Udyo Logo

Udyo

Get the Udyo Mobile App

Sign in to save your progress and access all features.

బళ్లారి-గుంతకల్ 3వ మరియు 4వ రైల్వే లైన్ ప్రాజెక్టుకు ఆర్థిక వ్యవహారాల క్యాబినెట్ కమిటీ ఆమోదం

ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన జరిగిన ఆర్థిక వ్యవహారాల క్యాబినెట్ కమిటీ (CCEA), కర్ణాటక మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాలలో విస్తరించి ఉన్న బళ్లారి - గుంతకల్ రైల్వే సెక్షన్ బహుళ ట్రాకింగ్ (3వ మరియు 4వ లైన్) ప్రాజెక్టుకు ఆమోదం తెలిపింది. సుమారు రూ. 1,264 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో చేపట్టే ఈ ప్రాజెక్టు వల్ల రైల్వే నెట్‌వర్క్ దాదాపు 46 కిలోమీటర్ల మేర పెరుగుతుంది. పీఎం గతిశక్తి జాతీయ మాస్టర్ ప్లాన్ కింద రూపొందించిన ఈ ప్రాజెక్టు సరుకు రవాణా సామర్థ్యాన్ని పెంచడంతో పాటు రవాణా వ్యయాన్ని తగ్గిస్తుంది మరియు ప్రాంతీయ ఆర్థికాభివృద్ధికి దోహదపడుతుంది.

What Happened

ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన సమావేశమైన ఆర్థిక వ్యవహారాల క్యాబినెట్ కమిటీ (CCEA), కర్ణాటక మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ పరిధిలోని బళ్లారి - గుంతకల్ మార్గంలో 3వ మరియు 4వ రైల్వే లైన్ నిర్మాణానికి ఆమోదం తెలిపింది. సుమారు రూ. 1,264 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో రూపుదిద్దుకున్న ఈ రైల్వే ప్రాజెక్టు ప్రాంతీయ సరుకు రవాణా సామర్థ్యాన్ని పెంచడంతో పాటు ప్రయాణికుల రాకపోకలను వేగవంతం చేయడానికి ఆమోదించబడింది.

When & Where

ఈ నిర్ణయాన్ని 2026 జూలై 24న న్యూఢిల్లీలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. ఈ ప్రాజెక్టు కర్ణాటక మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లోని మూడు జిల్లాల సరిహద్దుల్లో అమలవుతుంది. రవాణా దట్టంగా ఉండే దక్షిణ మధ్య మరియు నైరుతి రైల్వే పరిధిలో కీలకమైన గుంతకల్ జంక్షన్ మరియు బళ్లారి పారిశ్రామిక ప్రాంతాల మధ్య ఇది విస్తరించి ఉంది.

Who Is Involved

  • కేంద్ర మంత్రిమండలి / CCEA: ఆర్థిక వ్యవహారాల క్యాబినెట్ కమిటీ ఈ ప్రాజెక్టుకు ఆమోదం తెలిపింది.
  • భారతీయ రైల్వే (రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ): ఈ మల్టీ ట్రాకింగ్ నిర్మాణం మరియు నిర్వహణ బాధ్యతలను నిర్వర్తిస్తుంది.
  • కర్ణాటక మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వాలు: భూసేకరణ మరియు స్థానిక మౌలిక వసతుల అనుసంధానంలో భాగస్వాములు.
  • పీఎం గతిశక్తి నేషనల్ మాస్టర్ ప్లాన్: వివిధ శాఖల మధ్య సమన్వయం కోసం మల్టీ-మోడల్ ప్లాట్‌ఫామ్‌గా ఉపయోగపడుతుంది.

How It Works

1. మల్టీ-ట్రాకింగ్ నిర్మాణం: ఉన్నత సాంద్రత కలిగిన రైల్వే కారిడార్‌లో ప్రస్తుతం ఉన్న ట్రాక్‌లకుదనంగా 3వ మరియు 4వ ట్రాక్‌లను నిర్మిస్తారు.
2. లైన్ సామర్థ్యం పెరుగుదల: అదనపు ట్రాక్‌ల వల్ల సరుకు రవాణా రైళ్లు మరియు ప్రయాణికుల రైళ్లు ఒకదానికొకటి అంతరాయం లేకుండా వేగంగా నడుస్తాయి.
3. పారిశ్రామిక సరుకుల రవాణా: బళ్లారి ప్రాంతం నుండి ఇనుప ఖనిజం, ఉక్కు, సున్నపురాయి, బొగ్గు వంటి ముడిసరుకులను వివిధ పరిశ్రమలకు వేగంగా సరఫరా చేస్తారు.
4. పీఎం గతిశక్తి ప్లాట్‌ఫామ్ డిజైన్: రవాణా వ్యయాన్ని తగ్గించడానికి రైలు, రోడ్డు మరియు పారిశ్రామిక నోడ్‌లను ఒకే ప్లాన్‌ కింద అనుసంధానిస్తారు.

Why It Matters

  • ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత: పారిశ్రామిక ముడిసరుకుల రవాణా వేగవంతం కావడం వల్ల భారతదేశ సప్లై చైన్ మరియు లాజిస్టిక్స్ వ్యయం తగ్గుతుంది.
  • పర్యావరణ ప్రాముఖ్యత: రైలు రవాణా ఇంధన సామర్థ్యం కలిగి ఉండటం వల్ల 1.32 కోట్ల లీటర్ల డిజిల్ పొదుపు మరియు 6.67 కోట్ల కిలోల CO2 ఉద్గారాల తగ్గింపు సాధ్యమవుతుంది.
  • పరీక్షల ప్రాముఖ్యత: UPSC GS పేపర్ 3 (మౌలిక సదుపాయాలు: రైల్వేలు, పీఎం గతిశక్తి) మరియు APPSC/TSPSC గ్రూప్ 1 & 2 పరీక్షలలో ప్రాంతీయ ఆర్థికాభివృద్ధి విభాగంలో అత్యంత కీలకమైన అంశం.

Historical Background

📌 [BACKGROUND — verify independently]

  • 1853: భారతదేశంలో మొదటి ప్రయాణికుల రైలు ముంబై నుండి థానే మధ్య ప్రారంభమైంది.
  • 1924: అకోర్త్ కమిటీ నివేదిక ఆధారంగా రైల్వే బడ్జెట్‌ను సాధారణ బడ్జెట్ నుండి వేరు చేశారు.
  • 2017: 92 సంవత్సరాల సేకరించిన విధానం ముగిసి, రైల్వే బడ్జెట్‌ను తిరిగి సాధారణ కేంద్ర బడ్జెట్‌లో విలీనం చేశారు.
  • 2021: మౌలిక సదుపాయాల సమగ్ర వికాసం కోసం ప్రధాని మోదీ పీఎం గతిశక్తి జాతీయ మాస్టర్ ప్లాన్‌ను ప్రారంభించారు.

Previous Related Events

📌 [BACKGROUND — verify independently]

  • 2021 అక్టోబర్: మల్టీ-మోడల్ కనెక్టివిటీ కోసం పీఎం గతిశక్తి నేషనల్ మాస్టర్ ప్లాన్ ప్రారంభించబడింది.
  • 2023-24: భారత రైల్వేలు దేశంలో రవాణా దట్టంగా ఉండే కీలక మార్గాల్లో రైల్వే నెట్‌వర్క్ రెట్టింపు మరియు మల్టీ-ట్రాకింగ్ ప్రాజెక్టులకు వేగంగా నిధులు కేటాయించాయి.
  • 2024-25: గుంతకల్ రైల్వే డివిజన్‌లో మౌలిక వసతుల ఆధునీకరణ మరియు డిజిటలైజేషన్ పనులు వేగవంతం అయ్యాయి.

Static GK Connection

  • పీఎం గతిశక్తి (PM Gati Shakti): లాజిస్టిక్స్ వ్యయాన్ని తగ్గించి జాతీయ మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచడానికి 16 మంత్రిత్వ శాఖలను ఒకే వేదికపైకి తెచ్చే డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫామ్.
  • గుంతకల్ జంక్షన్ (Guntakal Junction): ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని అనంతపురం జిల్లాలో ఉన్న అత్యంత కీలకమైన మరియు రద్దీగా ఉండే రైల్వే జంక్షన్లలో ఒకటి, ఇది దక్షిణ భారతాన్ని మిగిలిన ప్రాంతాలతో కలుపుతుంది.

India & World Comparison

భారత రైల్వే ప్రపంచంలోనే 4వ అతిపెద్ద రైల్వే నెట్‌వర్క్ (సుమారు 68,000 కి.మీ పైగా). లాజిస్టిక్స్ వ్యయం ప్రస్తుతం భారత్‌లో జీడీపీలో 8-9% గా ఉంది, దీనిని అభివృద్ధి చెందిన దేశాల స్థాయికి (6-7%) తగ్గించేందుకు రైల్వే మల్టీ-ట్రాకింగ్ ప్రాజెక్టులు దోహదపడతాయి.

Future Impact

  • 2028-29 లక్ష్యం: బళ్లారి - గుంతకల్ ప్రాజెక్ట్ నిర్మాణం పూర్తి కావడం ద్వారా రాయలసీమ మరియు ఉత్తర కర్ణాటక ఆర్థిక వ్యవస్థ పుంజుకుంటుంది.
  • ఉపాధి కల్పన: ప్రాజెక్ట్ నిర్మాణ సమయంలో ప్రత్యక్ష మరియు పరోక్షంగా వేలాది రోజువారీ ఉపాధి అవకాశాలు లభిస్తాయి.
  • కార్బన్ న్యూట్రాలిటీ: 2070 నాటికి భారత్ లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న నెట్-జీరో కార్బన్ ఉద్గారాల దిశగా రైల్వేల విద్యుతీకరణ మరియు మల్టీ-ట్రాకింగ్ సహాయపడతాయి.

🔑 Key Points for Revision

  • బళ్లారి - గుంతకల్ మార్గంలో 3వ మరియు 4వ రైల్వే లైన్ నిర్మాణానికి CCEA ఆమోదం తెలిపింది.
  • మొత్తం అంచనా వ్యయం రూ. 1,264 కోట్లు.
  • ప్రాజెక్ట్ పూర్తయ్యే లక్ష్య సంవత్సరం 2028-29.
  • జోడించబడే అదనపు రైల్వే లైన్ పొడవు 46 కిలోమీటర్లు.
  • లబ్ధి పొందే రాష్ట్రాలు: కర్ణాటక మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ (మొత్తం 3 జిల్లాలు).
  • కవర్ అయ్యే గ్రామాల సంఖ్య 99, జనాభా సుమారు 7 లక్షలు.
  • సరుకు రవాణా సామర్థ్యంలో అదనంగా 16.22 MTPA పెరుగుదల ఉంటుంది.
  • ప్రతిపాదించిన ప్లాన్: పీఎం గతిశక్తి జాతీయ మాస్టర్ ప్లాన్.
  • ప్రాజెక్ట్ పరిధిలోని పర్యాటక ప్రాంతాలు: బళ్లారి కోట, శ్రీ కుమారస్వామి దేవాలయం.
  • రవాణా అయ్యే ప్రధాన ముడిసరుకులు: ఇనుప ఖనిజం, బొగ్గు, సున్నపురాయి, డోలమైట్, ఉక్కు.
  • ఇంధన పొదుపు: 1.32 కోట్ల లీటర్ల డిజిల్ దిగుమతి తగ్గుతుంది.
  • కార్బన్ తగ్గింపు: 6.67 కోట్ల కిలోల CO2 ఉద్గారాలు తగ్గుతాయి.
  • CO2 తగ్గింపు 27 లక్షల (0.27 కోట్లు) చెట్లను నాటడానికి సమానం.
  • ఆర్థిక వ్యవహారాల క్యాబినెట్ కమిటీ (CCEA) కి భారత ప్రధాని అధ్యక్షత వహిస్తారు.
  • ఈ ప్రాజెక్టు ప్రాంతీయ పారిశ్రామిక వేగాన్ని మరియు రవాణా సౌకర్యాన్ని పెంచుతుంది.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: పీఎం గతిశక్తి జాతీయ మాస్టర్ ప్లాన్ (PM Gati Shakti National Master Plan)

  • లేఖన నిర్వచనం: మౌలిక సదుపాయాల ప్రణాళిక మరియు అమలును సమగ్రపరచడానికి 16 మంత్రిత్వ శాఖలను ఒకే డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫామ్‌పైకి తెచ్చే జాతీయ బహుళ-మోడల్ అనుసంధాన కార్యక్రమం.
  • చట్టపరమైన/పాలనా ప్రాతిపదిక: ఇది కేంద్ర ప్రభుత్వ క్యాబినెట్ నిర్ణయం ద్వారా ఆమోదించబడిన విధాన కార్యక్రమం.
  • ఆర్థిక సూత్రం: లాజిస్టిక్స్ రవాణా వ్యయాన్ని తగ్గించడం మరియు సమగ్ర ప్రణాళిక ద్వారా ప్రాజెక్టుల ఆలస్యాన్ని నివారించడం.
  • ఈ ఈవెంట్‌తో అనుసంధానం: బళ్లారి-గుంతకల్ రైల్వే ప్రాజెక్ట్‌ను గతిశక్తి ప్లాట్‌ఫామ్ ఆధారంగా ప్లాన్ చేసి ఆమోదించారు.
  • ప్రారంభం & చరిత్ర: ఈ పథకాన్ని ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ 2021 అక్టోబర్ 13న ప్రారంభించారు.
  • కీలక మైలురాయి 1: 2021లో రూ. 100 లక్షల కోట్లతో జాతీయ మౌలిక సదుపాయాల పైప్‌లైన్ (NIP)తో అనుసంధానం.
  • కీలక మైలురాయి 2: 2022లో నేషనల్ లాజిస్టిక్స్ పాలసీ (NLP) ని ప్రారంభించి జిఐఎస్ (GIS) ఆధారిత ప్రణాళికను ప్రవేశపెట్టారు.
  • సంబంధిత పథకాలు: భారత్‌మాల, సాగర్‌మాల, ఉడాన్ (UDAN), మరియు జాతీయ ఉపాధి హామీ పథకాలు.
  • నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: వాణిజ్య మరియు పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని DPIIT (ప్రమోషన్ ఆఫ్ ఇండస్ట్రీ అండ్ ఇంటర్నల్ ట్రేడ్ డిపార్ట్‌మెంట్).
  • భారతదేశ ప్రాముఖ్యత: భారతదేశ సరుకు రవాణా వ్యయాన్ని జీడీపీలో 14% నుండి 8%కి తగ్గించడమే ప్రధాన లక్ష్యం.
  • గ్లోబల్ పోలిక: PM గతిశక్తి అనేది చైనా యొక్క సమగ్ర మౌలిక సదుపాయాల నమూనా మరియు యూరోపియన్ యూనియన్ యొక్క TEN-T నెట్‌వర్క్ తరహాలోనే డిజైన్ చేయబడింది.
  • డేటా పాయింట్: గతిశక్తి వేదికపై 16 మంత్రిత్వ శాఖలకు చెందిన 200 పైగా సమాచార లేయర్లు (GIS layers) మ్యాప్ చేయబడ్డాయి.
  • సాధారణ పరీక్ష కోణం: పోటీ పరీక్షల్లో పీఎం గతిశక్తిలోని 6 స్తంభాలు (Pillars), నోడల్ ఏజెన్సీ మరియు లబ్ధి పొందే రవాణా రంగాలపై ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
  • సులభ జ్ఞాపక చిట్కా: "6 Pillar Speed Engine" (సమగ్రత, ప్రాధాన్యత, ఆప్టిమైజేషన్, సమకాలీకరణ, విశ్లేషణ, డైనమిజం).

❓ Practice MCQs

Q1. ఇటీవల క్యాబినెట్ ఆమోదించిన బళ్లారి - గుంతకల్ రైల్వే ప్రాజెక్టు ఏ రెండు రాష్ట్రాలలో విస్తరించి ఉంది? [Easy]

A) తెలంగాణ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్

B) కర్ణాటక మరియు తమిళనాడు

C) కర్ణాటక మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్

D) మహారాష్ట్ర మరియు కర్ణాటక

Answer: C

Explanation: ఈ మల్టీ ట్రాకింగ్ రైల్వే ప్రాజెక్టు కర్ణాటక మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లోని 3 జిల్లాల পরিధిలోని గ్రామాలను అనుసంధానిస్తుంది.

Q2. బళ్లారి - గుంతకల్ 3వ మరియు 4వ రైల్వే లైన్ ప్రాజెక్ట్ అంచనా వ్యయం ఎంత? [Easy]

A) రూ. 2,500 కోట్లు

B) రూ. 1,264 కోట్లు

C) రూ. 950 కోట్లు

D) రూ. 3,100 కోట్లు

Answer: B

Explanation: ఈ ప్రాజెక్ట్ యొక్క మొత్తం అంచనా వ్యయం రూ. 1,264 కోట్లుగా నిర్ణయించారు.

Q3. బళ్లారి - గుంతకల్ రైల్వే మల్టీ ట్రాకింగ్ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా ఏ రకమైన ప్రయోజనం కలగనుంది? [Moderate]

A) ఇది కేవలం ప్రయాణికుల రవాణాకు మాత్రమే ఉద్దేశించబడింది

B) ఇది ఏటా 16.22 MTPA అదనపు సరుకు రవాణా సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుంది

C) దీని ద్వారా ఉచిత రైలు ప్రయాణం కల్పిస్తారు

D) ఇది భారతదేశపు మొదటి బుల్లెట్ రైలు మార్గం

Answer: B

Explanation: ఈ ప్రాజెక్ట్ సామర్థ్యం పెరగడం వల్ల ఏటా 16.22 మిలియన్ టన్నుల అదనపు సరుకు రవాణా సాధ్యమవుతుంది.

Q4. పీఎం గతిశక్తి జాతీయ మాస్టర్ ప్లాన్ కింద ఈ రైల్వే ప్రాజెక్ట్ వల్ల కలిగే పర్యావరణ ప్రయోజనం ఏమిటి? [Moderate]

A) 1.32 కోట్ల లీటర్ల ఇంధన దిగుమతి తగ్గుతుంది

B) 6.67 కోట్ల కిలోల CO2 ఉద్గారాలు తగ్గుతాయి

C) CO2 తగ్గింపు అనేది 0.27 కోట్ల చెట్లను నాటడంతో సమానం

D) పైవన్నీ సరైనవే

Answer: D

Explanation: ఈ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా చమురు దిగుమతులు 1.32 కోట్ల లీటర్లు తగ్గి, 6.67 కోట్ల కిలోల CO2 తగ్గడం ద్వారా పర్యావరణ పరిరక్షణకు తోడ్పడుతుంది.

Q5. ఆర్ధిక వ్యవహారాల క్యాబినెట్ కమిటీ (CCEA)కి అధ్యక్షత వహించేది ఎవరు? [Moderate]

A) కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి

B) భారత రాష్ట్రపతి

C) భారత ప్రధానమంత్రి

D) నీతి ఆయోగ్ ఉపాధ్యక్షుడు

Answer: C

Explanation: ఆర్థిక వ్యవహారాల క్యాబినెట్ కమిటీ (CCEA) కి భారత ప్రధానమంత్రి అధ్యక్షత వహిస్తారు.

Q6. బళ్లారి - గుంతకల్ మల్టీ ట్రాకింగ్ ప్రాజెక్ట్ గురించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: [Tricky]

A) ఇది 100% కేంద్ర ప్రభుత్వ నిధులతో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మాత్రమే నిర్మించబడుతోంది

B) ఈ ప్రాజెక్టు పూర్తయితే 46 కిలోమీటర్ల మేర కొత్త రైల్వే లైన్ జోడించబడుతుంది

C) ఈ ప్రాజెక్ట్ గడువు 2035 నాటికి పూర్తవుతుంది

D) ఇది కేవలం పర్యాటక ప్రాంతాలకు మాత్రమే ఉపయోగపడుతుంది

Answer: B

Explanation: ఈ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా భారతీయ రైల్వే నెట్‌వర్క్‌కు 46 కిలోమీటర్ల అదనపు మార్గం తోడవుతుంది మరియు ఇది 2028-29 నాటికి పూర్తవుతుంది.

Q7. ఈ ప్రాజెక్టు పరిధిలో మెరుగైన రైలు అనుసంధానం పొందనున్న ప్రముఖ పర్యాటక ప్రదేశాలు ఏవి? [Tricky]

A) హంపి మరియు గోల్గుంబజ్

B) బళ్లారి కోట మరియు శ్రీ కుమారస్వామి దేవాలయం

C) తిరుమల మరియు కాళహస్తి

D) లేపాక్షి మరియు గండికోట

Answer: B

Explanation: ఈ ప్రాజెక్ట్ వల్ల బళ్లారి కోట మరియు శ్రీ కుమారస్వామి దేవాలయం వంటి ప్రధాన పర్యాటక ప్రాంతాలకు రైలు రవాణా సులభతరం అవుతుంది.

Q8. పీఎం గతిశక్తి మాస్టర్ ప్లాన్ యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ఏమిటి? [Tricky]

A) కేవలం రైల్వే ట్రాక్‌లను మాత్రమే నిర్మించడం

B) విదేశీ పర్యాటకులను ఆకర్షించడం

C) వివిధ మౌలిక సదుపాయాల శాఖలను సమగ్రపరిచి లాజిస్టిక్స్ వ్యయాన్ని తగ్గించడం

D) ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు ఉచిత ప్రయాణ సదుపాయం కల్పించడం

Answer: C

Explanation: పీఎం గతిశక్తి ప్లాన్ విభిన్న శాఖల సమన్వయం ద్వారా రవాణా వేగాన్ని పెంచి దేశ లాజిస్టిక్స్ వ్యయాన్ని తగ్గించడానికి ఉద్దేశించబడింది.

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

పీఎం గతిశక్తి జాతీయ మాస్టర్ ప్లాన్ (PM Gati Shakti National Master Plan) యొక్క ప్రాథమిక లక్ష్యం ఏమిటి?

A) గ్రామీణ డిజిటల్ అక్షరాస్యతను పెంచడం

B) సమగ్ర ప్రణాళిక ద్వారా రవాణా మరియు లాజిస్టిక్స్ మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచడం

C) విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులను కేవలం ఐటీ రంగానికి పరిమితం చేయడం

D) వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకు కనీస మద్దతు ధర నిర్ణయించడం

Answer: B

Explanation: పీఎం గతిశక్తి మల్టీ-మోడల్ కనెక్టివిటీ ద్వారా దేశంలో రవాణా రంగాన్ని బలోపేతం చేసి లాజిస్టిక్స్ వ్యయాన్ని తగ్గించడానికి ఉద్దేశించబడింది.

PYQ 2:

బళ్లారి - గుంతకల్ 3వ మరియు 4వ రైల్వే లైన్ ప్రాజెక్టుకు సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

1. ఈ ప్రాజెక్ట్ పీఎం గతిశక్తి జాతీయ మాస్టర్ ప్లాన్ కింద ఆమోదించబడింది.
2. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు కర్ణాటకలోని 3 జిల్లాలలో రైల్వే నెట్‌వర్క్‌ను విస్తరిస్తుంది.
3. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా ముడిసరుకుల సరుకు రవాణా సామర్థ్యం తగ్గుతుంది.

ఈపైన పేర్కొన్న ప్రకటనలలో ఏవి సరైనవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 1 మరియు 2 మాత్రమే

C) 2 మరియు 3 మాత్రమే

D) 1, 2 మరియు 3

Answer: B

Explanation: ప్రకటన 1 మరియు 2 సరైనవి. ప్రకటన 3 తప్పు, ఎందుకంటే ఈ ప్రాజెక్ట్ సరుకు రవాణా సామర్థ్యాన్ని ఏటా 16.22 MTPA వరకు పెంచుతుంది.

PYQ 3:

క్రింది వాటిని జతపరచండి:

(జాబితా I - అంశం) (a) పీఎం గతిశక్తి (b) CCEA అధ్యక్షుడు (c) గుంతకల్ జంక్షన్ (d) బళ్లారి - గుంతకల్ లైన్

(జాబితా II - వివరణ) (1) ఆంధ్రప్రదేశ్ (2) భారత ప్రధానమంత్రి (3) మల్టీ-మోడల్ కనెక్టివిటీ (4) 46 కిలోమీటర్ల విస్తరణ

A) (a)-3, (b)-2, (c)-1, (d)-4

B) (a)-1, (b)-2, (c)-3, (d)-4

C) (a)-3, (b)-4, (c)-1, (d)-2

D) (a)-2, (b)-3, (c)-4, (d)-1

Answer: A

Explanation: పీఎం గతిశక్తి మల్టీ-మోడల్ కనెక్టివిటీని అందిస్తుంది, CCEAకి ప్రధాని అధ్యక్షత వహిస్తారు, గుంతకల్ ఎపిలో ఉంది మరియు బళ్లారి-గుంతకల్ ప్రాజెక్ట్ 46 కిమీ విస్తరిస్తుంది.

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): పీఎం గతిశక్తి జాతీయ మాస్టర్ ప్లాన్ కింద రైల్వే మల్టీ-ట్రాకింగ్ ప్రాజెక్టులు భారతదేశ లాజిస్టిక్స్ రంగాన్ని ఏ విధంగా బలోపేతం చేస్తాయి? బళ్లారి-గుంతకల్ ప్రాజెక్ట్‌ను ఉదాహరణగా చూపిస్తూ వివరించండి.

పీఎం గతిశక్తి జాతీయ మాస్టర్ ప్లాన్ అనేది భారతదేశపు లాజిస్టిక్స్ వ్యయాన్ని తగ్గించి, రవాణా వ్యవస్థను సమర్థవంతంగా మార్చడానికి చేపట్టిన ఒక విప్లవాత్మక కార్యక్రమం. కేంద్ర ప్రభుత్వం రూ. 1,264 కోట్ల వ్యయంతో ఆమోదించిన బళ్లారి - గుంతకల్ 3వ మరియు 4వ రైల్వే లైన్ ప్రాజెక్టు దీనికి ఉత్తమ ఉదాహరణ. ఈ ప్రాజెక్టు కర్ణాటక మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లలోని పారిశ్రామిక మరియు వ్యవసాయ ప్రాంతాలను వేగవంతంగా అనుసంధానిస్తుంది.

ఈ మల్టీ-ట్రాకింగ్ నిర్మాణాలు రైల్వే లైన్ సామర్థ్యాన్ని పెంచి, రైళ్ల రాకపోకల ఆలస్యాన్ని నివారిస్తాయి. బళ్లారి-గుంతకల్ మార్గంలో ఏటా 16.22 మిలియన్ టన్నుల అదనపు సరుకు రవాణా పెరగడం ద్వారా ఇనుప ఖనిజం, బొగ్గు, మరియు సిమెంట్ రవాణా వేగవంతమవుతుంది. అంతేకాకుండా, రోడ్డు రవాణాతో పోలిస్తే రైలు రవాణా ద్వారా ఇంధన దిగుమతులు తగ్గడమే కాకుండా 6.67 కోట్ల కిలోల కార్బన్ ఉద్గారాలు తగ్గుతాయి. ముగింపుగా, పీఎం గతిశక్తి కింద రూపుదిద్దుకునే ఇటువంటి ప్రాజెక్టులు 'ఆత్మనిర్భర్ భారత్' సాధనకు మరియు జాతీయ ప్రగతికి ఎంతగానో దోహదపడతాయి.

Question 2 (250 words): ప్రాంతీయ ఆర్థికాభివృద్ధి మరియు పర్యావరణ సుస్థిరత సాధనలో రైల్వే మౌలిక సదుపాయాల విస్తరణ పాత్రను విశ్లేషించండి.

భారతదేశ ఆర్థిక ప్రగతికి రైల్వే మౌలిక సదుపాయాలు ప్రధాన వెన్నెముకగా పనిచేస్తాయి. ఇటీవల కేంద్ర క్యాబినెట్ ఆమోదించిన బళ్లారి - గుంతకల్ 46 కిలోమీటర్ల రైల్వే విస్తరణ ప్రాజెక్టు (3వ మరియు 4వ లైన్) ప్రాంతీయ ప్రగతి మరియు పర్యావరణ పరిరక్షణ రెండింటినీ సమతుల్యం చేసే విధంగా రూపొందించబడింది.

ప్రాంతీయ ఆర్థికాభివృద్ధి: ఈ ప్రాజెక్టు కర్ణాటక మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లలోని 3 జిల్లాల పరిధిలో ఉన్న 99 గ్రామాల్లోని దాదాపు 7 లక్షల జనాభాకు మెరుగైన అనుసంధానాన్ని అందిస్తుంది. బళ్లారి కోట మరియు శ్రీ కుమారస్వామి దేవాలయం వంటి ప్రసిద్ధ పర్యాటక ప్రాంతాలకు కనెక్టివిటీ పెరగడం ద్వారా స్థానిక టూరిజం మరియు ఉపాధి అవకాశాలు వృద్ధి చెందుతాయి. పారిశ్రామికంగా ప్రాముఖ్యత కలిగిన ఇనుప ఖనిజం, సున్నపురాయి, ఉక్కు ఉత్పత్తుల రవాణా వేగవంతమై ప్రాంతీయ పరిశ్రమలకు ఊతం లభిస్తుంది.

పర్యావరణ సుస్థిరత: పర్యావరణ దృష్ట్యా రైల్వేలు అత్యంత సమర్థవంతమైన మరియు తక్కువ కాలుష్య కారక రవాణా విధానం. ఈ మల్టీ-ట్రాకింగ్ ప్రాజెక్ట్ వల్ల ప్రతియేటా 1.32 కోట్ల లీటర్ల డిజిల్ దిగుమతి ఆదా అవుతుంది. తద్వారా 6.67 కోట్ల కిలోల CO2 ఉద్గారాలు తగ్గుతాయి, ఇది దాదాపు 27 లక్షల చెట్లను నాటడంతో సమానం.

సవాళ్లు మరియు వేగవంతమైన మార్గం: కాలపరిమితిలోగా (2028-29) పూర్తి చేయడానికి వేగవంతమైన భూసేకరణ, అటవీ అనుమతులు మరియు వివిధ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య సమన్వయం అత్యవసరం. పీఎం గతిశక్తి డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫామ్‌ను సమర్థవంతంగా ఉపయోగిస్తే ప్రాజెక్టు ఆలస్యం కాకుండా సుస్థిర ఆర్థిక ప్రగతిని సాధించవచ్చు.

⚠️ Examiner Trap

  • Trap 1: అభ్యర్థులు తరచుగా బళ్లారి - గుంతకల్ ప్రాజెక్టు కేవలం ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు మాత్రమే చెందిందని భావిస్తారు. నిజమైన సత్యం ఏంటంటే ఇది కర్ణాటక మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ రెండు రాష్ట్రాల్లో విస్తరించి ఉన్న 3 జిల్లాలకు సంబంధించినది.
  • Trap 2: సాధారణంగా రైల్వే ప్రాజెక్టుల వల్ల పర్యావరణం దెబ్బతింటుందనే తప్పుడు అంచనా ఉంటుంది. కానీ రోడ్డు రవాణా స్థానంలో ఇంధన సమర్థత కలిగిన రైల్వే నెట్‌వర్క్ పెరగడం ద్వారా CO2 ఉద్గారాలు తగ్గడానికి దోహదపడుతుంది.
  • Trap 3: చాలామంది అభ్యర్థులు పీఎం గతిశక్తి అనేది కేవలం ఒక పథకం మాత్రమే అనుకుంటారు. కానీ ఇది 16 మంత్రిత్వ శాఖల ప్లాన్లను ఒకే తాటిపైకి తెచ్చే జాతీయ జిఐఎస్ (GIS) ఆధారిత డిజిటల్ మాస్టర్ ప్లాన్.

🧭 Exam Tip

  • Prelims Angle: ప్రిలిమ్స్‌ కోణంలో అభ్యర్థులు నిర్దిష్ట సంఖ్యలపై దృష్టి పెట్టాలి — బడ్జెట్ (రూ. 1,264 కోట్లు), అదనపు నిడివి (46 కిమీ), ఆమోదించిన కమిటీ (CCEA), నోడల్ ప్లాన్ (పీఎం గతిశక్తి), మరియు కార్బన్ ఉద్గారాల తగ్గింపు వివరాలు (6.67 కోట్ల కిలోల CO2).
  • Mains Angle: మెయిన్స్ లో ఈ టాపిక్‌ను "Infrastructure & Logistics Policy" లేదా "Sustainable Freight Transportation" కింద అడుగుతారు. పీఎం గతిశక్తి, లాజిస్టిక్స్ వ్యయం తగ్గడం మరియు క్లైమేట్ గోల్స్‌తో రైల్వే అనుసంధానాన్ని విశ్లేషించాలి.
  • Interview Angle: ఇంటర్వ్యూలో ప్రాంతీయ అభివృద్ధి (రాయలసీమ - కళ్యాణ కర్ణాటక) మరియు గ్రీన్ లాజిస్టిక్స్ విధానంపై ప్రశ్నలు అడిగే అవకాశం ఉంది.
  • High-Probability Prediction: రాబోయే APPSC, UPSC మరియు RRB పరీక్షలలో పీఎం గతిశక్తి ఆధారిత మల్టీ-ట్రాకింగ్ ప్రాజెక్టుల విస్తరణ లేదా రవాణా రంగానికి అనుసంధానించబడిన పర్యావరణ గణాంకాలపై ప్రత్యక్ష MCQ రావచ్చు.