PM Surya Sarovar Yojana: 5,000 MW ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్రాజెక్టులకు కేంద్ర కేబినెట్ ఆమోదం

ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన జరిగిన కేంద్ర మంత్రిమండలి సమావేశం 'ప్రధానమంత్రి సూర్య సరోవర్ యోజన' (PM-SSY) పథకానికి ఆమోదం తెలిపింది. ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్స్ (ESS) సదుపాయంతో కూడిన ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ఫోటోవోల్టాయిక్ (FSPV) ప్రాజెక్టులను అభివృద్ధి చేయడానికి మొత్తం ₹5,070 కోట్ల ఆర్థిక వ్యయంతో ఈ పథకాన్ని ప్రారంభించారు. ఈ పథకం ద్వారా దేశంలో 5,000 MW అదనపు ఫ్లోటింగ్ సోలార్ సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడం, గ్రిడ్ విశ్వసనీయతను మెరుగుపరచడం మరియు భూమి కొరత సమస్యను అధిగమించడం ముఖ్యం.

What Happened

కేంద్ర మంత్రిమండలి 2026 జూలై 31న 'ప్రధానమంత్రి సూర్య సరోవర్ యోజన' (PM-SSY) ఆమోదించింది. రూ. 5,070 కోట్ల ఆర్థిక వ్యయంతో ఆమోదించబడిన ఈ పథకం ద్వారా దేశంలో జలాశయాలు, పారిశ్రామిక చెరువులు, ఇతర నీటి వనరులపై ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్యానెల్స్‌ను ఏర్పాటు చేస్తారు. దీని ద్వారా గ్రిడ్ స్థిరత్వం కోసం ఇంధన నిల్వ వ్యవస్థలను (Energy Storage Systems - ESS) కూడా అనుసంధానిస్తారు.

When & Where

ఈ నిర్ణయం 2026 జూలై 31న న్యూఢిల్లీలో జరిగిన కేబినెట్ సమావేశంలో తీసుకోబడింది. ఈ పథకం ప్రయోజనాలు భారతదేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు (States and UTs) వర్తిస్తాయి.

Who Is Involved

కేంద్ర ప్రభుత్వం / కేబినెట్: ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలో ఆమోదం లభించింది.
నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర నూతన మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of New and Renewable Energy - MNRE).
సాంకేతిక అంచనా సంస్థ: నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సోలార్ ఎనర్జీ (NISE).
లబ్ధిదారులు: అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు, రినోవబుల్ ఎనర్జీ డెవలపర్లు మరియు విద్యుత్ వినియోగదారులు.

How It Works

ప్రాజెక్ట్ కేటాయింపు: నీటి వనరులపై 5,000 MW ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్రాజెక్టులను ఏర్పాటు చేయడానికి డెవలపర్లను ఎంపిక చేస్తారు.
ఎనర్జీ స్టోరేజ్ అనుసంధానం: ప్రతి సోలార్ ప్రాజెక్టుకు కనీసం 2 గంటల నిల్వ సామర్థ్యం (మొత్తం 10,000 MWh) కలిగిన బ్యాటరీ/స్టోరేజ్ వ్యవస్థను అమర్చుతారు.
సాధ్యత అధ్యయన సహాయం: బాథిమెట్రీ, హైడ్రోగ్రఫీ, పర్యావరణ అధ్యయనాల కోసం ప్రాజెక్టుకు రూ. 50 లక్షల వరకు నిధులు ఇస్తారు.
విజయవంతమైన పూర్తి: ప్రాజెక్ట్ పూర్తయి కమిషనింగ్ అయిన తర్వాత ప్రతి megawatt (MW) కు రూ. 1 కోటి CFA సబ్సిడీ విడుదల చేస్తారు.

Why It Matters

పర్యావరణ ప్రాముఖ్యత: వార్షికంగా 10 మిలియన్ టన్నుల CO2 ఉద్గారాలను తగ్గిస్తుంది.
ఆర్థిక & భూ వనరుల ఆదా: వ్యవసాయం మరియు ఇతర అవసరాలకు ఉపయోగపడే భూమిని ఆక్రమించకుండా నీటి ఉపరితలాన్ని వినియోగిస్తుంది.
నీటి సంరక్షణ: నీటి ఉపరితలంపై సోలార్ ప్యానెల్స్ ఉండటం వల్ల నీటి ఆవిరి (evaporation) తగ్గుతుంది.
పరీక్షల ప్రాముఖ్యత: UPSC GS Paper 3 (Environment & Renewable Energy), APPSC/TSPSC Group 1, Group 2 పేపర్లలో ముఖ్యమైన అంశం.

Historical Background

2014: జాతీయ సోలార్ మిషన్ లక్ష్యాలను పునఃసమీక్షించి 2022 నాటికి 100 GW సోలార్ ఇంధనాన్ని సాధించాలని కేంద్రం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
2021: రామగుండం (తెలంగాణ) మరియు కాయంకుళం (కేరళ) వద్ద భారతదేశపు అతిపెద్ద ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్రాజెక్టులను NTPC ప్రారంభించింది.
2023: భారతదేశం 2030 నాటికి 500 GW బిన్-శిలాజ (non-fossil) విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని సాధిస్తామని COP26 లో ప్రకటించిన 'పంచామృత్' లక్ష్యానికి అనుగుణంగా కార్యాచరణను వేగవంతం చేసింది.

Previous Related Events

2024: ప్రధానమంత్రి సూర్య ఘర్: ఉచిత బిజిలీ యోజన (PM Surya Ghar: Muft Bijli Yojana) రూ. 75,021 కోట్లతో రూఫ్‌టాప్ సోలార్ కోసం ప్రారంభించబడింది.
2025: జాతీయ విద్యుత్ విధానం 2025 సవరణలలో గ్రిడ్ స్థిరత్వం కోసం బిఎస్ఎస్ (Battery Energy Storage Systems) ను తప్పనిసరి చేశారు.
2026 మార్చి: భారతదేశంలో మొత్తం పునరుత్పాదక ఇంధన సామర్థ్యం 200 GW మార్కును దాటింది.

Static GK Connection

ఫోటోవోల్టాయిక్ ప్రభావం (Photovoltaic Effect): కాంతి శక్తిని ప్రత్యక్షంగా విద్యుత్ శక్తిగా మార్చే భౌతిక రసాయన ప్రక్రియ.
ఆర్టికల్ 48A (రాజ్యనీతి నిర్దేశక సూత్రాలు): పర్యావరణ పరిరక్షణ, అడవులు మరియు వన్యప్రాణుల సంరక్షణ గురించి రాజ్యాంగం పేర్కొంటోంది.

India & World Comparison

ప్రస్తుతం భారతదేశంలో ఫ్లోటింగ్ సోలార్ సామర్థ్యం కేవలం 700 MW మాత్రమే ఉంది. ప్రపంచంలో చైనా ఫ్లోటింగ్ సోలార్‌లో అగ్రస్థానంలో ఉంది. ఈ 5,000 MW పథకంతో భారతదేశం ప్రపంచంలో ఫ్లోటింగ్ సోલార్ రంగంలో అగ్రగామి దేశాల్లో ఒకటిగా నిలుస్తుంది.

Future Impact

ఆత్మనిర్భర్ భారత్: సోలార్ సెల్స్, మోడ్యూల్స్ మరియు ఫ్లోటేషన్ సిస్టమ్స్ స్వదేశీ తయారీకి ఊతం లభిస్తుంది.
ఉపాధి కల్పన: దాదాపు 16,000–17,000 పూర్తికాల ఉపాధి అవకాశాలు సృష్టించబడతాయి.
వికసిత్ భారత్ 2047: 2070 నాటికి 'నెట్ జీరో' ఉద్గారాల లక్ష్య సాధనకు ఇది కీలక మైలురాయిగా మారుతుంది.

🔑 Key Points for Revision

PM-SSY పథకం పూర్తి పేరు: ప్రధానమంత్రి సూర్య సరోవర్ యోజన.
మొత్తం బడ్జెట్ కేటాయింపు: రూ. 5,070 కోట్లు.
పథకం ద్వారా లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న సామర్థ్యం: 5,000 MW.
ప్రస్తుతం భారతదేశపు ఫ్లోటింగ్ సోలార్ సామర్థ్యం: సుమారు 700 MW.
పథకాన్ని పర్యవేక్షించే మంత్రిత్వ శాఖ: నూతన మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ (MNRE).
ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్ (ESS) కనీస సమయం: 2 గంటలు (మొత్తం 10,000 MWh).
NISE అంచనా వేసిన భారత ఫ్లోటింగ్ సోలార్ సామర్థ్యం: 102.18 GWp.
ప్రతి మెగావాట్‌కు అందించే CFA సబ్సిడీ: రూ. 1 కోటి.
సాధ్యత అధ్యయనాలకు ఇచ్చే గరిష్ట CFA: ప్రాజెక్టుకు రూ. 50 లక్షలు.
అంచనా వేసిన ఉపాధి కల్పన: 16,000 - 17,000 FTE ఉద్యోగాలు.
తగ్గే వార్షిక CO2 ఉద్గారాలు: 10 మిలియన్ టన్నులు.
ప్రధాన ప్రయోజనం: భూసేకరణ సమస్య లేకుండా జలాశయాలు, పారిశ్రామిక చెరువుల వినియోగం.
సంబంధిత సాంకేతిక అధ్యయనాలు: బాథిమెట్రీ (Bathymetry) & హైడ్రోగ్రఫీ (Hydrography).
జాతీయ లక్ష్యం: 2070 నాటికి 'నెట్ జీరో' ఉద్గారాల సాధన.
వ్యాపార ప్రభావం: ఫ్లోటేషన్ సిస్టమ్స్ మరియు PV సెల్ల స్వదేశీ తయారీ రంగానికి మద్దతు.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ఫోటోవోల్టాయిక్ (FSPV) వ్యవస్థ మరియు గ్రిడ్ నిల్వ (Grid Storage)

Definition: భూమిపై కాకుండా జలాశయాలు, చెరువులు లేదా సరస్సుల నీటి ఉపరితలంపై తేలియాడే ఆకృతులపై సోలార్ ప్యానెళ్లను అమర్చి విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేసే విధానం.
Constitutional / Legal Basis: ఆర్టికల్ 48A (పర్యావరణ పరిరక్షణ) మరియు ఆర్టికల్ 51A(g) (పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించడం పౌరుల ప్రాథమిక కర్తవ్యం).
Scientific / Economic Principle: నీటి చల్లదన ప్రభావం (Cooling effect) వల్ల సోలార్ ప్యానెళ్ల సామర్థ్యం (efficiency) పెరగడం మరియు నీటి ఆవిరి కాకుండా నిరోధించడం.
How it connects to this event: PM-SSY పథకం ద్వారా 5,000 MW FSPV సామర్థ్యాన్ని ఎనర్జీ స్టోరేజ్‌తో కలిపి పెంచడం జరుగుతుంది.
Origin & History: భారతదేశంలో మొదటి చిన్న స్థాయి ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్లాంట్ 2014లో కోల్‌కతాలో ప్రయోగాత్మకంగా ప్రారంభమైంది.
Key milestone 1: 2021లో తెలంగాణలోని రామగుండంలో NTPC 100 MW సామర్థ్యం గల పెద్ద ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్రాజెక్టును కమిషన్ చేసింది.
Key milestone 2: 2026లో PM-SSY పథకానికి రూ. 5,070 కోట్ల నిధులతో కేబినెట్ ఆమోదం.
Related Acts / Schemes / Treaties: ఎలక్ట్రిసిటీ యాక్ట్ 2003, నేషనల్ సోలార్ మిషన్, పారిస్ వాతావరణ ఒప్పందం (COP21).
Nodal Ministry / Body: నూతన మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ (MNRE).
India-specific relevance: జనాభా సాంద్రత ఎక్కువ ఉన్న భారత దేశంలో సోలార్ ప్రాజెక్టులకు భూమి సేకరించడం కష్టం, కాబట్టి జలాశయాలు ఉత్తమ ప్రత్యామ్నాయం.
Global comparison: ప్రపంచవ్యాప్తంగా చైనా, జపాన్, దక్షిణ కొరియా మరియు సింగపూర్ లలో ఫ్లోటింగ్ సోలార్ వినియోగం ఎక్కువగా ఉంది.
Data point: NISE ప్రకారం భారత్‌లోని జలాశయాలలో 102.18 GWp ఫ్లోటింగ్ సోలార్ సామర్థ్యం ఉంది.
Common exam angle: ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్లాంట్ల వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు, భూమి ఆధారిత ప్లాంట్లతో పోలిస్తే వ్యత్యాసాలు మరియు ఎనర్జీ స్టోరేజ్ ప్రాముఖ్యతపై ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
Easy memory hook: "SURYA S A R O V A R" — Solar Array Reservoir On Vast Aquatic Resources.

❓ Practice MCQs

Q1. 'ప్రధానమంత్రి సూర్య సరోవర్ యోజన' (PM-SSY) కు కేంద్ర కేబినెట్ ఆమోదించిన మొత్తం ఆర్థిక వ్యయం ఎంత? [Easy]

A) రూ. 3,150 కోట్లు

B) రూ. 5,070 కోట్లు

C) రూ. 7,500 కోట్లు

D) రూ. 10,000 కోట్లు

Answer: B

Explanation: కేబినెట్ ప్రధానమంత్రి సూర్య సరోవర్ యోజనకు రూ. 5,070 కోట్ల ఆర్థిక బడ్జెట్‌ను ఆమోదించింది.

Q2. PM-SSY పథకం ద్వారా ఎంత సామర్థ్యం గల ఫ్లోటింగ్ సోలార్ PV ప్రాజెక్టులను అభివృద్ధి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు? [Easy]

A) 1,000 MW

B) 3,000 MW

C) 5,000 MW

D) 10,000 MW

Answer: C

Explanation: ఈ పథకం ద్వారా ఎనర్జీ స్టోరేజ్‌తో కూడిన 5,000 MW ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్రాజెక్టులను నిర్మించాలని లక్ష్యంగా నిర్దేశించారు.

Q3. PM-SSY పథకం కింద ఎంపిక చేసిన ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్రాజెక్టులకు ప్రతి మెగావాట్ (MW) కు ఎంత కేంద్ర ఆర్థిక సహాయం (CFA) లభిస్తుంది? [Moderate]

A) రూ. 25 లక్షలు

B) రూ. 50 లక్షలు

C) రూ. 1 కోటి

D) రూ. 2 కోట్లు

Answer: C

Explanation: అర్హత పొందిన ప్రాజెక్టులు పూర్తయిన తర్వాత ప్రతి megawatt కు రూ. 1 కోటి చొప్పున CFA సబ్సిడీ అందించబడుతుంది.

Q4. నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సోలార్ ఎనర్జీ (NISE) నివేదిక ప్రకారం భారతదేశంలో ఉన్న అంచనా వేయబడిన ఫ్లోటింగ్ సోలార్ సామర్థ్యం ఎంత? [Moderate]

A) 50.5 GWp

B) 700 MWp

C) 102.18 GWp

D) 250.0 GWp

Answer: C

Explanation: భారతదేశంలోని నీటి వనరులు మరియు జలాశయాలలో సుమారు 102.18 GWp ఫ్లోటింగ్ సోలార్ సామర్థ్యం ఉందని NISE అంచనా వేసింది.

Q5. PM-SSY పథకం కింద సాధ్యాసాధ్యాల అధ్యయనాలు (bathymetry, hydrography) నిర్వహించడానికి ప్రాజెక్టుకు లభించే గరిష్ట CFA ఎంత? [Moderate]

A) రూ. 10 లక్షలు

B) రూ. 25 లక్షలు

C) రూ. 50 లక్షలు

D) రూ. 75 లక్షలు

Answer: C

Explanation: సర్వేలు మరియు పర్యావరణ అధ్యయనాల నిర్వహణ కోసం ప్రాజెక్టుకు రూ. 50 లక్షల వరకు అదనపు CFA సాయం లభిస్తుంది.

Q6. 'ప్రధానమంత్రి సూర్య సరోవర్ యోజన' (PM-SSY) గురించిన క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: [Tricky]

1. ఈ పథకం కింద ఏర్పాటు చేసే ప్రతి సోలార్ ప్రాజెక్టుకు కనీసం 2 గంటల నిల్వ సామర్థ్యం కలిగిన ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్ తప్పనిసరి.
2. ప్రస్తుతం భారతదేశంలో ఫ్లోటింగ్ సోలార్ సామర్థ్యం 10,000 MW కంటే ఎక్కువగా ఉంది.
3. ఈ పథకం ద్వారా ఏడాదికి దాదాపు 10 మిలియన్ టన్నుల CO2 ఉద్గారాలు తగ్గుతాయి.

పై ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 1 మరియు 3 మాత్రమే

C) 2 మరియు 3 మాత్రమే

D) 1, 2 మరియు 3

Answer: B

Explanation: ప్రకటన 1 మరియు 3 సరైనవి; ప్రకటన 2 తప్పు ఎందుకంటే ప్రస్తుతం భారతదేశంలో ఉన్న ఫ్లోటింగ్ సోలార్ సామర్థ్యం కేవలం 700 MW మాత్రమే.

Q7. ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ఫోటోవోల్టాయిక్ (FSPV) వ్యవస్థల ప్రధాన ప్రయోజనాలకు సంబంధించి క్రింది వాటిలో సరైనది కానిది ఏది? [Tricky]

A) నేల ఆధారిత ప్లాంట్లతో పోలిస్తే భూసేకరణ అవసరం ఉండదు.

B) నీటి ఉపరితలాన్ని కప్పడం ద్వారా నీటి బాష్పీభవన (evaporation) నష్టాలను తగ్గిస్తుంది.

C) నీటి చల్లదన ప్రభావం వల్ల సోలార్ ప్యానెళ్ల విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం పెరుగుతుంది.

D) ఇవి నీటిలోని జీవవైవిధ్యాన్ని శాశ్వతంగా నాశనం చేసి జలచరాల రక్షణను నిలిపివేస్తాయి.

Answer: D

Explanation: ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్లాంట్లు పర్యావరణ అధ్యయనాల ప్రకారం జాగ్రత్తగా డిజైన్ చేయబడతాయి మరియు అవి జలచరాలను పూర్తిగా నాశనం చేయవు; కాబట్టి D తప్పు.

Q8. PM-SSY కింద మొత్తం ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్స్ (ESS) కనీస నిల్వ సామర్థ్యం ఎంతగా నిర్ణయించబడింది? [Tricky]

A) 2,000 MWh

B) 5,000 MWh

C) 10,000 MWh

D) 15,000 MWh

Answer: C

Explanation: 5,000 MW ప్రాజెక్టులకు కనీసం 2 గంటల నిల్వ సమయం అనగా మొత్తం 10,000 MWh సామర్థ్యం గల స్టోరేజ్ ఏర్పాటు చేయబడుతుంది.

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

'ప్రధానమంత్రి సూర్య సరోవర్ యోజన' (PM-SSY) ను అమలు చేసే నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ ఏది?

A) విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Power)

B) జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Jal Shakti)

C) నూతన మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ (MNRE)

D) పర్యావరణ, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ (MoEFCC)

Answer: C

Explanation: నూతన మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ (MNRE) ఈ పథకాన్ని అమలు చేస్తుంది.

PYQ 2:

భారతదేశంలో ఫ్లోటింగ్ సోలార్ పవర్ ప్రాజెక్టులకు సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

1. ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్లాంట్లు భూమి వినియోగం లేకుండా జలాశయాల నీటి ఉపరితలంపై ఏర్పాటు చేయబడతాయి.
2. నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సోలార్ ఎనర్జీ (NISE) ప్రకారం భారతదేశంలో ఫ్లోటింగ్ సోలార్ సంభావ్యత 100 GWp కంటే ఎక్కువ ఉంది.
3. PM-SSY పథకం ద్వారా కేవలం తీరప్రాంత రాష్ట్రాలకు మాత్రమే లబ్ధి చేకూరుతుంది.

పై వాటిలో సరైన ప్రకటనలు ఏవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 1 మరియు 2 మాత్రమే

C) 2 మరియు 3 మాత్రమే

D) 1, 2 మరియు 3

Answer: B

Explanation: ప్రకటన 1 మరియు 2 సరైనవి. ప్రకటన 3 తప్పు ఎందుకంటే దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు ఈ పథకం ద్వారా లబ్ధి పొందుతాయి.

PYQ 3:

క్రింది వాటిని జతపరచండి:

List-I (అంశం) -- List-II (PM-SSY గణాంకాలు)

a. మొత్తం ఆర్థిక వ్యయం -- 1. 5,000 MW

b. లక్ష్యిత ఫ్లోటింగ్ సోలార్ సామర్థ్యం -- 2. రూ. 5,070 కోట్లు

c. ప్రతి MW కి లభించే CFA సబ్సిడీ -- 3. రూ. 50 లక్షలు

d. ప్రాజెక్ట్ అధ్యయనాలకు ఇచ్చే గరిష్ట CFA -- 4. రూ. 1 కోటి

సరియైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి:

A) a-2, b-1, c-4, d-3

B) a-1, b-2, c-3, d-4

C) a-2, b-4, c-1, d-3

D) a-4, b-1, c-2, d-3

Answer: A

Explanation: మొత్తం వ్యయం రూ. 5,070 కోట్లు (a-2), లక్ష్యం 5,000 MW (b-1), MW కు CFA రూ. 1 కోటి (c-4), మరియు ప్రాజెక్ట్ అధ్యయన సహాయం రూ. 50 లక్షలు (d-3).

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): 'ప్రధానమంత్రి సూర్య సరోవర్ యోజన' (PM-SSY) యొక్క ముఖ్య లక్ష్యాలను విశ్లేషించి, భారతదేశంలో భూసేకరణ సవాళ్లను అధిగమించడంలో ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ఫోటోవోల్టాయిక్ ప్రాజెక్టులు ఎలా ఉపయోగపడతాయో వివరించండి.

కేంద్ర ప్రభుత్వం జూలై 31, 2026న రూ. 5,070 కోట్ల నిధులతో 'ప్రధానమంత్రి సూర్య సరోవర్ యోజన' (PM-SSY) ను ఆమోదించింది. ఈ పథకం యొక్క ముఖ్య లక్ష్యం 5,000 MW ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ఫోటోవోల్టాయిక్ ప్రాజెక్టులను 10,000 MWh ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్స్ (ESS) తో కలిపి ఏర్పాటు చేయడం. ప్రస్తుతం దేశంలో కేవలం 700 MW గా ఉన్న ఫ్లోటింగ్ సోలార్ సామర్థ్యాన్ని ఇది భారీగా పెంచుతుంది.

భారతదేశంలో సాధారణ సోలార్ పార్కుల ఏర్పాటుకు విస్తారమైన భూమి అవసరం, ఇది భూసేకరణ వివాదాలకు మరియు వ్యవసాయ భూముల కోల్పోవడానికి దారితీస్తుంది. PM-SSY ద్వారా జలాశయాలు, పారిశ్రామిక చెరువులు మరియు ఇతర నీటి వనరుల ఉపరితలాన్ని వినియోగించడం వల్ల భూమి కొరత సమస్య పూర్తిగా పరిహరించబడుతుంది. అదనంగా, నీటిపై ప్యానెళ్లు అమర్చడం వల్ల బాష్పీభవనం తగ్గి నీటి వనరులు సంరక్షించబడతాయి మరియు సోలార్ ప్యానెళ్ల ఉష్ణోగ్రత తగ్గి విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం పెరుగుతుంది. ఈ పథకం వార్షికంగా 10 మిలియన్ టన్నుల CO2 ఉద్గారాలను తగ్గించి 'వికసిత్ భారత్' లక్ష్య సాధనకు దోహదపడుతుంది.

Question 2 (250 words): భారతదేశంలో పునరుత్పాదక ఇంధన గ్రిడ్ సంపూర్ణతకు ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్స్ (ESS) అనుసంధానం ఎంతవరకు కీలకం? PM-SSY పథకం ఆధారంగా మరియు భారతదేశ క్లీన్ ఎనర్జీ లక్ష్యాల నేపథ్యంలో చర్చించండి.

భారతదేశం 2030 నాటికి 500 GW బిన్-శిలాజ విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని సాధించాలని మరియు 2070 నాటికి 'నెట్ జీరో' ఉద్గారాల స్థాయికి చేరుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ క్రమంలో కేంద్ర కేబినెట్ ఆమోదించిన 'ప్రధానమంత్రి సూర్య సరోवर యోజన' (PM-SSY) పథకం, రూ. 5,070 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో 5,000 MW ఫ్లోటింగ్ సోలార్ సామర్థ్యాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకురావడానికి రూపొందించబడింది. ఈ పథకం యొక్క ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, ప్రతి ప్రాజెక్టుకు కనీసం 2 గంటల నిల్వ సామర్థ్యం కలిగిన ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్ (ESS) ను నిబంధనగా విధించడం.

సౌర విద్యుత్ ఉత్పత్తి పగటిపూట మాత్రమే సాధ్యమవుతుంది. అయితే ఉదయం మరియు సాయంత్రం వేళల్లో (Peak Hours) విద్యుత్ డిమాండ్ ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్స్ లేకపోతే సౌర విద్యుత్ గ్రిడ్‌లోకి అస్థిరత్వాన్ని (Intermittency) తీసుకొస్తుంది. PM-SSY లో 10,000 MWh సామర్థ్యం గల స్టోరేజ్ సిస్టమ్స్‌ను అనుసంధానించడం ద్వారా పగటిపూట ఉత్పత్తి అయిన మిగులు విద్యుత్తును నిల్వ చేసి డిమాండ్ ఎక్కువగా ఉన్న సమయంలో గ్రిడ్‌కు సరఫరా చేయవచ్చు. ఇది గ్రిడ్ స్థిరత్వాన్ని పెంచుతుంది.

ఆర్థికంగా మరియు పర్యావరణపరంగా, ఈ పథకం స్వదేశీ మోడ్యూల్స్ మరియు ఫ్లోటేషన్ పరికరాల తయారీకి (Atmanirbhar Bharat) పెద్ద పీట వేస్తుంది. అంతేకాకుండా, 16,000-17,000 ఉద్యోగ అవకాశాలను సృష్టిస్తుంది. సరైన సాంకేతిక అధ్యయనాలు (bathymetry) మరియు నిరంతర పర్యవేక్షణ ద్వారా నీటి నాణ్యత దెబ్బతినకుండా చూసుకోవడం సవాలుగా మారింది. సకాలంలో ప్రాజెక్టుల పూర్తి మరియు బిఎస్ఎస్ (BESS) వ్యయాల నిర్వహణ సరిగ్గా జరిగితే, PM-SSY పథకం భారతదేశపు ఇంధన భద్రతను పటిష్టం చేయడంలో ఒక కీలక మైలురాయిగా నిలుస్తుంది.

⚠️ Examiner Trap

Trap 1: విద్యార్థులు తరచుగా PM Surya Ghar Yojana మరియు PM Surya Sarovar Yojana లను ఒకటే అని భావిస్తారు. PM Surya Ghar యోజన ఇళ్ల కప్పులపై (Roof-top) సోలార్ ప్యానెళ్ల కోసం కాగా, PM Surya Sarovar యోజన నీటి జలాశయాలపై తేలియాడే (Floating) సోలార్ ప్లాంట్ల కోసం రూపొందించబడింది.
Trap 2: ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్రాజెక్టులకు కేంద్రం ఇచ్చే సబ్సిడీ ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభానికి ముందే లభిస్తుందని అనుకోవడం పొరపాటు. ప్లాంట్ విజయవంతంగా కమిషన్ అయిన తర్వాత మాత్రమే ప్రతి మెగావాట్‌కు రూ. 1 కోటి CFA సబ్సిడీ విడుదలవుతుంది.
Trap 3: చాలామంది విద్యార్థులు ఈ పథకం ద్వారా విద్యుత్ మాత్రమే ఉత్పత్తి అవుతుందని భావిస్తారు. అయితే దీనికి 2 గంటల కనీస నిల్వ సామర్థ్యం గల ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్ (ESS) తప్పనిసరిగా అనుసంధానించబడి ఉంటుందనే ముఖ్య విషయాన్ని మర్చిపోకూడదు.

🧭 Exam Tip

Prelims Angle: ప్రిలిమ్స్ పరీక్షలలో పథకం యొక్క బడ్జెట్ (రూ. 5,070 కోట్లు), సామర్థ్యం (5,000 MW), CFA సబ్సిడీ విలువ (రూ. 1 కోటి/MW), నిల్వ వ్యవధి (2 గంటలు/10,000 MWh) మరియు NISE అంచనా వేసిన సామర్థ్యం (102.18 GWp) వంటి ఖచ్చితమైన గణాంకాలపై ప్రశ్నలు అడిగే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంది.
Mains Angle: మెయిన్స్ పరీక్షలో భూసేకరణ సమస్యలకు పరిహారంగా ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్రాముఖ్యత, గ్రిడ్ స్థిరత్వంలో BESS పాత్ర మరియు పర్యావరణ పరిరక్షణ (CO2 తగ్గింపు) అనుసంధానాలపై విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్నలు వస్తాయి.
Interview Angle: ఇంటర్వ్యూలో "భారతదేశంలో వ్యవసాయ భూముల కొరత ఉన్న నేపథ్యంలో పునరుత్పాదక ఇంధనాన్ని ఎలా విస్తరిస్తారు?" అని అడిగితే జలాశయాలపై ఫ్లోటింగ్ సోలార్ (PM-SSY) మరియు కెనాల్-టాప్ సోలార్ ప్రాజెక్టులను ఉదాహరణగా చెప్పవచ్చు.
High-Probability Prediction: రాబోయే UPSC / State PSC పరీక్షలలో "PM-SSY పథకం మరియు ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్స్ (ESS) యొక్క పాత్ర" పై ఒక Statement-based ప్రశ్నకు అత్యధిక సంభావ్యత ఉంది.

PM Surya Sarovar Yojana: 5,000 MW ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్రాజెక్టులకు కేంద్ర కేబినెట్ ఆమోదం

What Happened

When & Where

Who Is Involved

కేంద్ర ప్రభుత్వం / కేబినెట్: ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలో ఆమోదం లభించింది.
నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర నూతన మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of New and Renewable Energy - MNRE).
సాంకేతిక అంచనా సంస్థ: నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సోలార్ ఎనర్జీ (NISE).
లబ్ధిదారులు: అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు, రినోవబుల్ ఎనర్జీ డెవలపర్లు మరియు విద్యుత్ వినియోగదారులు.

How It Works

ప్రాజెక్ట్ కేటాయింపు: నీటి వనరులపై 5,000 MW ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్రాజెక్టులను ఏర్పాటు చేయడానికి డెవలపర్లను ఎంపిక చేస్తారు.
ఎనర్జీ స్టోరేజ్ అనుసంధానం: ప్రతి సోలార్ ప్రాజెక్టుకు కనీసం 2 గంటల నిల్వ సామర్థ్యం (మొత్తం 10,000 MWh) కలిగిన బ్యాటరీ/స్టోరేజ్ వ్యవస్థను అమర్చుతారు.
సాధ్యత అధ్యయన సహాయం: బాథిమెట్రీ, హైడ్రోగ్రఫీ, పర్యావరణ అధ్యయనాల కోసం ప్రాజెక్టుకు రూ. 50 లక్షల వరకు నిధులు ఇస్తారు.
విజయవంతమైన పూర్తి: ప్రాజెక్ట్ పూర్తయి కమిషనింగ్ అయిన తర్వాత ప్రతి megawatt (MW) కు రూ. 1 కోటి CFA సబ్సిడీ విడుదల చేస్తారు.

Why It Matters

పర్యావరణ ప్రాముఖ్యత: వార్షికంగా 10 మిలియన్ టన్నుల CO2 ఉద్గారాలను తగ్గిస్తుంది.
ఆర్థిక & భూ వనరుల ఆదా: వ్యవసాయం మరియు ఇతర అవసరాలకు ఉపయోగపడే భూమిని ఆక్రమించకుండా నీటి ఉపరితలాన్ని వినియోగిస్తుంది.
నీటి సంరక్షణ: నీటి ఉపరితలంపై సోలార్ ప్యానెల్స్ ఉండటం వల్ల నీటి ఆవిరి (evaporation) తగ్గుతుంది.
పరీక్షల ప్రాముఖ్యత: UPSC GS Paper 3 (Environment & Renewable Energy), APPSC/TSPSC Group 1, Group 2 పేపర్లలో ముఖ్యమైన అంశం.

Historical Background

2014: జాతీయ సోలార్ మిషన్ లక్ష్యాలను పునఃసమీక్షించి 2022 నాటికి 100 GW సోలార్ ఇంధనాన్ని సాధించాలని కేంద్రం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
2021: రామగుండం (తెలంగాణ) మరియు కాయంకుళం (కేరళ) వద్ద భారతదేశపు అతిపెద్ద ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్రాజెక్టులను NTPC ప్రారంభించింది.
2023: భారతదేశం 2030 నాటికి 500 GW బిన్-శిలాజ (non-fossil) విద్యుత్ సామర్థ్యాన్ని సాధిస్తామని COP26 లో ప్రకటించిన 'పంచామృత్' లక్ష్యానికి అనుగుణంగా కార్యాచరణను వేగవంతం చేసింది.

Previous Related Events

2024: ప్రధానమంత్రి సూర్య ఘర్: ఉచిత బిజిలీ యోజన (PM Surya Ghar: Muft Bijli Yojana) రూ. 75,021 కోట్లతో రూఫ్‌టాప్ సోలార్ కోసం ప్రారంభించబడింది.
2025: జాతీయ విద్యుత్ విధానం 2025 సవరణలలో గ్రిడ్ స్థిరత్వం కోసం బిఎస్ఎస్ (Battery Energy Storage Systems) ను తప్పనిసరి చేశారు.
2026 మార్చి: భారతదేశంలో మొత్తం పునరుత్పాదక ఇంధన సామర్థ్యం 200 GW మార్కును దాటింది.

Static GK Connection

ఫోటోవోల్టాయిక్ ప్రభావం (Photovoltaic Effect): కాంతి శక్తిని ప్రత్యక్షంగా విద్యుత్ శక్తిగా మార్చే భౌతిక రసాయన ప్రక్రియ.
ఆర్టికల్ 48A (రాజ్యనీతి నిర్దేశక సూత్రాలు): పర్యావరణ పరిరక్షణ, అడవులు మరియు వన్యప్రాణుల సంరక్షణ గురించి రాజ్యాంగం పేర్కొంటోంది.

India & World Comparison

Future Impact

ఆత్మనిర్భర్ భారత్: సోలార్ సెల్స్, మోడ్యూల్స్ మరియు ఫ్లోటేషన్ సిస్టమ్స్ స్వదేశీ తయారీకి ఊతం లభిస్తుంది.
ఉపాధి కల్పన: దాదాపు 16,000–17,000 పూర్తికాల ఉపాధి అవకాశాలు సృష్టించబడతాయి.
వికసిత్ భారత్ 2047: 2070 నాటికి 'నెట్ జీరో' ఉద్గారాల లక్ష్య సాధనకు ఇది కీలక మైలురాయిగా మారుతుంది.

🔑 Key Points for Revision

PM-SSY పథకం పూర్తి పేరు: ప్రధానమంత్రి సూర్య సరోవర్ యోజన.
మొత్తం బడ్జెట్ కేటాయింపు: రూ. 5,070 కోట్లు.
పథకం ద్వారా లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న సామర్థ్యం: 5,000 MW.
ప్రస్తుతం భారతదేశపు ఫ్లోటింగ్ సోలార్ సామర్థ్యం: సుమారు 700 MW.
పథకాన్ని పర్యవేక్షించే మంత్రిత్వ శాఖ: నూతన మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ (MNRE).
ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్ (ESS) కనీస సమయం: 2 గంటలు (మొత్తం 10,000 MWh).
NISE అంచనా వేసిన భారత ఫ్లోటింగ్ సోలార్ సామర్థ్యం: 102.18 GWp.
ప్రతి మెగావాట్‌కు అందించే CFA సబ్సిడీ: రూ. 1 కోటి.
సాధ్యత అధ్యయనాలకు ఇచ్చే గరిష్ట CFA: ప్రాజెక్టుకు రూ. 50 లక్షలు.
అంచనా వేసిన ఉపాధి కల్పన: 16,000 - 17,000 FTE ఉద్యోగాలు.
తగ్గే వార్షిక CO2 ఉద్గారాలు: 10 మిలియన్ టన్నులు.
ప్రధాన ప్రయోజనం: భూసేకరణ సమస్య లేకుండా జలాశయాలు, పారిశ్రామిక చెరువుల వినియోగం.
సంబంధిత సాంకేతిక అధ్యయనాలు: బాథిమెట్రీ (Bathymetry) & హైడ్రోగ్రఫీ (Hydrography).
జాతీయ లక్ష్యం: 2070 నాటికి 'నెట్ జీరో' ఉద్గారాల సాధన.
వ్యాపార ప్రభావం: ఫ్లోటేషన్ సిస్టమ్స్ మరియు PV సెల్ల స్వదేశీ తయారీ రంగానికి మద్దతు.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Definition: భూమిపై కాకుండా జలాశయాలు, చెరువులు లేదా సరస్సుల నీటి ఉపరితలంపై తేలియాడే ఆకృతులపై సోలార్ ప్యానెళ్లను అమర్చి విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేసే విధానం.
Constitutional / Legal Basis: ఆర్టికల్ 48A (పర్యావరణ పరిరక్షణ) మరియు ఆర్టికల్ 51A(g) (పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించడం పౌరుల ప్రాథమిక కర్తవ్యం).
Scientific / Economic Principle: నీటి చల్లదన ప్రభావం (Cooling effect) వల్ల సోలార్ ప్యానెళ్ల సామర్థ్యం (efficiency) పెరగడం మరియు నీటి ఆవిరి కాకుండా నిరోధించడం.
How it connects to this event: PM-SSY పథకం ద్వారా 5,000 MW FSPV సామర్థ్యాన్ని ఎనర్జీ స్టోరేజ్‌తో కలిపి పెంచడం జరుగుతుంది.
Origin & History: భారతదేశంలో మొదటి చిన్న స్థాయి ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్లాంట్ 2014లో కోల్‌కతాలో ప్రయోగాత్మకంగా ప్రారంభమైంది.
Key milestone 1: 2021లో తెలంగాణలోని రామగుండంలో NTPC 100 MW సామర్థ్యం గల పెద్ద ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్రాజెక్టును కమిషన్ చేసింది.
Key milestone 2: 2026లో PM-SSY పథకానికి రూ. 5,070 కోట్ల నిధులతో కేబినెట్ ఆమోదం.
Related Acts / Schemes / Treaties: ఎలక్ట్రిసిటీ యాక్ట్ 2003, నేషనల్ సోలార్ మిషన్, పారిస్ వాతావరణ ఒప్పందం (COP21).
Nodal Ministry / Body: నూతన మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ (MNRE).
India-specific relevance: జనాభా సాంద్రత ఎక్కువ ఉన్న భారత దేశంలో సోలార్ ప్రాజెక్టులకు భూమి సేకరించడం కష్టం, కాబట్టి జలాశయాలు ఉత్తమ ప్రత్యామ్నాయం.
Global comparison: ప్రపంచవ్యాప్తంగా చైనా, జపాన్, దక్షిణ కొరియా మరియు సింగపూర్ లలో ఫ్లోటింగ్ సోలార్ వినియోగం ఎక్కువగా ఉంది.
Data point: NISE ప్రకారం భారత్‌లోని జలాశయాలలో 102.18 GWp ఫ్లోటింగ్ సోలార్ సామర్థ్యం ఉంది.
Common exam angle: ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్లాంట్ల వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు, భూమి ఆధారిత ప్లాంట్లతో పోలిస్తే వ్యత్యాసాలు మరియు ఎనర్జీ స్టోరేజ్ ప్రాముఖ్యతపై ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
Easy memory hook: "SURYA S A R O V A R" — Solar Array Reservoir On Vast Aquatic Resources.

❓ Practice MCQs

A) రూ. 3,150 కోట్లు

B) రూ. 5,070 కోట్లు

C) రూ. 7,500 కోట్లు

D) రూ. 10,000 కోట్లు

Answer: B

A) 1,000 MW

B) 3,000 MW

C) 5,000 MW

D) 10,000 MW

Answer: C

A) రూ. 25 లక్షలు

B) రూ. 50 లక్షలు

C) రూ. 1 కోటి

D) రూ. 2 కోట్లు

Answer: C

A) 50.5 GWp

B) 700 MWp

C) 102.18 GWp

D) 250.0 GWp

Answer: C

A) రూ. 10 లక్షలు

B) రూ. 25 లక్షలు

C) రూ. 50 లక్షలు

D) రూ. 75 లక్షలు

Answer: C

పై ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 1 మరియు 3 మాత్రమే

C) 2 మరియు 3 మాత్రమే

D) 1, 2 మరియు 3

Answer: B

A) నేల ఆధారిత ప్లాంట్లతో పోలిస్తే భూసేకరణ అవసరం ఉండదు.

Answer: D

A) 2,000 MWh

B) 5,000 MWh

C) 10,000 MWh

D) 15,000 MWh

Answer: C

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

'ప్రధానమంత్రి సూర్య సరోవర్ యోజన' (PM-SSY) ను అమలు చేసే నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ ఏది?

A) విద్యుత్ మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Power)

B) జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Jal Shakti)

C) నూతన మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ (MNRE)

D) పర్యావరణ, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ (MoEFCC)

Answer: C

PYQ 2:

పై వాటిలో సరైన ప్రకటనలు ఏవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 1 మరియు 2 మాత్రమే

C) 2 మరియు 3 మాత్రమే

D) 1, 2 మరియు 3

Answer: B

PYQ 3:

క్రింది వాటిని జతపరచండి:

List-I (అంశం) -- List-II (PM-SSY గణాంకాలు)

a. మొత్తం ఆర్థిక వ్యయం -- 1. 5,000 MW

b. లక్ష్యిత ఫ్లోటింగ్ సోలార్ సామర్థ్యం -- 2. రూ. 5,070 కోట్లు

c. ప్రతి MW కి లభించే CFA సబ్సిడీ -- 3. రూ. 50 లక్షలు

d. ప్రాజెక్ట్ అధ్యయనాలకు ఇచ్చే గరిష్ట CFA -- 4. రూ. 1 కోటి

సరియైన సమాధానాన్ని ఎంచుకోండి:

A) a-2, b-1, c-4, d-3

B) a-1, b-2, c-3, d-4

C) a-2, b-4, c-1, d-3

D) a-4, b-1, c-2, d-3

Answer: A

✍️ Mains Answer Pointers

⚠️ Examiner Trap

Trap 1: విద్యార్థులు తరచుగా PM Surya Ghar Yojana మరియు PM Surya Sarovar Yojana లను ఒకటే అని భావిస్తారు. PM Surya Ghar యోజన ఇళ్ల కప్పులపై (Roof-top) సోలార్ ప్యానెళ్ల కోసం కాగా, PM Surya Sarovar యోజన నీటి జలాశయాలపై తేలియాడే (Floating) సోలార్ ప్లాంట్ల కోసం రూపొందించబడింది.
Trap 2: ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్రాజెక్టులకు కేంద్రం ఇచ్చే సబ్సిడీ ప్రాజెక్ట్ ప్రారంభానికి ముందే లభిస్తుందని అనుకోవడం పొరపాటు. ప్లాంట్ విజయవంతంగా కమిషన్ అయిన తర్వాత మాత్రమే ప్రతి మెగావాట్‌కు రూ. 1 కోటి CFA సబ్సిడీ విడుదలవుతుంది.
Trap 3: చాలామంది విద్యార్థులు ఈ పథకం ద్వారా విద్యుత్ మాత్రమే ఉత్పత్తి అవుతుందని భావిస్తారు. అయితే దీనికి 2 గంటల కనీస నిల్వ సామర్థ్యం గల ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్ (ESS) తప్పనిసరిగా అనుసంధానించబడి ఉంటుందనే ముఖ్య విషయాన్ని మర్చిపోకూడదు.

🧭 Exam Tip

Prelims Angle: ప్రిలిమ్స్ పరీక్షలలో పథకం యొక్క బడ్జెట్ (రూ. 5,070 కోట్లు), సామర్థ్యం (5,000 MW), CFA సబ్సిడీ విలువ (రూ. 1 కోటి/MW), నిల్వ వ్యవధి (2 గంటలు/10,000 MWh) మరియు NISE అంచనా వేసిన సామర్థ్యం (102.18 GWp) వంటి ఖచ్చితమైన గణాంకాలపై ప్రశ్నలు అడిగే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంది.
Mains Angle: మెయిన్స్ పరీక్షలో భూసేకరణ సమస్యలకు పరిహారంగా ఫ్లోటింగ్ సోలార్ ప్రాముఖ్యత, గ్రిడ్ స్థిరత్వంలో BESS పాత్ర మరియు పర్యావరణ పరిరక్షణ (CO2 తగ్గింపు) అనుసంధానాలపై విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్నలు వస్తాయి.
Interview Angle: ఇంటర్వ్యూలో "భారతదేశంలో వ్యవసాయ భూముల కొరత ఉన్న నేపథ్యంలో పునరుత్పాదక ఇంధనాన్ని ఎలా విస్తరిస్తారు?" అని అడిగితే జలాశయాలపై ఫ్లోటింగ్ సోలార్ (PM-SSY) మరియు కెనాల్-టాప్ సోలార్ ప్రాజెక్టులను ఉదాహరణగా చెప్పవచ్చు.
High-Probability Prediction: రాబోయే UPSC / State PSC పరీక్షలలో "PM-SSY పథకం మరియు ఎనర్జీ స్టోరేజ్ సిస్టమ్స్ (ESS) యొక్క పాత్ర" పై ఒక Statement-based ప్రశ్నకు అత్యధిక సంభావ్యత ఉంది.