ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యాప్తంగా సజావుగా, విశ్వసనీయంగా విద్యుత్ సరఫరా అందించేందుకు రూ.5,092 కోట్ల వ్యయంతో 60 భారీ ట్రాన్స్మిషన్ ప్రాజెక్టులను అమలు చేస్తున్నట్లు ఇంధన శాఖ ప్రత్యేక ప్రధాన కార్యదర్శి కె. విజయానంద్ ప్రకటించారు. ఈ ప్రాజెక్టులు పూర్తయితే రాష్ట్ర విద్యుత్ వ్యవస్థకు 14,296 MVA సామర్థ్యం మరియు 1,760 సర్క్యూట్ కిలోమీటర్ల (CKM) లైన్లు అదనంగా చేరుతాయి. పరిశ్రమల విస్తరణ, రవాణా, వ్యవసాయ డిమాండ్ మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన అనుసంధానం లక్ష్యంగా ఈ మౌలిక వసతుల విస్తరణ జరుగుతోంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా విద్యుత్ నెట్వర్క్ను ఆధునీకరించడానికి మరియు గ్రిడ్ స్థిరత్వాన్ని పెంచడానికి రూ.5,092 కోట్ల పెట్టుబడితో 60 భారీ విద్యుత్ ట్రాన్స్మిషన్ ప్రాజెక్టులను అమలు చేస్తోంది. విజయవాడలో జరిగిన ఉన్నత స్థాయి సమీక్షా సమావేశంలో ఇంధన శాఖ ప్రత్యేక ప్రధాన కార్యదర్శి కె. విజయానంద్ ఈ వివరాలను ప్రకటించారు. ఈ ప్రాజెక్టులు పూర్తయితే రాష్ట్రంలో విద్యుత్ రవాణా సామర్థ్యం భారీగా పెరుగుతుంది.
ఈ సమీక్షా సమావేశం విజయవాడలోని సచివాలయంలో జరిగింది. జూలై 2026 నాటికి ఈ ప్రాజెక్టుల పురోగతిని సమీక్షించారు. రాబోయే ఆరు నెలల కాలంలో (డిసెంబర్ 2026 నాటికి) మొదటి విడతగా 24 కీలక ప్రాజెక్టులను అందుబాటులోకి తేనున్నారు.
📌 [BACKGROUND — verify independently] ఆంధ్రప్రదేశ్ విద్యుత్ రంగంలో కీలక మైలురాళ్ళు:
📌 [BACKGROUND — verify independently]
1. ఆగస్టు 2024: ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం సమీకృత స్వచ్ఛ ఇంధన విధానాన్ని (Integrated Clean Energy Policy) ప్రవేశపెట్టింది.
2. 2025-26 తొలి అర్ధభాగం: APTRANSCO 35 నాన్-EHV/EHV ప్రాజెక్టులను పూర్తి చేసి 2,215 MVA సామర్థ్యాన్ని పెంచింది.
3. RDSS అమలు: కేంద్ర ప్రభుత్వ రివాంప్డ్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ సెక్టార్ స్కీమ్ (40% కేంద్రం, 60% రాష్ట్రం) కింద మౌలిక వసతుల పునర్నిర్మాణం.
భారతదేశం ప్రపంచంలో మూడవ అతిపెద్ద విద్యుత్ ఉత్పత్తిదారు మరియు వినియోగదారు. పవర్ గ్రిడ్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (POWERGRID) ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద నేషనల్ ట్రాన్స్మిషన్ గ్రిడ్లలో ఒకదానిని నిర్వహిస్తోంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ సాధిస్తున్న ఈ విస్తరణ జాతీయ పునరుత్పాదక ఇంధన లక్ష్యాల సాధనలో (2030 నాటికి 500 GW నాన్-ఫాసిల్ ఇంధనం) భాగస్వామిగా మారుతోంది.
Core Concept: Power Transmission Infrastructure & Grid Management in India
Q1. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఇటీవల ప్రకటించిన ప్రకారం, రాష్ట్రంలో ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్న ప్రధాన విద్యుత్ ప్రసార (Transmission) ప్రాజెక్టుల సంఖ్య ఎంత? [Easy]
A) 45
B) 60
C) 72
D) 35
Answer: B
Explanation: ఆంధ్రప్రదేశ్ ఇంధన శాఖ సమీక్ష ప్రకారం రూ.5,092 కోట్ల వ్యయంతో 60 భారీ ప్రసార ప్రాజెక్టులు అమలులో ఉన్నాయి.
Q2. అమలులో ఉన్న 60 ప్రసార ప్రాజెక్టులు పూర్తయితే ఆంధ్రప్రదేశ్ విద్యుత్ వ్యవస్థకు ఎంత అదనపు సామర్థ్యం (Transformation Capacity) తోడవుతుంది? [Easy]
A) 10,000 MVA
B) 12,500 MVA
C) 14,296 MVA
D) 15,500 MVA
Answer: C
Explanation: ఈ 60 ప్రాజెక్టులు పూర్తయిన తర్వాత రాష్ట్ర నెట్వర్క్కు 14,296 MVA ప్రసార సామర్థ్యం తోడవుతుంది.
Q3. విద్యుత్ రంగానికి సంబంధించి భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ షెడ్యూల్ మరియు జాబితాలో నిబంధనలు ఉన్నాయి? [Moderate]
A) 7వ షెడ్యూల్ — కేంద్ర జాబితా
B) 7వ షెడ్యూల్ — ఉమ్మడి జాబితా
C) 8వ షెడ్యూల్ — రాష్ట్ర జాబితా
D) 6వ షెడ్యూల్ — ఉమ్మడి జాబితా
Answer: B
Explanation: విద్యుత్ సబ్జెక్టు భారత రాజ్యాంగంలోని 7వ షెడ్యూల్ లోని ఉమ్మడి జాబితా (Concurrent List) పరిధిలోకి వస్తుంది.
Q4. ఇటీవల APTRANSCO విజయవంతంగా పూర్తి చేసిన 35 ప్రసార ప్రాజెక్టుల ద్వారా ఎంత సర్క్యూట్ కిలోమీటర్ల (CKM) లైన్లు జోడించబడ్డాయి? [Moderate]
A) 450 CKM
B) 613 CKM
C) 850 CKM
D) 1,760 CKM
Answer: B
Explanation: ఇటీవల పూర్తయిన 35 ప్రాజెక్టుల ద్వారా 2,215 MVA సామర్థ్యంతో పాటు 613 CKM లైన్లు జోడించబడ్డాయి.
Q5. ఆంధ్రప్రదేశ్ విద్యుత్ సంస్కరణల చట్టం (AP Electricity Reforms Act) ఏ సంవత్సరంలో ఆమోదించబడింది? [Moderate]
A) 1991
B) 1998
C) 2003
D) 2014
Answer: B
Explanation: ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్లో విద్యుత్ సంస్కరణల చట్టం 1998లో ఆమోదించబడింది, తద్వారా 1999లో APTRANSCO ఏర్పడింది.
Q6. ట్రాన్స్మిషన్ లైన్లలో వోల్టేజ్ (Voltage) ను పెంచి విద్యుత్ రవాణా చేయడానికి గల ప్రధాన సాంకేతిక కారణం ఏమిటి? [Tricky]
A) విద్యుత్ ప్రవాహ వేగాన్ని పెంచడానికి
B) ప్రసరణ నష్టాలను (I²R losses) తగ్గించడానికి
C) ఫ్రీక్వెన్సీని 50 Hz కంటే పెంచడానికి
D) ట్రాన్స్ఫార్మర్ల బరువును పెంచడానికి
Answer: B
Explanation: వోల్టేజ్ పెంచినప్పుడు ప్రవాహం (Current) తగ్గుతుంది, తద్వారా నిరోధం వల్ల కలిగే $I^2R$ ప్రసరణ శక్తి నష్టం గణనీయంగా తగ్గుతుంది.
Q7. ఆంధ్రప్రదేశ్లో అమలు జరుగుతున్న రివాంప్డ్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ సెక్టార్ స్కీమ్ (RDSS) కింద కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల నిధుల వాటా నిష్పత్తి ఎంత? [Tricky]
A) 50% కేంద్రం : 50% రాష్ట్రం
B) 75% కేంద్రం : 25% రాష్ట్రం
C) 40% కేంద్రం : 60% రాష్ట్రం
D) 60% కేంద్రం : 40% రాష్ట్రం
Answer: C
Explanation: రాష్ట్రంలో అమలు అవుతున్న RDSS పథకంలో 40 శాతం నిధులను కేంద్ర ప్రభుత్వం, 60 శాతం నిధులను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం భరిస్తున్నాయి.
Q8. APTRANSCO ద్వారా భవిష్యత్తులో చేపట్టబోయే 72 కొత్త ప్రసార ప్రాజెక్టులకు సంబంధించి టెండర్ల ప్రక్రియను ఎప్పటిలోగా నిర్వహించాలని ప్రణాళిక చేశారు? [Tricky]
A) రాబోయే 1 నెలలో
B) రాబోయే 3 నెలల్లో
C) రాబోయే 6 నెలల్లో
D) రాబోయే 12 నెలల్లో
Answer: B
Explanation: రాబోయే 3 నెలల కాలంలో 72 కొత్త ప్రసార ప్రాజెక్టులకు టెండర్లు పిలవడానికి ప్రణాళిక సిద్ధం చేశారు.
PYQ 1:
ఆంధ్రప్రదేశ్లో విద్యుత్ రంగానికి సంబంధించి కింది ప్రకటనను పరిశీలించండి:
గ్రిడ్ రద్దీని తగ్గించడానికి మరియు పునరుత్పాదక ఇంధనాన్ని అనుసంధానించడానికి విద్యుత్ ప్రసార (Transmission) వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం అత్యంత కీలకం.
పై ప్రకటన ఏ చట్టబద్ధమైన మరియు విధానపరమైన లక్ష్యానికి సరైనది?
A) నేషనల్ సోలార్ మిషన్ నిర్దేశిత లక్ష్యాలకు మాత్రమే
B) పారిశ్రామిక అభివృద్ధి మరియు నాణ్యమైన విద్యుత్ సరఫరాకు
C) గ్రామీణ విద్యుదీకరణను నిలిపివేయడానికి
D) విద్యుత్ దిగుమతులను పూర్తిగా నిషేధించడానికి
Answer: B
Explanation: పారిశ్రామిక అభివృద్ధి, ఆర్థిక వ్యవస్థ వృద్ధి మరియు సుస్థిర పునరుత్పాదక ఇంధన అనుసంధానానికి నాణ్యమైన ప్రసార నెట్వర్క్ పునాది.
PYQ 2:
ఆంధ్రప్రదేశ్ విద్యుత్ ప్రసార ప్రాజెక్టులు మరియు విద్యుత్ రంగానికి సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:
1. విద్యుత్ అనేది భారత రాజ్యాంగంలోని ఏడవ షెడ్యూల్లో కేంద్ర జాబితాకు చెందిన అంశం.
2. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం రూ.5,092 కోట్ల వ్యయంతో 60 ప్రసార ప్రాజెక్టులను అమలు చేస్తోంది.
3. APTRANSCO ఇటీవల 35 ప్రసార ప్రాజెక్టులను పూర్తి చేసింది.
పైన పేర్కొన్న ప్రకటనలలో ఏవి సరైనవి?
A) 1 మరియు 2 మాత్రమే
B) 2 మరియు 3 మాత్రమే
C) 1 మరియు 3 మాత్రమే
D) 1, 2 మరియు 3
Answer: B
Explanation: ప్రకటన 1 తప్పు ఎందుకంటే విద్యుత్ ఉమ్మడి జాబితా (Concurrent List) పరిధిలోకి వస్తుంది, కేంద్ర జాబితా కాదు. ప్రకటనలు 2 మరియు 3 సరైనవి.
PYQ 3:
జతపరచండి (Match the Following):
| జాబితా-I (సంస్థ / పదం) | జాబితా-II (వివరణ / పాత్ర) | | --- | --- | | A. APTRANSCO | 1. విద్యుత్ ఉత్పత్తి సంస్థ | | B. APGENCO | 2. ప్రసరణ నెట్వర్క్ నిర్వహణ | | C. MVA | 3. వోల్టేజ్ మరియు ప్రసార మార్గాల కొలమానం | | D. CKM | 4. ట్రాన్స్ఫార్మింగ్ సామర్థ్య కొలమానం |
సరియైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి:
A) A-2, B-1, C-4, D-3
B) A-1, B-2, C-3, D-4
C) A-2, B-1, C-3, D-4
D) A-4, B-3, C-2, D-1
Answer: A
Explanation: APTRANSCO ప్రసరణ బాధ్యతలు, APGENCO ఉత్పత్తి బాధ్యతలు చూస్తాయి. MVA ప్రసార సామర్థ్యాన్ని, CKM (Circuit Kilometre) ప్రసార మార్గ పొడవును సూచిస్తాయి.
Question 1 (150 words): ఆంధ్రప్రదేశ్లో ఆధునిక విద్యుత్ ప్రసార (Transmission) మౌలిక వసతుల విస్తరణ పారిశ్రామిక ప్రగతికి మరియు గ్రీన్ ఎనర్జీ అనుసంధానానికి ఎలా ఉపయోగపడుతుంది? వివరించండి.
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం రూ.5,092 కోట్ల భారీ వ్యయంతో 60 విద్యుత్ ప్రసార ప్రాజెక్టులను అమలు చేస్తూ 14,296 MVA అదనపు సామర్థ్యాన్ని అందుబాటులోకి తెస్తోంది. పారిశ్రామిక అభివృద్ధికి అంతరాయం లేని, విశ్వసనీయ విద్యుత్ సరఫరా అత్యంత ప్రాథమిక అవసరం. నూతన పారిశ్రామిక కారిడార్లు, తయారీ రంగాలు నిరంతర నాణ్యమైన విద్యుత్పై ఆధారపడి ఉంటాయి.
అంతేకాకుండా, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన సమీకృత స్వచ్ఛ ఇంధన విధానానికి (Integrated Clean Energy Policy) అనుగుణంగా సౌర, పవన విద్యుత్ ఉత్పత్తి కేంద్రాల నుండి విద్యుత్ను సురక్షితంగా గ్రిడ్కు అనుసంధానించడానికి ప్రసార మార్గాలు అవసరం. ఈ మౌలిక వసతుల కల్పన వల్ల గ్రిడ్ రద్దీ తగ్గి ప్రసార నష్టాలు తగ్గుతాయి. ఇది రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థను మెరుగుపరచడమే కాకుండా ఉపాధి అవకాశాలను పెంపొందిస్తుంది.
Question 2 (250 words): భారతదేశంలో విద్యుత్ ప్రసార మరియు పంపిణీ రంగాలు ఎదుర్కొంటున్న ప్రధాన సవాళ్లను విశ్లేషించండి. ఈ దిశగా ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం చేపడుతున్న మౌలిక వసతుల సంస్కరణలు ఎంతవరకు సమర్థవంతమైనవి?
భారతదేశంలో విద్యుత్ రంగం వేగంగా విస్తరిస్తున్నప్పటికీ, ప్రసార మరియు పంపిణీ (T&D) నష్టాలు, గ్రిడ్ రద్దీ మరియు ఆర్థిక లోటులు ప్రధాన సవాళ్లుగా ఉన్నాయి. సాంకేతిక లోపాలు మరియు మౌలిక వసతుల కొరత కారణంగా జాతీయ స్థాయిలో ప్రసరణ నష్టాలు ఇప్పటికీ గణనీయంగా ఉన్నాయి. విద్యుత్ చట్టం 2003 విద్యుత్ రంగాన్ని పునర్వ్యవస్థీకరించినప్పటికీ, వేగవంతమైన పారిశ్రామికీకరణకు అనుగుణంగా గ్రిడ్లను ఆధునీకరించడం అత్యవసరం.
ఈ నేపథ్యంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం చేపడుతున్న చర్యలు ఆదర్శవంతంగా ఉన్నాయి. APTRANSCO ద్వారా రూ.5,092 కోట్లతో 60 భారీ ప్రసార ప్రాజెక్టులను పర్యవేక్షిస్తూ, 1,760 CKM లైన్లను నిర్మిస్తోంది. ఇటీవలే 35 ప్రాజెక్టులను పూర్తి చేసి గ్రిడ్ సామర్థ్యాన్ని 2,215 MVA పెంచడం విశేషం. రాబోయే 6 నెలల్లో రూ.3,507 కోట్లతో మరో 24 ప్రాజెక్టులను ప్రారంభించడం ద్వారా వేసవి నాటికి గ్రిడ్ ఒత్తిడిని నివారించవచ్చు.
కేంద్ర ప్రభుత్వం అందిస్తున్న RDSS (40% కేంద్రం, 60% రాష్ట్రం) నిధులతో పాటు పగటిపూట వ్యవసాయ విద్యుత్ సరఫరాకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం విశేషం. ముగింపుగా, ఆధునిక సాంకేతికత మరియు ముందస్తు ప్రణాళిక ద్వారా ఆంధ్రప్రదేశ్ నిర్మిస్తున్న ప్రసార వ్యవస్థ రాష్ట్ర పారిశ్రామిక, సామాజిక శ్రేయస్సుకు దోహదపడుతుంది.