PM-RKVY కింద తెలంగాణ మరియు రాజస్థాన్‌కు ₹605.71 కోట్లను కేంద్రం ఆమోదించింది

ఆగస్టు 13, 2026న కేంద్ర వ్యవసాయ, రైతు సంక్షేమ శాఖ మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ రాజస్థాన్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాలకు వ్యవసాయ అభివృద్ధి కోసం మొత్తం రూ.605.71 కోట్లను మంజూరు చేశారు. పీఎం రాష్ట్రీయ కృషి వికాస్ యోజన (PM-RKVY) మరియు కృషోన్నతి యోజన (KY) పథకాల కింద ఈ నిధులను కేటాయించారు. ఈ నిధులు వ్యవసాయ మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచడానికి, రైతుల ఆదాయాన్ని పెంచడానికి మరియు వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే వ్యవసాయ విధానాలను ప్రోత్సహించడానికి ఉద్దేశించబడ్డాయి. తెలంగాణ ప్రభుత్వ 'ఫార్మర్ ఐడీ' (Farmer ID) మోడల్‌ను ఈ సందర్భంగా కేంద్రం ప్రత్యేకంగా అభినందించింది.

What Happened

ఆగస్టు 13, 2026న కేంద్ర వ్యవసాయ, రైతు సంక్షేమ మరియు గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ రాజస్థాన్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాలకు రూ.605.71 కోట్లు మంజూరు చేస్తూ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ఈ కేటాయింపులు ప్రధానమంత్రి రాష్ట్రీయ కృషి వికాస్ యోజన (PM-RKVY) మరియు కృషోన్నతి యోజన కింద జరిగాయి. రాష్ట్రాలు పంపిన వార్షిక కార్యాచరణ ప్రణాళికలు (Annual Action Plans) మరియు గతంలో ఇచ్చిన నిధుల (Mother Sanction) వినియోగాన్ని సమీక్షించిన అనంతరం కేంద్రం ఈ తాజా నిధులను విడుదల చేసింది.

When & Where

ఈ నిర్ణయం ఆగస్టు 13, 2026న భోపాల్ నుండి కేంద్ర మంత్రి నిర్వహించిన వర్చువల్ సమావేశంలో తీసుకున్నారు. కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలో మంజూరైన ఈ నిధులు నేరుగా రాజస్థాన్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాల వ్యవసాయ ప్రాజెక్టులకు మళ్లించబడతాయి.

Who Is Involved

కేంద్ర వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ ఈ నిధులను ఆమోదించారు. కేంద్ర వ్యవసాయ శాఖ కార్యదర్శి అతీష్ చంద్ర ఈ సమావేశంలో పాల్గొన్నారు.
రాజస్థాన్ ప్రభుత్వం: వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి కిరోరి లాల్ మీనా కేంద్ర మంత్రి వర్చువల్ సమావేశంలో పాల్గొన్నారు.
తెలంగాణ ప్రభుత్వం: రాష్ట్ర వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి తుమ్మల నాగేశ్వరరావు ఈ భేటీలో పాల్గొని రాష్ట్ర అవసరాలను వివరించారు.
ప్రాజెక్ట్ అప్రూవల్ కమిటీ (PAC): రాష్ట్రాల వార్షిక వ్యవసాయ ప్రణాళికలను ఆమోదించే కేంద్ర స్థాయి సాధికార కమిటీ.

How It Works

1. వార్షిక ప్రణాళిక తయారీ: రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు తమ వ్యవసాయ అవసరాలను అంచనా వేసి వార్షిక కార్యాచరణ ప్రణాళిక (AAP)ను ప్రాజెక్ట్ అప్రూవల్ కమిటీకి సమర్పిస్తాయి.
2. మొదటి విడత విడుదల: కమిటీ ఆమోదం లభించిన తర్వాత కేంద్రం "మదర్ శాంక్షన్" (Mother Sanction) రూపంలో ఆర్థిక సంవత్సరం మొదటి విడత నిధులను విడుదల చేస్తుంది.
3. నిధుల వ్యయం: విడుదలైన నిధులలో 50% పైగా రాష్ట్రం ఖర్చు చేసినప్పుడు, అకౌంటింగ్ నివేదికలను కేంద్రానికి అందిస్తుంది.
4. తదుపరి నిధుల మంజూరు: గత నిధులను సక్రమంగా ఖర్చు చేశారని నిర్ధారించుకున్న తరువాత, కేంద్రం తాజా నిధులను ఆమోదిస్తుంది (ఇప్పుడు జరిగింది ఇదే).

Why It Matters

పాలసీ ప్రాముఖ్యత: కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాలను రాష్ట్రాల వాస్తవిక పరిస్థితులకు తగినట్లుగా అనుకూలీకరించుకోవడానికి (flexibility) ఈ మోడల్ సహాయపడుతుంది.
ఆర్థిక ప్రభావం: వ్యవసాయ రంగంలో స్థిరత్వాన్ని పెంచడం, పంటల మార్పిడిని ప్రోత్సహించడం ద్వారా రైతుల ఆదాయం రెట్టింపు చేసే లక్ష్యానికి ఈ నిధులు తోడ్పడతాయి.
పరీక్షల కోణం: UPSC GS Paper 2 (పాలన - Governance) మరియు GS Paper 3 (ఆర్థికాభివృద్ధి మరియు వ్యవసాయం - Economic Development) సిలబస్‌లో కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాల అమలు మరియు నిధుల పంపిణీ తరచుగా అడిగే అంశాలు.

Historical Background

2007 (మూలం): వ్యవసాయ రంగ వృద్ధి రేటును పెంచే లక్ష్యంతో మొట్టమొదట RKVY (Rashtriya Krishi Vikas Yojana) పథకం ప్రారంభమైంది.
2017 (పేరు మార్పు): దీనిని రాష్ట్రీయ కృషి వికాస్ యోజన - రఫ్తార్ (RKVY-RAFTAAR) గా పునర్వ్యవస్థీకరించారు.
అక్టోబర్ 2024 (విలీనం): కేంద్ర క్యాబినెట్ వ్యవసాయ రంగానికి సంబంధించిన చిన్న పథకాలన్నింటినీ విలీనం చేసి PM-RKVY మరియు కృషోన్నతి యోజన అనే రెండు ప్రధాన పథకాలుగా మార్చింది. వీటికి రూ.1,01,321.61 కోట్ల బడ్జెట్ ఆమోదించింది.

Previous Related Events

ఏప్రిల్ 2026: రాజస్థాన్ (రూ.849.37 కోట్లు) మరియు తెలంగాణ (రూ.651.06 కోట్లు) రాష్ట్రాలకు 2026-27 వార్షిక కార్యాచరణ ప్రణాళికలు ఆమోదించబడ్డాయి.
మే 4, 2026: రాజస్థాన్‌కు కేంద్ర ప్రభుత్వం రూ.216.13 కోట్ల మొదటి విడత 'మదర్ శాంక్షన్' జారీ చేసింది (రాష్ట్రం దీనిలో 76.06% ఖర్చు చేసింది).
మే 12, 2026: తెలంగాణకు కేంద్ర ప్రభుత్వం రూ.157.65 కోట్ల మొదటి విడత 'మదర్ శాంక్షన్' జారీ చేసింది (రాష్ట్రం దీనిలో 60.93% ఖర్చు చేసింది).

Static GK Connection

ఆర్టికల్ 282: రాజ్యాంగంలోని ఈ ఆర్టికల్ ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్రాలకు లేదా సంస్థలకు గ్రాంట్లు (Grants-in-aid) ఇవ్వవచ్చు. PM-RKVY నిధులు ఈ విధానం ద్వారానే వెళ్తాయి.
రాష్ట్ర జాబితా అంశం: 7వ షెడ్యూల్ (List II, Entry 14) ప్రకారం వ్యవసాయం రాష్ట్ర జాబితాలో ఉంటుంది. అయినప్పటికీ జాతీయ లక్ష్యాల సాధన కోసం కేంద్రం పథకాల ద్వారా మద్దతు ఇస్తుంది.

India & World Comparison

భారతదేశంలో PM-RKVY మరియు కృషోన్నతి యోజన అమలు విధానం అమెరికాలోని ప్రతి ఐదేళ్లకు ఒకసారి రూపొందించే "ఫార్మ్ బిల్" (Farm Bill) మోడల్‌ను పోలి ఉంటుంది. ఐక్యరాజ్యసమితి యొక్క స్థిరమైన అభివృద్ధి లక్ష్యం-2 (SDG 2: జీరో హంగర్) సాధించడంలో కేంద్రం తీసుకున్న ఈ చర్యలు అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయి.

Future Impact

ఫార్మర్ ఐడీ మోడల్ విస్తరణ: తెలంగాణ అమలు చేస్తున్న పారదర్శకమైన "ఫార్మర్ ఐడీ మరియు ఎరువుల పంపిణీ" నమూనాను భవిష్యత్తులో దేశవ్యాప్తంగా ఇతర రాష్ట్రాలకు కేంద్రం ఆదర్శంగా తీసుకునే అవకాశం ఉంది.
కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డుల కవరేజ్: రాజస్థాన్‌లో కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డుల ద్వారా రైతులకు సకాలంలో సంస్థాగత రుణాలు అందేలా తదుపరి కార్యాచరణ వేగవంతం కానుంది.
నూనెగింజల ఉత్పత్తి పెరుగుదల: తెలంగాణలో నూనెగింజలు, పప్పుధాన్యాల మిషన్ కింద వ్యయాన్ని వేగవంతం చేయాలని కేంద్రం సూచించినందున, రాష్ట్రంలో ఆ పంటల సాగు విస్తీర్ణం పెరిగే సూచనలున్నాయి.

🔑 Key Points for Revision

ఆగస్టు 13, 2026న మంజూరైన మొత్తం నిధులు: రూ.605.71 కోట్లు.
కేంద్ర వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి పేరు: శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్.
లబ్ధి పొందిన రాష్ట్రాలు: రాజస్థాన్ మరియు తెలంగాణ.
రాజస్థాన్‌కు కేటాయించిన మొత్తం వ్యవసాయ నిధులు: రూ.340.59 కోట్లు.
తెలంగాణకు కేటాయించిన మొత్తం వ్యవసాయ నిధులు: రూ.265.12 కోట్లు.
అమలు చేస్తున్న రెండు పథకాలు: PM-RKVY మరియు కృషోన్నతి యోజన.
ఈ పథకాల కింద నిధులను మంజూరు చేసే తొలి విడతను "మదర్ శాంక్షన్" అంటారు.
అక్టోబర్ 2024 నాటి క్యాబినెట్ ఆమోదం ప్రకారం ఈ రెండు పథకాల మొత్తం వ్యయం రూ.1,01,321.61 కోట్లు.
ఇందులో కేంద్రం వాటా రూ.69,088.98 కోట్లు కాగా, రాష్ట్రాల వాటా రూ.32,232.63 కోట్లు.
సుస్థిర వ్యవసాయాన్ని (Sustainable Agriculture) ప్రోత్సహించడం PM-RKVY లక్ష్యం.
ఆహార భద్రత (Food Security) సాధించడం కృషోన్నతి యోజన (KY) లక్ష్యం.
కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డ్ (KCC) అమలును వేగవంతం చేయాలని రాజస్థాన్‌ను కేంద్రం కోరింది.
పారదర్శక సేవలకై తెలంగాణ తెచ్చిన 'ఫార్మర్ ఐడీ' (Farmer ID) నమూనాను కేంద్రం అభినందించింది.
తెలంగాణలో నూనెగింజలు (Oilseeds) మరియు పప్పుధాన్యాల (Pulses) మిషన్ నిధుల వ్యయం నెమ్మదిగా ఉందని కేంద్రం గమనించింది.
ఈ పథకాలు "సెంట్రల్లీ స్పాన్సర్డ్ స్కీమ్స్" (కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు నిధులు పంచుకుంటాయి).

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: ప్రధాన్ మంత్రి రాష్ట్రీయ కృషి వికాస్ యోజన (PM-RKVY) & కృషోన్నతి యోజన

Definition: వ్యవసాయ రంగంలో మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరిచి ఆహార భద్రత సాధించడానికి కేంద్రం అమలు చేస్తున్న రెండు అతిపెద్ద గొడుగు (umbrella) పథకాలు.
Constitutional / Legal Basis: 7వ షెడ్యూల్ ఎంట్రీ 14 ప్రకారం వ్యవసాయం రాష్ట్ర జాబితాలో ఉన్నా, ఆర్టికల్ 282 ద్వారా కేంద్రం రాష్ట్రాలకు ఈ నిధులను అందిస్తుంది.
Scientific / Economic Principle: సుస్థిర వ్యవసాయం మరియు ఆహార భద్రత కోసం స్వావలంబన (Sustainable Agriculture and Food Security for Self-sufficiency).
How it connects to this event: ఈ రెండు పథకాల కిందనే రాజస్థాన్ మరియు తెలంగాణలకు తాజాగా రూ.605.71 కోట్లు మంజూరు చేయబడ్డాయి.
Origin & History: RKVY పథకం ప్రాథమికంగా 2007లో (11వ పంచవర్ష ప్రణాళిక కాలంలో) మొదలైంది.
Key milestone 1: 2017లో ఈ పథకాన్ని వ్యవసాయ రంగ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి లక్ష్యంగా RKVY-RAFTAAR గా మార్చారు.
Key milestone 2: అక్టోబర్ 3, 2024న క్యాబినెట్ ఆమోదంతో వ్యవసాయ శాఖలోని అన్ని చిన్న పథకాలను కలిపి PM-RKVY మరియు KY అనే రెండు ప్రధాన పథకాలుగా ఏకీకృతం చేశారు.
Related Acts / Schemes / Treaties: సాయిల్ హెల్త్ మేనేజ్‌మెంట్, అగ్రో ఫారెస్ట్రీ, మరియు పరంపరాగత్ కృషి వికాస్ యోజన పథకాలు వీటిలో విలీనం అయ్యాయి.
Nodal Ministry / Body: కేంద్ర వ్యవసాయ మరియు రైతు సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ.
India-specific relevance: వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కోవడానికి మరియు దేశంలోని 80% పైగా ఉన్న చిన్న, సన్నకారు రైతుల ఆదాయాన్ని పెంచడానికి ఈ నిధులు అత్యంత కీలకం.
Global comparison: ఇది అమెరికా వంటి దేశాలలో అమలయ్యే సమగ్ర 'ఫార్మ్ బిల్' సబ్సిడీ నమూనాతో సారూప్యతను కలిగి ఉంటుంది.
Data point: అక్టోబర్ 2024 ఆమోదం ప్రకారం కేవలం PM-RKVY వాటా రూ.57,074.72 కోట్లు కాగా, KY వాటా రూ.44,246.89 కోట్లు.
Common exam angle: ఈ పథకాల ముఖ్య ఉద్దేశ్యం మరియు ఇది సెంట్రల్ సెక్టారా లేక సెంట్రల్లీ స్పాన్సర్డ్ పథకమా అని పరీక్షల్లో పదేపదే అడుగుతారు.
Easy memory hook: "PM-RKVY for Infrastructure & Sustainability, KY for Food Security" (మౌలిక సదుపాయాలకు PM-RKVY, ఆహార భద్రతకు KY).

❓ Practice MCQs

Q1. ఆగస్టు 2026లో రాజస్థాన్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాలకు కేంద్ర వ్యవసాయ శాఖ ఏ పథకాల కింద నిధులు మంజూరు చేసింది? [Easy]

A) పీఎం కిసాన్ సమ్మాన్ నిధి (PM-KISAN)

B) పీఎం గరీబ్ కళ్యాణ్ అన్న యోజన (PM-GKAY)

C) ప్రధాన్ మంత్రి రాష్ట్రీయ కృషి వికాస్ యోజన మరియు కృషోన్నతి యోజన

D) ప్రధానమంత్రి ఫసల్ బీమా యోజన (PMFBY)

Answer: C

Explanation: రాజస్థాన్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాలకు వ్యవసాయ అభివృద్ధి కోసం కేంద్రం PM-RKVY మరియు కృషోన్నతి యోజన కింద రూ.605.71 కోట్లు మంజూరు చేసింది.

Q2. ఇటీవల కేంద్ర వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ తెలంగాణ రాష్ట్ర వ్యవసాయ అభివృద్ధి కోసం ఎంత మొత్తాన్ని మంజూరు చేసింది? [Easy]

A) రూ.265.12 కోట్లు

B) రూ.340.59 కోట్లు

C) రూ.605.71 కోట్లు

D) రూ.157.65 కోట్లు

Answer: A

Explanation: మొత్తం రూ.605.71 కోట్లలో, తెలంగాణ వాటాగా రూ.265.12 కోట్లను కేంద్ర మంత్రి ఆమోదించారు.

Q3. కేంద్ర మంత్రి సూచనల ప్రకారం, ఏ రాష్ట్రం కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డుల (KCC) జారీపై మరియు రైతులకు సులభంగా రుణాలు అందించడంపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించాలి? [Moderate]

A) తెలంగాణ

B) పంజాబ్

C) రాజస్థాన్

D) హర్యానా

Answer: C

Explanation: రైతులకు సంస్థాగత పరపతి అందేలా రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలో కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డుల (KCC) జారీ స్థితిని మెరుగుపరచాలని కేంద్ర మంత్రి ప్రత్యేకంగా సూచించారు.

Q4. ఎరువుల పంపిణీలో పారదర్శకతను పెంచే ఏ నూతన నమూనాను తెలంగాణ రాష్ట్రం అమలు చేసినందుకు కేంద్ర వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి ప్రశంసించారు? [Moderate]

A) ఈ-నామ్ (e-NAM) ఇంటిగ్రేషన్

B) సాయిల్ హెల్త్ కార్డు మోడల్

C) ఫార్మర్ ఐడీ మోడల్

D) కిసాన్ డ్రోన్ అప్లికేషన్

Answer: C

Explanation: తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఎరువుల పంపిణీ కోసం ప్రవేశపెట్టిన 'ఫార్మర్ ఐడీ' (Farmer ID) మోడల్ రైతుల సేవలను మరింత పారదర్శకంగా మారుస్తుందని కేంద్రం ప్రశంసించింది.

Q5. అక్టోబర్ 2024 కేంద్ర క్యాబినెట్ నిర్ణయం ప్రకారం, వ్యవసాయ రంగానికి సంబంధించిన ఏకీకృత పథకాలైన PM-RKVY మరియు కృషోన్నతి యోజన మొత్తం అంచనా వ్యయం ఎంత? [Moderate]

A) రూ.1,01,321.61 కోట్లు

B) రూ.69,088.98 కోట్లు

C) రూ.57,074.72 కోట్లు

D) రూ.44,246.89 కోట్లు

Answer: A

Explanation: రెండు ఏకీకృత గొడుగు పథకాల కోసం అక్టోబర్ 2024లో కేంద్ర క్యాబినెట్ రూ.1,01,321.61 కోట్ల అంచనా వ్యయాన్ని ఆమోదించింది.

Q6. కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాల అమలులో వాడే "మదర్ శాంక్షన్" (Mother Sanction) అనే పదానికి అర్థం ఏమిటి? [Tricky]

A) మహిళా రైతుల సాధికారతకు ఇచ్చే ప్రత్యేక గ్రాంట్

B) రాష్ట్రాలకు ఆర్థిక సంవత్సరంలో తొలి విడతగా విడుదల చేసే ప్రధాన నిధులు

C) ప్రపంచ బ్యాంకు నేరుగా రాష్ట్రాలకు అందించే విరాళం

D) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తన స్వంత బడ్జెట్ నుంచి వ్యవసాయానికి ఇచ్చే వాటా

Answer: B

Explanation: కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకాల క్రింద ప్రాజెక్టులు ఆమోదించిన తర్వాత రాష్ట్రాలకు మొదటి విడతగా విడుదల చేసే అతిపెద్ద నిధులను అడ్మినిస్ట్రేటివ్ పరిభాషలో "మదర్ శాంక్షన్" అంటారు.

Q7. భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం "వ్యవసాయం" (Agriculture) ఏ జాబితాలో చేర్చబడింది? [Tricky]

A) కేంద్ర జాబితా (Union List)

B) రాష్ట్ర జాబితా (State List)

C) ఉమ్మడి జాబితా (Concurrent List)

D) అవశేష అధికారాలు (Residuary Powers)

Answer: B

Explanation: భారత రాజ్యాంగంలోని 7వ షెడ్యూల్, ఎంట్రీ 14 ప్రకారం "వ్యవసాయం" రాష్ట్ర జాబితాలోని అంశం, అందుకే దీని అమలు బాధ్యత పూర్తిగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలపై ఉంటుంది.

Q8. PM-RKVY మరియు కృషోన్నతి యోజన పథకాల నిధుల స్వరూపం (Funding pattern) గురించి సరైనది ఏది? [Tricky]

A) ఈ పథకాల మొత్తం 100% నిధులను కేంద్ర ప్రభుత్వమే భరిస్తుంది.

B) వీటిని కేవలం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలే తమ సొంత నిధులతో అమలు చేయాలి.

C) ఇవి కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాలు (Centrally Sponsored Schemes), ఇందులో కేంద్రం మరియు రాష్ట్రాలు నిధులను పంచుకుంటాయి.

D) ఈ పథకాలకు నిధులను పూర్తిగా ప్రపంచ బ్యాంకు సబ్సిడీగా ఇస్తుంది.

Answer: C

Explanation: ఈ రెండు పథకాలు సెంట్రల్లీ స్పాన్సర్డ్ స్కీమ్స్ కావడంతో, మొత్తం ఖర్చులో మెజారిటీ వాటాను కేంద్రం భరిస్తుంది మరియు మిగిలిన శాతాన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు సమకూర్చాలి (ఉదాహరణకు మొత్తం రూ.1 లక్ష కోట్లలో రాష్ట్రాల వాటా రూ.32 వేల కోట్లు).

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

ప్రధాన్ మంత్రి రాష్ట్రీయ కృషి వికాస్ యోజన (PM-RKVY) యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?

A) రైతులకు నేరుగా ప్రతి సంవత్సరం రూ.6000 నగదు బదిలీ చేయడం

B) వ్యవసాయ రంగంలో మౌలిక సదుపాయాల కల్పన మరియు సుస్థిర వ్యవసాయాన్ని ప్రోత్సహించడం

C) రైతులందరికీ ఉచితంగా విద్యుత్ మరియు ఎరువులు సరఫరా చేయడం

D) వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను నేరుగా ప్రపంచ మార్కెట్లకు ఎగుమతి చేయడం

Answer: B

Explanation: PM-RKVY యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం రాష్ట్రాల భాగస్వామ్యంతో వ్యవసాయ మౌలిక సదుపాయాలు నిర్మించడం మరియు స్థిరమైన (Sustainable) వ్యవసాయాన్ని ప్రోత్సహించడం.

PYQ 2:

ఇటీవల కేంద్ర క్యాబినెట్ ఆమోదించిన వ్యవసాయ పథకాల మార్పులకు సంబంధించి ఈ క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:

1. వ్యవసాయ రంగానికి సంబంధించిన అన్ని చిన్న కేంద్ర పథకాలను కలిపి అక్టోబర్ 2024లో PM-RKVY మరియు కృషోన్నతి యోజనగా రెండు ప్రధాన పథకాలుగా మార్చారు.
2. ఈ రెండు పథకాల కింద మంజూరు చేయబడే మొత్తం నిధులను 100% కేంద్ర ప్రభుత్వమే భరిస్తుంది.
3. "కృషోన్నతి యోజన" (KY) యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం ఆహార భద్రత మరియు స్వావలంబన సాధించడం.

పై వాక్యాలలో ఏది/ఏవి సరైనవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 1 మరియు 3 మాత్రమే

C) 2 మరియు 3 మాత్రమే

D) 1, 2 మరియు 3

Answer: B

Explanation: వాక్యం 1 మరియు 3 సరైనవి. వాక్యం 2 తప్పు, ఎందుకంటే ఇవి కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాలు (Centrally Sponsored Schemes), వీటిలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ఆర్థిక వాటా (సుమారు రూ.32,232 కోట్లు) కూడా ఉంటుంది.

PYQ 3:

Assertion (A): తెలంగాణ ప్రభుత్వం అమలు చేసిన 'ఫార్మర్ ఐడీ' (Farmer ID) నమూనాను కేంద్ర వ్యవసాయ శాఖ ప్రశంసించింది.

Reason (R): ఫార్మర్ ఐడీ నమూనా ద్వారా రైతులకు ఎరువుల పంపిణీ మరింత పారదర్శకంగా మరియు సమర్థవంతంగా చేరుతుంది.

సరిపోయే ఎంపికను ఎంచుకోండి:

A) A మరియు R రెండూ సరైనవి, మరియు R అనేది A కు సరైన వివరణ.

B) A మరియు R రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కు సరైన వివరణ కాదు.

C) A సరైనది, కానీ R తప్పు.

D) A తప్పు, కానీ R సరైనది.

Answer: A

Explanation: తెలంగాణ ప్రభుత్వం రూపొందించిన 'ఫార్మర్ ఐడీ' నమూనా ఎరువుల పంపిణీని మరింత పారదర్శకం చేస్తుందనే ఉద్దేశ్యంతోనే కేంద్ర మంత్రి దాన్ని ప్రత్యేకంగా ప్రశంసించారు.

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): కేంద్ర ప్రాయోజిత వ్యవసాయ పథకాలైన PM-RKVY మరియు కృషోన్నతి యోజన కింద రాష్ట్రాలకు నిధుల పంపిణీలో "వార్షిక కార్యాచరణ ప్రణాళిక" (Annual Action Plan) ప్రాముఖ్యత ఏమిటి?

Answer: కేంద్ర ప్రాయోజిత వ్యవసాయ పథకాలైన PM-RKVY మరియు కృషోన్నతి యోజన కింద నిధుల పంపిణీలో "వార్షిక కార్యాచరణ ప్రణాళిక" (AAP) అత్యంత కీలకమైనది. వ్యవసాయం రాష్ట్ర జాబితా (7వ షెడ్యూల్) అంశం అయినందున, భౌగోళిక పరిస్థితులు మరియు రైతుల అవసరాలు ప్రతి రాష్ట్రానికి భిన్నంగా ఉంటాయి. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు తమ అవసరాలకు తగినట్లుగా స్థానిక ప్రాధాన్యతలతో కూడిన AAP ని రూపొందిస్తాయి.

ఉదాహరణకు, 2026-27 సంవత్సరానికి రాజస్థాన్ రూ.849.37 కోట్ల ప్రణాళికను, తెలంగాణ రూ.651.06 కోట్ల ప్రణాళికను కేంద్ర ప్రాజెక్ట్ అప్రూవల్ కమిటీకి సమర్పించి ఆమోదం పొందాయి. దీని ఆధారంగానే ఆగస్టు 2026లో కేంద్రం మొత్తం రూ.605.71 కోట్లను నిధులుగా విడుదల చేసింది. ఈ ప్రణాళికల వల్ల ప్రతి రాష్ట్రం తమదైన పద్ధతిలో వ్యవసాయ మౌలిక సదుపాయాలు మరియు ఆహార భద్రతను పెంపొందించుకునే వెసులుబాటు (flexibility) దక్కుతుంది. భవిష్యత్తులో ఈ విధానం వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కొనే సుస్థిర వ్యవసాయ విధానాలను అట్టడుగు స్థాయిలో పకడ్బందీగా అమలు చేయడానికి మార్గం సుగమం చేస్తుంది.

Question 2 (250 words): భారత వ్యవసాయ రంగంలో మౌలిక సదుపాయాలు మరియు సుస్థిరత సాధించడానికి అక్టోబర్ 2024 లో కేంద్ర ప్రభుత్వం వ్యవసాయ పథకాలను ఏకీకృతం చేయవలసిన అవసరం ఎందుకు ఏర్పడింది? రాజస్థాన్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాలకు ఇటీవల జరిగిన నిధుల కేటాయింపు నేపథ్యంతో విశ్లేషించండి.

Answer: భారత వ్యవసాయ రంగం వాతావరణ మార్పులు, మౌలిక సదుపాయాల లేమి, మరియు ఉత్పత్తి వ్యయం పెరగడం వంటి బహుముఖ సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. ఈ నేపథ్యంలో, గతంలో ఉన్న అనేక చిన్న కేంద్ర ప్రాయోజిత వ్యవసాయ పథకాలను అక్టోబర్ 3, 2024 న కేంద్ర క్యాబినెట్ కేవలం రెండు ప్రధాన గొడుగు పథకాలుగా— ప్రధాన్ మంత్రి రాష్ట్రీయ కృషి వికాస్ యోజన (PM-RKVY) మరియు కృషోన్నతి యోజన (KY) గా ఏకీకృతం చేసింది. దీనికోసం రూ.1,01,321.61 కోట్ల భారీ వ్యయాన్ని ప్రతిపాదించింది.

నిధుల దుర్వినియోగాన్ని అరికట్టడం మరియు రాష్ట్రాలకు పాలనాపరమైన వెసులుబాటు కల్పించడమే ఈ ఏకీకృత విధానం ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. గతంలో పరంపరాగత్ కృషి వికాస్ యోజన, సాయిల్ హెల్త్ కార్డు లాంటి అనేక పథకాలకు వేర్వేరుగా ఆమోదాలు పొందాల్సి వచ్చేది. ఇప్పుడు వార్షిక కార్యాచరణ ప్రణాళిక (AAP) కింద ఒకేసారి రాష్ట్రాలు సమగ్ర ఆమోదం పొందవచ్చు. ఈ క్రమంలోనే, ఆగస్టు 13, 2026 న కేంద్ర ప్రభుత్వం తెలంగాణకు రూ.265.12 కోట్లు, రాజస్థాన్‌కు రూ.340.59 కోట్లు నిధులను మంజూరు చేసింది.

రాజస్థాన్‌లో కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డుల పంపిణీ పెంచడం, తెలంగాణలోని "ఫార్మర్ ఐడీ" పారదర్శక విధానాన్ని ప్రశంసించడం ద్వారా—కేంద్రం కేవలం నిధులు ఇవ్వడమే కాకుండా రాష్ట్ర స్థాయిలో పాలనా సంస్కరణలను కూడా ప్రేరేపిస్తోంది. అయితే, తెలంగాణలో నూనెగింజల మిషన్ కింద వ్యయం నెమ్మదిగా జరగడం వంటి లోపాలను కూడా కేంద్రం ఎత్తిచూపింది. ఈ సమగ్ర ఏకీకృత విధానం ద్వారా, కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సమన్వయంతో, 2030 నాటికి దేశంలో స్థిరమైన వ్యవసాయ మౌలిక సదుపాయాలు మరియు ఆహార స్వావలంబన (Food Security) సాధించడానికి బలమైన పునాదులు పడతాయి.

⚠️ Examiner Trap

Trap 1: Students often confuse PM-RKVY with PM-KISAN. The correct fact is PM-KISAN నేరుగా రైతులకు సంవత్సరానికి రూ.6000 నగదు బదిలీ చేసే "సెంట్రల్ సెక్టార్ పథకం" కాగా, PM-RKVY వ్యవసాయ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి కోసం రాష్ట్రాల ద్వారా అమలయ్యే "సెంట్రల్లీ స్పాన్సర్డ్ పథకం".
Trap 2: A common wrong assumption is that ఈ రెండు పథకాల మొత్తం వ్యయాన్ని 100% కేంద్రమే భరిస్తుందని భావిస్తారు. The reality is ఇవి కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాలు కాబట్టి కేంద్రం రూ.69,088.98 కోట్లు ఇస్తే, రాష్ట్రాలు రూ.32,232.63 కోట్లు కలిపి అమలు చేయాలి.
Trap 3: Many students miss the recent restructuring of schemes when answering questions on this topic. Always remember that అక్టోబర్ 2024 నుండి వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖలోని అన్ని చిన్న పథకాలను కేవలం PM-RKVY మరియు కృషోన్నతి యోజన (KY) కింద మాత్రమే విలీనం చేశారు.

🧭 Exam Tip

Prelims: పథకాల ఏకీకరణ జరిగిన సంవత్సరం (అక్టోబర్ 2024), మొత్తం కేటాయింపులు (రూ.1,01,321 కోట్లు), మరియు వ్యవసాయం 'రాష్ట్ర జాబితా' అంశం (షెడ్యూల్ 7) అనే వాస్తవాలపై ప్రశ్నలు వచ్చే అవకాశం ఎక్కువ.
Mains: కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు, "సహకార సమాఖ్యవాదం" (Cooperative Federalism) కు ఉదాహరణగా తెలంగాణ ప్రవేశపెట్టిన 'ఫార్మర్ ఐడీ' మోడల్‌ను రాస్తే సమాధానం అత్యుత్తమంగా ఉంటుంది.
Interview/Prediction: రాబోయే గ్రూప్స్ లేదా సివిల్స్ ఇంటర్వ్యూలలో "వ్యవసాయ పథకాల ఏకీకరణ వల్ల రాష్ట్రాలకు ఎలాంటి లాభం చేకూరుతుంది?" అనే ప్రశ్న కచ్చితంగా ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది. వార్షిక ప్రణాళికల వెసులుబాటు గురించి వివరించాలి.

PM-RKVY కింద తెలంగాణ మరియు రాజస్థాన్‌కు ₹605.71 కోట్లను కేంద్రం ఆమోదించింది

What Happened

When & Where

Who Is Involved

కేంద్ర వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖ: కేంద్ర మంత్రి శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్ ఈ నిధులను ఆమోదించారు. కేంద్ర వ్యవసాయ శాఖ కార్యదర్శి అతీష్ చంద్ర ఈ సమావేశంలో పాల్గొన్నారు.
రాజస్థాన్ ప్రభుత్వం: వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి కిరోరి లాల్ మీనా కేంద్ర మంత్రి వర్చువల్ సమావేశంలో పాల్గొన్నారు.
తెలంగాణ ప్రభుత్వం: రాష్ట్ర వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి తుమ్మల నాగేశ్వరరావు ఈ భేటీలో పాల్గొని రాష్ట్ర అవసరాలను వివరించారు.
ప్రాజెక్ట్ అప్రూవల్ కమిటీ (PAC): రాష్ట్రాల వార్షిక వ్యవసాయ ప్రణాళికలను ఆమోదించే కేంద్ర స్థాయి సాధికార కమిటీ.

How It Works

Why It Matters

పాలసీ ప్రాముఖ్యత: కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాలను రాష్ట్రాల వాస్తవిక పరిస్థితులకు తగినట్లుగా అనుకూలీకరించుకోవడానికి (flexibility) ఈ మోడల్ సహాయపడుతుంది.
ఆర్థిక ప్రభావం: వ్యవసాయ రంగంలో స్థిరత్వాన్ని పెంచడం, పంటల మార్పిడిని ప్రోత్సహించడం ద్వారా రైతుల ఆదాయం రెట్టింపు చేసే లక్ష్యానికి ఈ నిధులు తోడ్పడతాయి.
పరీక్షల కోణం: UPSC GS Paper 2 (పాలన - Governance) మరియు GS Paper 3 (ఆర్థికాభివృద్ధి మరియు వ్యవసాయం - Economic Development) సిలబస్‌లో కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాల అమలు మరియు నిధుల పంపిణీ తరచుగా అడిగే అంశాలు.

Historical Background

2007 (మూలం): వ్యవసాయ రంగ వృద్ధి రేటును పెంచే లక్ష్యంతో మొట్టమొదట RKVY (Rashtriya Krishi Vikas Yojana) పథకం ప్రారంభమైంది.
2017 (పేరు మార్పు): దీనిని రాష్ట్రీయ కృషి వికాస్ యోజన - రఫ్తార్ (RKVY-RAFTAAR) గా పునర్వ్యవస్థీకరించారు.
అక్టోబర్ 2024 (విలీనం): కేంద్ర క్యాబినెట్ వ్యవసాయ రంగానికి సంబంధించిన చిన్న పథకాలన్నింటినీ విలీనం చేసి PM-RKVY మరియు కృషోన్నతి యోజన అనే రెండు ప్రధాన పథకాలుగా మార్చింది. వీటికి రూ.1,01,321.61 కోట్ల బడ్జెట్ ఆమోదించింది.

Previous Related Events

ఏప్రిల్ 2026: రాజస్థాన్ (రూ.849.37 కోట్లు) మరియు తెలంగాణ (రూ.651.06 కోట్లు) రాష్ట్రాలకు 2026-27 వార్షిక కార్యాచరణ ప్రణాళికలు ఆమోదించబడ్డాయి.
మే 4, 2026: రాజస్థాన్‌కు కేంద్ర ప్రభుత్వం రూ.216.13 కోట్ల మొదటి విడత 'మదర్ శాంక్షన్' జారీ చేసింది (రాష్ట్రం దీనిలో 76.06% ఖర్చు చేసింది).
మే 12, 2026: తెలంగాణకు కేంద్ర ప్రభుత్వం రూ.157.65 కోట్ల మొదటి విడత 'మదర్ శాంక్షన్' జారీ చేసింది (రాష్ట్రం దీనిలో 60.93% ఖర్చు చేసింది).

Static GK Connection

ఆర్టికల్ 282: రాజ్యాంగంలోని ఈ ఆర్టికల్ ప్రకారం కేంద్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్రాలకు లేదా సంస్థలకు గ్రాంట్లు (Grants-in-aid) ఇవ్వవచ్చు. PM-RKVY నిధులు ఈ విధానం ద్వారానే వెళ్తాయి.
రాష్ట్ర జాబితా అంశం: 7వ షెడ్యూల్ (List II, Entry 14) ప్రకారం వ్యవసాయం రాష్ట్ర జాబితాలో ఉంటుంది. అయినప్పటికీ జాతీయ లక్ష్యాల సాధన కోసం కేంద్రం పథకాల ద్వారా మద్దతు ఇస్తుంది.

India & World Comparison

Future Impact

ఫార్మర్ ఐడీ మోడల్ విస్తరణ: తెలంగాణ అమలు చేస్తున్న పారదర్శకమైన "ఫార్మర్ ఐడీ మరియు ఎరువుల పంపిణీ" నమూనాను భవిష్యత్తులో దేశవ్యాప్తంగా ఇతర రాష్ట్రాలకు కేంద్రం ఆదర్శంగా తీసుకునే అవకాశం ఉంది.
కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డుల కవరేజ్: రాజస్థాన్‌లో కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డుల ద్వారా రైతులకు సకాలంలో సంస్థాగత రుణాలు అందేలా తదుపరి కార్యాచరణ వేగవంతం కానుంది.
నూనెగింజల ఉత్పత్తి పెరుగుదల: తెలంగాణలో నూనెగింజలు, పప్పుధాన్యాల మిషన్ కింద వ్యయాన్ని వేగవంతం చేయాలని కేంద్రం సూచించినందున, రాష్ట్రంలో ఆ పంటల సాగు విస్తీర్ణం పెరిగే సూచనలున్నాయి.

🔑 Key Points for Revision

ఆగస్టు 13, 2026న మంజూరైన మొత్తం నిధులు: రూ.605.71 కోట్లు.
కేంద్ర వ్యవసాయ శాఖ మంత్రి పేరు: శివరాజ్ సింగ్ చౌహాన్.
లబ్ధి పొందిన రాష్ట్రాలు: రాజస్థాన్ మరియు తెలంగాణ.
రాజస్థాన్‌కు కేటాయించిన మొత్తం వ్యవసాయ నిధులు: రూ.340.59 కోట్లు.
తెలంగాణకు కేటాయించిన మొత్తం వ్యవసాయ నిధులు: రూ.265.12 కోట్లు.
అమలు చేస్తున్న రెండు పథకాలు: PM-RKVY మరియు కృషోన్నతి యోజన.
ఈ పథకాల కింద నిధులను మంజూరు చేసే తొలి విడతను "మదర్ శాంక్షన్" అంటారు.
అక్టోబర్ 2024 నాటి క్యాబినెట్ ఆమోదం ప్రకారం ఈ రెండు పథకాల మొత్తం వ్యయం రూ.1,01,321.61 కోట్లు.
ఇందులో కేంద్రం వాటా రూ.69,088.98 కోట్లు కాగా, రాష్ట్రాల వాటా రూ.32,232.63 కోట్లు.
సుస్థిర వ్యవసాయాన్ని (Sustainable Agriculture) ప్రోత్సహించడం PM-RKVY లక్ష్యం.
ఆహార భద్రత (Food Security) సాధించడం కృషోన్నతి యోజన (KY) లక్ష్యం.
కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డ్ (KCC) అమలును వేగవంతం చేయాలని రాజస్థాన్‌ను కేంద్రం కోరింది.
పారదర్శక సేవలకై తెలంగాణ తెచ్చిన 'ఫార్మర్ ఐడీ' (Farmer ID) నమూనాను కేంద్రం అభినందించింది.
తెలంగాణలో నూనెగింజలు (Oilseeds) మరియు పప్పుధాన్యాల (Pulses) మిషన్ నిధుల వ్యయం నెమ్మదిగా ఉందని కేంద్రం గమనించింది.
ఈ పథకాలు "సెంట్రల్లీ స్పాన్సర్డ్ స్కీమ్స్" (కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు నిధులు పంచుకుంటాయి).

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: ప్రధాన్ మంత్రి రాష్ట్రీయ కృషి వికాస్ యోజన (PM-RKVY) & కృషోన్నతి యోజన

Definition: వ్యవసాయ రంగంలో మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరిచి ఆహార భద్రత సాధించడానికి కేంద్రం అమలు చేస్తున్న రెండు అతిపెద్ద గొడుగు (umbrella) పథకాలు.
Constitutional / Legal Basis: 7వ షెడ్యూల్ ఎంట్రీ 14 ప్రకారం వ్యవసాయం రాష్ట్ర జాబితాలో ఉన్నా, ఆర్టికల్ 282 ద్వారా కేంద్రం రాష్ట్రాలకు ఈ నిధులను అందిస్తుంది.
Scientific / Economic Principle: సుస్థిర వ్యవసాయం మరియు ఆహార భద్రత కోసం స్వావలంబన (Sustainable Agriculture and Food Security for Self-sufficiency).
How it connects to this event: ఈ రెండు పథకాల కిందనే రాజస్థాన్ మరియు తెలంగాణలకు తాజాగా రూ.605.71 కోట్లు మంజూరు చేయబడ్డాయి.
Origin & History: RKVY పథకం ప్రాథమికంగా 2007లో (11వ పంచవర్ష ప్రణాళిక కాలంలో) మొదలైంది.
Key milestone 1: 2017లో ఈ పథకాన్ని వ్యవసాయ రంగ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి లక్ష్యంగా RKVY-RAFTAAR గా మార్చారు.
Key milestone 2: అక్టోబర్ 3, 2024న క్యాబినెట్ ఆమోదంతో వ్యవసాయ శాఖలోని అన్ని చిన్న పథకాలను కలిపి PM-RKVY మరియు KY అనే రెండు ప్రధాన పథకాలుగా ఏకీకృతం చేశారు.
Related Acts / Schemes / Treaties: సాయిల్ హెల్త్ మేనేజ్‌మెంట్, అగ్రో ఫారెస్ట్రీ, మరియు పరంపరాగత్ కృషి వికాస్ యోజన పథకాలు వీటిలో విలీనం అయ్యాయి.
Nodal Ministry / Body: కేంద్ర వ్యవసాయ మరియు రైతు సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ.
India-specific relevance: వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కోవడానికి మరియు దేశంలోని 80% పైగా ఉన్న చిన్న, సన్నకారు రైతుల ఆదాయాన్ని పెంచడానికి ఈ నిధులు అత్యంత కీలకం.
Global comparison: ఇది అమెరికా వంటి దేశాలలో అమలయ్యే సమగ్ర 'ఫార్మ్ బిల్' సబ్సిడీ నమూనాతో సారూప్యతను కలిగి ఉంటుంది.
Data point: అక్టోబర్ 2024 ఆమోదం ప్రకారం కేవలం PM-RKVY వాటా రూ.57,074.72 కోట్లు కాగా, KY వాటా రూ.44,246.89 కోట్లు.
Common exam angle: ఈ పథకాల ముఖ్య ఉద్దేశ్యం మరియు ఇది సెంట్రల్ సెక్టారా లేక సెంట్రల్లీ స్పాన్సర్డ్ పథకమా అని పరీక్షల్లో పదేపదే అడుగుతారు.
Easy memory hook: "PM-RKVY for Infrastructure & Sustainability, KY for Food Security" (మౌలిక సదుపాయాలకు PM-RKVY, ఆహార భద్రతకు KY).

❓ Practice MCQs

A) పీఎం కిసాన్ సమ్మాన్ నిధి (PM-KISAN)

B) పీఎం గరీబ్ కళ్యాణ్ అన్న యోజన (PM-GKAY)

C) ప్రధాన్ మంత్రి రాష్ట్రీయ కృషి వికాస్ యోజన మరియు కృషోన్నతి యోజన

D) ప్రధానమంత్రి ఫసల్ బీమా యోజన (PMFBY)

Answer: C

A) రూ.265.12 కోట్లు

B) రూ.340.59 కోట్లు

C) రూ.605.71 కోట్లు

D) రూ.157.65 కోట్లు

Answer: A

A) తెలంగాణ

B) పంజాబ్

C) రాజస్థాన్

D) హర్యానా

Answer: C

A) ఈ-నామ్ (e-NAM) ఇంటిగ్రేషన్

B) సాయిల్ హెల్త్ కార్డు మోడల్

C) ఫార్మర్ ఐడీ మోడల్

D) కిసాన్ డ్రోన్ అప్లికేషన్

Answer: C

A) రూ.1,01,321.61 కోట్లు

B) రూ.69,088.98 కోట్లు

C) రూ.57,074.72 కోట్లు

D) రూ.44,246.89 కోట్లు

Answer: A

A) మహిళా రైతుల సాధికారతకు ఇచ్చే ప్రత్యేక గ్రాంట్

B) రాష్ట్రాలకు ఆర్థిక సంవత్సరంలో తొలి విడతగా విడుదల చేసే ప్రధాన నిధులు

C) ప్రపంచ బ్యాంకు నేరుగా రాష్ట్రాలకు అందించే విరాళం

D) రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తన స్వంత బడ్జెట్ నుంచి వ్యవసాయానికి ఇచ్చే వాటా

Answer: B

Q7. భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం "వ్యవసాయం" (Agriculture) ఏ జాబితాలో చేర్చబడింది? [Tricky]

A) కేంద్ర జాబితా (Union List)

B) రాష్ట్ర జాబితా (State List)

C) ఉమ్మడి జాబితా (Concurrent List)

D) అవశేష అధికారాలు (Residuary Powers)

Answer: B

A) ఈ పథకాల మొత్తం 100% నిధులను కేంద్ర ప్రభుత్వమే భరిస్తుంది.

B) వీటిని కేవలం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలే తమ సొంత నిధులతో అమలు చేయాలి.

D) ఈ పథకాలకు నిధులను పూర్తిగా ప్రపంచ బ్యాంకు సబ్సిడీగా ఇస్తుంది.

Answer: C

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

A) రైతులకు నేరుగా ప్రతి సంవత్సరం రూ.6000 నగదు బదిలీ చేయడం

C) రైతులందరికీ ఉచితంగా విద్యుత్ మరియు ఎరువులు సరఫరా చేయడం

D) వ్యవసాయ ఉత్పత్తులను నేరుగా ప్రపంచ మార్కెట్లకు ఎగుమతి చేయడం

Answer: B

PYQ 2:

పై వాక్యాలలో ఏది/ఏవి సరైనవి?

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 1 మరియు 3 మాత్రమే

C) 2 మరియు 3 మాత్రమే

D) 1, 2 మరియు 3

Answer: B

PYQ 3:

సరిపోయే ఎంపికను ఎంచుకోండి:

A) A మరియు R రెండూ సరైనవి, మరియు R అనేది A కు సరైన వివరణ.

B) A మరియు R రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కు సరైన వివరణ కాదు.

C) A సరైనది, కానీ R తప్పు.

D) A తప్పు, కానీ R సరైనది.

Answer: A

✍️ Mains Answer Pointers

⚠️ Examiner Trap

Trap 1: Students often confuse PM-RKVY with PM-KISAN. The correct fact is PM-KISAN నేరుగా రైతులకు సంవత్సరానికి రూ.6000 నగదు బదిలీ చేసే "సెంట్రల్ సెక్టార్ పథకం" కాగా, PM-RKVY వ్యవసాయ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి కోసం రాష్ట్రాల ద్వారా అమలయ్యే "సెంట్రల్లీ స్పాన్సర్డ్ పథకం".
Trap 2: A common wrong assumption is that ఈ రెండు పథకాల మొత్తం వ్యయాన్ని 100% కేంద్రమే భరిస్తుందని భావిస్తారు. The reality is ఇవి కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాలు కాబట్టి కేంద్రం రూ.69,088.98 కోట్లు ఇస్తే, రాష్ట్రాలు రూ.32,232.63 కోట్లు కలిపి అమలు చేయాలి.
Trap 3: Many students miss the recent restructuring of schemes when answering questions on this topic. Always remember that అక్టోబర్ 2024 నుండి వ్యవసాయ మంత్రిత్వ శాఖలోని అన్ని చిన్న పథకాలను కేవలం PM-RKVY మరియు కృషోన్నతి యోజన (KY) కింద మాత్రమే విలీనం చేశారు.

🧭 Exam Tip

Prelims: పథకాల ఏకీకరణ జరిగిన సంవత్సరం (అక్టోబర్ 2024), మొత్తం కేటాయింపులు (రూ.1,01,321 కోట్లు), మరియు వ్యవసాయం 'రాష్ట్ర జాబితా' అంశం (షెడ్యూల్ 7) అనే వాస్తవాలపై ప్రశ్నలు వచ్చే అవకాశం ఎక్కువ.
Mains: కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు, "సహకార సమాఖ్యవాదం" (Cooperative Federalism) కు ఉదాహరణగా తెలంగాణ ప్రవేశపెట్టిన 'ఫార్మర్ ఐడీ' మోడల్‌ను రాస్తే సమాధానం అత్యుత్తమంగా ఉంటుంది.
Interview/Prediction: రాబోయే గ్రూప్స్ లేదా సివిల్స్ ఇంటర్వ్యూలలో "వ్యవసాయ పథకాల ఏకీకరణ వల్ల రాష్ట్రాలకు ఎలాంటి లాభం చేకూరుతుంది?" అనే ప్రశ్న కచ్చితంగా ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది. వార్షిక ప్రణాళికల వెసులుబాటు గురించి వివరించాలి.