కేంద్ర సమాచార మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని డిజిటల్ భారత్ నిధి (Digital Bharat Nidhi) కింద BSNL గోవా గ్రామీణ ప్రాంతాలలో భారత్నెట్ ఫైబర్-టు-ది-హోమ్ (FTTH) సేవల విస్తరణకు స్థానిక నిరుద్యోగ యువత, వ్యవస్థాపకులు, స్వయం ఉపాధి పొందుతున్న వారిని భాగస్వామ్యానికి ఆహ్వానించింది. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా గోవాలోని అన్ని గ్రామ పంచాయతీలకు 1 Gbps వేగంతో హై-స్పీడ్ బ్రాడ్బ్యాండ్ కనెక్టివిటీని అందించడమే ప్రధాన లక్ష్యం. ఆప్టికల్ ఫైబర్ కేబుళ్ల అమరిక మరియు నెట్వర్క్ అనుసంధానం అక్టోబర్ 2026 నుండి ప్రారంభం కానుంది. ఈ చొరవ గ్రామీణ డిజిటల్ కనెక్టివిటీని మెరుగుపరచడమే కాకుండా, స్థానిక స్థాయి లో 'లాస్ట్ మైల్ కనెక్టివిటీ' ద్వారా ఉపాధి అవకాశాలను సృష్టిస్తుంది.
ఆగస్టు 7, 2026న, BSNL గోవా సంస్థ డిజిటల్ భారత్ నిధి ఆధ్వర్యంలో గ్రామీణ గోవా వ్యాప్తంగా భారత్నెట్ ఫైబర్-టు-ది-హోమ్ (FTTH) విస్తరణకు స్థానిక ఔత్సాహిక పారిశ్రామికవేత్తలు, యువత మరియు స్వయం ఉపాధి వ్యక్తుల నుండి ప్రతిపాదనలను ఆహ్వానించింది. ఈ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా ప్రతి గ్రామ పంచాయతీకి 1 Gbps హై-స్పీడ్ ఇంటర్నెట్ సేవలను అందించనున్నారు. BSNL స్థానిక భాగస్వాములతో కలిసి 'లాస్ట్ మైల్ కనెక్టివిటీ'ని విస్తరించడానికి ఈ నమూనాను రూపొందించింది.
ఈ ప్రకటన 7 ఆగస్టు 2026న గోవా రాజధాని పనాజీలో చేయబడింది. ఆప్టికల్ ఫైబర్ కేబుళ్లు అమర్చడం మరియు నెట్వర్క్ అనుసంధాన పనులు అక్టోబర్ 2026 నుండి ప్రారంభమై వివిధ దశల్లో పూర్తవుతాయి. ఇది పశ్చిమ భారతదేశంలోని గోవా రాష్ట్రంలోని గ్రామీణ గ్రామ పంచాయతీలన్నింటినీ కవర్ చేస్తుంది.
1. మౌలిక సదుపాయాల కల్పన: BSNL అక్టోబర్ 2026 నుండి గ్రామ పంచాయతీల వరకు ఆప్టికల్ ఫైబర్ కేబుళ్లను (OFC) ఏర్పాటు చేస్తుంది.
2. హై-స్పీడ్ బ్యాక్బోన్: ప్రతి గ్రామ పంచాయతీకి 1 Gbps బ్యాండ్విడ్త్తో కూడిన బ్యాక్బోన్ నెట్వర్క్ను అనుసంధానిస్తారు.
3. స్థానిక భాగస్వామ్యం: BSNL స్థానిక యువతను ఎంపిక చేసి, పంచాయతీ కేంద్రం నుండి గృహాలకు మరియు వ్యాపార సంస్థలకు కనెక్షన్లు ఇచ్చే బాధ్యతను అప్పగిస్తుంది.
4. ఆదాయ భాగస్వామ్యం: వినియోగదారుల సబ్స్క్రిప్షన్ల నుండి స్థానిక భాగస్వాములకు స్థిరమైన రాబడి లభిస్తుంది, దీనివల్ల గ్రామీణ ఉపాధి పెరుగుతుంది.
అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద గ్రామీణ బ్రాడ్బ్యాండ్ కనెక్టివిటీ ప్రాజెక్ట్గా భారత్నెట్ నిలిచింది. ITU (International Telecommunication Union) సమాచారం ప్రకారం, భారతదేశం గ్రామీణ ఇంటర్నెట్ ప్రాప్తిని పెంచడంలో ఆసియాలోనే అత్యంత వేగవంతమైన పురోగతిని నమోదు చేసింది.
Core Concept: డిజిటల్ భారత్ నిధి మరియు భారత్నెట్ (Digital Bharat Nidhi & BharatNet)
Q1. గోవాలో BSNL ఇటీవల ప్రకటించిన భారత్నెట్ విస్తరణ ప్రాజెక్టులో ప్రతి గ్రామ పంచాయతీకి ఎంత వేగంతో కూడిన కనెక్టివిటీని అందించాలని నిర్ణయించారు? [Easy]
A) 100 Mbps
B) 500 Mbps
C) 1 Gbps
D) 10 Gbps
Answer: C
Explanation: BSNL గోవా భారత్నెట్ ప్రాజెక్ట్ కింద గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ప్రతి గ్రామ పంచాయతీకి 1 Gbps వేగవంతమైన కనెక్టివిటీని అందించనుంది.
Q2. ఆప్టికల్ ఫైబర్ కేబుల్స్ (OFC) ద్వారా డేటా ప్రసారం ఏ భౌతిక శాస్త్ర సూత్రం ఆధారంగా పనిచేస్తుంది? [Easy]
A) కాంతి పరిక్షేపణం (Scattering of Light)
B) సంపూర్ణాంతర పరావర్తనం (Total Internal Reflection)
C) కాంతి వ్యతికరణం (Interference of Light)
D) కాంతి వివర్తనం (Diffraction of Light)
Answer: B
Explanation: ఆప్టికల్ ఫైబర్లు కాంతి యొక్క సంపూర్ణాంతర పరావర్తనం (Total Internal Reflection) అనే సూత్రం ఆధారంగా డేటాను వేగంగా ప్రసారం చేస్తాయి.
Q3. 'డిజిటల్ భారత్ నిధి' కి సంబంధించి క్రింది వాటిలో సరైన ప్రకటన ఏది? [Moderate]
A) ఇది గ్రామీణ విద్యుదీకరణ కోసం ఉద్దేశించబడింది
B) ఇది టెలికమ్యూనికేషన్స్ చట్టం 2023 ద్వారా పాత USOF స్థానంలో వచ్చింది
C) దీనిని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ నేరుగా నిర్వహిస్తుంది
D) ఇది కేవలం పట్టణ ప్రాంతాల 5G విస్తరణకే నిధులు ఇస్తుంది
Answer: B
Explanation: టెలికమ్యూనికేషన్స్ చట్టం 2023 ప్రకారం గతంలోని 'యూనివర్సల్ సర్వీస్ ఆబ్లిగేషన్ ఫండ్ (USOF)' ను 'డిజిటల్ భారత్ నిధి'గా మార్చారు.
Q4. 'భారత్నెట్' ప్రాజెక్ట్ను మొదటిసారిగా ఏ సంవత్సరంలో నేషనల్ ఆప్టికల్ ఫైబర్ నెట్వర్క్ (NOFN) గా ప్రారంభించారు? [Moderate]
A) 2005
B) 2011
C) 2015
D) 2019
Answer: B
Explanation: భారత ప్రభుత్వం అక్టోబర్ 2011లో అన్ని గ్రామ పంచాయతీలను అనుసంధానించడానికి నేషనల్ ఆప్టికల్ ఫైబర్ నెట్వర్క్ (NOFN) ను ప్రారంభించింది.
Q5. BSNL గోవా అమలు చేస్తున్న భారత్నెట్ FTTH విస్తరణ ప్రాజెక్ట్లో 'లాస్ట్ మైల్ కనెక్టివిటీ' బాధ్యతను ఎవరికి అప్పగిస్తున్నారు? [Moderate]
A) విదేశీ టెలికాం సంస్థలకు
B) స్థానిక ఔత్సాహిక పారిశ్రామికవేత్తలు మరియు నిరుద్యోగ యువతకు
C) పంచాయతీ కార్యదర్శులకు మాత్రమే
D) భారతీయ రైల్వేకు
Answer: B
Explanation: గ్రామ పంచాయతీల నుండి గృహాలకు ఫైబర్ లైన్లను విస్తరించే లాస్ట్-మైల్ కనెక్టివిటీ బాధ్యతను BSNL స్థానిక యువత మరియు పారిశ్రామికవేత్తలకు అప్పగిస్తోంది.
Q6. క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి: [Tricky]
1. భారత్నెట్ ప్రాజెక్ట్ను డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ పోస్ట్స్ పర్యవేక్షిస్తుంది.
2. టెలికాం యాక్ట్ 2023 ప్రకారం USOF నిధి పేరును డిజిటల్ భారత్ నిధిగా మార్చారు.
3. FTTH అనగా ఫైబర్-టు-ది-హోమ్ అని అర్థం.
పైన పేర్కొన్న వాటిలో ఏవి సరైనవి?
A) 1 మరియు 2 మాత్రమే
B) 2 మరియు 3 మాత్రమే
C) 1 మరియు 3 మాత్రమే
D) 1, 2 మరియు 3
Answer: B
Explanation: ప్రకటన 1 తప్పు ఎందుకంటే భారత్నెట్ను డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ టెలికమ్యూనికేషన్స్ (DoT) పర్యవేక్షిస్తుంది, పోస్ట్స్ శాఖ కాదు. ప్రకటనలు 2 మరియు 3 సరైనవి.
Q7. భారతదేశంలో గ్రామీణ డిజిటల్ కనెక్టివిటీ పెరగడం వల్ల ఏ రాజ్యాంగ లక్ష్యం బలపడుతుంది? [Tricky]
A) అధికరణ 370 పరిరక్షణ
B) 73వ రాజ్యాంగ సవరణ కింద గ్రామీణ స్వావలంబన మరియు వికేంద్రీకృత పాలన
C) అధికరణ 356 వినియోగం
D) కేంద్ర బడ్జెట్ సమర్పణ
Answer: B
Explanation: డిజిటల్ కనెక్టివిటీ వల్ల గ్రామ పంచాయతీలు స్వతంత్రంగా మరియు వేగంగా సేవలు అందించడానికి వీలవుతుంది, ఇది 73వ రాజ్యాంగ సవరణ లక్ష్యాలకు అనుగుణంగా ఉంటుంది.
Q8. గోవాలో భారత్నెట్ ఫైబర్ కేబుల్స్ అమరిక పనులు అధికారికంగా ఏ నెల మరియు సంవత్సరం నుండి ప్రారంభం కానున్నాయి? [Tricky]
A) ఆగస్టు 2026
B) అక్టోబర్ 2026
C) జనవరి 2027
D) మార్చి 2027
Answer: B
Explanation: BSNL అధికారిక ప్రకటన ప్రకారం ఆప్టికల్ ఫైబర్ కేబుల్స్ వేయడం మరియు అనుసంధాన పనులు అక్టోబర్ 2026 నుండి ప్రారంభమవుతాయి.
PYQ 1:
భారతదేశంలో 'నేషనల్ ఆప్టికల్ ఫైబర్ నెట్వర్క్ (NOFN)' ప్రాజెక్టు యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం ఏమిటి?
A) అన్ని నగరాలను 5G నెట్వర్క్తో జోడించడం
B) దేశంలోని అన్ని గ్రామ పంచాయతీలకు బ్రాడ్బ్యాండ్ కనెక్టివిటీని అందించడం
C) ఉపగ్రహాల ద్వారా విమానాల్లో ఇంటర్నెట్ ఇవ్వడం
D) సైబర్ దాడులను నిరోధించడం
Answer: B
Explanation: దేశంలోని అన్ని గ్రామ పంచాయతీలను ఆప్టికల్ ఫైబర్ నెట్వర్క్ ద్వారా జోడించి బ్రాడ్బ్యాండ్ అందించడమే NOFN (ప్రస్తుత భారత్నెట్) ప్రధాన లక్ష్యం.
PYQ 2:
డిజిటల్ ఇండియా మరియు గ్రామీణ కనెక్టివిటీకి సంబంధించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి:
1. భారత్నెట్ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద గ్రామీణ బ్రాడ్బ్యాండ్ కనెక్టివిటీ ప్రాజెక్టులలో ఒకటి.
2. దీనికి అవసరమైన నిధులను డిజిటల్ భారత్ నిధి (గతంలో USOF) సమకూరుస్తుంది.
3. ఈ ప్రాజెక్ట్ కేవలం పట్టణ మురికివాడల విస్తరణకే పరిమితం చేయబడింది.
పైన పేర్కొన్న ప్రకటనలలో ఏవి సరైనవి?
A) 1 మరియు 2 మాత్రమే
B) 2 మరియు 3 మాత్రమే
C) 1 మరియు 3 మాత్రమే
D) 1, 2 మరియు 3
Answer: A
Explanation: ప్రకటన 3 తప్పు ఎందుకంటే భారత్నెట్ గ్రామీణ ప్రాంతాలు మరియు గ్రామ పంచాయతీల అనుసంధానం కోసం రూపకల్పన చేయబడింది.
PYQ 3:
జాబితా-I ను జాబితా-II తో జతపరచండి:
| జాబితా-I (సాంకేతికత / పథకం) | జాబితా-II (వివరణ / సూత్రం) | | --- | --- | | a. ఆప్టికల్ ఫైబర్ | 1. 1 Gbps హై-స్పీడ్ లైన్ | | b. డిజిటల్ భారత్ నిధి | 2. సంపూర్ణాంతర పరావర్తనం | | c. FTTH | 3. టెలికామ్ యాక్ట్ 2023 నిధి |
కోడ్లు:
A) a-2, b-3, c-1
B) a-1, b-2, c-3
C) a-3, b-1, c-2
D) a-2, b-1, c-3
Answer: A
Explanation: ఆప్టికల్ ఫైబర్ సంపూర్ణాంతర పరావర్తనంపై ఆధారపడుతుంది; డిజిటల్ భారత్ నిధి టెలికామ్ యాక్ట్ 2023 కింద ఏర్పడింది; FTTH ద్వారా 1 Gbps వేగం అందించబడుతుంది.
Question 1 (150 words): గ్రామీణ డిజిటల్ అంతరాన్ని (Digital Divide) తొలగించడంలో 'భారత్నెట్' ప్రాజెక్ట్ మరియు స్థానిక భాగస్వామ్య నమూనా (Local Entrepreneurship Model) యొక్క పాత్రను విశ్లేషించండి.
భారతదేశంలో గ్రామీణ మరియు పట్టణ ప్రాంతాల మధ్య ఉన్న డిజిటల్ అంతరాన్ని తొలగించడంలో 'భారత్నెట్' ప్రాజెక్ట్ కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. దేశంలోని అన్ని గ్రామ పంచాయతీలను ఆప్టికల్ ఫైబర్ ద్వారా అనుసంధానించడం ద్వారా గ్రామీణ ప్రజలకు వేగవంతమైన ఇంటర్నెట్ ప్రాప్తి లభిస్తోంది. ఇటీవల గోవాలో BSNL ప్రకటించినట్లుగా, లాస్ట్-మైల్ కనెక్టివిటీ కోసం స్థానిక యువత మరియు ఔత్సాహిక పారిశ్రామికవేత్తలను భాగస్వామ్యులుగా చేర్చుకోవడం ద్వారా సాంకేతిక విస్తరణ వేగవంతమవ్వడమే కాకుండా గ్రామీణ స్థాయిలో స్వయం ఉపాధి అవకాశాలు పెరుగుతున్నాయి.
ఈ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా గ్రామ పంచాయతీలకు 1 Gbps వేగం అందించడం వల్ల ప్రత్యక్ష లబ్ధి బదిలీ (DBT), టెలి-మెడిసిన్, ఈ-లర్నింగ్ వంటి సేవలు సజావుగా సాగుతాయి. ఇది రాజ్యాంగంలోని 73వ సవరణ ద్వారా నిర్దేశించిన గ్రామీణ స్వయం సమృద్ధిని డిజిటల్ పరిపాలన ద్వారా మరింత బలపరుస్తుంది. ముగింపుగా, సరైన మౌలిక సదుపాయాలు మరియు స్థానిక భాగస్వామ్యం కలగలిసినప్పుడు భారత్నెట్ భారత గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ స్వరూపాన్నే మార్చగలదు.
Question 2 (250 words): భారతదేశంలో గ్రామీణ డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల కల్పనలో ఎదురవుతున్న సవాళ్లను చర్చించండి. ఈ సందర్భంలో 'డిజిటల్ భారత్ నిధి' మరియు టెలికాలికేషన్స్ చట్టం 2023 తీసుకువచ్చిన మార్పులను సమీక్షించండి.
భారతదేశం డిజిటల్ విప్లవంలో ముందుకు సాగుతున్నప్పటికీ, గ్రామీణ ప్రాంతాలలో డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు భౌగోళిక సవాళ్లు, ఆప్టికల్ ఫైబర్ నిర్వహణ లోపాలు, మరియు ఆర్థిక ప్రాప్తి లేకపోవడం ప్రధాన అడ్డంకులుగా నిలుస్తున్నాయి. లాస్ట్-మైల్ కనెక్టివిటీ సరిగ్గా లేకపోవడం వల్ల గ్రామ పంచాయతీలకు లైన్లు చేరినప్పటికీ గృహాలకు నెట్వర్క్ అందడం లేదు.
ఈ సవాళ్లను అధిగమించడానికి భారత ప్రభుత్వం 'టెలికమ్యూనికేషన్స్ చట్టం 2023' ద్వారా పాత యూనివర్సల్ సర్వీస్ ఆబ్లిగేషన్ ఫండ్ (USOF) ను 'డిజిటల్ భారత్ నిధి'గా పునర్నిర్మించింది. ఈ నిధి ద్వారా కేవలం కేబుల్స్ వేయడమే కాకుండా, పరిశోధన, అభివృద్ధి మరియు గ్రామీణ డిజిటల్ నวัตన ప్రాజెక్టులకు నిధులు సమకూరుస్తున్నారు. గోవాలో BSNL చేపట్టిన అక్టోబర్ 2026 FTTH విస్తరణ ప్రాజెక్ట్ దీనికి స్పష్టమైన ఉదాహరణ, ఇది 1 Gbps కనెక్టివిటీతో స్థానిక యువతను భాగస్వాములను చేస్తోంది.
రాజ్యాంగబద్ధమైన డిజిటల్ సమ్మేళనం సాధించడానికి గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో డిజిటల్ అక్షరాస్యతను పెంచడం, స్థానిక భాషల్లో సేవలందించడం మరియు మౌలిక సదుపాయాల నిర్వహణలో స్థానిక పంచాయతీలను భాగస్వామ్యం చేయడం అవసరం. సరైన నిధుల వినియోగం మరియు ప్రైవేట్-ప్రభుత్వ భాగస్వామ్యం ద్వారా భారతదేశం 2030 నాటికి సంపూర్ణ డిజిటల్ గ్రామీణ వ్యవస్థను సాధించగలదు.