Udyo Logo

Udyo

Get the Udyo Mobile App

Sign in to save your progress and access all features.

₹1 లక్ష కోట్ల RDI స్కీమ్: భారతదేశ ప్రైవేట్ R&D రంగానికి భారీ బూస్ట్

కేంద్ర కేబినెట్ జూలై 1, 2025న ₹1 లక్ష కోట్ల నిధులతో కూడిన రీసెర్చ్, డెవలప్‌మెంట్ అండ్ ఇన్నోవేషన్ (RDI) స్కీమ్‌కు ఆమోదం తెలిపింది. నవంబర్ 2025లో ప్రధానమంత్రి దీనిని అధికారికంగా ప్రారంభించారు. ప్రైవేట్ రంగంలో రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ (R&D) కు నిధుల కొరతను తీర్చడమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశం. అధునాతన సాంకేతిక పరిజ్ఞానాలపై పనిచేసే ప్రైవేట్ సంస్థలకు దీర్ఘకాలిక, తక్కువ లేదా సున్నా వడ్డీకే రుణాలను ఈ పథకం కింద అందిస్తారు. UPSC మరియు State PSC పరీక్షలకు సైన్స్ & టెక్నాలజీ, ఎకానమీ విభాగాల్లో ఇది అత్యంత కీలకమైన అంశం.

What Happened

జూలై 1, 2025న కేంద్ర కేబినెట్ విశాలమైన రీసెర్చ్, డెవలప్‌మెంట్ అండ్ ఇన్నోవేషన్ (RDI) స్కీమ్‌ను ఆమోదించింది. దీని కోసం ₹1 లక్ష కోట్ల కార్పస్‌ను ఏర్పాటు చేశారు. ఈ పథకాన్ని నవంబర్ 2025లో ప్రధానమంత్రి అధికారికంగా ప్రారంభించారు. భారతీయ ప్రైవేట్ రంగంలో R&D నిధుల కొరతను అధిగమించడానికి, డీప్-టెక్నాలజీపై పనిచేసే సంస్థలకు అతి తక్కువ లేదా సున్నా వడ్డీకి దీర్ఘకాలిక రుణాలను అందించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.

When & Where

ఈ విధాన ముసాయిదాను జూలై 2025లో న్యూఢిల్లీలో కేబినెట్ ఆమోదించింది. జాతీయ స్థాయిలో నవంబర్ 2025లో ప్రారంభించబడింది. ఆరు సంవత్సరాల కార్యాచరణ వ్యవధితో, ఈ పథకం దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న దేశీయ టెక్నాలజీ హబ్‌లు, రీసెర్చ్ పార్కులు, ఇంక్యుబేటర్లు మరియు కార్పొరేట్ R&D కేంద్రాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంది.

Who Is Involved

  • కేంద్ర కేబినెట్ (Union Cabinet): నిధులను మరియు విధాన ముసాయిదాను ఆమోదించింది.
  • డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ (DST): ఈ పథకం తుది అమలుకు బాధ్యత వహించే నోడల్ ప్రభుత్వ విభాగం.
  • ANRF గవర్నింగ్ బోర్డ్: ప్రధానమంత్రి అధ్యక్షతన పనిచేస్తూ దీర్ఘకాలిక వ్యూహాత్మక దిశా నిర్దేశం చేస్తుంది.
  • ANRF ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్: పథకం మార్గదర్శకాలను ఆమోదిస్తుంది మరియు ఫండ్ మేనేజర్లను సిఫార్సు చేస్తుంది.
  • ఎంపవర్డ్ గ్రూప్ ఆఫ్ సెక్రటరీస్ (EGoS): క్యాబినెట్ సెక్రటరీ నేతృత్వంలో పథకం పనితీరును సమీక్షిస్తుంది.
  • TDB మరియు BIRAC: వాస్తవ మూలధనాన్ని పంపిణీ చేయడానికి ప్రారంభ సెకండ్ లెవల్ ఫండ్ మేనేజర్లుగా (SLFMs) పనిచేస్తాయి.

How It Works

1. టైర్ 1 స్ట్రక్చరింగ్: ₹1 లక్ష కోట్ల కేంద్ర నిధిని సురక్షితంగా ఉంచడానికి ANRF లోపల ఒక స్పెషల్ పర్పస్ ఫండ్ (SPF) స్థాపించబడుతుంది. 2. టైర్ 2 కేటాయింపు: SPF ఈ నిధులను AIFలు, DFIలు, TDB మరియు BIRAC వంటి సెకండ్ లెవల్ ఫండ్ మేనేజర్లకు (SLFMs) మళ్లిస్తుంది. 3. క్యాపిటల్ డిస్‌బర్స్మెంట్: ప్రైవేట్ రంగ ప్రతిపాదనలను SLFMలు మూల్యాంకనం చేసి దీర్ఘకాలిక రాయితీ రుణాలు లేదా ఈక్విటీ పెట్టుబడులను అందిస్తాయి. 4. మెచ్యూరిటీ వాలిడేషన్: ప్రాథమిక సైద్ధాంతిక పరిశోధనలకు కాకుండా మార్కెట్‌కు అనువైన ఉత్పత్తులపై దృష్టి సారించేందుకు, టెక్నాలజీ రెడీనెస్ లెవెల్ (TRL) 4 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ స్థాయి ప్రాజెక్టులకు మాత్రమే నిధులు మంజూరు చేయబడతాయి.

Why It Matters

  • ఆర్థిక ప్రభావం: ఇది హై-రిస్క్ ఇన్నోవేషన్ల మూలధన వ్యయాన్ని తగ్గిస్తుంది. తద్వారా డీప్-టెక్ రంగాలలోకి ప్రైవేట్ సంపదను ఆకర్షిస్తుంది.
  • వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తి: అంతరిక్షం, క్వాంటం మరియు బయోటెక్నాలజీ రంగాలలో స్వదేశీ పరిజ్ఞానానికి నిధులు సమకూర్చడం ద్వారా విదేశీ ఆధారిత సాంకేతికతపై భారతదేశ ఆధారపడటాన్ని తగ్గిస్తుంది.
  • పాలసీ ప్రాముఖ్యత: ఈ భారీ మూలధన ప్రవాహం "వికసిత్ భారత్ 2047" మరియు "ఆత్మనిర్భర్ భారత్" విధాన లక్ష్యాలకు నేరుగా అనుసంధానించబడింది.

Historical Background

చారిత్రాత్మకంగా, భారతదేశ స్థూల R&D వ్యయం (GERD) GDPలో 0.65% వద్దే స్థబ్దుగా ఉండిపోయింది. సంస్థాగత మార్పులు తీసుకురావడానికి, పార్లమెంట్ 2023లో అనుసంధాన్ నేషనల్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ (ANRF) చట్టాన్ని ఆమోదించింది. సంస్థాగత మార్పులకు భారీ మూలధన మద్దతు అవసరమని గుర్తించిన ఆర్థిక మంత్రి, 2024-25 మధ్యంతర బడ్జెట్‌లో తొలిసారిగా ₹1 లక్ష కోట్ల ఇన్నోవేషన్ కార్పస్‌ను సృష్టించాలనే ఉద్దేశాన్ని ప్రకటించారు.

Previous Related Events

  • 2023: విచ్ఛిన్నమైన SERB నమూనాను భర్తీ చేస్తూ పరిశోధన నిధులను కేంద్రీకరించడానికి పార్లమెంట్ ANRF చట్టాన్ని ఆమోదించింది.
  • 2024: మధ్యంతర బడ్జెట్‌లో ₹1 లక్ష కోట్ల నిధి ఆలోచన అధికారికంగా ప్రతిపాదించబడింది.
  • ఫిబ్రవరి 2026: టెక్నాలజీ డెవలప్‌మెంట్ బోర్డ్ (TDB) RDI ఫ్రేమ్‌వర్క్ కింద డీప్-టెక్ ప్రాజెక్ట్ ప్రతిపాదనల కోసం తన మొదటి కాల్‌ను అధికారికంగా ప్రారంభించింది.

Static GK Connection

  • అనుసంధాన్ నేషనల్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ (ANRF) చట్టం, 2023: సైన్స్ అండ్ ఇంజనీరింగ్ రీసెర్చ్ బోర్డ్ (SERB) యాక్ట్ 2008ను రద్దు చేస్తూ శాస్త్రీయ మరియు మానవీయ శాస్త్రాల పరిశోధనలకు నిధులు సమకూర్చేందుకు రూపొందించబడిన చట్టపరమైన ఫ్రేమ్‌వర్క్.
  • టెక్నాలజీ రెడీనెస్ లెవెల్ (TRL): ఒక నిర్దిష్ట సాంకేతిక పరిపక్వత స్థాయిని అంచనా వేయడానికి 1970లలో నాసా (NASA) అభివృద్ధి చేసిన కొలత వ్యవస్థ. ప్రయోగశాలలో ప్రాథమిక భాగాలు కలిసి పనిచేస్తాయని నిర్ధారించే దశను TRL 4 సూచిస్తుంది.

India & World Comparison

ఇన్నోవేషన్ ఫైనాన్సింగ్ పరంగా, భారతదేశ మొత్తం R&D వ్యయంలో ప్రైవేట్ రంగం వాటా కేవలం 36% మాత్రమే. దీనికి విరుద్ధంగా, అమెరికా, దక్షిణ కొరియా మరియు చైనాలలో ప్రైవేట్ రంగం సహకారం నిరంతరం 70% కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఈ భారీ ప్రపంచ వ్యత్యాసాన్ని తగ్గించడానికి రూపొందించబడిన వ్యూహాత్మక జోక్యమే ఈ RDI స్కీమ్.

Future Impact

  • డీప్-టెక్ ఫండ్ ఆఫ్ ఫండ్స్ ద్వారా త్వరలో అత్యంత ప్రత్యేకమైన స్టార్టప్‌ల కోసం ప్రత్యేక ఈక్విటీ పైప్‌లైన్ సృష్టించబడుతుంది.
  • 2026 చివరి నాటికి మరిన్ని ఆల్టర్నేటివ్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ఫండ్స్ (AIFs) మరియు నాన్-బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్షియల్ కంపెనీలు (NBFCs) SLFMలుగా చేర్చబడతాయి.
  • ఈ నిరంతర నిధుల ప్రవాహం ప్రైవేట్ వ్యయంపై గుణకార ప్రభావాన్ని (multiplier effect) చూపుతుందని మరియు భారతదేశ GERDను ప్రపంచ సగటు అయిన 1.8%కి తీసుకువెళుతుందని అంచనా వేయబడింది.

🔑 Key Points for Revision

  • పథకం పేరు: రీసెర్చ్, డెవలప్‌మెంట్ అండ్ ఇన్నోవేషన్ (RDI) స్కీమ్.
  • మొత్తం నిధి (Corpus): ఆరు సంవత్సరాల వ్యవధిలో ₹1 లక్ష కోట్లు.
  • ఆమోదించిన తేదీ: జూలై 1, 2025, కేంద్ర కేబినెట్ ద్వారా.
  • ప్రారంభించిన తేదీ: నవంబర్ 3, 2025, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ద్వారా.
  • FY 2025-26 కేటాయింపు: ప్రాథమిక రోలౌట్ కోసం ₹20,000 కోట్లు.
  • నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ: సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ విభాగం (DST).
  • ప్రధాన లక్ష్యం: ప్రైవేట్ R&Dకి దీర్ఘకాలిక, తక్కువ లేదా సున్నా వడ్డీకి మూలధనాన్ని అందించడం.
  • వ్యూహాత్మక అధిపతి: ప్రధానమంత్రి అధ్యక్షతన ANRF గవర్నింగ్ బోర్డ్.
  • ఎగ్జిక్యూటివ్ బాడీ: పథకం మార్గదర్శకాలను ఆమోదించే ANRF ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్.
  • సమీక్షా యంత్రాంగం: క్యాబినెట్ సెక్రటరీ నేతృత్వంలోని EGoS.
  • లక్ష్య రంగాలు: డీప్-టెక్, AI, స్పేస్ టెక్, క్వాంటం కంప్యూటింగ్, బయోమాన్యుఫ్యాక్చరింగ్.
  • ప్రాజెక్ట్ మెచ్యూరిటీ ఫోకస్: టెక్నాలజీ రెడీనెస్ లెవెల్ (TRL) 4 మరియు అంతకంటే ఎక్కువ ప్రాజెక్టులకు మాత్రమే.
  • నిర్మాణం: స్పెషల్ పర్పస్ ఫండ్ (SPF)ని ఉపయోగించి రెండు అంచెల నిధుల విధానం.
  • అమలుదారులు: TDB మరియు BIRAC లు ప్రారంభ సెకండ్ లెవల్ ఫండ్ మేనేజర్లుగా (SLFMs) పనిచేస్తాయి.
  • భవిష్యత్ కార్యాచరణ: ప్రత్యేక డీప్-టెక్ ఫండ్ ఆఫ్ ఫండ్స్‌ను ఏర్పాటు చేయడానికి స్పష్టమైన నిబంధన.

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: Anusandhan National Research Foundation (ANRF)

  • Definition: భారతదేశవ్యాప్తంగా పరిశోధన, ఆవిష్కరణలు మరియు వ్యవస్థాపకతను ప్రోత్సహించడానికి మరియు అభివృద్ధి చేయడానికి సృష్టించబడిన అపెక్స్ స్టాట్యుటరీ (చట్టబద్ధమైన) బాడీ.
  • Constitutional / Legal Basis: అనుసంధాన్ నేషనల్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ చట్టం, 2023 కింద భారత పార్లమెంటుచే స్థాపించబడింది.
  • Scientific / Economic Principle: సైన్స్‌లో సంస్థాగత విచ్ఛిన్నతను అధిగమించడానికి R&D మూలధనాన్ని కేంద్రీకృతం చేసి వ్యూహాత్మకంగా పంపిణీ చేయడం.
  • How it connects to this event: ₹1 లక్ష కోట్ల RDI స్కీమ్ నిధులను నేరుగా నిర్వహించే స్పెషల్ పర్పస్ ఫండ్ (SPF)కి ANRF ఆతిథ్యం ఇస్తుంది.
  • Origin & History: జాతీయ విద్యా విధానం (NEP) 2020లో తొలిసారిగా ఈ భావన సమగ్రంగా ప్రతిపాదించబడింది.
  • Key milestone 1: 2023లో, సైన్స్ అండ్ ఇంజనీరింగ్ రీసెర్చ్ బోర్డును (SERB) అధికారికంగా రద్దు చేస్తూ ANRF చట్టం ఆమోదించబడింది.
  • Key milestone 2: 2025లో, ₹1 లక్ష కోట్ల RDI స్కీమ్‌కు వ్యూహాత్మక దిశానిర్దేశం చేసే బాధ్యతను ANRF గవర్నింగ్ బోర్డుకు అప్పగించారు.
  • Related Acts / Schemes / Treaties: నేషనల్ ఎడ్యుకేషన్ పాలసీ 2020, SERB చట్టం 2008.
  • Nodal Ministry / Body: సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ విభాగం (DST), మినిస్ట్రీ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ.
  • India-specific relevance: భారతదేశంలో దీర్ఘకాలంగా అట్టడుగు స్థాయిలో ఉన్న స్థూల R&D వ్యయాన్ని (GERD) మెరుగుపరచడానికి మరియు రాష్ట్ర విశ్వవిద్యాలయాలలో పరిశోధనా సామర్థ్యాన్ని నిర్మించడానికి ఇది రూపొందించబడింది.
  • Global comparison: ఇది నిర్మాణపరంగా అమెరికాలోని నేషనల్ సైన్స్ ఫౌండేషన్ (NSF) నమూనా ఆధారంగా రూపొందించబడింది.
  • Data point: భారతదేశ GERDను GDPలో కేవలం ~0.65% వద్ద ఉన్న స్థబ్దుత నుండి ప్రపంచ ప్రమాణాలకు పెంచడం దీని లక్ష్యం.
  • Common exam angle: ANRF ఎక్స్-అఫీషియో ప్రెసిడెంట్ ఎవరు (ప్రధానమంత్రి) మరియు ఇది ఏ చట్టాన్ని భర్తీ చేసింది (SERB) అనే ప్రశ్నలు పరీక్షల్లో తరచుగా అడుగుతారు.
  • Easy memory hook: "ANRF = భారతీయ R&D కోసం ప్రధానమంత్రి సెంట్రల్ బ్యాంక్."

❓ Practice MCQs

Q1. ₹1 లక్ష కోట్ల RDI స్కీమ్ అమలుకు నోడల్ డిపార్ట్‌మెంట్‌గా ఏ సంస్థ పనిచేస్తుంది? [Easy]

A) ఎలక్ట్రానిక్స్ మరియు ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ మంత్రిత్వ శాఖ

B) నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog)

C) డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ (DST)

D) ఆర్థిక వ్యవహారాల శాఖ

Answer: C

Explanation: ఈ పథకం అమలు కోసం డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ (DST) అధికారిక నోడల్ విభాగాంగా నియమించబడింది.

Q2. RDI స్కీమ్‌కు వ్యూహాత్మక దిశానిర్దేశం చేసే అనుసంధాన్ నేషనల్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ (ANRF) గవర్నింగ్ బోర్డుకు ఎవరు అధ్యక్షత వహిస్తారు? [Easy]

A) సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ మంత్రి

B) భారత ప్రధానమంత్రి

C) క్యాబినెట్ సెక్రటరీ

D) ప్రిన్సిపల్ సైంటిఫిక్ అడ్వైజర్

Answer: B

Explanation: ANRF గవర్నింగ్ బోర్డుకు ప్రధానమంత్రి అధ్యక్షత వహిస్తారు, ఇది అత్యున్నత కార్యనిర్వాహక అధికారాన్ని ఇస్తుంది.

Q3. RDI స్కీమ్ ఏ కనీస టెక్నాలజీ రెడీనెస్ లెవెల్ (TRL) వద్ద ప్రారంభమయ్యే ప్రాజెక్ట్‌లకు ఆర్థిక సహాయం చేస్తుంది? [Moderate]

A) TRL 1

B) TRL 2

C) TRL 4

D) TRL 8

Answer: C

Explanation: ప్రాథమిక ల్యాబ్ పరిశోధనల కోసం కాకుండా కమర్షియలైజేషన్ (వాణిజ్యీకరణ) పై దృష్టి పెట్టడానికి ఈ పథకం TRL 4 మరియు అంతకంటే ఎక్కువ స్థాయి ప్రాజెక్టులను మాత్రమే లక్ష్యంగా చేసుకుంది.

Q4. RDI స్కీమ్ యొక్క రెండు-అంచెల నిధుల యంత్రాంగం కింద, మొదటి స్థాయిలో నిధులకు కస్టోడియన్‌గా వ్యవహరించేది ఏది? [Moderate]

A) టెక్నాలజీ డెవలప్‌మెంట్ బోర్డ్ (TDB)

B) రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI)

C) ANRF లోని స్పెషల్ పర్పస్ ఫండ్ (SPF)

D) బయోటెక్నాలజీ ఇండస్ట్రీ రీసెర్చ్ అసిస్టెన్స్ కౌన్సిల్ (BIRAC)

Answer: C

Explanation: ANRF లోపల నేరుగా స్థాపించబడిన స్పెషల్ పర్పస్ ఫండ్ (SPF) కేంద్ర నిధులకు ప్రాథమిక టైర్-వన్ కస్టోడియన్‌గా పనిచేస్తుంది.

Q5. RDI పథకం మార్పులను ఆమోదించడానికి మరియు మొత్తం పనితీరును సమీక్షించడానికి బాధ్యత వహించే సమూహం ఏది? [Moderate]

A) క్యాబినెట్ సెక్రటరీ నేతృత్వంలోని ఎంపవర్డ్ గ్రూప్ ఆఫ్ సెక్రటరీస్ (EGoS)

B) ANRF ఎగ్జిక్యూటివ్ కౌన్సిల్

C) నీతి ఆయోగ్ గవర్నింగ్ బోర్డు

D) సైన్స్‌పై పార్లమెంటరీ స్టాండింగ్ కమిటీ

Answer: A

Explanation: క్యాబినెట్ సెక్రటరీ నేతృత్వంలోని ఎంపవర్డ్ గ్రూప్ ఆఫ్ సెక్రటరీస్ (EGoS) పథకం పనితీరును సమీక్షించడానికి బాధ్యత వహిస్తుంది.

Q6. RDI ఫ్రేమ్‌వర్క్ కింద టెక్నాలజీ డెవలప్‌మెంట్ బోర్డ్ (TDB) మరియు BIRAC లు ఏ హోదాలో పనిచేస్తాయి? [Tricky]

A) ఫస్ట్ లెవల్ కస్టోడియన్స్

B) సెకండ్ లెవల్ ఫండ్ మేనేజర్లు (SLFMs)

C) నోడల్ ఇంప్లిమెంటేషన్ డిపార్ట్‌మెంట్స్

D) డీప్-టెక్ ఫండ్ రెగ్యులేటర్స్

Answer: B

Explanation: ప్రైవేట్ సంస్థలకు నేరుగా రుణాలు లేదా ఈక్విటీని పంపిణీ చేసే సెకండ్ లెవల్ ఫండ్ మేనేజర్లు (SLFMs) గా TDB మరియు BIRAC లు పనిచేస్తాయి.

Q7. జూలై 2025లో ఆమోదించబడిన RDI స్కీమ్ ప్రధాన లక్ష్యాలలో కింది వాటిలో ఏది భాగం కాదు? [Tricky]

A) విదేశీ టెక్ స్టార్టప్‌లకు అధిక-వడ్డీ స్వల్పకాలిక రుణాలు అందించడం

B) డీప్-టెక్ ఫండ్ ఆఫ్ ఫండ్స్ ఏర్పాటును సులభతరం చేయడం

C) వ్యూహాత్మకంగా ముఖ్యమైన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం సముపార్జనకు మద్దతు ఇవ్వడం

D) సన్‌రైజ్ డొమైన్‌లలో ప్రైవేట్ రంగం R&D ని ప్రోత్సహించడం

Answer: A

Explanation: ఈ పథకం స్వదేశీ ఇన్నోవేషన్ల కోసం తక్కువ లేదా సున్నా వడ్డీకి దీర్ఘకాలిక ఫైనాన్సింగ్‌ను అందిస్తుంది, విదేశీ సంస్థలకు అధిక వడ్డీ రుణాలు ఇవ్వడం దీని ఉద్దేశం కాదు.

Q8. RDI స్కీమ్ నేపథ్యంలో, అనుసంధాన్ నేషనల్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ (ANRF) అంతకుముందు ఉన్న ఏ చట్టబద్ధమైన సంస్థను భర్తీ చేసింది? [Tricky]

A) కౌన్సిల్ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్ (CSIR)

B) ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ రీసెర్చ్ (ICMR)

C) సైన్స్ అండ్ ఇంజనీరింగ్ రీసెర్చ్ బోర్డ్ (SERB)

D) టెక్నాలజీ ఇన్ఫర్మేషన్, ఫోర్కాస్టింగ్ అండ్ అసెస్‌మెంట్ కౌన్సిల్ (TIFAC)

Answer: C

Explanation: 2023 ANRF చట్టం అధికారికంగా 2008లో సృష్టించబడిన సైన్స్ అండ్ ఇంజనీరింగ్ రీసెర్చ్ బోర్డ్ (SERB) ను రద్దు చేసి భర్తీ చేసింది.

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

అనుసంధాన్ నేషనల్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ (ANRF) కింద సృష్టించబడిన స్పెషల్ పర్పస్ ఫండ్ (SPF) యొక్క ప్రాథమిక ప్రయోజనం ఏమిటి?

A) అంతర్జాతీయ వాతావరణ ఫైనాన్స్ గ్రాంట్లను నిర్వహించడం

B) RDI స్కీమ్ నిధులకు కస్టోడియన్‌గా వ్యవహరించడం

C) డీప్-టెక్ రంగాలలో విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులను నియంత్రించడం

D) గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ప్రాథమిక విద్యకు నిధులు సమకూర్చడం

Answer: B

Explanation: ANRF లో స్థాపించబడిన SPF, RDI స్కీమ్ కోసం కేటాయించిన ₹1 లక్ష కోట్ల నిధికి టైర్-వన్ కస్టోడియన్‌గా వ్యవహరిస్తుంది.

PYQ 2:

రీసెర్చ్, డెవలప్‌మెంట్ అండ్ ఇన్నోవేషన్ (RDI) స్కీమ్‌కు సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:

1. ఇది పది సంవత్సరాల పాటు ₹1 లక్ష కోట్ల కార్పస్‌ను అందిస్తుంది.
2. ప్రైవేట్ రంగానికి తక్కువ లేదా సున్నా వడ్డీకి దీర్ఘకాలిక ఫైనాన్సింగ్ అందించడం దీని లక్ష్యం.
3. ఇది ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని పరిశోధన ప్రయోగశాలలకు మాత్రమే నిధులను పరిమితం చేస్తుంది.

పై వాక్యాలలో ఏది/ఏవి సరైనది/సరైనవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 2 మాత్రమే

C) 2 మరియు 3 మాత్రమే

D) 1, 2 మరియు 3

Answer: B

Explanation: వాక్యం 1 తప్పు (ఇది పదేళ్లు కాదు, ఆరు సంవత్సరాలు). వాక్యం 3 తప్పు (ఇది ప్రత్యేకంగా ప్రైవేట్ రంగ పెట్టుబడులను లక్ష్యంగా చేసుకుంది). వాక్యం 2 మాత్రమే సరైనది.

PYQ 3:

ప్రతిపాదన (A): నిధులు పొందేందుకు ప్రాజెక్టులు తప్పనిసరిగా టెక్నాలజీ రెడీనెస్ లెవెల్ (TRL) 4 మరియు ఆ పైస్థాయిలో ఉండాలని RDI స్కీమ్ తప్పనిసరి చేస్తుంది.

కారణం (R): సాంకేతికత వాణిజ్యీకరణకు బదులుగా విశ్వవిద్యాలయాలలో ప్రాథమిక సైద్ధాంతిక పరిశోధనలను ప్రోత్సహించడమే ఈ పథకం యొక్క ప్రాథమిక లక్ష్యం.

Answer: C

Explanation: A సరైనది, కానీ R తప్పు ఎందుకంటే TRL 4 ని ప్రత్యేకంగా లక్ష్యంగా చేసుకోవడం అంటే ఈ పథకం సాంకేతికత వాణిజ్యీకరణపై మాత్రమే దృష్టి పెట్టిందని అర్థం, ప్రాథమిక విద్యా పరిశోధనలపై కాదు (అవి TRL 1-3 స్థాయికి చెందినవి).

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): భారతదేశంలో డీప్-టెక్ స్టార్టప్‌లకు ఫైనాన్సింగ్ అంతరాన్ని తగ్గించడంలో రీసెర్చ్, డెవలప్‌మెంట్ అండ్ ఇన్నోవేషన్ (RDI) స్కీమ్ యొక్క ప్రాముఖ్యతను విశ్లేషించండి.

ఆరు సంవత్సరాల కాలానికి ₹1 లక్ష కోట్ల కార్పస్ మద్దతుతో ప్రారంభమైన RDI స్కీమ్, భారతీయ ప్రైవేట్ R&D పర్యావరణ వ్యవస్థలో ఉన్న తీవ్రమైన నిధుల కొరతను పరిష్కరించడంలో ఒక కీలక పరిణామం. క్వాంటం కంప్యూటింగ్, రోబోటిక్స్ వంటి డీప్-టెక్ స్టార్టప్‌లకు దీర్ఘకాలిక నిరీక్షణ సమయం (gestation period) మరియు అధిక రిస్క్ మూలధనం అవసరం. సాధారణ వాణిజ్య బ్యాంకులు వీటికి రుణాలు ఇవ్వడానికి వెనుకాడతాయి.

ANRF నిర్వహిస్తున్న ఈ రెండు అంచెల వ్యవస్థ ద్వారా తక్కువ లేదా సున్నా వడ్డీ రేట్లతో దీర్ఘకాలిక ఫైనాన్సింగ్ అందించడం ద్వారా, ఈ పథకం ప్రారంభ దశ వాణిజ్యీకరణ నష్టాలను సమర్థవంతంగా భరిస్తుంది. అంతేకాకుండా, డీప్-టెక్ ఫండ్ ఆఫ్ ఫండ్స్ ఏర్పాటు అనేది ఈ అభివృద్ధి చెందుతున్న స్టార్టప్‌ల ఈక్విటీ అవసరాలను నేరుగా తీరుస్తుంది.

టెక్నాలజీ రెడీనెస్ లెవెల్ (TRL) 4 మరియు అంతకంటే ఎక్కువ స్థాయి ప్రాజెక్టులకే నిధులు ఇవ్వాలన్న నిబంధన, కేవలం సైద్ధాంతిక పరిశోధనలకే కాకుండా మార్కెట్‌కి సిద్ధంగా ఉన్న ఆవిష్కరణలకు మూలధనం వెళ్లేలా నిర్ధారిస్తుంది. అంతిమంగా ఈ వ్యవస్థాగత జోక్యం విదేశీ సాంకేతికతపై భారతదేశ ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, ఆత్మనిర్భర్ భారత్ లక్ష్యాన్ని ముందుకు తీసుకువెళుతుంది.

Question 2 (250 words): "అపారమైన డెమోగ్రాఫిక్ డివిడెండ్ ఉన్నప్పటికీ, ప్రైవేట్ రంగ భాగస్వామ్యం లేకపోవడం వల్ల భారతదేశ స్థూల R&D వ్యయం (GERD) స్థబ్దుగా ఉండిపోయింది." అనుసంధాన్ నేషనల్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ (ANRF) మరియు ఇటీవల వచ్చిన RDI స్కీమ్ ఈ సంస్థాగత అవరోధాన్ని ఎలా పరిష్కరిస్తాయో చర్చించండి.

భారతదేశ స్థూల R&D వ్యయం (GERD) ఒక దశాబ్దానికి పైగా GDPలో కేవలం 0.65% వద్దే ఆందోళనకరంగా నిలిచిపోయింది. ఇది అమెరికా, దక్షిణ కొరియా మరియు చైనా వంటి ప్రపంచ ఇన్నోవేటర్ల కంటే చాలా తక్కువ. అమెరికా తదితర అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో మొత్తం R&D వ్యయంలో ప్రైవేట్ రంగ వాటా 70% కంటే ఎక్కువగా ఉంటే, భారతదేశంలో అది కేవలం 36% మాత్రమే ఉండటం ప్రధాన అవరోధం. ANRF మరియు కొత్తగా ఆమోదించబడిన ₹1 లక్ష కోట్ల RDI స్కీమ్ ఈ సంస్థాగత అసమతుల్యతను సరిదిద్దడానికి ఉద్దేశించబడ్డాయి.

చారిత్రాత్మకంగా చూస్తే, సరసమైన మరియు దీర్ఘకాలిక రిస్క్ క్యాపిటల్ కొరత భారతీయ పరిశ్రమలను హై-రిస్క్, హై-రివార్డ్ డీప్ టెక్నాలజీలలో పెట్టుబడులు పెట్టకుండా నిరోధించింది. RDI స్కీమ్ ANRF కింద స్పెషల్ పర్పస్ ఫండ్ (SPF)ని స్థాపించడం ద్వారా ఈ సమస్యను పరిష్కరిస్తుంది. ఇది టెక్నాలజీ డెవలప్‌మెంట్ బోర్డ్ (TDB) వంటి సెకండ్ లెవల్ ఫండ్ మేనేజర్ల ద్వారా ప్రైవేట్ సంస్థలకు అతి తక్కువ లేదా సున్నా వడ్డీకే దీర్ఘకాలిక రుణాలను అందిస్తుంది.

రాజకీయంగా మరియు ఆర్థికంగా, ఈ విధానం ప్రభుత్వాన్ని ప్రాథమిక పరిశోధకుడి స్థానం నుంచి ప్రైవేట్ రంగానికి వ్యూహాత్మక వసతులు కల్పించే సంస్థగా మారుస్తుంది. TRL 4 మరియు అంతకంటే ఎక్కువ స్థాయి ప్రాజెక్టులకు నిధులు కేటాయించడం ద్వారా ప్రయోగశాల నమూనాలకు, వాణిజ్య ఉత్పత్తులకు మధ్య ఉన్న "వ్యాలీ ఆఫ్ డెత్" ను ఈ పథకం వంతెనలా కలుపుతుంది.

అంతర్జాతీయ స్థాయిలో AI, సెమీకండక్టర్లు మరియు అంతరిక్ష సాంకేతిక సరఫరా గొలుసులు ఆయుధాలుగా మారుతున్న తరుణంలో, స్వదేశీ స్వావలంబన జాతీయ భద్రతా ఆవశ్యకత. డీప్-టెక్ ఫండ్ ఆఫ్ ఫండ్స్‌ను వేగంగా అమలు చేయడం మరియు SLFMల మధ్య సమన్వయం ద్వారా మాత్రమే ఇన్నోవేషన్ ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థగా భారత్ అడుగులు వేయగలుగుతుంది.

⚠️ Examiner Trap

  • Trap 1: ఈ పథకం యొక్క నోడల్ అమలు ఏజెన్సీ విషయంలో విద్యార్థులు తరచుగా గందరగోళానికి గురవుతారు. సరైన వాస్తవం ఏమిటంటే వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ లేదా నీతి ఆయోగ్ కాకుండా, డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ (DST) నోడల్ డిపార్ట్‌మెంట్‌గా వ్యవహరిస్తుంది.
  • Trap 2: ఈ పథకం విశ్వవిద్యాలయాలలో ప్రాథమిక, సైద్ధాంతిక పరిశోధనలకు నిధులు సమకూరుస్తుందని భావించడం ఒక సాధారణ తప్పు. వాస్తవం ఏమిటంటే, ఇది కేవలం అప్లైడ్ టెక్నాలజీపై దృష్టి సారిస్తూ టెక్నాలజీ రెడీనెస్ లెవెల్ (TRL) 4 మరియు ఆ పైస్థాయి ప్రాజెక్టులకు మాత్రమే నిధులు ఇస్తుంది.
  • Trap 3: ఈ అంశంపై సమాధానమిచ్చేటప్పుడు విద్యార్థులు కార్పస్ యొక్క పదవీకాలాన్ని తరచుగా మర్చిపోతారు. ₹1 లక్ష కోట్ల కార్పస్ ఒకే వార్షిక బడ్జెట్‌లో కాకుండా ఆరు సంవత్సరాల కాల వ్యవధికి కేటాయించబడిందని గుర్తుంచుకోవాలి.

🧭 Exam Tip

ప్రిలిమ్స్ కోసం, ఎగ్జామినర్లు సంస్థాగత నిర్మాణాలపై ఎక్కువ దృష్టి పెడతారు: ANRF గవర్నింగ్ బోర్డుకు ప్రధాని అధ్యక్షత వహిస్తారని, DST నోడల్ మంత్రిత్వ శాఖ అని మరియు TRL 4 ప్రాథమిక అవసరమని గుర్తుంచుకోండి. మెయిన్స్ (GS పేపర్ 3) కోసం, భారతదేశ సైన్స్ అండ్ టెక్ పాలసీ, ప్రైవేట్ పెట్టుబడుల లోటు లేదా ఆత్మనిర్భర్ భారత్ గురించి చర్చించేటప్పుడు ఈ ₹1 లక్ష కోట్ల పథకాన్ని ప్రధాన కేస్ స్టడీగా ఉపయోగించండి. ఇంటర్వ్యూలలో, ప్రైవేట్ రంగం R&Dని ఎందుకు విస్మరించింది మరియు తక్కువ వడ్డీ రుణాలు దీన్ని ఎలా పరిష్కరిస్తాయి అనే ప్రశ్నలను ఆశించండి. ప్రిలిమ్స్ అంచనా: ANRF ఏ చట్టబద్ధమైన సంస్థను (SERB) భర్తీ చేసింది అనే ప్రత్యక్ష ప్రశ్న వచ్చే అవకాశం ఉంది.