భారత నౌకాదళం యొక్క అత్యంత కీలకమైన ఆపరేషనల్ పదవులలో ఒకటైన డైరెక్టర్ జనరల్ నావల్ ఆపరేషన్స్ (DGNO)గా వైస్ అడ్మిరల్ మనీష్ చద్దా 2026 ఆగస్టు 3న బాధ్యతలు స్వీకరించారు. కమ్యూనికేషన్స్ మరియు ఎలక్ట్రానిక్ వార్ఫేర్ నిపుణుడైన ఈయనకు 35 సంవత్సరాలకు పైగా సుదీర్ఘ మిలిటరీ అనుభవం ఉంది. గతంలో ఎజిమలలోని ఇండియన్ నావల్ అకాడమీ (INA) కమాండెంట్గా పనిచేసిన వైస్ అడ్మిరల్ చద్దా, ఇకపై నావల్ హెడ్క్వార్టర్స్ వేదికగా భారతీయ నావికాదళ వ్యూహాత్మక విస్తరణలు, సముద్ర భద్రత మరియు ఆపరేషనల్ సంసిద్ధతను పర్యవేక్షిస్తారు.
భారత నావికాదళ ఆపరేషనల్ కమాండ్ విభాగానికి కొత్త అధిపతిగా వైస్ అడ్మిరల్ మనీష్ చద్దా 2026 ఆగస్టు 3న న్యూఢిల్లీలో డైరెక్టర్ జనరల్ నావల్ ఆపరేషన్స్ (DGNO)గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. అంతకుముందు ఈ పదవిలో ఉన్న వైస్ అడ్మిరల్ ఎ.ఎన్. ప్రమోద్ డిప్యూటీ చీఫ్ ఆఫ్ నావల్ స్టాఫ్గా (DCNS) పదోన్నతి పొందడంతో చద్దా ఈ కీలకమైన బాధ్యతను స్వీకరించారు. హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో (IOR) వ్యూహాత్మక సవాళ్లు పెరుగుతున్న తరుణంలో ఈ నియామకం జరిగింది.
ఈ బాధ్యతల స్వీకార కార్యక్రమం 2026 ఆగస్టు 3న న్యూఢిల్లీలోని నావల్ హెడ్క్వార్టర్స్ (సౌత్ బ్లాక్) వేదికగా జరిగింది. హిందూ మహాసముద్రం, మలక్కా జలసంధి మరియు అరేబియా సముద్రంలో భారత్ తన వ్యూహాత్మక పట్టును బలపరిచే దిశగా నావికాదళ కార్యకలాపాలను ముమ్మరం చేస్తున్న సమయంలో ఈ మార్పు జరిగింది.
1. వ్యూహాత్మక ప్రణాళిక: నావల్ హెడ్క్వార్టర్స్లోని ఆపరేషన్స్ డైరెక్టరేట్ సముద్ర సరిహద్దుల వద్ద నిఘా, పెట్రోలింగ్ మరియు యుద్ధనౌకల విస్తరణను ప్లాన్ చేస్తుంది.
2. కమాండ్ కోఆర్డినేషన్: DGNO వెస్ట్రన్, ఈస్ట్రన్ మరియు సదరన్ నావల్ కమాండ్ల మధ్య సమన్వయం సాధిస్తారు.
3. ఆపరేషనల్ అమలు: నౌకాదళ యుద్ధనౌకలు, జలాంతర్గాములు మరియు నేవల్ ఎయిర్క్రాఫ్ట్ల కదలికలను నిజసమయంలో (Real-time) పర్యవేక్షిస్తారు.
4. సంయుక్త కమ్యూనికేషన్: ఎలక్ట్రానిక్ వార్ఫేర్, నేవల్ శాటిలైట్ గ్రフィルタ మరియు ఇంటెలిజెన్స్ సమాచారాన్ని మిలిటరీ కార్యాచరణగా మారుస్తారు.
ప్రపంచంలో నాల్గవ అతిపెద్ద నావికాదళంగా భారత నావికాదళం నిలిచింది. అమెరికా, చైనా, రష్యాల తర్వాత బ్లూ-వాటర్ నేవీ (Blue-water Navy) సామర్థ్యం కలిగిన ప్రధాన దేశాలలో భారత్ ఒకటిగా ఉంది.
Core Concept: Director General Naval Operations (DGNO) & Command Structure
Q1. ఇటీవల డైరెక్టర్ జనరల్ నావల్ ఆపరేషన్స్ (DGNO)గా ఎవరు బాధ్యతలు స్వీకరించారు? [Easy]
A) వైస్ అడ్మిరల్ ఎ.ఎన్. ప్రమోద్
B) వైస్ అడ్మిరల్ మనీష్ చద్దా
C) వైస్ అడ్మిరల్ సీఆర్ ప్రవీణ్ నాయర్
D) వైస్ అడ్మిరల్ దినేష్ కె త్రిపాఠి
Answer: B
Explanation: వైస్ అడ్మిరల్ మనీష్ చద్దా 2026 ఆగస్టు 3న డైరెక్టర్ జనరల్ నావల్ ఆపరేషన్స్ (DGNO)గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు.
Q2. ఇండియన్ నావల్ అకాడమీ (INA) భారతదేశంలో ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది? [Easy]
A) తమిళనాడు
B) మహారాష్ట్ర
C) కేరళ
D) గోవా
Answer: C
Explanation: ఇండియన్ నావల్ అకాడమీ (INA) కేరళ రాష్ట్రంలోని కన్నూర్ జిల్లాలోని ఎజిమలలో ఉంది.
Q3. వైస్ అడ్మిరల్ మనీష్ చద్దాకు సంబంధించి క్రింది వాటిలో సరైన ప్రకటన ఏది? [Moderate]
A) ఈయన నావికాదళంలో ఏవియేషన్ విభాగానికి చెందిన నిపుణుడు.
B) ఈయన డిఫెన్స్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్మెంట్ ఆర్గనైజేషన్ (DRDO) డైరెక్టర్ జనరల్గా పనిచేసారు.
C) ఈయన కమ్యూనికేషన్స్ మరియు ఎలక్ట్రానిక్ వార్ఫేర్ విభాగపు నిపుణుడు.
D) ఈయన ఎయిర్ ఫోర్స్ అకాడమీకి కమాండెంట్గా పనిచేసారు.
Answer: C
Explanation: వైస్ అడ్మిరల్ చద్దా కమ్యూనికేషన్స్ అండ్ ఎలక్ట్రానిక్ వార్ఫేర్ (Communication and Electronic Warfare) లో ప్రత్యేక శిక్షణ పొందిన నిపుణుడు.
Q4. భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ ప్రకారం భారత రాష్ట్రపతి సమాఖ్య సాయుధ దళాల సుప్రీమ్ కమాండర్గా ఉంటారు? [Moderate]
A) ఆర్టికల్ 52
B) ఆర్టికల్ 53(2)
C) ఆర్టికల్ 74
D) ఆర్టికల్ 352
Answer: B
Explanation: ఆర్టికల్ 53(2) ప్రకారం భారత రాష్ట్రపతి దేశ సాయుధ దళాల సర్వోన్నత సైన్యాధ్యక్షుడిగా (Supreme Commander) ఉంటారు.
Q5. వైస్ అడ్మిరల్ మనీష్ చద్దా గతంలో కమాండింగ్ ఆఫీసర్గా వ్యవహరించిన ప్రముఖ యుద్ధనౌక ఏది? [Moderate]
A) ఐఎన్ఎస్ విక్రమాదిత్య
B) ఐఎన్ఎస్ విక్రాంత్
C) ఐఎన్ఎస్ మైసూర్
D) ఐఎన్ఎస్ అరిహంత్
Answer: C
Explanation: వైస్ అడ్మిరల్ చద్దా గైడెడ్ మిస్సైల్ డిస్ట్రాయర్ యుద్ధనౌక అయిన ఐఎన్ఎస్ మైసూర్ (INS Mysore) కు కమాండింగ్ ఆఫీసర్గా వ్యవహరించారు.
Q6. భారత నావికాదళ కమాండ్స్ మరియు వాటి ప్రధాన కార్యాలయాలకు సంబంధించి సరిగ్గా జతచేయబడనిది ఏది? [Tricky]
A) వెస్ట్రన్ నావల్ కమాండ్ — ముంబై
B) ఈస్ట్రన్ నావల్ కమాండ్ — విశాఖపట్నం
C) సదరన్ నావల్ కమాండ్ — కొచ్చి
D) నార్తర్న్ నావల్ కమాండ్ — న్యూఢిల్లీ
Answer: D
Explanation: భారత నావికాదళానికి నార్తర్న్ నావల్ కమాండ్ అనే కమాండ్ లేదు; కేవలం తూర్పు (విశాఖపట్నం), పశ్చిమ (ముంబై), మరియు దక్షిణ (కొచ్చి) కమాండ్లు మాత్రమే ఉన్నాయి.
Q7. వైస్ అడ్మిరల్ చద్దా నిర్వహించిన బాధ్యతలకు సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: [Tricky]
1. ఈయన రష్యాలోని మోస్కోలో భారత రాయబార కార్యాలయంలో నావల్ అటాచేగా సేవలందించారు.
2. ఈయన భారత నావికాదళ ఉపగ్రహం 'రుక్మిణి' ప్రాజెక్టు నిర్వహణలో భాగస్వామి అయ్యారు.
క్రింది వాటిలో సరైనది/వి ఏది?
A) 1 మాత్రమే
B) 2 మాత్రమే
C) 1 మరియు 2 రెండూ
D) ఏదీ కాదు
Answer: C
Explanation: వైస్ అడ్మిరల్ చద్దా మోస్కోలో నావల్ అటాచేగా పనిచేశారు మరియు నావల్ శాటిలైట్ 'రుక్మిణి' ప్రాజెక్ట్తో అనుబంధం కలిగి ఉన్నారు.
Q8. వైస్ అడ్మిరల్ మనీష్ చద్దా అందుకున్న మిలిటరీ పురస్కారాలకు సంబంధించి సరైనది ఏది? [Tricky]
A) పరమ వీర చక్ర మరియు మహా వీర చక్ర
B) విశిష్ట సేవా మెడల్ (2017) మరియు అతి విశిష్ట సేవా మెడల్ (2025)
C) శౌర్య చక్ర మరియు కీర్తి చక్ర
D) అశోక చక్ర మరియు పద్మశ్రీ
Answer: B
Explanation: వైస్ అడ్మిరల్ చద్దా 2017లో విశిష్ట సేవా మెడల్ (VSM) మరియు 2025లో అతి విశిష్ట సేవా మెడల్ (AVSM) అందుకున్నారు.
PYQ 1:
డైరెక్టర్ జనరల్ నావల్ ఆపరేషన్స్ (DGNO) ప్రాథమిక విధి ఏమిటి?
A) నావికాదళానికి కావలసిన ఆర్థిక బడ్జెట్ను మాత్రమే కేటాయించడం
B) నౌకాదళ వ్యూహాత్మక ఆపరేషనల్ ప్రణాళికలు మరియు ఆస్తుల విస్తరణను పర్యవేక్షించడం
C) కేవలం కేడెట్లకు సాంకేతిక డిగ్రీలను అందజేయడం
D) తీర ప్రాంత కోస్ట్ గార్డ్ నావల కొనుగోలు బాధ్యత మాత్రమే చూడటం
Answer: B
Explanation: DGNO నావికాదళంలో యుద్ధనౌకల విస్తరణ, సముద్ర భద్రత మరియు వ్యూహాత్మక ఆపరేషనల్ ప్రణాళికలను పర్యవేక్షిస్తారు.
PYQ 2:
ఇండియన్ నావికాదళానికి సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:
1. నేషనల్ డిఫెన్స్ అకాడమీ (NDA) మహారాష్ట్రలోని ఖడక్వాస్లా వద్ద ఉంది.
2. ఇండియన్ నావల్ అకాడమీ (INA) కేరళలోని ఎజిమల వద్ద ఉంది.
3. భారత రక్షణ దళాల సుప్రీమ్ కమాండర్ ప్రధాన మంత్రి.
పైన పేర్కొన్న ప్రకటనలలో ఏవి సరైనవి?
A) 1 మరియు 2 మాత్రమే
B) 2 మరియు 3 మాత్రమే
C) 1 మరియు 3 మాత్రమే
D) 1, 2 మరియు 3
Answer: A
Explanation: ప్రకటన 1 మరియు 2 సరైనవి. ప్రకటన 3 తప్పు, ఎందుకంటే ఆర్టికల్ 53(2) ప్రకారం సుప్రీమ్ కమాండర్ భారత రాష్ట్రపతి.
PYQ 3:
జబితా-I ను జబితా-II తో జతపరచండి:
జబితా-I (సంస్థ / నియామకం)
a. ఇండియన్ నావల్ అకాడమీ b. నేషనల్ డిఫెన్స్ అకాడమీ c. విశిష్ట సేవా మెడల్ (VSM) d. ఆర్టికల్ 53(2)
జబితా-II (వివరాలు / ప్రాంతం)
1. ఎజిమల (కేరళ)
2. ఖడక్వాస్లా (మహారాష్ట్ర)
3. సైనిక పురస్కారం
4. రాష్ట్రపతి సుప్రీమ్ కమాండర్
సరియైన కోడ్ను ఎంచుకోండి:
A) a-1, b-2, c-3, d-4
B) a-2, b-1, c-3, d-4
C) a-1, b-2, c-4, d-3
D) a-4, b-3, c-2, d-1
Answer: A
Explanation: INA ఎజిమలలో ఉంది, NDA ఖడక్వాస్లాలో ఉంది, VSM అనేది మిలిటరీ అవార్డు, మరియు ఆర్టికల్ 53(2) రాష్ట్రపతి సైన్యాధ్యక్షుడని తెలుపుతుంది.
Question 1 (150 words): భారత సముద్ర భద్రత మరియు ఆపరేషనల్ సంసిద్ధతను పెంపొందించడంలో డైరెక్టర్ జనరల్ నావల్ ఆపరేషన్స్ (DGNO) పాత్రను సంక్షిప్తంగా చర్చించండి.
డైరెక్టర్ జనరల్ నావల్ ఆపరేషన్స్ (DGNO) భారత నావికాదళంలో కీలకమైన ఆపరేషనల్ స్థానాన్ని కలిగి ఉంటారు. నావల్ హెడ్క్వార్టర్స్ కేంద్రంగా పనిచేసే ఈ అధికారి, సముద్ర సరిహద్దుల వద్ద యుద్ధనౌకల విస్తరణ, వ్యూహాత్మక పర్యవేక్షణ మరియు నిజసమయ నావికా కార్యకలాపాలను నిర్వహించే బాధ్యతను కలిగి ఉంటారు.
ఇటీవల వైస్ అడ్మిరల్ మనీష్ చద్దా ఈ బాధ్యతలు స్వీకరించారు. హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో (IOR) వ్యూహాత్మక మార్పులు, చైనా నావికాదళ ప్రభావం పెరుగుతున్న తరుణంలో, భారత ఎక్స్క్లూజివ్ ఎకనామిక్ జోన్ (EEZ) మరియు కీలకమైన సముద్ర మార్గాల (SLOCs) వద్ద సంసిద్ధతను కాపాడటంలో DGNO కీలకపాత్ర వహిస్తారు.
కమ్యూనికేషన్స్, ఎలక్ట్రానిక్ వార్ఫేర్ మరియు శాటిలైట్ సిస్టమ్స్ (రుక్మిణి వంటివి) సమర్థవంతంగా అనుసంధానించడం ద్వారా నావికాదళ స్పందన సామర్థ్యాన్ని DGNO పెంపొందిస్తారు. సముద్రపు దొంగల నిరోధం, రక్షణ దౌత్యం మరియు మల్టీ-లేయర్డ్ మెరిటైమ్ సెక్యూరిటీ సమర్థవంతంగా అమలు కావడానికి ఆధునిక వ్యూహాత్మక నాయకత్వం ఎంతో అవసరం.
Question 2 (250 words): హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో (IOR) పెరుగుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ సవాళ్ల నేపథ్యంలో భారత నావికాదళం తన ఆపరేషనల్ సామర్థ్యాలను ఎలా ఆధునీకరిస్తోంది? సైనిక నాయకత్వం మరియు సాంకేతిక పరిజ్ఞానం యొక్క ప్రాముఖ్యతను వివరించండి.
హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతం (IOR) ప్రపంచ వాణిజ్యానికి మరియు సముద్ర ఆధారిత భద్రతకు అత్యంత ప్రాధాన్యమైన ప్రాంతం. ఈ ప్రాంతంలో చైనా నావికాదళ కదలికలు పెరగడం, అరేబియా సముద్రంలో సముద్రపు దొంగల బెడద మరియు డ్రోన్ దాడులు భారత్కు కొత్త వ్యూహాత్మక సవాళ్లను విసురుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో భారత నావికాదళం తన ఆపరేషనల్ సామర్థ్యాలను శరవేగంగా ఆధునీకరిస్తోంది.
ఇందులో మొదటిది, సాంకేతిక మరియు ఆపరేషనల్ ఆధునీకరణ. 'ప్రాజెక్ట్ 15B' గైడెడ్ మిస్సైల్ డిస్ట్రాయర్లు, ప్రాజెక్ట్ 17A ఫ్రిగేట్లు మరియు స్వదేశీ విమాన వాహక నౌక ఐఎన్ఎస్ విక్రాంత్ల చేరిక నావికాదళ ఆధిపత్యానికి నిదర్శనం. అలాగే, శాటిలైట్ కమ్యూనికేషన్స్, విఎల్ఎఫ్ (VLF) వ్యవస్థలు మరియు ఎలక్ట్రానిక్ వార్ఫేర్ను అనుసంధానిస్తూ సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని మెరుగుపరుస్తున్నారు.
రెండవది, సైనిక నాయకత్వం మరియు ఆపరేషనల్ సమర్థత. ఇటీవల DGNOగా వైస్ అడ్మిరల్ మనీష్ చద్దా వంటి 35 ఏళ్ల అనుభవం ఉన్న నిపుణులు బాధ్యతలు స్వీకరించడం ఆపరేషనల్ ప్రణాళికలను మరింత పటిష్టం చేస్తుంది. అనుభవజ్ఞులైన సైనిక అధికారులు కీలక ఆపరేషనల్ నిర్ణయాలను వేగంగా తీసుకోవడంలోనూ, నావికా కమాండ్ల మధ్య సమన్వయం సాధించడంలోనూ ప్రాధాన్యత వహిస్తారు.
ముగింపుగా, 2047 నాటికి 100% ఆత్మనిర్భర్త సాధించడం ద్వారా మరియు స్థానిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో సముద్ర సరిహద్దులను పరిరక్షించడం ద్వారా భారతదేశం హిందూ మహాసముద్రంలో 'నెట్ సెక్యూరిటీ ప్రొవైడర్'గా తన స్థానాన్ని మరింత పటిష్టం చేసుకుంటోంది.