పిఎం-కిసాన్ పథకం 2026-27 నుండి 2030-31 వరకు పొడిగింపు: రూ. 3.15 లక్షల కోట్ల కేటాయింపు

ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన జరిగిన కేంద్ర మంత్రివర్గ సమావేశంలో ప్రధాన మంత్రి కిసాన్ సమ్మాన్ నిధి (PM-KISAN) పథకాన్ని 2026-27 నుండి 2030-31 ఆర్థిక సంవత్సరం వరకు మరొక ఐదేళ్ల పాటు పొడిగించడానికి ఆమోదం తెలిపింది. ఈ పొడిగింపు కాలానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం మొత్తం రూ. 3.15 లక్షల కోట్ల ఆర్థిక వ్యయాన్ని ఆమోదించింది. డైరెక్ట్ బెనిఫిట్ ట్రాన్స్‌ఫర్ (DBT) విధానం ద్వారా రైతులకు సమయానుకూలంగా ఆదాయ మద్దతు అందిస్తూ వ్యవసాయ రంగంలో పెట్టుబడులు పెంచడం, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం ఈ నిర్ణయం యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం.

What Happened

కేంద్ర ప్రభుత్వం రైతు సంక్షేమానికి పెద్దపీట వేస్తూ పిఎం-కిసాన్ (PM-KISAN) పథకాన్ని 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరం నుండి 2030-31 ఆర్థిక సంవత్సరం వరకు పొడిగించడానికి ఆమోదం తెలిపింది. ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలోని కేంద్ర మంత్రివర్గం జూలై 31, 2026న ఈ చారిత్రాత్మక నిర్ణయం తీసుకుంది. రాబోయే ఐదేళ్ల కాలంలో అర్హులైన రైతు కుటుంబాలకు ప్రత్యక్ష నగదు బదిలీ (DBT) ద్వారా ఆదాయ మద్దతును నిరంతరాయంగా అందించడానికి ఈ నిర్ణయం తోడ్పడుతుంది.

When & Where

ఈ నిర్ణయం జూలై 31, 2026న న్యూఢిల్లీలో జరిగిన కేంద్ర కేబినెట్ సమావేశంలో తీసుకోబడింది. భారతదేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లోని అర్హులైన భూకమతాలు ఉన్న రైతు కుటుంబాలందరికీ ఈ పొడిగింపు వర్తిస్తుంది.

Who Is Involved

కేంద్ర మంత్రివర్గం: ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన పథకం పొడిగింపు మరియు రూ. 3.15 లక్షల కోట్ల కేటాయింపుకు ఆమోదం తెలిపింది.
కేంద్ర వ్యవసాయ మరియు రైతుల సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ: ఈ పథక అమలు మరియు పర్యవేక్షణ బాధ్యతలను నిర్వహించే నోడల్ ఏజెన్సీ.
నీతి ఆయోగ్ (DMEO): పథకం యొక్క ప్రభావంపై స్వతంత్ర మూల్యాంకన అధ్యయనాన్ని నిర్వహించిన సంస్థ.
రైతు లబ్ధిదారులు: దేశవ్యాప్తంగా 9.49 కోట్లకు పైగా భూకమతాలు కలిగిన లబ్ధిదారులైన రైతు కుటుంబాలు.

How It Works

నిధుల పొదుపు మరియు పంపిణీ: పథకం కింద ప్రతి అర్హత కలిగిన రైతు కుటుంబానికి సంవత్సరానికి రూ. 6,000 చొప్పున మూలధన సాయం అందుతుంది.
విడతల వారీ బదిలీ: ఈ మొత్తం ఏడాదికి మూడు విడతలలో (ప్రతి 4 నెలలకు ఒకసారి రూ. 2,000 చొప్పున) పంపిణీ చేయబడుతుంది.
డిజిటల్ ధృవీకరణ: ఆధార్ ఆధారిత ప్రామాణీకరణ (Aadhaar authentication) మరియు భూకమతాల డిజిటల్ ల్యాండ్ రికార్డుల పరిశీలన ద్వారా లబ్ధిదారులను ఎంపిక చేస్తారు.
డైరెక్ట్ బెనిఫిట్ ట్రాన్స్‌ఫర్ (DBT): మధ్యవర్తుల ప్రమేయం లేకుండా ఆధార్ సీడెడ్ బ్యాంక్ ఖాతాల్లోకి నేరుగా సొమ్ము జమ అవుతుంది.

Why It Matters

ఆర్థిక భద్రత: విత్తనాలు, ఎరువులు, నీటిపారుదల మరియు యంత్రాల కొనుగోలుకు అవసరమైన పెట్టుబడిని రైతులకు సకాలంలో అందిస్తుంది.
సామాజిక మరియు లింగ సమానత్వం: పథకంలో నలుగురిలో ఒకరు మహిళా రైతు ఉండడం, మహిళలకు రూ. 1.06 లక్షల కోట్లకు పైగా బదిలీ అవ్వడం మహిళా సాధికారతకు నిదర్శనం.
రాజ్యాంగ మరియు పాలనా విలువల అమలు: సంక్షేమ రాజ్యం (Welfare State - Article 38) భావనకు మరియు సాంకేతికత ద్వారా పారదర్శక పాలనకు చక్కటి ఉదాహరణ. ఇది UPSC GS Paper 2 (Governance & Schemes) మరియు GS Paper 3 (Agriculture & Economics) సబ్జెక్టులకు అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన అంశం.

Historical Background

2019 (ప్రారంభం): పిఎం-కిసాన్ పథకాన్ని ఫిబ్రవరి 2019లో అధికారికంగా ప్రారంభించారు (డిసెంబర్ 1, 2018 నుండి అమలులోకి వచ్చింది).
2020-21 (కోవిడ్ కష్టం): పాండెమిక్ సమయంలో రూ. 1.71 లక్షల కోట్ల నిధులను రైతులకు వేగంగా విడుదల చేసి గ్రామీణ వ్యవస్థను ఆదుకున్నారు.
2026 (23వ విడత మైలురాయి): 23వ విడత పూర్తయ్యేనాటికి పథకం కింద పంపిణీ చేసిన మొత్తం నిధులు రూ. 4.47 లక్షల కోట్లు దాటాయి.

Previous Related Events

23వ విడత విడుదల: 9.49 కోట్లకు పైగా రైతులకు రూ. 18,984 కోట్లను ప్రభుత్వం విజయవంతంగా విడుదల చేసింది.
నీతి ఆయోగ్ DMEO నివేదిక: పథకం లబ్ధిదారులలో 92% మంది వ్యవసాయంలో పెట్టుబడులు పెంచారని, 85% మంది వడ్డీ వ్యాపారులపై ఆధారపడటం తగ్గించుకున్నారని నివేదించింది.
ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తి వృద్ధి: 2020-21 నుండి 2025-26 కాలంలో ఆహార ధాన్యాల దిగుబడి ఉత్పత్తి 21.18% వృద్ధి చెందింది.

Static GK Connection

ఆర్టికల్ 38 & 39: ఆదేశిక సూత్రాల (Directive Principles of State Policy) కింద ప్రజల సంక్షేమం మరియు సమాజంలో ఆదాయ అసమానతలను తగ్గించే బాధ్యత రాజ్యాంగం ప్రభుత్వానికి ఇచ్చింది.
డైరెక్ట్ బెనిఫిట్ ట్రాన్స్‌ఫర్ (DBT) & JAM త్రిమూర్తులు: జన్‌ధన్ ఖాతాలు, ఆధార్ మరియు మొబైల్ ఆధారిత డిజిటల్ మౌలిక వసతుల కలయిక ద్వారా లీకేజీలు లేకుండా సంక్షేమ పథకాల అమలు.

India & World Comparison

ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ప్రత్యక్ష నగదు బదిలీ (DBT) వ్యవసాయ పథకాల్లో పిఎం-కిసాన్ మొదటి స్థానంలో నిలిచింది. అభివృద్ధి చెందిన దేశాలైన అమెరికా, ఈయూ (EU)లలో వ్యవసాయ సబ్సిడీలు ఉత్పత్తి ఆధారితంగా ఉంటే, భారతదేశం రైతు కుటుంబ నేరుగా ఆదాయ మద్దతు (Direct Income Support) అందించే సాంకేతిక వ్యవస్థను విజయవంతంగా నెలకొల్పింది.

Future Impact

వ్యవసాయ పెట్టుబడులు పెరగడం: 2026-31 కాలానికి రూ. 3.15 లక్షల కోట్ల కేటాయింపు ద్వారా రైతుల ఉత్పాదకత మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది.
అనధికార అప్పుల నివారణ: గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వడ్డీ వ్యాపారులపై ఆధారపడటాన్ని నివారించి సంస్థాగత రుణ విధానానికి తోడ్పడుతుంది.
వికసిత్ భారత్ 2047 సాధన: రైతుల ఆదాయం పెరగడం ద్వారా గ్రామీణ రంగానికి స్థిరత్వం వచ్చి 'ఆత్మ నిర్భర్ భారత్' మరియు 'వికసిత్ భారత్' లక్ష్యాల సాధనకు పునాది పడుతుంది.

🔑 Key Points for Revision

పిఎం-కిసాన్ పథకం 2026-27 నుండి 2030-31 వరకు 5 ఏళ్ల పాటు పొడిగించబడింది.
రాబోయే 5 ఏళ్లకు ప్రభుత్వం రూ. 3.15 లక్షల కోట్ల ఆర్థిక వ్యయాన్ని కేటాయించింది.
ఈ పథకాన్ని అధికారికంగా ఫిబ్రవరి 2019లో ప్రారంభించారు.
పథకం కింద ప్రతి అర్హత కలిగిన కుటుంబానికి ఏటా రూ. 6,000 లభిస్తాయి.
సహాయం ఏడాదికి 3 సమాన విడతలలో (రూ. 2,000 చొప్పున) అందించబడుతుంది.
నిధుల బదిలీ పూర్తిగా డిబిటి (DBT) విధానం ద్వారా జరుగుతుంది.
పథకం కింద ఇప్పటివరకు 23 విడతలలో రూ. 4.47 లక్షల కోట్లకు పైగా బదిలీ అయ్యాయి.
23వ విడతలో 9.49 కోట్లకు పైగా రైతులకు రూ. 18,984 కోట్లు విడుదలయ్యాయి.
పథకం ద్వారా మహిళా రైతులకు రూ. 1.06 లక్షల కోట్లకు పైగా అందాయి.
మొత్తం లబ్ధిదారులలో ప్రతి 4 మందిలో ఒకరు మహిళా రైతు ఉన్నారు.
కోవిడ్ సమయంలో రైతులకు రూ. 1.71 లక్షల కోట్ల నగదు బదిలీ జరిగింది.
నీతి ఆయోగ్ నివేదిక ప్రకారం 92% మంది ఈ నిధులను వ్యవసాయ పనులకే వాడారు.
లబ్ధిదారులలో 85% మంది వడ్డీ వ్యాపారులపై ఆధారపడటం తగ్గించుకున్నారు.
2020-21 నుండి 2025-26 మధ్య ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తి 21.18% పెరిగింది.
పథకాన్ని నిర్వహించే నోడల్ ఏజెన్సీ: కేంద్ర వ్యవసాయ మరియు రైతుల సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: Direct Benefit Transfer (DBT) and Agricultural Income Support (ప్రత్యక్ష నగదు బదిలీ మరియు వ్యవసాయ ఆదాయ మద్దతు)

Definition: అర్హత కలిగిన లబ్ధిదారుల బ్యాంక్ ఖాతాల్లోకి ప్రభుత్వ సంక్షేమ నిధులను మధ్యవర్తులు లేకుండా నేరుగా బదిలీ చేసే ఆర్థిక మరియు పాలనా విధానం.
Constitutional / Legal Basis: భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 38 (సామాజిక సంక్షేమం) మరియు ఆధార్ చట్టం, 2016 లోని సెక్షన్ 7.
Scientific / Economic Principle: ఆర్థిక వ్యవస్థలో 'కారక ఆదాయ మద్దతు' (Direct Income Transfer) మార్కెట్ డిస్టార్షన్‌లను తగ్గించి రైతులకు స్వేచ్ఛాయుత కొనుగోలు శక్తిని ఇస్తుంది.
How it connects to this event: పిఎం-కిసాన్ పథకం భారతదేశంలో సాంకేతికత ఆధారిత డిబిటి విధానానికి విజయవంతమైన ఉదాహరణ.
Origin & History: భారత ప్రభుత్వం డిబిటి విధానాన్ని అధికారికంగా జనవరి 1, 2013న ప్రారంభించింది.
Key milestone 1: 2014లో ప్రధాన మంత్రి జన్ ధన్ యోజన (PMJDY) ప్రారంభం కావడం.
Key milestone 2: 2016లో ఆధార్ చట్టం ఆమోదం పొంది నిధుల బదిలీకి చట్టబద్ధత కలగడం.
Related Acts / Schemes / Treaties: PM-KMY (పిఎం కిసాన్ మాన్‌ధన్ యోజన), PAHAL (LPG డిబిటి పథకం).
Nodal Ministry / Body: కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ (DBT మిషన్) మరియు వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ.
India-specific relevance: లీకేజీలను నివారించడం, బోగస్ లబ్ధిదారులను తొలగించడం మరియు ప్రభుత్వ వ్యయంలో పారదర్శకత తేవడం.
Global comparison: ప్రపంచ బ్యాంకు మరియు IMF అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ప్రతిపాదించిన 'యూనివర్సల్ బేసిక్ ఇన్‌కమ్' (UBI) భావనకు పిఎం-కిసాన్ దగ్గరగా ఉంటుంది.
Data point: డిబిటి వ్యవస్థ అమలు ద్వారా ప్రభుత్వం ఇప్పటివరకు రూ. 3 లక్షల కోట్లకు పైగా బోగస్ లీకేజీలను ఆదా చేసింది.
Common exam angle: పోటీ పరీక్షలలో డిబిటి ప్రయోజనాలు, జామ్ (JAM) త్రిమూర్తుల పాత్ర మరియు పిఎం-కిసాన్ పథకం అర్హతల గురించి ప్రశ్నలు వస్తాయి.
Easy memory hook: JAM (Jan Dhan - Aadhaar - Mobile) = లీకేజీ లేని పారదర్శక నిధుల బదిలీ.

❓ Practice MCQs

Q1. పిఎం-కిసాన్ (PM-KISAN) పథకాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏ సంవత్సరంలో ప్రారంభించింది? [Easy]

A) 2017

B) 2018

C) 2019

D) 2020

Answer: C

Explanation: పిఎం-కిసాన్ పథకాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం ఫిబ్రవరి 2019లో అధికారికంగా ప్రారంభించింది.

Q2. ఇటీవల ఆమోదించిన పొడిగింపు ప్రకారం పిఎం-కిసాన్ పథకానికి కేటాయించిన మొత్తం ఆర్థిక వ్యయం ఎంత? [Easy]

A) రూ. 2.50 లక్షల కోట్లు

B) రూ. 3.15 లక్షల కోట్లు

C) రూ. 4.00 లక్షల కోట్లు

D) రూ. 1.71 లక్షల కోట్లు

Answer: B

Explanation: 2026-27 నుండి 2030-31 కాలానికి గానూ కేంద్ర కేబినెట్ రూ. 3.15 లక్షల కోట్ల వ్యయాన్ని ఆమోదించింది.

Q3. పిఎం-కిసాన్ పథకం కింద లబ్ధిదారులైన రైతు కుటుంబాలకు సంవత్సరానికి ఎంత మొత్తం ఆర్థిక సాయం అందించబడుతుంది? [Moderate]

A) రూ. 4,000

B) రూ. 6,000

C) రూ. 8,000

D) రూ. 10,000

Answer: B

Explanation: అర్హులైన ప్రతి రైతు కుటుంబానికి ఏడాదికి రూ. 6,000 ఆర్థిక సాయం మూడు సమాన విడతలలో లభిస్తుంది.

Q4. నీతి ఆయోగ్ స్వతంత్ర మూల్యాంకనం (DMEO) ప్రకారం, ఎంత శాతం మంది లబ్ధిదారులు ఈ నిధులను వ్యవసాయ పనుల కోసం ఉపయోగించారు? [Moderate]

A) 75% కన్నా ఎక్కువ

B) 85% కన్నా ఎక్కువ

C) 92% కన్నా ఎక్కువ

D) 99% కన్నా ఎక్కువ

Answer: C

Explanation: నీతి ఆయోగ్ నివేదిక ప్రకారం 92% కంటే ఎక్కువ మంది లబ్ధిదారులు నిధులను వ్యవసాయ కార్యకలాపాల కోసం వినియోగించారు.

Q5. పిఎం-కిసాన్ పథకం పంపిణీకి సంబంధించి క్రింది వాటిలో సరైన సాంకేతిక విధానం ఏది? [Moderate]

A) చెక్కుల పంపిణీ

B) పోస్టల్ మనీ ఆర్డర్

C) డైరెక్ట్ బెనిఫిట్ ట్రాన్స్‌ఫర్ (DBT)

D) నగదు నేరుగా ఇవ్వడం

Answer: C

Explanation: ఆధార్ ఆధారిత ప్రామాణీకరణ మరియు డిబిటి (DBT) వ్యవస్థ ద్వారా నిధులు నేరుగా బ్యాంక్ ఖాతాలో జమ అవుతాయి.

Q6. పిఎం-కిసాన్ పథకం పొడిగింపు కాలానికి (2026-27 నుండి 2030-31) సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: [Tricky]

1. ఇది 5 సంవత్సరాల కాలానికి ఆమోదించబడింది.
2. ఈ పథకం కేవలం 2 ఎకరాల కంటే తక్కువ ఉన్న చిన్న మరియు సన్నకారు రైతులకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది.

పైన పేర్కొన్న వాటిలో ఏది/వి సరైనవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 2 మాత్రమే

C) 1 మరియు 2 రెండూ

D) ఏదీ కాదు

Answer: A

Explanation: 1వ ప్రకటన సరైనది. అయితే ప్రారంభంలో పరిమితి ఉన్నప్పటికీ, తరువాత అర్హులైన భూకమతాలు ఉన్న రైతు కుటుంబాలందరికీ పథకం విస్తరించబడింది, కాబట్టి 2వ ప్రకటన తప్పు.

Q7. పిఎం-కిసాన్ పథకం కింద మహిళా రైతుల భాగస్వామ్యానికి సంబంధించి సరైన సమాచారం ఏది? [Tricky]

A) మొత్తం లబ్ధిదారులలో సగం మంది మహిళలే ఉన్నారు

B) ప్రతి నలుగురు లబ్ధిదారులలో దాదాపు ఒకరు మహిళా రైతు ఉన్నారు

C) మహిళా రైతులకు రూపాయి కూడా అందలేదు

D) కేవలం మహిళా రైతులకు మాత్రమే రూ. 6,000 ఇస్తారు

Answer: B

Explanation: అధికారిక సమాచారం ప్రకారం పిఎం-కిసాన్ పథకంలో ప్రతి నలుగురు లబ్ధిదారులలో ఒకరు మహిళా రైతు ఉన్నారు.

Q8. పిఎం-కిసాన్ పథకం అమలు పరిచే నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ ఏది? [Tricky]

A) కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ

B) కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ

C) కేంద్ర వ్యవసాయం మరియు రైతుల సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ

D) కేంద్ర పంచాయతీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ

Answer: C

Explanation: పిఎం-కిసాన్ పథకాన్ని కేంద్ర వ్యవసాయం మరియు రైతుల సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ పర్యవేక్షిస్తుంది మరియు అమలు చేస్తుంది.

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

ప్రధాన మంత్రి కిసాన్ సమ్మాన్ నిధి (PM-KISAN) పథకం యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం ఏమిటి?

A) రైతులకు పంట రుణాలను పూర్తిగా మాఫీ చేయడం

B) అర్హులైన రైతు కుటుంబాలకు నిరంతర ఆదాయ మద్దతును అందించడం

C) ఉచితంగా వ్యవసాయ యంత్రాలను అందించడం

D) పంటలకు మద్దతు ధరను రెట్టింపు చేయడం

Answer: B

Explanation: పిఎం-కిసాన్ ప్రధాన లక్ష్యం రైతులకు సకాలంలో నాణ్యమైన విత్తనాలు, ఎరువులు కొనుగోలు చేయడానికి నిరంతర ఆదాయ మద్దతు అందించడం.

PYQ 2:

పిఎం-కిసాన్ (PM-KISAN) పథకానికి సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

1. ఈ పథకం కింద అర్హులైన లబ్ధిదారులకు ఏడాదికి రూ. 6,000 లభిస్తాయి.
2. ఈ నిధులు ప్రతి సంవత్సరం రెండు సమాన విడతలలో లబ్ధిదారుల ఖాతాల్లోకి జమ అవుతాయి.
3. నీతి ఆయోగ్ మూల్యాంకనం ప్రకారం ఇది గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో అనధికార అప్పులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించింది.

పైన తెలిపిన ప్రకటనలలో ఏవి సరైనవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 1 మరియు 3 మాత్రమే

C) 2 మరియు 3 మాత్రమే

D) 1, 2 మరియు 3

Answer: B

Explanation: 1 మరియు 3 సరైనవి. 2వ ప్రకటన తప్పు ఎందుకంటే నిధులు రెండు విడతలలో కాకుండా మూడు సమాన విడతలలో (రూ. 2,000 చొప్పున) జమ అవుతాయి.

PYQ 3:

క్రింది వాటిని జతపరచండి:

(పంపిణీ / అంశం) — (గణాంకం / వివరాలు)

1. పిఎం-కిసాన్ వార్షిక సాయం — i. రూ. 3.15 లక్షల కోట్లు
2. 2026-31 ఆర్థిక వ్యయం — ii. రూ. 6,000
3. పథకం ప్రారంభ సంవత్సరం — iii. ఫిబ్రవరి 2019

సరియైన ఎంపికను ఎంచుకోండి:

A) 1-ii, 2-i, 3-iii

B) 1-i, 2-ii, 3-iii

C) 1-iii, 2-i, 3-ii

D) 1-ii, 2-iii, 3-i

Answer: A

Explanation: వార్షిక సాయం రూ. 6,000, 2026-31 వ్యయం రూ. 3.15 లక్షల కోట్లు, పథకం ప్రారంభం 2019.

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): పిఎం-కిసాన్ పథకం భారతదేశంలో డిజిటల్ గవర్నెన్స్ మరియు గ్రామీణ ఆర్థిక భద్రతను ఎలా బలోపేతం చేసిందో వివరించండి.

రైతు సంక్షేమం మరియు గ్రామీణ ఆర్థిక స్థిరత్వం సాధించడంలో ప్రధాన మంత్రి కిసాన్ సమ్మాన్ నిధి (PM-KISAN) ఒక విప్లవాత్మక అడుగు. ప్రత్యక్ష నగదు బదిలీ (DBT) మరియు ఆధార్ ఆధారిత ధృవీకరణను ఉపయోగించి పారదర్శక పాలనకు ఈ పథకం ఉత్తమ ఉదాహరణగా నిలిచింది.

ఈ పథకం కింద ప్రతి ఏటా అర్హులైన రైతులకు రూ. 6,000 లభించడం ద్వారా వ్యవసాయ ప్రారంభంలో విత్తనాలు, ఎరువుల కొనుగోలుకు అవసరమైన పెట్టుబడి అందుతుంది. నీతి ఆయోగ్ (DMEO) మూల్యాంకనం ప్రకారం 92% కంటే ఎక్కువ మంది లబ్ధిదారులు ఈ సాయాన్ని వ్యవసాయ పనులకే ఉపయోగించగా, 85% మంది అనధికార వడ్డీ వ్యాపారులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకున్నట్లు నివేదించారు. అంతేకాకుండా, మహిళా రైతులకు ఇప్పటివరకు రూ. 1.06 లక్షల కోట్లకు పైగా అందించడం లింగ సమానత్వానికి తోడ్పడింది.

కేంద్ర కేబినెట్ 2026-27 నుండి 2030-31 వరకు రూ. 3.15 లక్షల కోట్ల కేటాయింపుతో పథకాన్ని పొడిగించడం వ్యవసాయ వృద్ధికి మరియు 'వికసిత్ భారత్' సాధనకు మరింత బలాన్ని చేకూరుస్తుంది.

Question 2 (250 words): భారతదేశంలో వ్యవసాయ సబ్సిడీల నుండి నేరుగా ఆదాయ మద్దతు (Direct Income Support) వైపు మళ్లడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు మరియు ఎదురయ్యే సవాళ్లను పిఎం-కిసాన్ పథకం ప్రాతిపదికన విశ్లేషించండి.

భారత వ్యవసాయ రంగంలో సాంప్రదాయ సబ్సిడీల (ఎరువులు, విద్యుత్) స్థానే పిఎం-కిసాన్ ద్వారా నేరుగా ప్రతిపాదిస్తున్న 'డైరెక్ట్ ఇన్‌కమ్ సపోర్ట్' సాంకేతిక ఆధారిత విప్లవాత్మక మార్పుకు నాంది పలికింది. 2019లో ప్రారంభమైన ఈ పథకం కింద ఇప్పటివరకు 23 విడతలలో రూ. 4.47 లక్షల కోట్లకు పైగా నిధులు నేరుగా రైతుల ఖాతాల్లోకి జమ అయ్యాయి.

ప్రయోజనాలు: మొదటిగా, డిబిటి విధానం వల్ల లీకేజీలు, బోగస్ లబ్ధిదారులు మరియు మధ్యవర్తుల ప్రమేయం పూర్తిగా తొలిగిపోయింది. రెండవది, నగదు రూపంలో అందే సాయం రైతులకు తమ అవసరాలకు అనుగుణంగా విత్తనాలు లేదా యంత్రాలపై స్వేచ్ఛగా ఖర్చు చేసే అవకాశాన్ని ఇస్తుంది. మూడవది, 85% మంది లబ్ధిదారులు అనధికార వడ్డీ వ్యాపారుల రుణ ఉచ్చు నుండి బయటపడటానికి ఇది తోడ్పడింది. 2020-2026 మధ్య దేశంలో ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తి 21.18% పెరగడం దీనికి నిదర్శనం.

సవాళ్లు: అయినప్పటికీ, నకిలీ భూ రికార్డులు, కౌలు రైతుల (Tenant farmers) కు స్పష్టమైన భూ హక్కులు లేకపోవడం వల్ల పథకం లబ్ధి వారికి అందకపోవడం ప్రధాన ప్రతిబంధకం. అలాగే, డిజిటల్ అక్షరాస్యత లేకపోవడం మరియు బ్యాంక్ ఖాతాల కేవైసీ సమస్యలు కూడా సవాళ్లుగా నిలుస్తున్నాయి.

ముగింపు / మార్గం: రాబోయే 2026-31 కాలానికి రూ. 3.15 లక్షల కోట్ల కేటాయింపుతో పథకాన్ని విస్తరించడం ఆహ్వానించదగ్గ పరిణామం. భూ రికార్డులను పూర్తిస్థాయిలో డిజిటలైజ్ చేయడం మరియు కౌలు రైతులను కూడా ఈ వ్యవస్థ పరిధిలోకి తీసుకురావడం ద్వారా సమగ్ర రైతు సంక్షేమాన్ని సాధించవచ్చు.

⚠️ Examiner Trap

Trap 1: విద్యార్థులు తరచుగా పిఎం-కిసాన్ సాయం రూ. 6,000 ను 'నెలకు' అని భావిస్తారు. సరియైన నిజం ఏమిటంటే ఇది ఏడాదికి రూ. 6,000 (రూ. 2,000 చొప్పున 3 విడతలలో).
Trap 2: చాలామంది ఈ పథకం కేవలం 2 ఎకరాల లోపు ఉన్న చిన్న/సన్నకారు రైతులకు మాత్రమే పరిమితం అని అనుకుంటారు. కానీ ప్రస్తుతం ఇది అర్హులైన అన్ని భూకమతాల రైతు కుటుంబాలకు వర్తిస్తుంది.
Trap 3: పిఎం-కిసాన్ ను ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ అమలు చేస్తుందని పొరబడతారు. నిజానికి దీని నోడల్ ఏజెన్సీ కేంద్ర వ్యవసాయం మరియు రైతుల సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ.

🧭 Exam Tip

Prelims Angle: ప్రిలిమ్స్ పరీక్షలలో పథకం ప్రారంభ సంవత్సరం (2019), సంవత్సరానికి ఇచ్చే మొత్తం (రూ. 6,000), విడతల సంఖ్య (3), పొడిగించిన కాలపరిమితి (2026-27 నుండి 2030-31) మరియు బడ్జెట్ (రూ. 3.15 లక్షల కోట్లు) వంటి ఖచ్చితమైన సమాచారాన్ని ప్రశ్నిస్తారు.
Mains Angle: మెయిన్స్ పరీక్షలో (GS Paper 2 & GS Paper 3) direct benefit transfer (DBT) ప్రాముఖ్యత, రైతులకు అనధికార అప్పుల నుండి ఉపశమనం, మరియు కౌలు రైతుల సమస్యలపై విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్నలు అడిగే అవకాశం ఉంది.
Interview Angle: ఇంటర్వ్యూ రౌండ్‌లో "ఇన్‌పుట్ సబ్సిడీల కంటే నేరుగా నగదు బదిలీ ఇచ్చే పిఎం-కిసాన్ మంచిదా?" అనే అంశంపై ప్రతిభ్యర్థి విధానపరమైన అభిప్రాయాన్ని అడుగుతారు.
High-Probability Prediction: రాబోయే సివిల్స్ మరియు గ్రూప్స్ పరీక్షల్లో నీతి ఆయోగ్ DMEO నివేదికలోని ముఖ్యాంశాలు (92% వ్యవసాయ పెట్టుబడి, 85% రుణ భారం తగ్గుదల) లేదా పథకం యొక్క 5 ఏళ్ల పొడిగింపుపై మల్టిపుల్ ఛాయిస్ ప్రశ్న ఖచ్చితంగా వచ్చే అవకాశం ఉంది.

పిఎం-కిసాన్ పథకం 2026-27 నుండి 2030-31 వరకు పొడిగింపు: రూ. 3.15 లక్షల కోట్ల కేటాయింపు

What Happened

When & Where

Who Is Involved

కేంద్ర మంత్రివర్గం: ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన పథకం పొడిగింపు మరియు రూ. 3.15 లక్షల కోట్ల కేటాయింపుకు ఆమోదం తెలిపింది.
కేంద్ర వ్యవసాయ మరియు రైతుల సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ: ఈ పథక అమలు మరియు పర్యవేక్షణ బాధ్యతలను నిర్వహించే నోడల్ ఏజెన్సీ.
నీతి ఆయోగ్ (DMEO): పథకం యొక్క ప్రభావంపై స్వతంత్ర మూల్యాంకన అధ్యయనాన్ని నిర్వహించిన సంస్థ.
రైతు లబ్ధిదారులు: దేశవ్యాప్తంగా 9.49 కోట్లకు పైగా భూకమతాలు కలిగిన లబ్ధిదారులైన రైతు కుటుంబాలు.

How It Works

నిధుల పొదుపు మరియు పంపిణీ: పథకం కింద ప్రతి అర్హత కలిగిన రైతు కుటుంబానికి సంవత్సరానికి రూ. 6,000 చొప్పున మూలధన సాయం అందుతుంది.
విడతల వారీ బదిలీ: ఈ మొత్తం ఏడాదికి మూడు విడతలలో (ప్రతి 4 నెలలకు ఒకసారి రూ. 2,000 చొప్పున) పంపిణీ చేయబడుతుంది.
డిజిటల్ ధృవీకరణ: ఆధార్ ఆధారిత ప్రామాణీకరణ (Aadhaar authentication) మరియు భూకమతాల డిజిటల్ ల్యాండ్ రికార్డుల పరిశీలన ద్వారా లబ్ధిదారులను ఎంపిక చేస్తారు.
డైరెక్ట్ బెనిఫిట్ ట్రాన్స్‌ఫర్ (DBT): మధ్యవర్తుల ప్రమేయం లేకుండా ఆధార్ సీడెడ్ బ్యాంక్ ఖాతాల్లోకి నేరుగా సొమ్ము జమ అవుతుంది.

Why It Matters

ఆర్థిక భద్రత: విత్తనాలు, ఎరువులు, నీటిపారుదల మరియు యంత్రాల కొనుగోలుకు అవసరమైన పెట్టుబడిని రైతులకు సకాలంలో అందిస్తుంది.
సామాజిక మరియు లింగ సమానత్వం: పథకంలో నలుగురిలో ఒకరు మహిళా రైతు ఉండడం, మహిళలకు రూ. 1.06 లక్షల కోట్లకు పైగా బదిలీ అవ్వడం మహిళా సాధికారతకు నిదర్శనం.
రాజ్యాంగ మరియు పాలనా విలువల అమలు: సంక్షేమ రాజ్యం (Welfare State - Article 38) భావనకు మరియు సాంకేతికత ద్వారా పారదర్శక పాలనకు చక్కటి ఉదాహరణ. ఇది UPSC GS Paper 2 (Governance & Schemes) మరియు GS Paper 3 (Agriculture & Economics) సబ్జెక్టులకు అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన అంశం.

Historical Background

2019 (ప్రారంభం): పిఎం-కిసాన్ పథకాన్ని ఫిబ్రవరి 2019లో అధికారికంగా ప్రారంభించారు (డిసెంబర్ 1, 2018 నుండి అమలులోకి వచ్చింది).
2020-21 (కోవిడ్ కష్టం): పాండెమిక్ సమయంలో రూ. 1.71 లక్షల కోట్ల నిధులను రైతులకు వేగంగా విడుదల చేసి గ్రామీణ వ్యవస్థను ఆదుకున్నారు.
2026 (23వ విడత మైలురాయి): 23వ విడత పూర్తయ్యేనాటికి పథకం కింద పంపిణీ చేసిన మొత్తం నిధులు రూ. 4.47 లక్షల కోట్లు దాటాయి.

Previous Related Events

23వ విడత విడుదల: 9.49 కోట్లకు పైగా రైతులకు రూ. 18,984 కోట్లను ప్రభుత్వం విజయవంతంగా విడుదల చేసింది.
నీతి ఆయోగ్ DMEO నివేదిక: పథకం లబ్ధిదారులలో 92% మంది వ్యవసాయంలో పెట్టుబడులు పెంచారని, 85% మంది వడ్డీ వ్యాపారులపై ఆధారపడటం తగ్గించుకున్నారని నివేదించింది.
ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తి వృద్ధి: 2020-21 నుండి 2025-26 కాలంలో ఆహార ధాన్యాల దిగుబడి ఉత్పత్తి 21.18% వృద్ధి చెందింది.

Static GK Connection

ఆర్టికల్ 38 & 39: ఆదేశిక సూత్రాల (Directive Principles of State Policy) కింద ప్రజల సంక్షేమం మరియు సమాజంలో ఆదాయ అసమానతలను తగ్గించే బాధ్యత రాజ్యాంగం ప్రభుత్వానికి ఇచ్చింది.
డైరెక్ట్ బెనిఫిట్ ట్రాన్స్‌ఫర్ (DBT) & JAM త్రిమూర్తులు: జన్‌ధన్ ఖాతాలు, ఆధార్ మరియు మొబైల్ ఆధారిత డిజిటల్ మౌలిక వసతుల కలయిక ద్వారా లీకేజీలు లేకుండా సంక్షేమ పథకాల అమలు.

India & World Comparison

Future Impact

వ్యవసాయ పెట్టుబడులు పెరగడం: 2026-31 కాలానికి రూ. 3.15 లక్షల కోట్ల కేటాయింపు ద్వారా రైతుల ఉత్పాదకత మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది.
అనధికార అప్పుల నివారణ: గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వడ్డీ వ్యాపారులపై ఆధారపడటాన్ని నివారించి సంస్థాగత రుణ విధానానికి తోడ్పడుతుంది.
వికసిత్ భారత్ 2047 సాధన: రైతుల ఆదాయం పెరగడం ద్వారా గ్రామీణ రంగానికి స్థిరత్వం వచ్చి 'ఆత్మ నిర్భర్ భారత్' మరియు 'వికసిత్ భారత్' లక్ష్యాల సాధనకు పునాది పడుతుంది.

🔑 Key Points for Revision

పిఎం-కిసాన్ పథకం 2026-27 నుండి 2030-31 వరకు 5 ఏళ్ల పాటు పొడిగించబడింది.
రాబోయే 5 ఏళ్లకు ప్రభుత్వం రూ. 3.15 లక్షల కోట్ల ఆర్థిక వ్యయాన్ని కేటాయించింది.
ఈ పథకాన్ని అధికారికంగా ఫిబ్రవరి 2019లో ప్రారంభించారు.
పథకం కింద ప్రతి అర్హత కలిగిన కుటుంబానికి ఏటా రూ. 6,000 లభిస్తాయి.
సహాయం ఏడాదికి 3 సమాన విడతలలో (రూ. 2,000 చొప్పున) అందించబడుతుంది.
నిధుల బదిలీ పూర్తిగా డిబిటి (DBT) విధానం ద్వారా జరుగుతుంది.
పథకం కింద ఇప్పటివరకు 23 విడతలలో రూ. 4.47 లక్షల కోట్లకు పైగా బదిలీ అయ్యాయి.
23వ విడతలో 9.49 కోట్లకు పైగా రైతులకు రూ. 18,984 కోట్లు విడుదలయ్యాయి.
పథకం ద్వారా మహిళా రైతులకు రూ. 1.06 లక్షల కోట్లకు పైగా అందాయి.
మొత్తం లబ్ధిదారులలో ప్రతి 4 మందిలో ఒకరు మహిళా రైతు ఉన్నారు.
కోవిడ్ సమయంలో రైతులకు రూ. 1.71 లక్షల కోట్ల నగదు బదిలీ జరిగింది.
నీతి ఆయోగ్ నివేదిక ప్రకారం 92% మంది ఈ నిధులను వ్యవసాయ పనులకే వాడారు.
లబ్ధిదారులలో 85% మంది వడ్డీ వ్యాపారులపై ఆధారపడటం తగ్గించుకున్నారు.
2020-21 నుండి 2025-26 మధ్య ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తి 21.18% పెరిగింది.
పథకాన్ని నిర్వహించే నోడల్ ఏజెన్సీ: కేంద్ర వ్యవసాయ మరియు రైతుల సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Definition: అర్హత కలిగిన లబ్ధిదారుల బ్యాంక్ ఖాతాల్లోకి ప్రభుత్వ సంక్షేమ నిధులను మధ్యవర్తులు లేకుండా నేరుగా బదిలీ చేసే ఆర్థిక మరియు పాలనా విధానం.
Constitutional / Legal Basis: భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 38 (సామాజిక సంక్షేమం) మరియు ఆధార్ చట్టం, 2016 లోని సెక్షన్ 7.
Scientific / Economic Principle: ఆర్థిక వ్యవస్థలో 'కారక ఆదాయ మద్దతు' (Direct Income Transfer) మార్కెట్ డిస్టార్షన్‌లను తగ్గించి రైతులకు స్వేచ్ఛాయుత కొనుగోలు శక్తిని ఇస్తుంది.
How it connects to this event: పిఎం-కిసాన్ పథకం భారతదేశంలో సాంకేతికత ఆధారిత డిబిటి విధానానికి విజయవంతమైన ఉదాహరణ.
Origin & History: భారత ప్రభుత్వం డిబిటి విధానాన్ని అధికారికంగా జనవరి 1, 2013న ప్రారంభించింది.
Key milestone 1: 2014లో ప్రధాన మంత్రి జన్ ధన్ యోజన (PMJDY) ప్రారంభం కావడం.
Key milestone 2: 2016లో ఆధార్ చట్టం ఆమోదం పొంది నిధుల బదిలీకి చట్టబద్ధత కలగడం.
Related Acts / Schemes / Treaties: PM-KMY (పిఎం కిసాన్ మాన్‌ధన్ యోజన), PAHAL (LPG డిబిటి పథకం).
Nodal Ministry / Body: కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ (DBT మిషన్) మరియు వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ.
India-specific relevance: లీకేజీలను నివారించడం, బోగస్ లబ్ధిదారులను తొలగించడం మరియు ప్రభుత్వ వ్యయంలో పారదర్శకత తేవడం.
Global comparison: ప్రపంచ బ్యాంకు మరియు IMF అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ప్రతిపాదించిన 'యూనివర్సల్ బేసిక్ ఇన్‌కమ్' (UBI) భావనకు పిఎం-కిసాన్ దగ్గరగా ఉంటుంది.
Data point: డిబిటి వ్యవస్థ అమలు ద్వారా ప్రభుత్వం ఇప్పటివరకు రూ. 3 లక్షల కోట్లకు పైగా బోగస్ లీకేజీలను ఆదా చేసింది.
Common exam angle: పోటీ పరీక్షలలో డిబిటి ప్రయోజనాలు, జామ్ (JAM) త్రిమూర్తుల పాత్ర మరియు పిఎం-కిసాన్ పథకం అర్హతల గురించి ప్రశ్నలు వస్తాయి.
Easy memory hook: JAM (Jan Dhan - Aadhaar - Mobile) = లీకేజీ లేని పారదర్శక నిధుల బదిలీ.

❓ Practice MCQs

A) 2017

B) 2018

C) 2019

D) 2020

Answer: C

A) రూ. 2.50 లక్షల కోట్లు

B) రూ. 3.15 లక్షల కోట్లు

C) రూ. 4.00 లక్షల కోట్లు

D) రూ. 1.71 లక్షల కోట్లు

Answer: B

A) రూ. 4,000

B) రూ. 6,000

C) రూ. 8,000

D) రూ. 10,000

Answer: B

A) 75% కన్నా ఎక్కువ

B) 85% కన్నా ఎక్కువ

C) 92% కన్నా ఎక్కువ

D) 99% కన్నా ఎక్కువ

Answer: C

A) చెక్కుల పంపిణీ

B) పోస్టల్ మనీ ఆర్డర్

C) డైరెక్ట్ బెనిఫిట్ ట్రాన్స్‌ఫర్ (DBT)

D) నగదు నేరుగా ఇవ్వడం

Answer: C

పైన పేర్కొన్న వాటిలో ఏది/వి సరైనవి?

A) 1 మాత్రమే

B) 2 మాత్రమే

C) 1 మరియు 2 రెండూ

D) ఏదీ కాదు

Answer: A

A) మొత్తం లబ్ధిదారులలో సగం మంది మహిళలే ఉన్నారు

B) ప్రతి నలుగురు లబ్ధిదారులలో దాదాపు ఒకరు మహిళా రైతు ఉన్నారు

C) మహిళా రైతులకు రూపాయి కూడా అందలేదు

D) కేవలం మహిళా రైతులకు మాత్రమే రూ. 6,000 ఇస్తారు

Answer: B

Q8. పిఎం-కిసాన్ పథకం అమలు పరిచే నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ ఏది? [Tricky]

A) కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ

B) కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ

C) కేంద్ర వ్యవసాయం మరియు రైతుల సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ

D) కేంద్ర పంచాయతీ రాజ్ మంత్రిత్వ శాఖ

Answer: C

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

ప్రధాన మంత్రి కిసాన్ సమ్మాన్ నిధి (PM-KISAN) పథకం యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం ఏమిటి?

A) రైతులకు పంట రుణాలను పూర్తిగా మాఫీ చేయడం

B) అర్హులైన రైతు కుటుంబాలకు నిరంతర ఆదాయ మద్దతును అందించడం

C) ఉచితంగా వ్యవసాయ యంత్రాలను అందించడం

D) పంటలకు మద్దతు ధరను రెట్టింపు చేయడం

Answer: B

PYQ 2:

పిఎం-కిసాన్ (PM-KISAN) పథకానికి సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:

పైన తెలిపిన ప్రకటనలలో ఏవి సరైనవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 1 మరియు 3 మాత్రమే

C) 2 మరియు 3 మాత్రమే

D) 1, 2 మరియు 3

Answer: B

PYQ 3:

క్రింది వాటిని జతపరచండి:

(పంపిణీ / అంశం) — (గణాంకం / వివరాలు)

సరియైన ఎంపికను ఎంచుకోండి:

A) 1-ii, 2-i, 3-iii

B) 1-i, 2-ii, 3-iii

C) 1-iii, 2-i, 3-ii

D) 1-ii, 2-iii, 3-i

Answer: A

Explanation: వార్షిక సాయం రూ. 6,000, 2026-31 వ్యయం రూ. 3.15 లక్షల కోట్లు, పథకం ప్రారంభం 2019.

✍️ Mains Answer Pointers

⚠️ Examiner Trap

Trap 1: విద్యార్థులు తరచుగా పిఎం-కిసాన్ సాయం రూ. 6,000 ను 'నెలకు' అని భావిస్తారు. సరియైన నిజం ఏమిటంటే ఇది ఏడాదికి రూ. 6,000 (రూ. 2,000 చొప్పున 3 విడతలలో).
Trap 2: చాలామంది ఈ పథకం కేవలం 2 ఎకరాల లోపు ఉన్న చిన్న/సన్నకారు రైతులకు మాత్రమే పరిమితం అని అనుకుంటారు. కానీ ప్రస్తుతం ఇది అర్హులైన అన్ని భూకమతాల రైతు కుటుంబాలకు వర్తిస్తుంది.
Trap 3: పిఎం-కిసాన్ ను ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ అమలు చేస్తుందని పొరబడతారు. నిజానికి దీని నోడల్ ఏజెన్సీ కేంద్ర వ్యవసాయం మరియు రైతుల సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ.

🧭 Exam Tip

Prelims Angle: ప్రిలిమ్స్ పరీక్షలలో పథకం ప్రారంభ సంవత్సరం (2019), సంవత్సరానికి ఇచ్చే మొత్తం (రూ. 6,000), విడతల సంఖ్య (3), పొడిగించిన కాలపరిమితి (2026-27 నుండి 2030-31) మరియు బడ్జెట్ (రూ. 3.15 లక్షల కోట్లు) వంటి ఖచ్చితమైన సమాచారాన్ని ప్రశ్నిస్తారు.
Mains Angle: మెయిన్స్ పరీక్షలో (GS Paper 2 & GS Paper 3) direct benefit transfer (DBT) ప్రాముఖ్యత, రైతులకు అనధికార అప్పుల నుండి ఉపశమనం, మరియు కౌలు రైతుల సమస్యలపై విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్నలు అడిగే అవకాశం ఉంది.
Interview Angle: ఇంటర్వ్యూ రౌండ్‌లో "ఇన్‌పుట్ సబ్సిడీల కంటే నేరుగా నగదు బదిలీ ఇచ్చే పిఎం-కిసాన్ మంచిదా?" అనే అంశంపై ప్రతిభ్యర్థి విధానపరమైన అభిప్రాయాన్ని అడుగుతారు.
High-Probability Prediction: రాబోయే సివిల్స్ మరియు గ్రూప్స్ పరీక్షల్లో నీతి ఆయోగ్ DMEO నివేదికలోని ముఖ్యాంశాలు (92% వ్యవసాయ పెట్టుబడి, 85% రుణ భారం తగ్గుదల) లేదా పథకం యొక్క 5 ఏళ్ల పొడిగింపుపై మల్టిపుల్ ఛాయిస్ ప్రశ్న ఖచ్చితంగా వచ్చే అవకాశం ఉంది.