Udyo Logo

Udyo

Get the Udyo Mobile App

Sign in to save your progress and access all features.

డిజిటల్ ఫార్మర్ ఐడీల పురోగతి మరియు అగ్రిస్టాక్ మిషన్ 2026

కేంద్ర వ్యవసాయ మరియు రైతుల సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన సమాచారం ప్రకారం, 2026 జులై 20 నాటికి దేశ వ్యాప్తంగా 10.18 కోట్లకు పైగా 'డిజిటల్ ఫార్మర్ ఐడీలు' (డిజిటల్ రైతు గుర్తింపు కార్డులు) విజయవంతంగా రూపొందించబడ్డాయి. అగ్రిస్టాక్ (AgriStack) చొరవలో భాగంగా చేపట్టిన ఈ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా PM-కిసాన్, పంటల బీమా (PMFBY), కనీస మద్దతు ధర (MSP) సేకరణ, రైతు రుణాలు మరియు ఇన్పుట్ పంపిణీ వంటి రాయితీలను నేరుగా డిజిటల్ పద్ధతిలో అందించడం సాధ్యమవుతుంది. దీనితో పాటు నెక్స్ట్-జెన్ వ్యవసాయంలో డ్రోన్ టెక్నాలజీ, శాటిలైట్ మ్యాపింగ్ (YES-TECH) మరియు నమో డ్రోన్ దీదీ పథకం పురోగతిని ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.

What Happened

కేంద్ర వ్యవసాయ మరియు రైతుల సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ డిజిటల్ వ్యవసాయ మిషన్ మరియు అగ్రిస్టాక్ (AgriStack) పురోగతిపై తాజా గణాంకాలను పార్లమెంటు సభలో పంచుకుంది. 2026 జులై 20 నాటికి 10.18 కోట్లకు పైగా రైతులకు ప్రత్యేక డిజిటల్ ఫార్మర్ ఐడీలను కేటాయించారు. దీంతో పాటు కిసాన్ డ్రోన్లు, రిమోట్ సెన్సింగ్ నివేదికలు మరియు ఉపాధి రంగానికి సంబంధించిన అప్డేట్లను వెల్లడించారు.

When & Where

ఈ వివరాలు 2026 జులై 24న న్యూఢిల్లీలోని ప్రెస్ ఇన్ఫర్మేషన్ బ్యూరో (PIB) ద్వారా అధికారికంగా ప్రచురించబడ్డాయి. జులై 20 నాటి ప్రాసెస్ ఆధారంగా రూపొందించిన ఈ డేటా, భారతదేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు వర్తిస్తుంది.

Who Is Involved

  • కేంద్ర వ్యవసాయ మరియు రైతుల సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ: ఈ పథకాల అమలు మరియు పర్యవేక్షణ సంస్థ.
  • రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు: ల్యాండ్ రికార్డులను సమగ్రపరిచి ఫార్మర్ ఐడీలను తయారు చేస్తున్న భాగస్వాములు.
  • DGCA (సివిల్ ఏవియేషన్ డైరెక్టరేట్ జనరల్): డ్రోన్ పైలట్ శిక్షణా సంస్థలను (RPTO) ఆమోదించే అధికారం ఉన్న సంస్థ.
  • మహిళా స్వయం సహాయక బృందాలు (SHGs): నమో డ్రోన్ దీదీ పథకం యొక్క ప్రధాన లబ్ధిదారులు.

How It Works

1. డేటా విలీనం: రైతు ఆధార్, భూమి యాజమాన్య రికార్డులు (జియో-రెఫరెన్సింగ్) మరియు పండించే పంటల సమాచారాన్ని ఒక చోట చేరుస్తారు.
2. ప్రత్యేక గుర్తింపు సంఖ్య: ప్రతి రైతుకు ఆధార్ లాంటి ప్రత్యేక 'డిజిటల్ ఫార్మర్ ఐడీ' కేటాయిస్తారు.
3. పథకాల అనుసంధానం: PM-కిసాన్, పంట బీమా (PMFBY), మరియు బ్యాంక్ క్రెడిట్ (KCC) సేవలకు ఈ ఐడీని సింగిల్-విండోగా వాడుతారు.
4. సాంకేతిక సేవలు: YES-TECH ద్వారా ఉపగ్రహాల సహాయంతో దిగుబడిని అంచనా వేసి బీమా క్లెయిమ్లను వేగవంతం చేస్తారు.

Why It Matters

  • సుపరిపాలన & డిజిటలైజేషన్ (UPSC GS Paper 2): బోగస్ లబ్ధిదారులను ఏరివేసి Direct Benefit Transfer (DBT) లో పారదర్శకత పెరుగుతుంది.
  • ఆర్థిక అభివృద్ధి (UPSC GS Paper 3 - Agriculture): రైతులకు బ్యాంక్ రుణాలు మరియు పంటల విక్రయం సులభతరం అవుతుంది.
  • సామాజిక సాధికారత: 'నమో డ్రోన్ దీదీ' ద్వారా గ్రామీణ మహిళలకు సాంకేతిక ఉద్యోగాలు మరియు ఉపాధి లభిస్తుంది.

Historical Background

📌 [BACKGROUND — verify independently]

  • 2015: డిజిటల్ ఇండియా మిషన్ ప్రారంభం, ఆధార్ ఆధారిత DBT సేవలకు పునాది పడింది.
  • 2021: కేంద్ర ప్రభుత్వం 'అగ్రిస్టాక్' పై మొదటిసారి విధానపరమైన ముసాయిదా మరియు పైలట్ ప్రాజెక్ట్లను ప్రారంభించింది.
  • 2024: కేంద్ర మంత్రివర్గం రూ. 2,817 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో 'డిజిటల్ అగ్రికల్చర్ మిషన్'కు ఆమోదం తెలిపింది.

Previous Related Events

📌 [BACKGROUND — verify independently]

  • 2023: వ్యవసాయ యాంత్రీకరణ సబ్ మిషన్ (SMAM) కింద కిసాన్ డ్రోన్ల వినియోగానికి బడ్జెట్ సబ్సిడీలను పెంచారు.
  • 2024: మహిళల ఆర్థిక సాధికారత కోసం 15,000 SHGలకు డ్రోన్లు ఇచ్చే నమో డ్రోన్ దీదీ పథకం అమల్లోకి వచ్చింది.
  • 2025: PMFBY లో శాటిలైట్ రికార్డింగ్ సాంకేతికత YES-TECH ను పూర్తి స్థాయిలో ప్రారంభించారు.

Static GK Connection

  • రాజ్యాంగ నిబంధన: ఏడవ షెడ్యూల్ ప్రకారం 'వ్యవసాయం' రాష్ట్ర జాబితాలోని అంశం (State List - Entry 14).
  • ఆర్టికల్ 48 (DPSP): వ్యవసాయం మరియు పశుసంవర్ధక శాఖలను ఆధునిక సాంకేతిక విధానాలలో నిర్వహించాలని నిర్దేశిస్తుంది.

India & World Comparison

డిజిటల్ అగ్రికల్చరల్ ఎకోసిస్టమ్‌ను పబ్లిక్ డిజిటల్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ (DPI) ప్రాతిపదికన అమలు చేస్తున్న ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద దేశం భారతదేశం. US, EU వంటి అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో ప్రైవేట్ కార్పొరేట్ డేటాబేస్‌లు ప్రాచుర్యంలో ఉండగా, భారత్ ప్రభుత్వ నేతృత్వంలో ఓపెన్-సోర్స్ ప్లాట్‌ఫామ్‌ను రూపొందించింది.

Future Impact

  • 2026-27 చివరి నాటికి దేశంలోని అందరు అర్హులైన రైతులకు (సుమారు 11+ కోట్లు) ఫార్మర్ ఐడీలను పూర్తి చేయడం.
  • డ్రోన్లు, AI పంటల అంచనా వ్యవస్థ ద్వారా పంట నష్టపరిహారం ఇచ్చే ప్రక్రియ 70% వేగవంతం కావడం.
  • బ్యాంకులు డిజిటల్ ఐడీల ఆధారంగా రుణాల మంజూరు సమయాన్ని 15 రోజుల నుంచి కొన్ని నిమిషాలకు తగ్గించడం.

🔑 Key Points for Revision

  • 2026 జులై 20 నాటికి జారీ చేసిన మొత్తం డిజిటల్ ఫార్మర్ ఐడీలు: 10.18 కోట్లు.
  • ఫార్మర్ ఐడీలలో మొదటి స్థానంలో ఉన్న రాష్ట్రం: మహారాష్ట్ర (1.35 కోట్లు).
  • రెండవ స్థానంలో ఉన్న రాష్ట్రం: మధ్యప్రదేశ్ (1.13 కోట్లు).
  • ఆంధ్రప్రదేశ్ లో నమోదైన ఐడీల సంఖ్య: 50.42 లక్షలు.
  • అగ్రిస్టాక్ (AgriStack) నిర్మిస్తున్న శాఖ: కేంద్ర వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ.
  • డిజిటల్ ఐడీ ప్రాథమిక లక్ష్యం: సబ్సిడీలు, డిబిటి (DBT) సేవలు సులభతరం చేయడం.
  • YES-TECH అంటే: Yield Estimation System based on Technology.
  • YES-TECH దేనికి సంబంధించినది: PMFBY పంట దిగుబడి అంచనాకు ఉపగ్రహ డేటా వినియోగం.
  • SMAM కింద ఈశాన్య రైతులకు డ్రోన్ కొనుగోలుపై లభించే సబ్సిడీ: 50%.
  • సాధారణ రైతులకు / CHC లకు లభించే డ్రోన్ సబ్సిడీ: 40%.
  • SMAM కింద ఇప్పటివరకు ఆమోదించిన మొత్తం డ్రోన్లు: 2,122.
  • నమో డ్రోన్ దీదీ పథకం లబ్ధిదారులు: మహిళా స్వయం సహాయక బృందాలు (SHGs).
  • నమో డ్రోన్ దీదీ శిక్షణ కాలపరిమితి: 15 రోజులు (రిమోట్ పైలట్ లైసెన్స్ తో సహా).
  • ప్రస్తుతం దేశంలో ఉన్న DGCA ఆమోదిత RPTOల సంఖ్య: 274.
  • FMTTI ద్వారా శిక్షణ పొందిన డ్రోన్ పైలట్ల సంఖ్య: 155.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: AgriStack & Digital Agriculture Mission (డిజిటల్ వ్యవసాయ మిషన్)

  • వివరణ: రైతులకు డిజిటల్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ అందించే కేంద్రీకృత ఓపెన్-సోర్స్ ప్లాట్‌ఫామ్.
  • చట్టపరమైన / విధానపరమైన పునాది: డిజిటల్ ఇండియా మిషన్ & జాతీయ వ్యవసాయ విధానం.
  • రైతు డిజిటల్ గుర్తింపు (Farmer ID): భూమి ల్యాండ్ రికార్డులతో ఆధార్ లింక్ చేయబడిన 12 అంకెల సంఖ్య.
  • ప్రస్తుత వార్తల లింక్: జులై 2026 నాటికి 10.18 కోట్ల కంటే ఎక్కువ డిజిటల్ ఫార్మర్ ఐడీలు పూర్తి కావడం.
  • ప్రారంభ సంవత్సరం: 2021 లో పైలట్ ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభం, 2024 లో కేంద్ర క్యాబినెట్ ఆమోదం.
  • కీలక మైలురాయి 1 (2024): రూ. 2,817 కోట్ల బడ్జెట్ కేటాయింపులతో కేంద్ర పథకంగా మార్పు.
  • కీలక మైలురాయి 2 (2026): 10 కోట్ల ఐడీ మార్కును దాటి అత్యంత వేగంగా డేటా రికార్డ్ సృష్టించడం.
  • అనుబంధ పథకాలు: PM-KISAN, PMFBY, Soil Health Card, Kisan Credit Card (KCC).
  • నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: వ్యవసాయం మరియు రైతుల సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ.
  • భారతదేశ ప్రాముఖ్యత: దళారుల ప్రాబల్యం తగ్గించడం మరియు లబ్ధిదారులకు క్లెయిమ్‌లు సత్వరమే చేరడం.
  • గ్లోబల్ పోలిక: ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఓపెన్-ఆర్కిటెక్చర్ ఫార్మర్ డేటాబేస్.
  • కీలక గణాంకాలు: 10.18 కోట్ల ఐడీలు జారీ, అత్యధికంగా మహారాష్ట్ర.
  • పరీక్షల కోణం: అగ్రిస్టాక్ 3 పిల్లర్లు (ఫార్మర్ ఐడీ, జియో-ఫెన్స్డ్ ల్యాండ్ రికార్డ్స్, క్రాప్ సోయింగ్ సర్వే) పై ప్రశ్నలు వస్తాయి.
  • గుర్తుంచుకునే ట్రిక్: FARMS (F-Farmer ID, A-AgriStack, R-Remote Sensing, M-Mapping, S-Subsidy).

❓ Practice MCQs

Q1. జులై 2026 నాటికి భారత ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం ఎన్ని కోట్లకు పైగా డిజిటల్ ఫార్మర్ ఐడీలు జారీ చేయబడ్డాయి? [Easy]

A) 5.50 కోట్లు

B) 8.25 కోట్లు

C) 10.18 కోట్లు

D) 15.10 కోట్లు

Answer: C

Explanation: 2026 జులై 20 నాటి ప్రాసెస్ ప్రకారం దేశంలో 10.18 కోట్లకు పైగా ఫార్మర్ ఐడీలను సృష్టించారు.

Q2. నమో డ్రోన్ దీదీ (Namo Drone Didi) పథకం యొక్క ప్రధాన లబ్ధిదారులు ఎవరు? [Easy]

A) వ్యవసాయ పట్టభద్రులు

B) మహిళా స్వయం సహాయక బృందాలు (SHGs)

C) చిన్న మరియు సన్నకారు రైతులు

D) స్టార్టప్ నిర్వాహకులు

Answer: B

Explanation: నమో డ్రోన్ దీదీ పథకం ప్రధానంగా ఎంపిక చేసిన మహిళా స్వయం సహాయక బృందాలకు (SHGs) ఉద్దేశించబడింది.

Q3. PMFBY లో సాంకేతిక ఆధారిత దిగుబడి అంచనా కోసం ఉపయోగిస్తున్న 'YES-TECH' లో YES దేనిని సూచిస్తుంది? [Moderate]

A) Yield Evaluation Scheme

B) Yield Estimation System

C) Yearly Extension Service

D) Yield Enhancing Strategy

Answer: B

Explanation: YES-TECH అనగా 'Yield Estimation System based on Technology', ఇది పంట దిగుబడిని అంచనా వేస్తుంది.

Q4. Sub-Mission on Agriculture Mechanization (SMAM) కింద అగ్రి-గ్రాడ్యుయేట్లకు కిసాన్ డ్రోన్ కొనుగోలుపై ఎంత శాతం వరకు ఆర్థిక సాయం అందుతుంది? [Moderate]

A) 25%

B) 40%

C) 50%

D) 75%

Answer: C

Explanation: ఈశాన్య రాష్ట్రాల చిన్న, సన్నకారు రైతులు మరియు వ్యవసాయ గ్రాడ్యుయేట్లకు డ్రోన్ల కొనుగోలుపై 50% ఆర్థిక సహాయం ఇస్తారు.

Q5. జులై 2026 నాటి డేటా ప్రకారం, భారతదేశంలో అత్యధిక సంఖ్యలో డిజిటల్ ఫార్మర్ ఐడీలను సృష్టించిన రాష్ట్రం ఏది? [Moderate]

A) ఉత్తర ప్రదేశ్

B) మధ్యప్రదేశ్

C) మహారాష్ట్ర

D) గుజరాత్

Answer: C

Explanation: మహారాష్ట్ర 1,35,05,033 (1.35 కోట్లు) డిజిటల్ ఫార్మర్ ఐడీలతో మొదటి స్థానంలో ఉంది.

Q6. అగ్రిస్టాక్ (AgriStack) కింద డిజిటల్ ఫార్మర్ ఐడీల వినియోగానికి సంబంధించి క్రింది వ్యాఖ్యలలో ఏది సరైనది కాదు? [Tricky]

A) ఇది సబ్సిడీలను నేరుగా లబ్ధిదారులకు అందించడానికి ఉపయోగపడుతుంది.

B) ఇది పంట రుణాల ఆమోద ప్రక్రియను వేగవంతం చేస్తుంది.

C) ఇది రైతు యొక్క ప్రైవేట్ భూమి హక్కులను రద్దు చేసి ప్రభుత్వ ఆధీనం చేస్తుంది.

D) ఇది PMFBY పంట బీమా క్లెయిమ్‌లను సులభతరం చేస్తుంది.

Answer: C

Explanation: డిజిటల్ ఫార్మర్ ఐడీ కేవలం గుర్తింపు మరియు పథకాల లబ్ధి కోసమే; ఇది భూ యాజమాన్య హక్కులను మార్చదు లేదా రద్దు చేయదు.

Q7. డ్రోన్ పైలట్ శిక్షణ నిమిత్తం డైరెక్టరేట్ జనరల్ ఆఫ్ సివిల్ ఏవియేషన్ (DGCA) ఆమోదించిన FMTTI కేంద్రాలు ఎక్కడ ఉన్నవి? [Tricky]

A) హైదరాబాద్, బెంగళూరు, చెన్నై

B) బుధ్ని, హిసార్, విశ్వనాథ్ చరియాలీ

C) పూణే, కర్నాల్, లక్నో

D) నాగ్‌పూర్, భోపాల్, జైపూర్

Answer: B

Explanation: బుధ్ని (మధ్యప్రదేశ్), హిసార్ (హర్యానా), మరియు విశ్వనాథ్ చరియాలీ (అస్సాం) లలోని FMTTIలు DGCA ఆమోదిత RPTOలు.

Q8. నమో డ్రోన్ దీదీ పథకం కింద ఎంపిక చేసిన సభ్యులకు అందించే డ్రోన్ పైలట్ శిక్షణ కాలపరిమితి ఎంత? [Tricky]

A) 7 రోజులు

B) 15 రోజులు

C) 30 రోజులు

D) 45 రోజులు

Answer: B

Explanation: నమో డ్రోన్ దీదీ పథకంలో సమగ్ర 15 రోజుల డ్రోన్ పైలట్ శిక్షణా కార్యక్రమం చేర్చబడింది.

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

భారత ప్రభుత్వ 'డిజిటల్ అగ్రికల్చర్ మిషన్' క్రింద ప్రతిపాదించిన 'అగ్రిస్టాక్' యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?

A) రైతులకు విదేశీ విపణులలో ఉచిత ప్రకటనలు కల్పించడం

B) పబ్లిక్ డిజిటల్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ద్వారా రైతులకు సులభంగా సేవలు అందివ్వడం

C) వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను పూర్తిగా ప్రభుత్వమే కొనుగోలు చేయడం

D) సాంప్రదాయ సాగు పద్ధతులను సంపూర్ణంగా నిషేధించడం

Answer: B

Explanation: అగ్రిస్టాక్ అనేది రైతుల డేటాను అనుసంధానించి సేవలు, సబ్సిడీలు వేగంగా అందించే డిజిటల్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్.

PYQ 2:

ప్రధాని ఫసల్ బీమా యోజన (PMFBY) మరియు అగ్రి-టెక్నాలజీకి సంబంధించి క్రింది వ్యాఖ్యలను పరిశీలించండి:

1. YES-TECH ద్వారా ఉపగ్రహ రిమోట్ సెన్సింగ్ డేటాను ఉపయోగించి పంట దిగుబడిని అంచనా వేస్తారు.
2. SMAM పథకం కింద కిసాన్ డ్రోన్ కొనుగోలుకు ఆర్థిక సహాయం అందిస్తారు.
3. నమో డ్రోన్ దీదీ పథకం కేవలం పురుష వ్యవసాయ గ్రాడ్యుయేట్లకు మాత్రమే పరిమితం.

పైన పేర్కొన్న వ్యాఖ్యలలో ఏవి సరైనవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 2 మరియు 3 మాత్రమే

C) 1 మరియు 3 మాత్రమే

D) 1, 2 మరియు 3

Answer: A

Explanation: వ్యాఖ్య 3 తప్పు; నమో డ్రోన్ దీదీ పథకం కేవలం మహిళా స్వయం సహాయక బృందాల (SHGs) కోసం కేటాయించబడింది.

PYQ 3:

జాబితా-I ను జాబితా-II తో జతపరచండి:

జాబితా-I (పథకం / సాంకేతికత)

a. YES-TECH

b. SMAM

c. నమో డ్రోన్ దీదీ

d. FMTTI

జాబితా-II (ప్రధాన విధి / కేంద్రం)

1. మహిళా SHGలకు డ్రోన్ శిక్షణ
2. ఉపగ్రహ ఆధారిత దిగుబడి అంచనా
3. బుధ్ని, హిసార్ లలోని శిక్షణా సంస్థలు
4. కిసాన్ డ్రోన్ సబ్సిడీ & యాంత్రీకరణ

A) a-2, b-4, c-1, d-3

B) a-4, b-2, c-1, d-3

C) a-2, b-1, c-4, d-3

D) a-3, b-4, c-1, d-2

Answer: A

Explanation: YES-TECH ఉపగ్రహ అంచనాకు (2), SMAM యాంత్రీకరణకు (4), నమో డ్రోన్ దీదీ SHGలకు (1), FMTTI శిక్షణా సంస్థలకు (3) సరిపోలుతాయి.

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): భారతదేశంలో డిజిటల్ ఫార్మర్ ఐడీల ఏర్పాటు మరియు అగ్రిస్టాక్ ప్రాజెక్ట్ వ్యవసాయ రంగంలో పారదర్శకతను ఎలా పెంచుతుందో విశ్లేషించండి.

డిజిటల్ ఫార్మర్ ఐడీ అనేది అగ్రిస్టాక్ చొరవలో భాగమైన సార్వత్రిక డిజిటల్ గుర్తింపు. జులై 2026 నాటికి 10.18 కోట్లకు పైగా ఫార్మర్ ఐడీలను సృష్టించడం భారత వ్యవసాయ రంగంలో సాంకేతిక విప్లవానికి నిదర్శనం.

ఈ డిజిటల్ ఐడీలు రైతు భూభాగం, ఆధార్ మరియు పంట రికార్డులను సమగ్రంగా అనుసంధానిస్తాయి. దీని ద్వారా PM-కిసాన్ సబ్సిడీలు, PMFBY బీమా క్లెయిమ్‌లు, మరియు MSP కొనుగోళ్లు నేరుగా అనర్హుల జోక్యం లేకుండా అసలైన లబ్ధిదారులకు చేరుతాయి. ఇదివరకు ఉన్న నకిలీ లబ్ధిదారులను తొలగించి ప్రభుత్వ నిధుల దుర్వినియోగాన్ని అడ్డుకుంటుంది.

అంతేకాకుండా, క్రెడిట్ అసెస్మెంట్‌ను సులభతరం చేయడం ద్వారా బ్యాంకులు వేగంగా కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డ్ (KCC) రుణాలను మంజూరు చేయడానికి ఇది సహాయపడుతుంది. కాబట్టి, డిజిటల్ ఐడీలు పారదర్శకతను పెంచడంతో పాటు ప్రభుత్వ పథకాల అమల్లో జవాబుదారీతనాన్ని సుస్థిరం చేస్తాయి.

Question 2 (250 words): "ఆధునిక వ్యవసాయ సాంకేతికతలైన కిసాన్ డ్రోన్లు మరియు ఉపగ్రహ ఇమేజింగ్ నమోదు ద్వారా భారతీయ రైతుల ఉత్పాదకత మరియు క్లైమేట్ రెసిలియెన్స్ పెరుగుతుంది." ఈ వ్యాఖ్యను నమో డ్రోన్ దీదీ మరియు YES-TECH ఉదాహరణలతో చర్చించండి.

భారతీయ వ్యవసాయం వాతావరణ మార్పులు మరియు సాంప్రదాయ పద్ధతుల వల్ల ఎదురయ్యే సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. వీటిని అధిగమించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం 'అగ్రిస్టాక్' మరియు డ్రోన్ టెక్నాలజీ వంటి డిజిటల్ పరిష్కారాలను ప్రోత్సహిస్తోంది.

మొదటిగా, 'నమో డ్రోన్ దీదీ' పథకం మరియు SMAM కింద 2,122 కిసాన్ డ్రోన్ల ఆమోదం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కొత్త విప్లవాన్ని తెచ్చింది. డ్రోన్ల ద్వారా పురుగుమందులు మరియు ఎరువుల పిచికారీ త్వరితగతిన పూర్తవుతుంది, నీటి వృధా తగ్గుతుంది మరియు కార్మికుల కొరత తీరుతుంది. 1,094 మహిళా SHGలకు డ్రోన్లు అందించడం ద్వారా గ్రామీణ మహిళా సాధికారతతో పాటు వ్యవసాయంలో ఆధునిక సాంకేతికత విస్తరించింది.

రెండవది, PMFBY లో ప్రవేశపెట్టిన 'YES-TECH' సాంకేతికత ఉపగ్రహ రిమోట్ సెన్సింగ్ ద్వారా కచ్చితమైన పంట దిగుబడిని అంచనా వేస్తుంది. ఇది సాంప్రదాయ Crop Cutting Experiments (CCEs) లో జరిగే ఆలస్యాన్ని నివారిస్తుంది. తుఫానులు, కరువుల సమయంలో రైతులు పొందే పరిహారం వేగవంతమై వారి ఆర్థిక భద్రతను రక్షిస్తుంది.

అయితే, గ్రామీణ డిజిటల్ అసమానతలు, డ్రోన్ రిపేర్ కేంద్రాల కొరత వంటి సవాళ్లు ఉన్నాయి. విస్తృత శిక్షణ, కస్టమ్ హైరింగ్ సెంటర్ల పెంచడం మరియు 274 RPTO కేంద్రాల సరైన వినియోగం ద్వారా భారతదేశం సాంకేతిక ఆధారిత సుస్థిర వ్యవసాయాన్ని సాధించగలదు.

⚠️ Examiner Trap

  • Trap 1: అభ్యర్థులు తరచుగా నమో డ్రోన్ దీదీ పథకం అందరికీ వర్తిస్తుందని భావిస్తారు. నిజమైన వాస్తవం ఏమిటంటే ఇది కేవలం అర్హత సాధించిన మహిళా స్వయం సహాయక బృందాలకు (SHGs) మాత్రమే ప్రత్యేకం.
  • Trap 2: YES-TECH ను నూతన విత్తన రకమని పొరబడవచ్చు. కానీ ఇది PMFBY కింద ఉపగ్రహ రికార్డింగ్ ఆధారంగా దిగుబడిని అంచనా వేసే సాంకేతిక వ్యవస్థ.
  • Trap 3: డిజిటల్ ఫార్మర్ ఐడీ నమోదులో అత్యధిక సంఖ్య ఉత్తర ప్రదేశ్ లో ఉందని అభ్యర్థులు భావిస్తారు (PM-కిసాన్ లో యుపి ముందున్నందున). కానీ జులై 2026 నాటి డేటా ప్రకారం అత్యధిక ఐడీలు మహారాష్ట్ర (1.35 కోట్లు) లో సృష్టించబడ్డాయి.

🧭 Exam Tip

  • Prelims Angle: ప్రెలిమ్స్ లో '10.18 కోట్ల ఫార్మర్ ఐడీల గణాంకం', 'YES-TECH దేనికి సంబంధించినది', 'SMAM డ్రోన్ సబ్సిడీ శాతాలు (50% & 40%)' మరియు 'DGCA RPTO' వంటి స్పష్టమైన ఫ్యాక్ట్స్ అడిగే అవకాశం ఉంది.
  • Mains Angle: మెయిన్స్ లో డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ (DPI in Agriculture) మరియు మహిళా సాధికారత (నమో డ్రోన్ దీదీ) కింద ప్రశ్నించవచ్చు.
  • Interview Angle: ఇంటర్వ్యూలో "డిజిటల్ ఫార్మర్ ఐడీల వల్ల రైతుల డేటా గోప్యతకు భంగం కలుగుతుందా?" లేదా "చిన్న రైతులకు డ్రోన్ టెక్నాలజీ ఎంతవరకు అందుబాటులో ఉంటుంది?" అనే విశ్లేషణాత్మక కోణంలో ప్రశ్నించవచ్చు.
  • High-Probability Prediction: రాబోయే గ్రూప్-1 / UPSC పరీక్షలలో "అగ్రిస్టాక్ మరియు నమో డ్రోన్ దీదీ పథకం యొక్క ప్రాముఖ్యత" పై నిశ్చయంగా ప్రశ్న రావచ్చు.