (Seropositivity test) అవసరం, కానీ QDENGA కు ఎటువంటి ప్రైమరీ స్క్రీనింగ్ అవసరం లేదు.
• Trap 2: సాధారణంగా వ్యాక్సిన్‌లు ఒకే ఒక సెరోటైప్‌పై పనిచేస్తాయని అనుకుంటారు. కానీ QDENGA అనేది డెంగ్యూ యొక్క నాలుగు సెరోటైప్‌లపై (DEN-1, DEN-2, DEN-3, DEN-4) పనిచేసే టెట్రావాలెంట్ వ్యాక్సిన్.
• Trap 3: డెంగ్యూ వ్యాక్సిన్ ఆమోదం పొందింది కాబట్టి ఇకపై దోమల నివారణ అవసరం లేదని అభ్యర్థులు భావించవచ్చు. కానీ నివారణ మరియు వెక్టర్ కంట్రోల్ చర్యలు వ్యాక్సినేషన్‌తో సమాంతరంగా కొనసాగాలని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు.

---

🧭 Exam Tip

• Prelims Angle: ప్రైమరీ ఫోకస్ అనేది వ్యాక్సిన్ పేరు (QDENGA), ఆమోదించిన సంస్థ (DCGI), వయస్సు పరిమితి (4-60 సంవత్సరాలు), డోసుల వ్యవధి (3 నెలలు) మరియు చట్టపరమైన రూల్స్ (NDCT Rules, 2019) పై ఉంటుంది.
• Mains Angle: శాస్త్ర సవాలు, ఆర్టికల్ 47 కింద ప్రజారోగ్య ప్రాముఖ్యత, వ్యాక్సిన్ ప్రభావం మరియు భారతదేశ సమగ్ర రోగ నివారణ విధానాలపై ప్రశ్నించవచ్చు.
• Interview Angle: స్వదేశీ వ్యాక్సిన్‌లు అభివృద్ధిలో ఉండగా విదేశీ వ్యాక్సిన్‌ను (Takeda - జపాన్) ఆమోదించడంలో ఉన్న ప్రాముఖ్యత మరియు ప్రజారోగ్య ప్రయోజనాల మధ్య బ్యాలెన్స్ పై అడగవచ్చు.
• High-Probability Prediction: రాబోయే prelims లో "QDENGA ఏ వ్యాధి నివారణకు ఉద్దేశించిన వ్యాక్సిన్?" లేదా డెంగ్యూ వైరస్ సెరోటైప్‌లపై స్టేట్‌మెంట్ ప్రశ్న రూపంలో వచ్చే అవకాశం 90% పైగా ఉంది.