భారతదేశ 14వ రాష్ట్రపతి రామ్ నాథ్ కోవింద్ రచించిన ఆత్మకథ 'ట్రయంఫ్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ రిపబ్లిక్: మై లైఫ్, మై స్ట్రగుల్స్' (Triumph of the Indian Republic: My Life, My Struggles) పుస్తకాన్ని ఆగస్టు 12, 2026న న్యూఢిల్లీలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఆవిష్కరించారు. ఉత్తరప్రదేశ్లోని ఒక కుగ్రామంలో దళిత కుటుంబంలో జన్మించిన స్థాయి నుండి దేశ అత్యున్నత రాజ్యాంగ పదవిని అధిష్టించే వరకు ఆయన సాగించిన ప్రయాణాన్ని, ఎదుర్కొన్న సవాళ్లను ఈ పుస్తకం వివరిస్తుంది. సమకాలీన భారత రాజకీయ చరిత్రను, ప్రజాస్వామ్య పనితీరును అర్థం చేసుకోవడానికి పోటీ పరీక్షల అభ్యర్థులకు ఇది ఒక ముఖ్యమైన రిఫరెన్స్ గా నిలుస్తుంది.
భారత 14వ రాష్ట్రపతి రామ్ నాథ్ కోవింద్ ఆత్మకథ 'ట్రయంఫ్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ రిపబ్లిక్: మై లైఫ్, మై స్ట్రగుల్స్' పుస్తకావిష్కరణ జరిగింది. ఈ పుస్తకాన్ని ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఆవిష్కరించి, జాతికి అంకితం చేశారు. ఈ గ్రంథం కోవింద్ జీవిత ప్రయాణాన్ని, ఒక సామాన్య దళిత కుటుంబం నుండి దేశ ప్రథమ పౌరుడిగా ఎదిగిన క్రమాన్ని కళ్లకు కడుతుంది. అట్టడుగు వర్గాల ఉద్ధరణ కోసం, రాజ్యాంగ పరిరక్షణ కోసం ఆయన చేసిన కృషికి ఇది ఒక లిఖిత సాక్ష్యంగా నిలుస్తుంది.
ఈ పుస్తకావిష్కరణ కార్యక్రమం ఆగస్టు 12, 2026 న ఉదయం 9:30 గంటలకు న్యూఢిల్లీలోని ప్రతిష్టాత్మక విజ్ఞాన్ భవన్లో ఘనంగా జరిగింది. జాతీయ స్థాయి రాజకీయ నాయకులు, ప్రముఖులు ఈ వేడుకలో పాల్గొన్నారు.
ఒక మాజీ రాష్ట్రపతి తన ఆత్మకథను తీసుకురావడం వెనుక ఉన్న పద్ధతి:
1. అనుభవాల క్రోడీకరణ: దశాబ్దాల రాజకీయ, న్యాయవాద మరియు రాజ్యాంగ పదవుల అనుభవాలను ప్రాథమిక ఆధారాలుగా సేకరించడం.
2. రాజ్యాంగబద్ధమైన పరిమితులు: రాష్ట్రపతిగా తన పరిధిలో జరిగిన నిర్ణయాలు, గోప్యతను ఉల్లంఘించకుండా చారిత్రక సత్యాలను పొందుపరచడం.
3. ప్రచురణ ప్రక్రియ: ప్రముఖ పబ్లిషర్ (ఈ సందర్భంలో రూపా పబ్లికేషన్స్) ద్వారా పుస్తకాన్ని ఎడిట్ చేసి ముద్రించడం.
4. ఆవిష్కరణ మరియు పంపిణీ: దేశ అత్యున్నత నాయకుల ద్వారా పుస్తకాన్ని ఆవిష్కరించి, భావితరాలకు ఒక రిఫరెన్స్ గ్రంథంగా గ్రంథాలయాలకు మరియు ప్రజలకు అందుబాటులోకి తీసుకురావడం.
పోటీ పరీక్షల కోణంలో ఈ సంఘటన అత్యంత ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. మొదటిది, పాలిటీ (Governance) కింద రాష్ట్రపతి వ్యవస్థ, రాజ్యాంగ నిర్మాణం వంటి అంశాలకు ఇది ప్రత్యక్ష ఉదాహరణ. రెండవది, సామాజిక న్యాయం (Social Justice) కింద ఒక అణగారిన వర్గానికి చెందిన వ్యక్తి దేశ ప్రథమ పౌరుడిగా ఎదగడం భారతీయ ప్రజాస్వామ్య విజయానికి ప్రతీక. మూడవది, సమకాలీన చరిత్రలో 'వన్ నేషన్-వన్ ఎలక్షన్' లాంటి కీలక సంస్కరణల పట్ల ఒక మాజీ రాష్ట్రపతి దృక్పథాన్ని ఈ పుస్తకం వెల్లడిస్తుంది.
భారత రాష్ట్రపతులు తమ అనుభవాలను గ్రంథస్థం చేయడం కొత్తేమీ కాదు.
ప్రపంచంలో అత్యంత పటిష్టమైన ప్రజాస్వామ్య దేశాలలో ఒకటిగా భారత్ నిలుస్తుంది. అమెరికా వంటి దేశాల్లో అధ్యక్ష తరహా పాలన ఉండగా, భారత్లో పార్లమెంటరీ తరహా పాలన ఉంది, ఇక్కడ రాష్ట్రపతి నామమాత్రపు అధినేత అయినప్పటికీ రాజ్యాంగ పరిరక్షకుడిగా ఆయన పాత్ర అత్యంత కీలకం. ఒక అట్టడుగు వర్గానికి చెందిన వ్యక్తి కేవలం తన స్వయంకృషితో అగ్రరాజ్యాంగ పీఠాన్ని అధిష్టించడం బ్రిటన్ వంటి సంప్రదాయ ప్రజాస్వామ్య దేశాలలో కన్నా భారత ప్రజాస్వామ్య సమ్మిళిత స్వభావాన్ని (Inclusive Democracy) ప్రపంచానికి చాటిచెబుతుంది.
ఈ పుస్తకంలో ఆయన ప్రస్తావించిన 'వన్ నేషన్-వన్ ఎలక్షన్' అంశం భవిష్యత్తులో దేశ రాజకీయ ముఖచిత్రాన్ని మార్చే అవకాశం ఉంది. అంతేకాకుండా రాజ్యాంగ సంస్థల పనితీరుపై ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యలు భవిష్యత్తులో పాలిటీ పరిశోధకులకు, న్యాయవ్యవస్థకు ముఖ్యమైన రిఫరెన్స్ పాయింట్గా మారతాయి. రాబోయే పోటీ పరీక్షలలో ఆయన రాసిన పుస్తకాలు, ఆయన నిర్వహించిన పదవుల క్రమంపై కచ్చితంగా ప్రశ్నలు వచ్చే అవకాశం ఉంది.
Core Concept: భారత రాష్ట్రపతి (President of India)
Q1. రామ్ నాథ్ కోవింద్ రచించిన ఆత్మకథ పేరు ఏమిటి? [Easy]
A) వింగ్స్ ఆఫ్ ఫైర్
B) ది టర్బ్యులెంట్ ఇయర్స్
C) ట్రయంఫ్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ రిపబ్లిక్
D) మై కంట్రీ మై లైఫ్
Answer: C
Explanation: రామ్ నాథ్ కోవింద్ ఆత్మకథ పేరు 'ట్రయంఫ్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ రిపబ్లిక్: మై లైఫ్, మై స్ట్రగుల్స్'.
Q2. రామ్ నాథ్ కోవింద్ భారతదేశానికి ఎన్నవ రాష్ట్రపతిగా సేవలందించారు? [Easy]
A) 12వ
B) 13వ
C) 14వ
D) 15వ
Answer: C
Explanation: రామ్ నాథ్ కోవింద్ 2017 నుండి 2022 వరకు భారతదేశ 14వ రాష్ట్రపతిగా బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు.
Q3. దేశ ప్రథమ పౌరుడిగా ఎన్నిక కావడానికి ముందు, రామ్ నాథ్ కోవింద్ ఏ రాష్ట్రానికి గవర్నర్గా పనిచేశారు? [Moderate]
A) ఉత్తర ప్రదేశ్
B) గుజరాత్
C) బీహార్
D) జార్ఖండ్
Answer: C
Explanation: రాష్ట్రపతి కాకముందు ఆయన 2015 నుండి 2017 వరకు బీహార్ రాష్ట్ర గవర్నర్గా పనిచేశారు.
Q4. ఈ క్రింది వానిలో రామ్ నాథ్ కోవింద్ నేతృత్వం వహించిన కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉన్నత స్థాయి కమిటీ ఏది? [Moderate]
A) జాతీయ విద్యా విధానం సమీక్ష కమిటీ
B) జమిలి ఎన్నికల (One Nation, One Election) అధ్యయన కమిటీ
C) కనీస మద్దతు ధర నిర్ణాయక కమిటీ
D) వక్స్ బోర్డ్ సంస్కరణల కమిటీ
Answer: B
Explanation: పదవీ విరమణ తర్వాత ఆయన 'వన్ నేషన్, వన్ ఎలక్షన్' అమలుపై అధ్యయనం చేసే ప్యానెల్కు అధ్యక్షత వహించారు.
Q5. రాజ్యసభ ఎంపీగా రామ్ నాథ్ కోవింద్ పదవీకాలానికి సంబంధించి సరైనది ఏది? [Moderate]
A) ఆయన రాజ్యసభకు నామినేట్ చేయబడ్డారు
B) ఆయన లోక్సభ సభ్యునిగా మాత్రమే పనిచేశారు
C) ఆయన ఉత్తర ప్రదేశ్ నుండి రాజ్యసభకు వరుసగా రెండుసార్లు ఎన్నికయ్యారు
D) ఆయన బీహార్ నుండి రాజ్యసభకు ప్రాతినిధ్యం వహించారు
Answer: C
Explanation: ఆయన 1994లో తొలిసారిగా యూపీ నుండి రాజ్యసభకు ఎన్నికై మొత్తం 12 ఏళ్ల పాటు (రెండు దఫాలు) సభ్యుడిగా ఉన్నారు.
Q6. ఆత్మకథ 'ట్రయంఫ్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ రిపబ్లిక్' లోని ఇతివృత్తం భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ ప్రాథమిక హక్కు ప్రాముఖ్యతను పరోక్షంగా నొక్కి చెబుతుంది? [Tricky]
A) ఆర్టికల్ 19 (వాక్ స్వాతంత్ర్యం)
B) ఆర్టికల్ 14 & 15 (సమానత్వం మరియు వివక్ష రాహిత్యం)
C) ఆర్టికల్ 21 (జీవించే హక్కు)
D) ఆర్టికల్ 32 (రాజ్యాంగ పరిహారపు హక్కు)
Answer: B
Explanation: పాఠశాల రోజుల్లో తాను ఎదుర్కొన్న కుల వివక్షను అధిగమించి అత్యున్నత స్థాయికి చేరడం ఆర్టికల్ 14, 15 ల ఆవశ్యకతను తెలియజేస్తుంది.
Q7. రామ్ నాథ్ కోవింద్ రాజకీయ జీవితానికి సంబంధించి ఈ క్రింది వాటిలో ఏది వాస్తవం కాదు? [Tricky]
A) ఆయన 1991లో బీజేపీలో చేరారు
B) ఆయన సుప్రీంకోర్టులో న్యాయవాదిగా పనిచేశారు
C) ఆయన కేంద్ర మంత్రివర్గంలో క్యాబినెట్ మంత్రిగా పనిచేశారు
D) ఆయన బీజేపీ దళిత మోర్చా అధ్యక్షుడిగా పనిచేశారు
Answer: C
Explanation: ఆయన రాజ్యసభ ఎంపీగా, గవర్నర్గా పనిచేశారు కానీ కేంద్ర క్యాబినెట్ మంత్రిగా ఎన్నడూ పని చేయలేదు.
Q8. భారతదేశ రాష్ట్రపతుల క్రమం ఆధారంగా చూస్తే, రామ్ నాథ్ కోవింద్ కంటే ముందు మరియు ఆయన తర్వాత రాష్ట్రపతులుగా పనిచేసిన వారు వరుసగా? [Tricky]
A) ప్రణబ్ ముఖర్జీ, ద్రౌపది ముర్ము
B) ప్రతిభా పాటిల్, ద్రౌపది ముర్ము
C) ప్రణబ్ ముఖర్జీ, వెంకయ్య నాయుడు
D) అబ్దుల్ కలాం, ద్రౌపది ముర్ము
Answer: A
Explanation: కోవింద్ (14వ) కంటే ముందు 13వ రాష్ట్రపతిగా ప్రణబ్ ముఖర్జీ, ఆయన తర్వాత 15వ రాష్ట్రపతిగా ద్రౌపది ముర్ము పనిచేశారు.
PYQ 1:
భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ నిబంధన ఆధారంగా దేశానికి ఒక రాష్ట్రపతి ఉంటారని నిర్దేశించబడింది?
A) ఆర్టికల్ 51
B) ఆర్టికల్ 52
C) ఆర్టికల్ 54
D) ఆర్టికల్ 61
Answer: B
Explanation: ఆర్టికల్ 52 స్పష్టంగా "భారతదేశానికి ఒక రాష్ట్రపతి ఉండాలి" (There shall be a President of India) అని తెలుపుతుంది.
PYQ 2:
రామ్ నాథ్ కోవింద్ కు సంబంధించి క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
1. ఆయన భారతదేశపు తొలి దళిత రాష్ట్రపతి.
2. ఆయన ఆత్మకథ పేరు 'ట్రయంఫ్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ రిపబ్లిక్'.
3. ఆయన బీహార్ గవర్నర్గా బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు.
పై వాక్యాలలో ఏది/ఏవి సరైనవి?
A) 1, 2 మాత్రమే
B) 2, 3 మాత్రమే
C) 1, 3 మాత్రమే
D) 1, 2 మరియు 3
Answer: B
Explanation: వాక్యం 1 తప్పు ఎందుకంటే భారతదేశ తొలి దళిత రాష్ట్రపతి కె.ఆర్. నారాయణన్, కోవింద్ రెండవ వారు. వాక్యాలు 2 మరియు 3 వాస్తవాలు.
PYQ 3:
క్రింది వాటిని జతపరచండి (రాష్ట్రపతులు మరియు వారి ఆత్మకథలు/పుస్తకాలు):
1. ఏపీజే అబ్దుల్ కలాం - X) ది టర్బ్యులెంట్ ఇయర్స్
2. ప్రణబ్ ముఖర్జీ - Y) వింగ్స్ ఆఫ్ ఫైర్
3. రామ్ నాథ్ కోవింద్ - Z) ట్రయంఫ్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ రిపబ్లిక్
సరైన జవాబును ఎంచుకోండి:
A) 1-Y, 2-X, 3-Z
B) 1-X, 2-Y, 3-Z
C) 1-Z, 2-X, 3-Y
D) 1-Y, 2-Z, 3-X
Answer: A
Explanation: అబ్దుల్ కలాం-వింగ్స్ ఆఫ్ ఫైర్, ప్రణబ్ ముఖర్జీ-ది టర్బ్యులెంట్ ఇయర్స్, రామ్ నాథ్ కోవింద్-ట్రయంఫ్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ రిపబ్లిక్.
Question 1 (150 words): భారతదేశ ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో అత్యున్నత రాజ్యాంగ పదవులను అట్టడుగు వర్గాల వారు అధిష్టించడం ప్రాతినిధ్య ప్రజాస్వామ్యానికి (Representative Democracy) ఎలా ప్రతీకగా నిలుస్తుందో మాజీ రాష్ట్రపతి రామ్ నాథ్ కోవింద్ జీవితం ఆధారంగా విశ్లేషించండి.
Answer: భారత ప్రజాస్వామ్య గొప్పదనం దాని సమ్మిళిత స్వభావంలో దాగి ఉంది. సమాజంలోని అన్ని వర్గాలకు, ముఖ్యంగా అణగారిన వర్గాలకు అత్యున్నత రాజ్యాంగ పదవుల్లో అవకాశం కల్పించడం ప్రాతినిధ్య ప్రజాస్వామ్యానికి నిజమైన గీటురాయి. మాజీ రాష్ట్రపతి రామ్ నాథ్ కోవింద్ ఆత్మకథ 'ట్రయంఫ్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ రిపబ్లిక్' ఈ వాస్తవాన్నే ప్రతిబింబిస్తుంది.
ఉత్తరప్రదేశ్లోని ఒక కుగ్రామంలో దళిత కుటుంబంలో జన్మించి, పాఠశాల దశలో తీవ్ర కుల వివక్షను ఎదుర్కొన్న ఆయన, 2017లో దేశ 14వ రాష్ట్రపతిగా ఎదగడం రాజ్యాంగ నిర్మాతలు కలలుగన్న సామాజిక న్యాయానికి సజీవ సాక్ష్యం. ఆర్టికల్ 14 మరియు 15లు కల్పించిన సమానత్వపు హక్కులు కేవలం కాగితాలకే పరిమితం కాలేదని, ఒక సామాన్యుడు కూడా ప్రథమ పౌరుడు కాగలడని ఆయన జీవితం నిరూపించింది. రాజ్యాంగబద్ధమైన పాలన ద్వారా మాత్రమే అట్టడుగు వర్గాల సాధికారత సాధ్యమవుతుంది. కాబట్టి, భవిష్యత్తులో కూడా రాజకీయ పార్టీలు మరియు వ్యవస్థలు నిర్ణయాత్మక స్థానాల్లో అణగారిన వర్గాలకు తగిన ప్రాతినిధ్యం కల్పించే దిశగా కృషి చేయాలి.
Question 2 (250 words): రాష్ట్రపతి పదవి కేవలం "నామమాత్రపు కార్యనిర్వాహక" స్థానమేనా? ఒక మాజీ రాష్ట్రపతిగా రామ్ నాథ్ కోవింద్ దేశ రాజకీయ, పరిపాలనా రంగాలపై చూపిన ప్రభావాన్ని, ఆయన ఆత్మకథ 'ట్రయంఫ్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ రిపబ్లిక్' ఆవిష్కరణ నేపథ్యంలో విశ్లేషించండి.
Answer: భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 52 ప్రకారం రాష్ట్రపతి దేశాధినేత. బ్రిటన్ తరహా పార్లమెంటరీ వ్యవస్థను స్వీకరించిన భారత్లో రాష్ట్రపతిని డీ-జూర్ (De-jure) లేదా నామమాత్రపు కార్యనిర్వాహకుడిగా పరిగణిస్తారు. అయితే, వాస్తవ పరిస్థితుల్లో రాష్ట్రపతి పాత్ర కేవలం రబ్బరు స్టాంపుకే పరిమితం కాదు, రాజ్యాంగ పరిరక్షకుడిగా ఆయన బాధ్యత అత్యంత కీలకం. ఆగస్టు 2026లో ప్రధాని మోదీ ఆవిష్కరించిన రామ్ నాథ్ కోవింద్ ఆత్మకథ 'ట్రయంఫ్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ రిపబ్లిక్' రాష్ట్రపతి పదవి ఔన్నత్యాన్ని చాటిచెబుతుంది.
తన ఐదేళ్ల (2017-2022) పదవీకాలంలో కోవింద్ అనేక కీలక చారిత్రక ఘట్టాలకు సాక్షిగా నిలిచారు. ఒక న్యాయవాదిగా, సుప్రీంకోర్టు స్టాండింగ్ కౌన్సెల్గా తనకున్న అపార న్యాయ పరిజ్ఞానాన్ని ఉపయోగించి రాజ్యాంగ సంక్షోభాలు తలెత్తకుండా సమన్వయకర్తగా వ్యవహరించారు. ఆర్టికల్ 370 రద్దు వంటి అత్యంత సున్నితమైన చారిత్రక నిర్ణయాలు ఆయన హయాంలోనే రాజ్యాంగబద్ధంగా ఆమోదం పొందాయి.
అంతేకాకుండా, పదవీ విరమణ తర్వాత కూడా జాతీయ ప్రయోజనాల దృష్ట్యా ఆయన క్రియాశీలకంగా వ్యవహరిస్తున్నారు. 'వన్ నేషన్, వన్ ఎలక్షన్' (జమిలి ఎన్నికలు) లాంటి సంక్లిష్టమైన అంశంపై అధ్యయనం చేసేందుకు ఏర్పాటైన ఉన్నత స్థాయి కమిటీకి ఆయన అధ్యక్షత వహించి, 191 రోజుల వ్యవధిలో విస్తృత సంప్రదింపులు జరిపి సమగ్ర నివేదిక అందించారు. ఇది ఒక మాజీ రాష్ట్రపతిగా దేశం పట్ల ఆయనకున్న నిబద్ధతను చూపుతుంది.
ముగింపుగా, భారత రాష్ట్రపతి పదవి కేవలం అలంకారప్రాయమైనది కాదు, అది నైతిక ఆధిపత్యాన్ని మరియు రాజ్యాంగ విలువలను రక్షించే అత్యున్నత సంస్థ. రామ్ నాథ్ కోవింద్ వంటి వారు ఆ పదవికే వన్నె తెచ్చారు, రాబోయే తరాలకు ఆయన మార్గదర్శనం స్ఫూర్తిదాయకం.
ప్రిలిమ్స్ పరీక్షలలో ఈ అంశం నుండి నేరుగా పుస్తకం పేరు, రచయిత, లేదా ఏ రాష్ట్రానికి గవర్నర్గా పనిచేశారు అనే వాస్తవాధారిత (factual) ప్రశ్నలు అడిగే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంది. మెయిన్స్ లో పాలిటీ పేపర్లో "రాష్ట్రపతి అధికారాలు", "ప్రాతినిధ్య ప్రజాస్వామ్య విజయం" వంటి కోణాల్లో విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్నలు ఆశించవచ్చు. ఇంటర్వ్యూ దశలో అయితే 'జమిలి ఎన్నికలపై కోవింద్ కమిటీ నివేదిక' పట్ల అభ్యర్థి అభిప్రాయాలను కచ్చితంగా అడుగుతారు. రాబోయే పరీక్షల్లో పాలిటీ కరెంట్ అఫైర్స్ కింద బుక్స్ & ఆథర్స్ విభాగంలో ఈ ప్రశ్న "హై-ప్రాబబిలిటీ" (ఖచ్చితంగా వచ్చే అవకాశం ఉన్నది) కింద పరిగణించవచ్చు.