UNCCD COP17: భారతదేశపు మొట్టమొదటి 'గ్రాస్‌ల్యాండ్స్ & ఓపెన్ నేచురల్ ఎకోసిస్టమ్స్ గైడ్' విడుదల

What Happened

17 ఆగస్టు 2026న మంగోలియాలో జరుగుతున్న UNCCD COP17 సదస్సులో భారతదేశం "గైడ్ టు గ్రాస్‌ల్యాండ్స్ అండ్ అదర్ ఓపెన్ నేచురల్ ఎకోసిస్టమ్స్ (ONEs)"ను విడుదల చేసింది. అడవులకే కాకుండా గడ్డిభూములు, ఎడారులు, రాతి పీఠభూములు వంటి పర్యావరణ వ్యవస్థలకు కూడా సమాన ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలనే ఉద్దేశ్యంతో ఈ మార్గదర్శక పత్రాన్ని రూపొందించారు. భూమి క్షీణతను నివారించే ప్రపంచ పోరాటంలో భారతదేశం తీసుకున్న అత్యంత కీలకమైన అడుగు ఇది.

When & Where

• తేదీ: 17 ఆగస్టు 2026.
• ప్రదేశం: ఉలాన్‌బాటర్ (Ulaanbaatar), మంగోలియా.
• నేపథ్యం: UNCCD (ఎడారీకరణపై పోరాడే ఐక్యరాజ్యసమితి సదస్సు) యొక్క 17వ కాన్ఫరెన్స్ ఆఫ్ పార్టీస్ (COP17) సమావేశం ఇక్కడ జరుగుతోంది.

Who Is Involved

• MoEF&CC (మినిస్ట్రీ ఆఫ్ ఎన్విరాన్‌మెంట్, ఫారెస్ట్ అండ్ క్లైమేట్ చేంజ్): కేంద్ర మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్ నేతృత్వంలో ఈ కార్యక్రమం జరిగింది.
• ATREE (Ashoka Trust for Research in Ecology and the Environment): ఈ గైడ్‌ను ప్రచురించిన మరియు ఈవెంట్‌ను నిర్వహించిన ప్రధాన సంస్థ.
• IUCN (ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ ఫర్ కన్జర్వేషన్ ఆఫ్ నేచర్): గైడ్ తయారీలో సహకరించిన అంతర్జాతీయ సంస్థ.
• CoE-SLM (సెంటర్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ ఆన్ సస్టైనబుల్ ల్యాండ్ మేనేజ్‌మెంట్) & ICFRE (ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఫారెస్ట్రీ రీసెర్చ్ అండ్ ఎడ్యుకేషన్): పరిశోధనాత్మక సహకారం అందించిన సంస్థలు.

How It Works

• గుర్తింపు మరియు వర్గీకరణ: దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న ఓపెన్ పర్యావరణ వ్యవస్థలను (ఉదా: తెరాయ్, బన్నీ, దక్కన్ సవన్నాలు) భౌగోళికంగా మరియు పర్యావరణ పరంగా మ్యాపింగ్ చేయడం.
• జీవవైవిధ్య డాక్యుమెంటేషన్: ఆయా ప్రాంతాల్లో ఉండే వృక్ష, జంతు జాతులు మరియు స్థానిక గిరిజన సంఘాల (పాస్టోరలిజం) జీవన విధానాలను నమోదు చేయడం.
• శాస్త్రీయ నిర్వహణ (Science-based Management): ఫైర్ ఎకాలజీ మరియు కార్బన్ సీక్వెస్ట్రేషన్ (కార్బన్‌ను గ్రహించడం) విధానాలను అధ్యయనం చేయడం ద్వారా పర్యావరణ క్షీణతను అడ్డుకోవడం.
• పాలసీ రూపకల్పన: కేవలం "వేస్ట్‌ల్యాండ్స్" (బంజరు భూములు)గా భావించే ఈ ప్రాంతాలను పర్యావరణ వ్యవస్థలుగా గుర్తించి విధానపరమైన మార్పులు తీసుకురావడం.

Why It Matters

• పర్యావరణ ప్రాముఖ్యత: గడ్డిభూములు మరియు సవన్నాలు అత్యుత్తమ కార్బన్ సింక్‌లుగా పనిచేస్తాయి. ఇవి వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కోవడంలో కీలకం.
• సామాజిక మరియు ఆర్థిక ప్రభావం: లక్షలాది మంది పశువుల కాపరులు (Pastoralists) తమ జీవనోపాధి కోసం ఈ ఓపెన్ ఎకోసిస్టమ్స్‌పైనే ఆధారపడి ఉన్నారు. రాజస్థాన్‌లోని 'గౌచర్' మరియు 'ఓరన్' భూములు ఇందుకు ఉదాహరణ.
• సిలబస్ కనెక్షన్: UPSC GS Paper 3 (ఎన్విరాన్‌మెంట్ మరియు ఎకాలజీ, బయోడైవర్సిటీ కన్జర్వేషన్, డెసర్టిఫికేషన్) కింద ఈ అంశం నేరుగా ప్రాముఖ్యత సంతరించుకుంది.

Historical Background

• 1994: UNCCD (United Nations Convention to Combat Desertification) స్థాపన జరిగింది. ఇది రియో ఎర్త్ సమ్మిట్ (1992) నుండి ఉద్భవించిన మూడు ప్రధాన ఒప్పందాలలో ఒకటి.
• 2019: భారతదేశం న్యూఢిల్లీలో UNCCD COP14 కి ఆతిథ్యం ఇచ్చింది. ఇందులో 'న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్'ను ఆమోదించారు.
• 2021: ఐక్యరాజ్యసమితి దశాబ్దం ఫర్ ఎకోసిస్టమ్ రెస్టోరేషన్ (2021-2030) ప్రారంభమైంది, ఇందులో ఓపెన్ ఎకోసిస్టమ్స్ రక్షణ ఒక ముఖ్య భాగం.

Previous Related Events

• మే 2022: ఐవరీ కోస్ట్‌లోని అబిడ్జాన్‌లో UNCCD COP15 జరిగింది, ఇందులో భూమి పునరుద్ధరణ (Land Restoration) ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెప్పారు.
• 2019 (COP14): 2030 నాటికి 26 మిలియన్ హెక్టార్ల క్షీణించిన భూమిని పునరుద్ధరిస్తామని భారతదేశం తన లక్ష్యాన్ని ప్రకటించింది.
• డిసెంబర్ 2023: దుబాయ్‌లో జరిగిన UNFCCC COP28 లో నేచర్-బేస్డ్ సొల్యూషన్స్ (NbS) కింద గడ్డిభూముల పరిరక్షణ గురించి చర్చించారు.

Static GK Connection

• బన్నీ గ్రాస్‌ల్యాండ్స్ (Banni Grasslands): గుజరాత్‌లోని కచ్ ప్రాంతంలో ఉండే ఆసియాలోనే అతిపెద్ద గడ్డిభూములలో ఒకటి. ఇక్కడ మల్ధారి (Maldhari) గిరిజనులు నివసిస్తారు.
• ఆర్టికల్ 48A: రాజ్యాంగంలోని డైరెక్టివ్ ప్రిన్సిపుల్స్ (DPSP) కింద పర్యావరణం మరియు వన్యప్రాణుల రక్షణ గురించి ఈ ఆర్టికల్ స్పష్టం చేస్తుంది.
• తెరాయ్ ప్రాంతం (Terai): హిమాలయాల పాదాల వద్ద విస్తరించి ఉన్న తడి మరియు దట్టమైన గడ్డిభూములు, ఖడ్గమృగాలకు ప్రసిద్ధి.

India & World Comparison

ప్రపంచవ్యాప్తంగా డెసర్టిఫికేషన్ సమస్య ఎక్కువగా ఆఫ్రికాలోని సహేల్ (Sahel) ప్రాంతంలో కనిపిస్తుంది. కానీ, గ్లోబల్ ల్యాండ్ ఔట్‌లుక్ నివేదిక ప్రకారం, భారతదేశంలోని 30% భూభాగం ఏదో ఒక రకమైన క్షీణతకు గురవుతోంది. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల తరఫున భూమి పునరుద్ధరణ (LDN) టార్గెట్స్ నిర్దేశించుకున్న ప్రధాన దేశాల్లో భారత్ అగ్రగామిగా ఉంది.

Future Impact

• జాతీయ విధానాలలో ONE (Open Natural Ecosystems)లను అధికారికంగా అటవీ తరహాలోనే సంరక్షిత ప్రాంతాలుగా పరిగణించే అవకాశం ఉంది.
• పశుపోషణ, ఫైర్ ఎకాలజీ మరియు జీవవైవిధ్య మ్యాపింగ్‌లో శాస్త్రీయ పద్ధతులను ఉపయోగించడం పెరుగుతుంది.
• 2030 నాటికి 26 Mha భూమి పునరుద్ధరణ లక్ష్య సాధనకు ఈ గైడ్ కీలకమైన డేటాను మరియు విధానాలను అందిస్తుంది.

---

🔑 Key Points for Revision

• భారతదేశం తన మొదటి ONE (ఓపెన్ నేచురల్ ఎకోసిస్టమ్స్) గైడ్‌ను మంగోలియా (ఉలాన్‌బాటర్) లో జరిగిన UNCCD COP17 లో విడుదల చేసింది (17 ఆగస్టు 2026).
• ఈ గైడ్‌ను కేంద్ర పర్యావరణ శాఖ మంత్రి భూపేందర్ యాదవ్ ఆవిష్కరించారు.
• అటవీ భూములకు మాత్రమే కాకుండా పచ్చికబయళ్లు, రాతి పీఠభూములు మరియు ఎడారులకు ఈ గైడ్ ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది.
• ఈ గైడ్ తయారీలో ATREE, IUCN, ICFRE, CoE-SLM సంస్థల భాగస్వామ్యం ఉంది.
• పర్యావరణ పరిరక్షణను నిర్దేశించే భారత రాజ్యాంగ ఆర్టికల్ 48A కు ఇది అనుగుణంగా ఉంది.
• రాజస్థాన్‌లోని 'ఓరన్' లేదా 'గౌచర్' స్థానిక పరిరక్షణ భూములకు ఉదాహరణలు.
• భారతదేశ భౌగోళిక ప్రాంతాల్లో హిమాలయన్ తెరాయ్, గుజరాత్ లోని బన్నీ గడ్డిభూములు మరియు దక్కన్ సవన్నాలు కీలకం.
• ల్యాండ్ డీగ్రేడేషన్ న్యూట్రాలిటీ (LDN) అనగా భూమి క్షీణతను సున్నాకి తీసుకురావడం.
• 2030 నాటికి 26 మిలియన్ హెక్టార్ల (Mha) భూమిని పునరుద్ధరించడం భారతదేశ లక్ష్యం (COP14 లో ప్రకటించారు).
• UNCCD అనేది డెసర్టిఫికేషన్‌ను నివారించడానికి ఉద్దేశించిన ఏకైక న్యాయపరమైన అంతర్జాతీయ ఒప్పందం (1994లో ఏర్పాటు).
• పాస్టోరలిజం (పశువుల పెంపకం) మరియు జీవనోపాధి ONE ప్రాంతాలపై తీవ్రంగా ఆధారపడి ఉంటాయి.
• గడ్డిభూములు అత్యుత్తమ కార్బన్ సింక్‌లుగా (కార్బన్ సీక్వెస్ట్రేషన్) పనిచేస్తాయి.
• వేస్ట్‌ల్యాండ్‌లుగా పిలువబడే ప్రాంతాలను సైన్స్ ఆధారిత పర్యావరణ వ్యవస్థలుగా మార్చడం దీని ఉద్దేశ్యం.
• బన్నీ గడ్డిభూములు (గుజరాత్) మల్ధారి కమ్యూనిటీ జీవనానికి ఆధారం.
• వాతావరణ మార్పులను అడ్డుకోవడంలో మరియు సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాలను (SDG 15 - Life on Land) సాధించడంలో ఇది కీలకం.

---

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: ల్యాండ్ డీగ్రేడేషన్ న్యూట్రాలిటీ (Land Degradation Neutrality - LDN)

• Definition: భూమి క్షీణత తటస్థత (LDN) అనగా, ఒక నిర్దిష్ట పర్యావరణ వ్యవస్థలో భూ వనరుల పరిమాణం మరియు నాణ్యత భవిష్యత్తు తరాలకు అవసరమైనంతగా స్థిరంగా ఉండటం లేదా మెరుగుపడటం.
• Constitutional / Legal Basis: రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 48A (DPSP) మరియు ఆర్టికల్ 51A(g) (ప్రాథమిక విధులు) పర్యావరణ రక్షణ గురించి వివరిస్తాయి.
• Scientific / Economic Principle: భూమి క్షీణించడం వల్ల మట్టిలోని కార్బన్ నిల్వలు (Soil Organic Carbon) తగ్గి, వ్యవసాయ ఉత్పాదకత పడిపోతుంది. LDN దీన్ని సమతుల్యం చేస్తుంది.
• How it connects to this event: ONE గైడ్ ద్వారా గడ్డిభూములను పరిరక్షించడం భారతదేశం తన LDN లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి అవసరమైన ప్రధాన వ్యూహం.
• Origin & History: LDN అనే భావనను మొట్టమొదట 2012లో జరిగిన 'రియో+20' సమావేశంలో ప్రవేశపెట్టారు.
• Key milestone 1: 2015లో ఐక్యరాజ్యసమితి ఆమోదించిన సస్టైనబుల్ డెవలప్‌మెంట్ గోల్స్ (SDG), ముఖ్యంగా SDG 15.3 లో LDN సాధన ప్రధాన లక్ష్యంగా చేర్చబడింది.
• Key milestone 2: 2019లో భారతదేశంలో జరిగిన UNCCD COP14 లో 'న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్' ద్వారా భూమి పునరుద్ధరణ లక్ష్యాలను ఖరారు చేశారు.
• Related Acts / Schemes / Treaties: నేషనల్ అఫారెస్టేషన్ ప్రోగ్రాం (NAP), గ్రీన్ ఇండియా మిషన్ (GIM), మరియు UNCCD.
• Nodal Ministry / Body: పర్యావరణ, అటవీ మరియు వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ (MoEF&CC).
• India-specific relevance: భారతదేశ భౌగోళిక విస్తీర్ణంలో దాదాపు 30% భూమి ఏదో ఒక రూపంలో క్షీణతకు (Land Degradation) గురవుతోంది. కాబట్టి ఆహార భద్రతకు ఇది కీలకం.
• Global comparison: ప్రపంచవ్యాప్తంగా 120కి పైగా దేశాలు UNCCD కింద తమ స్వంత LDN లక్ష్యాలను నిర్దేశించుకున్నాయి.
• Data point: భారతదేశం 2030 నాటికి 26 Mha క్షీణించిన భూమిని పునరుద్ధరించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
• Common exam angle: UPSC సాధారంగా UNCCD, దాని COP లోకేషన్లు, భారతదేశ భూ పునరుద్ధరణ లక్ష్యాలు మరియు బన్నీ, షోలా లాంటి గడ్డిభూముల గురించి ప్రశ్నలు అడుగుతుంది.
• Easy memory hook: "LDN 2030 - 26" (2030 నాటికి 26 మిలియన్ హెక్టార్ల పునరుద్ధరణ లక్ష్యం).

---

❓ Practice MCQs

Q1. ఇటీవలే భారతదేశం మొట్టమొదటి 'గైడ్ టు గ్రాస్‌ల్యాండ్స్ అండ్ అదర్ ఓపెన్ నేచురల్ ఎకోసిస్టమ్స్'ను ఏ అంతర్జాతీయ వేదికపై విడుదల చేసింది? [Easy]

A) UNFCCC COP28

B) CBD COP15

C) UNCCD COP17

D) CITES COP19

Answer: C

Explanation: మంగోలియాలోని ఉలాన్‌బాటర్‌లో జరుగుతున్న UNCCD COP17 సదస్సులో భారతదేశం ఈ గైడ్‌ను విడుదల చేసింది.

---

Q2. UNCCD COP17 సదస్సుకు ఆతిథ్యం ఇస్తున్న దేశం ఏది? [Easy]

A) చైనా

B) మంగోలియా

C) ఫ్రాన్స్

D) బ్రెజిల్

Answer: B

Explanation: మంగోలియా రాజధాని ఉలాన్‌బాటర్‌లో UNCCD COP17 సదస్సు జరుగుతోంది.

---

Q3. 2030 నాటికి క్షీణించిన భూమిని (Degraded Land) ఎంత మేర పునరుద్ధరించాలని (Land Restoration) భారతదేశం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది? [Moderate]

A) 21 మిలియన్ హెక్టార్లు

B) 26 మిలియన్ హెక్టార్లు

C) 30 మిలియన్ హెక్టార్లు

D) 33 మిలియన్ హెక్టార్లు

Answer: B

Explanation: 2019లో జరిగిన COP14 సదస్సులో 2030 నాటికి 26 మిలియన్ హెక్టార్ల భూమిని పునరుద్ధరించాలని భారతదేశం తన లక్ష్యాన్ని పెంచుకుంది.

---

Q4. గడ్డిభూములు మరియు ఓపెన్ ఎకోసిస్టమ్స్ గైడ్ రూపకల్పనలో MoEF&CC తో కలిసి పనిచేసిన ప్రధాన పరిశోధనా సంస్థ ఏది? [Moderate]

A) నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog)

B) టేరి (TERI)

C) అట్రీ (ATREE)

D) ఐఐఎస్సీ (IISc)

Answer: C

Explanation: అశోక ట్రస్ట్ ఫర్ రీసెర్చ్ ఇన్ ఎకాలజీ అండ్ ది ఎన్విరాన్‌మెంట్ (ATREE) ఈ గైడ్ రూపకల్పనలో ప్రధాన పాత్ర పోషించింది.

---

Q5. రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలో స్థానిక ప్రజలచే పవిత్రంగా భావించబడి, సంరక్షించబడుతున్న సాంప్రదాయ పచ్చికబయళ్లు మరియు ఎడారి ప్రాంతాలను ఏమని పిలుస్తారు? [Moderate]

A) షోలాస్

B) ఓరన్ (Oran)

C) కావుస్

D) దేవరాయి

Answer: B

Explanation: రాజస్థాన్‌లో స్థానిక సమాజాలు తరతరాలుగా రక్షిస్తున్న సంప్రదాయ గడ్డిభూములు మరియు పవిత్ర వనాలను 'ఓరన్' లేదా 'గౌచర్' అని పిలుస్తారు.

---

Q6. బన్నీ గడ్డిభూములు (Banni Grasslands) భారతదేశంలోని ఏ రాష్ట్రంలో విస్తరించి ఉన్నాయి? [Tricky]

A) మహారాష్ట్ర

B) రాజస్థాన్

C) మధ్యప్రదేశ్

D) గుజరాత్

Answer: D

Explanation: బన్నీ గడ్డిభూములు గుజరాత్‌లోని కచ్ (Kutch) ప్రాంతంలో ఉన్నాయి, ఇక్కడ మల్ధారి (Maldhari) తెగ ప్రజలు పశువుల పెంపకం చేస్తారు.

---

Q7. ఈ క్రింది వాతావరణ ఒప్పందాలలో, అభివృద్ధి మరియు పర్యావరణాన్ని అనుసంధానిస్తూ స్థిరమైన భూ నిర్వహణ కోసం ఉద్దేశించిన ఏకైక "చట్టబద్ధమైన (Legally binding)" అంతర్జాతీయ ఒప్పందం ఏది? [Tricky]

A) పారిస్ అగ్రిమెంట్

B) క్యోటో ప్రోటోకాల్

C) UNCCD

D) CBD

Answer: C

Explanation: యునైటెడ్ నేషన్స్ కన్వెన్షన్ టు కంబాట్ డెసర్టిఫికేషన్ (UNCCD) మాత్రమే భూమి క్షీణత (డెసర్టిఫికేషన్) పై ఉన్న ఏకైక చట్టబద్ధమైన ఒప్పందం.

---

Q8. భారత రాజ్యాంగంలోని ఏ ఆర్టికల్ ప్రకారం పర్యావరణాన్ని కాపాడటం మరియు అడవులు, వన్యప్రాణులను రక్షించడం రాజ్య బాధ్యత? [Tricky]

A) ఆర్టికల్ 44

B) ఆర్టికల్ 48A

C) ఆర్టికల్ 51A

D) ఆర్టికల్ 21A

Answer: B

Explanation: ఆదేశిక సూత్రాలలోని ఆర్టికల్ 48A పర్యావరణ పరిరక్షణ, అడవులు మరియు వన్యప్రాణుల రక్షణ గురించి తెలుపుతుంది. (ఆర్టికల్ 51A పౌరుల ప్రాథమిక విధులను వివరిస్తుంది).

---

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

'ల్యాండ్ డీగ్రేడేషన్ న్యూట్రాలిటీ' (LDN) అనే భావన ఏ అంతర్జాతీయ సంస్థ లేదా ఒప్పందానికి సంబంధించిన ప్రధాన లక్ష్యం?

A) యునైటెడ్ నేషన్స్ ఫ్రేమ్‌వర్క్ కన్వెన్షన్ ఆన్ క్లైమేట్ చేంజ్ (UNFCCC)

B) కన్వెన్షన్ ఆన్ బయోలాజికల్ డైవర్సిటీ (CBD)

C) యునైటెడ్ నేషన్స్ కన్వెన్షన్ టు కంబాట్ డెసర్టిఫికేషన్ (UNCCD)

D) ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ ఫర్ కన్జర్వేషన్ ఆఫ్ నేచర్ (IUCN)

Answer: C

Explanation: భూమి క్షీణతను అరికట్టడానికి ఉద్దేశించిన UNCCD ఫ్రేమ్‌వర్క్ కింద దేశాలు తమ 'ల్యాండ్ డీగ్రేడేషన్ న్యూట్రాలిటీ' (LDN) లక్ష్యాలను నిర్దేశించుకుంటాయి.

---

PYQ 2:

ఇటీవల వార్తల్లో నిలిచిన "ఓపెన్ నేచురల్ ఎకోసిస్టమ్స్ (ONEs)" కు సంబంధించి క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:

1. ONE లకు సంబంధించి భారతదేశపు మొట్టమొదటి గైడ్‌ను మంగోలియాలో జరిగిన UNCCD COP17 సదస్సులో విడుదల చేశారు.
2. గడ్డిభూములు మరియు సవన్నాలు కార్బన్ సీక్వెస్ట్రేషన్‌లో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించవు.
3. 2030 నాటికి 26 మిలియన్ హెక్టార్ల క్షీణించిన భూమిని పునరుద్ధరించడం భారతదేశ లక్ష్యం.

పై వాటిలో సరైన వాక్యాలను గుర్తించండి:

A) 1 మరియు 2 మాత్రమే

B) 1 మరియు 3 మాత్రమే

C) 2 మరియు 3 మాత్రమే

D) 1, 2 మరియు 3

Answer: B

Explanation: వాక్యం 2 తప్పు, ఎందుకంటే గడ్డిభూములు మరియు సవన్నాలు అత్యుత్తమ కార్బన్ సింక్‌లుగా పనిచేస్తూ కార్బన్ సీక్వెస్ట్రేషన్‌లో అత్యంత కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. వాక్యాలు 1 మరియు 3 సరైనవి.

---

PYQ 3:

ప్రతిపాదన (Assertion - A): తరచుగా గడ్డిభూములు మరియు సవన్నాలను పర్యావరణ విధానాలలో "బంజరు భూములు (Wastelands)" గా పరిగణిస్తారు.

కారణం (Reason - R): ఓపెన్ నేచురల్ ఎకోసిస్టమ్స్ (ONEs) దట్టమైన అడవులతో పోలిస్తే పర్యావరణ మరియు సామాజిక-ఆర్థిక ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉండవు కాబట్టి వాటిని పరిరక్షించాల్సిన అవసరం లేదు.

A) A మరియు R రెండూ సరైనవి, మరియు R అనేది A కి సరైన వివరణ.

B) A మరియు R రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు.

C) A సరైనది, కానీ R తప్పు.

D) A తప్పు, కానీ R సరైనది.

Answer: C

Explanation: చారిత్రకంగా గడ్డిభూములను 'వేస్ట్‌ల్యాండ్స్' (Assertion A సరైనది) గా తప్పుగా వర్గీకరించిన మాట వాస్తవం. కానీ Reason R తప్పు, ఎందుకంటే ఇవి జీవవైవిధ్యం, కార్బన్ సింక్, మరియు పశువుల కాపరుల జీవనోపాధికి అత్యంత కీలకమైనవి.

---

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): ఎడారీకరణను అరికట్టడంలో మరియు వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కోవడంలో "ఓపెన్ నేచురల్ ఎకోసిస్టమ్స్ (ONEs)" పాత్రను విశ్లేషించండి.

ఓపెన్ నేచురల్ ఎకోసిస్టమ్స్ (ONEs) అంటే పచ్చికబయళ్లు, సవన్నాలు, ఎడారులు మరియు రాతి పీఠభూములు లాంటి ప్రాంతాలు. ఇవి వాతావరణ మార్పులను అరికట్టడంలో మరియు ఎడారీకరణను నిరోధించడంలో అత్యంత కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. పర్యావరణపరంగా, దట్టమైన అడవులతో సమానంగా గడ్డిభూములు భూగర్భంలో భారీగా కార్బన్ సీక్వెస్ట్రేషన్ (కార్బన్ నిల్వలు) చేస్తాయి. అడవులలో చెట్లు కాలిపోతే కార్బన్ వెంటనే వాతావరణంలో కలుస్తుంది, కానీ గడ్డిభూములలో కార్బన్ మట్టిలో భద్రంగా ఉంటుంది.

సామాజిక మరియు ఆర్థిక కోణంలో, భారతదేశంలోని లక్షలాది పాస్టోరలిస్టులు (పశువుల కాపరులు) బన్నీ లేదా తెరాయ్ వంటి పచ్చికబయళ్లపై ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు. రాజస్థాన్‌లోని 'ఓరన్' వంటి సంప్రదాయ పచ్చికబయళ్లు స్థానిక కమ్యూనిటీల రక్షణలో అద్భుతమైన పర్యావరణ సంతులనాన్ని పాటిస్తున్నాయి.

అందుకే, ఇటీవల మంగోలియాలో జరిగిన UNCCD COP17 సదస్సులో భారతదేశం తొలిసారిగా ONE లకు సంబంధించి ఒక గైడ్‌ను విడుదల చేసింది. దేశంలో 2030 నాటికి 26 మిలియన్ హెక్టార్ల క్షీణించిన భూమిని పునరుద్ధరించాలనే లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి, ఈ పర్యావరణ వ్యవస్థలను 'బంజరు భూములు'గా చూడకుండా శాస్త్రీయంగా సంరక్షించడం అత్యవసరం.

---

Question 2 (250 words): 'ల్యాండ్ డీగ్రేడేషన్ న్యూట్రాలిటీ' (LDN) అనగానేమి? UNCCD ఫ్రేమ్‌వర్క్ కింద ఈ లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి భారతదేశం తీసుకుంటున్న చర్యలను మరియు ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లను వివరించండి.

భూమి క్షీణత తటస్థత (Land Degradation Neutrality - LDN) అనగా, ఒక నిర్దిష్ట భౌగోళిక ప్రాంతంలో ఆరోగ్యకరమైన మరియు ఉత్పాదక భూ వనరుల పరిమాణం క్షీణించకుండా భవిష్యత్తు తరాలకు అవసరమైనంతగా స్థిరంగా ఉండటం. UNCCD (యునైటెడ్ నేషన్స్ కన్వెన్షన్ టు కంబాట్ డెసర్టిఫికేషన్) ఫ్రేమ్‌వర్క్ కింద ప్రపంచ దేశాలు ఈ లక్ష్య సాధనకు కట్టుబడి ఉన్నాయి. భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 48A ప్రకారం పర్యావరణ రక్షణకు కట్టుబడి ఉన్న భారతదేశం, 2030 నాటికి 26 మిలియన్ హెక్టార్ల (Mha) క్షీణించిన భూమిని పునరుద్ధరించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

భారతదేశం తీసుకుంటున్న చర్యలు: జాతీయ అడవుల పెంపకం కార్యక్రమం (NAP), గ్రీన్ ఇండియా మిషన్ (GIM) వంటి కార్యక్రమాలతో పాటు, ఇటీవల మంగోలియాలో జరిగిన UNCCD COP17 సదస్సులో మొట్టమొదటి "ఓపెన్ నేచురల్ ఎకోసిస్టమ్స్ (ONEs) గైడ్"ను విడుదల చేసింది. దీని ద్వారా కేవలం అడవుల పెంపకానికే కాకుండా, గడ్డిభూములు, సవన్నాలు, ఎడారుల వంటి పర్యావరణ వ్యవస్థల శాస్త్రీయ నిర్వహణ మరియు కార్బన్ సీక్వెస్ట్రేషన్‌కు ప్రాధాన్యత ఇస్తోంది. ATREE మరియు IUCN సహకారంతో రాజస్థాన్‌లోని 'ఓరన్' లేదా గుజరాత్‌లోని 'బన్నీ' వంటి సాంప్రదాయ భూములను స్థానిక కమ్యూనిటీల భాగస్వామ్యంతో పరిరక్షించే విధానాలను ప్రోత్సహిస్తోంది.

సవాళ్లు: భారతదేశ భౌగోళిక విస్తీర్ణంలో దాదాపు 30% భూమి ఏదో ఒక రూపంలో క్షీణతకు గురవుతోంది. పట్టణీకరణ, అటవీ నిర్మూలన, గడ్డిభూములను 'బంజరు భూములు' (wastelands) గా పరిగణించి పారిశ్రామిక అవసరాలకు వాడుకోవడం ప్రధాన సవాళ్లు. దీనికి తోడు వ్యవసాయంలో అధిక రసాయనాల వాడకం నేల సారాన్ని దెబ్బతీస్తోంది.

ముగింపు: LDN లక్ష్యాలను సాధించాలంటే, పర్యావరణ విధానాలలో సమూల మార్పు అవసరం. భూమి పునరుద్ధరణను కేవలం చెట్లు నాటడానికి పరిమితం చేయకుండా, జీవవైవిధ్య మ్యాపింగ్, పాస్టోరలిజం (పశుపోషణ) మరియు ఫైర్ ఎకాలజీ వంటి శాస్త్రీయ పద్ధతులను ఏకీకృతం చేస్తూ పర్యావరణ అనుకూల ఆర్థిక వృద్ధి వైపు అడుగులు వేయాలి.

---

⚠️ Examiner Trap

• Trap 1: Students often confuse UNCCD COP17 with UNFCCC COP సదస్సులు. The correct fact is UNCCD అనేది ఎడారీకరణను (Desertification) అరికట్టడానికి ఉద్దేశించిన సదస్సు, వాతావరణ మార్పులపై జరిగేది UNFCCC (ఉదా: COP28). మంగోలియాలో జరిగింది UNCCD COP17.
• Trap 2: A common wrong assumption is ఓపెన్ నేచురల్ ఎకోసిస్టమ్స్ (ONEs) అంటే కేవలం అడవులు అని భావిస్తారు. The reality is ONEs లో పచ్చికబయళ్లు (Grasslands), ఎడారులు (Deserts), రాతి పీఠభూములు మరియు తీర ప్రాంతాలు ఉంటాయి, వీటిని సాంప్రదాయకంగా బంజరు భూములుగా పొరబడతారు.
• Trap 3: Many students miss భారతదేశం నిర్దేశించుకున్న నిర్దిష్ట భూ పునరుద్ధరణ (Land Restoration) లక్ష్యాన్ని when answering questions on this topic. Always remember భారతదేశ లక్ష్యం 2030 నాటికి 26 మిలియన్ హెక్టార్ల క్షీణించిన భూమిని పునరుద్ధరించడం.

---

🧭 Exam Tip

• Prelims: UNCCD COP17 ఎక్కడ జరిగింది (ఉలాన్‌బాటర్, మంగోలియా), బన్నీ గడ్డిభూములు (గుజరాత్), మరియు రాజస్థాన్‌లోని ఓరన్ (Oran) భూముల భౌగోళిక ప్రదేశాలపై ప్రశ్నలు వచ్చే అవకాశం ఎక్కువ.
• Mains: ఎన్విరాన్‌మెంట్ (GS Paper 3) లో Land Degradation Neutrality (LDN) సాధనలో గడ్డిభూముల పాత్ర మరియు భారతదేశ లక్ష్యాల (26 Mha by 2030) పై విశ్లేషణాత్మక ప్రశ్నలు ఆశించవచ్చు.
• Interview: "గడ్డిభూములను మనం ఎందుకు బంజరు భూములుగా పరిగణించకూడదు?" లేదా "స్థానిక పశువుల కాపరుల (Pastoralists) పర్యావరణ విజ్ఞానం" పై ప్రశ్నలు ఎదురుకావచ్చు.
• Prediction: రాబోయే సివిల్స్/గ్రూప్స్ పరీక్షలలో UNCCD ఒప్పందం యొక్క చట్టబద్ధమైన స్వభావం (Legally binding nature) పై నేరుగా ప్రశ్న అడిగే అవకాశం నూరు శాతం ఉంది.