అహ్మదాబాద్‌లో 2026 కామన్వెల్త్ క్యూ స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్‌షిప్స్

What Happened

అక్టోబర్ 2026లో గుజరాత్‌లోని అహ్మదాబాద్ నగరంలో 'కామన్వెల్త్ క్యూ స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్‌షిప్స్' రెండవ ఎడిషన్ నిర్వహించనున్నట్లు అధికారిక ప్రకటన వెలువడింది. ఈ పోటీలు వీర్ సావర్కర్ స్పోర్ట్స్ కాంప్లెక్స్‌లో జరుగుతాయి. వరల్డ్ పూల్-బిలియర్డ్ అసోసియేషన్ (WPA) ప్రెసిడెంట్ ఇషాన్ సింగ్ దీనిపై మాట్లాడుతూ, భారతదేశంలో క్యూ స్పోర్ట్స్‌కు ఉన్న ఆదరణ దృష్ట్యా ఈ టోర్నీకి 45 దేశాల నుంచి ఎంట్రీలు వచ్చాయని స్పష్టం చేశారు.

When & Where

ఈ ప్రతిష్టాత్మక పోటీలు అక్టోబర్ 2026లో జరగనున్నాయి. గుజరాత్‌లోని అహ్మదాబాద్‌లో ఉన్న వీర్ సావర్కర్ స్పోర్ట్స్ కాంప్లెక్స్ ఈ పోటీలకు వేదిక కానుంది. అహ్మదాబాద్ నగరం అంతర్జాతీయ క్రీడా కేంద్రంగా ఎదుగుతున్న నేపథ్యంలో ఈ టోర్నీకి ఆతిథ్యం ఇవ్వడం అత్యంత ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.

Who Is Involved

• వరల్డ్ కాన్ఫెడరేషన్ ఆఫ్ బిలియర్డ్స్ స్పోర్ట్స్ (WCBS): అంతర్జాతీయంగా బిలియర్డ్స్ క్రీడలను పర్యవేక్షించే అత్యున్నత సంస్థ.
• బిలియర్డ్స్ & స్నూకర్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (BSFI): భారతదేశంలో క్యూ స్పోర్ట్స్ అభివృద్ధికి బాధ్యత వహించే జాతీయ సమాఖ్య.
• వరల్డ్ పూల్-బిలియర్డ్ అసోసియేషన్ (WPA): దీని అధ్యక్షుడు ఇషాన్ సింగ్ భారత క్యూ స్పోర్ట్స్ వృద్ధిని ప్రోత్సహిస్తున్నారు.
• అపెక్స్ స్పోర్ట్స్ ప్రమోషన్: ఈ ఈవెంట్ యొక్క అధికారిక నిర్వాహక సంస్థ.
• 45 కామన్వెల్త్ దేశాల క్రీడాకారులు: వివిధ ర్యాంకింగ్స్ ఆధారంగా ఈ పోటీల్లో పాల్గొంటున్నారు.

How It Works

1. విభాగాల ఎంపిక: గత ఏడాది నాలుగు విభాగాలే ఉండగా, భారత మార్కెట్ దృష్ట్యా ఈ ఏడాది ఇంగ్లీష్ బిలియర్డ్స్‌ను ఐదవ విభాగంగా చేర్చారు.
2. అథ్లెట్ల కోటా: 10-బాల్, హేబాల్, బ్లాక్‌బాల్, స్నూకర్ విభాగాల్లో 16 మంది పురుషులు, 16 మంది మహిళలు పాల్గొంటారు. ఇంగ్లీష్ బిలియర్డ్స్‌లో 8 మంది చొప్పున మాత్రమే ఉంటారు.
3. ఎంట్రీ విధానం: ప్రతి కామన్వెల్త్ దేశానికి ర్యాంకింగ్ లేకుండా ఒక స్లాట్ కచ్చితంగా కేటాయిస్తారు. మిగిలిన స్లాట్‌లను ప్రపంచ ర్యాంకింగ్స్ ఆధారంగా ఎంపిక చేస్తారు.
4. పతకాల ప్రదానం: ఐదు విభాగాల్లో, పురుషులు మరియు మహిళలకు కలిపి మొత్తం 10 పతకాల (స్వర్ణ) ఈవెంట్లను ఈ టోర్నమెంట్లో నిర్వహిస్తారు.

Why It Matters

• క్రీడా దౌత్యం (Sports Diplomacy): 45 దేశాలకు ఆతిథ్యం ఇవ్వడం ద్వారా కామన్వెల్త్ దేశాల మధ్య భారత సంబంధాలు మెరుగుపడతాయి.
• భవిష్యత్ బిడ్‌లకు బలం: 2030 కామన్వెల్త్ గేమ్స్, 2036 ఒలింపిక్స్ (అహ్మదాబాద్) కోసం భారత్ చేస్తున్న ప్రయత్నాలకు ఈ టోర్నీ సన్నద్ధతను నిరూపిస్తుంది.
• ఆర్థిక ప్రోత్సాహం: అంతర్జాతీయ క్రీడా పరికరాల బ్రాండ్లు భారత మార్కెట్‌లోకి ప్రవేశించడానికి, వాణిజ్య పెట్టుబడులు పెంచడానికి ఇది సహాయపడుతుంది.
• క్రీడా ప్రోత్సాహం: స్థానిక అథ్లెట్లకు ప్రపంచ స్థాయి క్రీడాకారులతో ఆడే అవకాశం, అనుభవం లభిస్తుంది.

Historical Background

• క్యూ స్పోర్ట్స్ పుట్టుక: స్నూకర్ లాంటి క్యూ క్రీడలు 19వ శతాబ్దపు చివరలో భారతదేశంలో (ముఖ్యంగా ఊటీ, జబల్‌పూర్‌లలో) బ్రిటిష్ సైనికుల ద్వారా రూపుదిద్దుకున్నాయి.
• 1926: బిలియర్డ్స్ అండ్ స్నూకర్ కంట్రోల్ కౌన్సిల్ ఏర్పడింది, ఇది ఆ తర్వాత బిలియర్డ్స్ అండ్ స్నూకర్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (BSFI) గా మారింది.
• 2025: మొదటి కామన్వెల్త్ క్యూ స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్‌షిప్ మారిషస్‌లో విజయవంతంగా జరిగింది. ఇందులో 4 విభాగాలు మాత్రమే ఉండేవి.

Previous Related Events

• పూణే డబ్ల్యూపీఏ హేబాల్ వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్ (2026): ఇటీవల 4,00,000 డాలర్ల భారీ ప్రైజ్ మనీతో పూణేలో ఈ టోర్నీ జరిగింది.
• పंकज అద్వానీ విజయాలు: 2023లో భారత క్రీడాకారుడు పంకజ్ అద్వానీ 26వ ఐబీఎస్ఎఫ్ (IBSF) వరల్డ్ బిలియర్డ్స్ ఛాంపియన్‌షిప్ టైటిల్‌ను గెలుచుకున్నారు.
• స్నూకర్ వరల్డ్ కప్: ఆసియా మరియు ప్రపంచ స్థాయిలో భారత్ తరచుగా క్యూ స్పోర్ట్స్ ఈవెంట్లకు ఆతిథ్యం ఇవ్వడం ద్వారా గ్లోబల్ హబ్‌గా మారుతోంది.

Static GK Connection

• క్రీడలు - రాజ్యాంగం: భారత రాజ్యాంగంలోని ఏడవ షెడ్యూల్ (State List) లోని ఎంట్రీ 33 కింద క్రీడలు (Sports) రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల పరిధిలోకి వస్తాయి. అయితే అంతర్జాతీయ ఈవెంట్లకు కేంద్ర క్రీడా మంత్రిత్వ శాఖ అనుమతి అవసరం.
• భౌతిక శాస్త్ర సూత్రాలు (Physics): క్యూ స్పోర్ట్స్ పూర్తిగా 'సాధారణ ఘర్షణ' (Elastic Collision), మొమెంటం పరిరక్షణ (Conservation of Momentum), మరియు భ్రమణ గతి (Spin/Angular Momentum) సూత్రాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి.

India & World Comparison

క్యూ స్పోర్ట్స్ చరిత్రలో భారతదేశానికి ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఉంది. బ్రిటన్, చైనా దేశాలతో సమానంగా భారతదేశంలో కూడా స్నూకర్ మరియు బిలియర్డ్స్ క్లబ్‌లు విస్తృతంగా ఉన్నాయి. గ్లోబల్ క్యూ స్పోర్ట్స్ ర్యాంకింగ్స్‌లో భారత అథ్లెట్లు ఎప్పటికప్పుడు టాప్ 10లో నిలుస్తుంటారు. ప్రపంచంలోని అత్యుత్తమ టేబుల్స్, మౌలిక సదుపాయాలు ఇప్పుడు భారత్‌లో అందుబాటులో ఉన్నాయి.

Future Impact

• 2036 ఒలింపిక్స్ ఆతిథ్యం: అహ్మదాబాద్‌ను ఒలింపిక్స్ వేదికగా చూపించడానికి ఇటువంటి అంతర్జాతీయ టోర్నీలు ఒక టెస్ట్ ఈవెంట్‌గా పనిచేస్తాయి.
• కొత్త విభాగాల ప్రజాదరణ: భారత్‌లో ఇప్పటివరకు పెద్దగా తెలియని 'హేబాల్', 'బ్లాక్‌బాల్' వంటి క్రీడలకు ఆదరణ పెరుగుతుంది.
• వాణిజ్య ఒప్పందాలు: పూణే టోర్నీ తర్వాత వచ్చిన స్పందన చూసి, మరిన్ని గ్లోబల్ స్పోర్ట్స్ బ్రాండ్లు భారత్‌లో స్పాన్సర్‌షిప్‌లు చేసే అవకాశం ఉంది.

---

🔑 Key Points for Revision

• అక్టోబర్ 2026లో రెండవ కామన్వెల్త్ క్యూ స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ జరగనున్నాయి.
• వేదిక: వీర్ సావర్కర్ స్పోర్ట్స్ కాంప్లెక్స్, అహ్మదాబాద్, గుజరాత్.
• మొత్తం పాల్గొంటున్న దేశాలు: 45 కామన్వెల్త్ దేశాలు.
• మొదటి ఎడిషన్ 2025లో మారిషస్‌లో జరిగింది.
• నిర్వాహకులు: BSFI మరియు WCBS (వరల్డ్ కాన్ఫెడరేషన్ ఆఫ్ బిలియర్డ్స్ స్పోర్ట్స్).
• మొత్తం 5 విభాగాలు: 10-బాల్, హేబాల్, బ్లాక్‌బాల్, స్నూకర్, ఇంగ్లీష్ బిలియర్డ్స్.
• భారతీయ ప్రేక్షకుల ఆసక్తి మేరకు ఈ ఏడాది ఇంగ్లీష్ బిలియర్డ్స్‌ను కొత్తగా చేర్చారు.
• పతకాల ఈవెంట్లు మొత్తం 10 (పురుషులు, మహిళలకు విడిగా).
• 10-బాల్, హేబాల్, బ్లాక్‌బాల్, స్నూకర్‌లో తలా 16 మంది అథ్లెట్లు (ఒక జెండర్‌కు) ఉంటారు.
• ఇంగ్లీష్ బిలియర్డ్స్‌లో మాత్రం తలా 8 మంది అథ్లెట్లు మాత్రమే పాల్గొంటారు.
• ప్రతి దేశానికి కనీసం ఒక అన్‌ర్యాంక్డ్ ఎంట్రీ గ్యారెంటీగా లభిస్తుంది.
• డబ్ల్యూపీఏ (WPA) ప్రెసిడెంట్ ఇషాన్ సింగ్ ప్రకారం, క్యూ స్పోర్ట్స్ పుట్టింది భారత్‌లోనే.
• ఇటీవల పూణేలో 4 లక్షల డాలర్ల ప్రైజ్ మనీతో డబ్ల్యూపీఏ హేబాల్ వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్ జరిగింది.
• 2036 ఒలింపిక్స్‌కు అహ్మదాబాద్ ప్రధాన కేంద్రంగా బిడ్ వేసేందుకు ఈ ఈవెంట్ దారిచూపుతుంది.
• క్రీడలు భారత రాజ్యాంగంలోని 7వ షెడ్యూల్ (రాష్ట్ర జాబితా) కిందకు వస్తాయి.

---

🧠 Concept Link (Static GK Deep Dive)

Core Concept: క్యూ స్పోర్ట్స్ (Cue Sports)

• Definition: బంతిని క్యూ (కర్ర) తో కొట్టి, టేబుల్‌పై ఉన్న పాకెట్స్‌లో వేయడం లేదా ఇతర బంతులకు తగిలించడం ద్వారా ఆడే క్రీడల సమూహాన్ని క్యూ స్పోర్ట్స్ అంటారు.
• Constitutional / Legal Basis: క్రీడల నియంత్రణ మరియు మౌలిక సదుపాయాల కల్పన రాష్ట్ర జాబితా (State List - Entry 33) కిందకు వస్తుంది.
• Scientific / Economic Principle: న్యూటన్ గమన నియమాలు (మొమెంటం పరిరక్షణ మరియు స్థితిస్థాపక ఘర్షణ - Elastic Collision) ఈ ఆటకు మూలాధారం.
• How it connects to this event: 45 కామన్వెల్త్ దేశాలు అహ్మదాబాద్‌లో 5 క్యూ స్పోర్ట్స్ విభాగాల్లో పోటీ పడుతున్నాయి.
• Origin & History: స్నూకర్ అనే క్రీడ 1875లో భారతదేశంలో ఉన్న బ్రిటిష్ ఆర్మీ అధికారులచే జబల్‌పూర్ మరియు ఊటీలలో కనుగొనబడింది.
• Key milestone 1: 1926లో బిలియర్డ్స్ అండ్ స్నూకర్ కంట్రోల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా ఏర్పడింది.
• Key milestone 2: 2025లో మొదటి కామన్వెల్త్ క్యూ స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్‌షిప్ (మారిషస్) ప్రారంభమైంది.
• Related Acts / Schemes / Treaties: కేంద్ర ప్రభుత్వ టార్గెట్ ఒలింపిక్ పోడియం స్కీమ్ (TOPS) మరియు ఖేలో ఇండియా (Khelo India) పథకాలు.
• Nodal Ministry / Body: జాతీయ స్థాయిలో ఈ క్రీడలను బిలియర్డ్స్ & స్నూకర్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (BSFI) నియంత్రిస్తుంది.
• India-specific relevance: ప్రపంచ స్నూకర్ మరియు బిలియర్డ్స్ క్రీడలకు జన్మస్థానం కావడంతో భారత్‌కు ఈ క్రీడలో చారిత్రక ప్రాధాన్యత ఉంది. గీత్ సేథీ, పంకజ్ అద్వానీ లాంటి దిగ్గజాలు భారత్‌కు చెందినవారే.
• Global comparison: ఇంగ్లాండ్, చైనా దేశాల తర్వాత ప్రపంచంలో అత్యధికంగా క్యూ స్పోర్ట్స్ ఫాలోయింగ్ ఉన్న దేశం భారతదేశం.
• Data point: రాబోయే అహ్మదాబాద్ ఈవెంట్‌లో 5 విభాగాలు, 10 పతకాల ఈవెంట్లలో 45 దేశాలు పాల్గొంటున్నాయి.
• Common exam angle: స్నూకర్ క్రీడ ఏ దేశంలో ఉద్భవించింది? లేదా బిలియర్డ్స్‌లో భారత ఛాంపియన్ల పేర్ల గురించి SSC/PSC పరీక్షల్లో తరుచుగా అడుగుతారు.
• Easy memory hook: "5 Sports, 10 Medals, 45 Nations @ Ahmedabad" - కామన్వెల్త్ క్యూ టోర్నీని ఇలా సులభంగా గుర్తుంచుకోవచ్చు.

---

❓ Practice MCQs

Q1. అక్టోబర్ 2026లో రెండవ కామన్వెల్త్ క్యూ స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ ఏ నగరంలో జరగనున్నాయి? [Easy]

A) పూణే

B) అహ్మదాబాద్

C) న్యూఢిల్లీ

D) మారిషస్

Answer: B

Explanation: అక్టోబర్ 2026లో రెండవ కామన్వెల్త్ క్యూ స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ గుజరాత్‌లోని అహ్మదాబాద్‌లో ఉన్న వీర్ సావర్కర్ స్పోర్ట్స్ కాంప్లెక్స్‌లో జరగనున్నాయి.

---

Q2. అహ్మదాబాద్ కామన్వెల్త్ క్యూ స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో ఎన్ని క్రీడా విభాగాలు (Disciplines) ఉన్నాయి? [Easy]

A) 3

B) 4

C) 5

D) 6

Answer: C

Explanation: ఈ ఏడాది కొత్తగా ఇంగ్లీష్ బిలియర్డ్స్‌ను చేర్చడం ద్వారా మొత్తం విభాగాలు 5 (10-బాల్, హేబాల్, బ్లాక్‌బాల్, స్నూకర్, ఇంగ్లీష్ బిలియర్డ్స్) అయ్యాయి.

---

Q3. మొదటి కామన్వెల్త్ క్యూ స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్‌షిప్ (2025) ఎక్కడ జరిగింది? [Moderate]

A) అహ్మదాబాద్

B) బర్మింగ్‌హామ్

C) మారిషస్

D) సిడ్నీ

Answer: C

Explanation: కామన్వెల్త్ క్యూ స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్‌షిప్ మొదటి ఎడిషన్ 2025లో మారిషస్ దేశంలో జరిగింది.

---

Q4. ఈ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో ఇంగ్లీష్ బిలియర్డ్స్ విభాగంలో ఒక్కో జెండర్‌కు ఎంతమంది అథ్లెట్లు పోటీ పడతారు? [Moderate]

A) 8

B) 10

C) 16

D) 32

Answer: A

Explanation: మిగిలిన నాలుగు విభాగాల్లో 16 మంది చొప్పున పాల్గొంటుండగా, ఇంగ్లీష్ బిలియర్డ్స్‌లో మాత్రం 8 మంది అథ్లెట్లు (ఒక్కో జెండర్‌కు) మాత్రమే పోటీ పడతారు.

---

Q5. రాజ్యాంగంలోని ఏ షెడ్యూల్ ప్రకారం క్రీడలు (Sports) రాష్ట్ర పరిధిలోకి వస్తాయి? [Moderate]

A) ఐదవ షెడ్యూల్

B) ఏడవ షెడ్యూల్

C) తొమ్మిదవ షెడ్యూల్

D) పదవ షెడ్యూల్

Answer: B

Explanation: భారత రాజ్యాంగంలోని ఏడవ షెడ్యూల్ (State List) కింద క్రీడలు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల పరిధిలోకి వస్తాయి.

---

Q6. టోర్నమెంట్‌లో ఎంట్రీలకు సంబంధించి ఈ కింది వాటిలో సరైనది ఏది? [Tricky]

A) కేవలం ప్రపంచ ర్యాంకింగ్స్ ఉన్న అథ్లెట్లకు మాత్రమే అవకాశం ఉంటుంది.

B) ఆతిథ్య దేశానికి మాత్రమే అదనపు ఎంట్రీలు ఉంటాయి.

C) ప్రతి కామన్వెల్త్ దేశానికి ఒక అన్‌ర్యాంక్డ్ (unranked) ఎంట్రీకి గ్యారెంటీ ఉంటుంది.

D) 45 దేశాల వారికీ కేవలం లాటరీ విధానం ద్వారా మాత్రమే అవకాశం కల్పిస్తారు.

Answer: C

Explanation: డబ్ల్యూపీఏ నియమాల ప్రకారం ప్రతి కామన్వెల్త్ దేశానికి ఒక అన్‌ర్యాంక్డ్ (ర్యాంకు లేని) క్రీడాకారుడి ఎంట్రీకి గ్యారెంటీ ఉంటుంది, మిగిలినవి ర్యాంకింగ్స్ ద్వారా భర్తీ చేస్తారు.

---

Q7. ఈ కింది సంస్థలలో 2026 కామన్వెల్త్ క్యూ స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్‌షిప్‌ను ఏ సంస్థ నిర్వహిస్తోంది? [Tricky]

A) స్పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (SAI)

B) ఇంటర్నేషనల్ ఒలింపిక్ కమిటీ (IOC)

C) అపెక్స్ స్పోర్ట్స్ ప్రమోషన్

D) కామన్వెల్త్ గేమ్స్ ఫెడరేషన్

Answer: C

Explanation: ఈ ఈవెంట్ వరల్డ్ కాన్ఫెడరేషన్ ఆఫ్ బిలియర్డ్స్ స్పోర్ట్స్ గొడుగు కింద జరుగుతున్నప్పటికీ, దీనిని అధికారికంగా నిర్వహించేది 'అపెక్స్ స్పోర్ట్స్ ప్రమోషన్' సంస్థ.

---

Q8. ఇటీవల 4,00,000 డాలర్ల భారీ ప్రైజ్ మనీతో డబ్ల్యూపీఏ (WPA) 'హేబాల్ వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్' ఎక్కడ జరిగింది? [Tricky]

A) న్యూఢిల్లీ

B) పూణే

C) ముంబై

D) అహ్మదాబాద్

Answer: B

Explanation: అహ్మదాబాద్ ఈవెంట్‌కు ముందు, పూణేలో 4 లక్షల డాలర్ల ప్రైజ్ మనీతో WPA హేబాల్ వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్ విజయవంతంగా ముగిసిందని ఇషాన్ సింగ్ తెలిపారు.

---

📜 Previous Year Question Style (PYQ)

PYQ 1:

కామన్వెల్త్ క్యూ స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ 2026కు సంబంధించి ప్రధాన నిర్వాహక సంఘం (Aegis) ఏది?

A) కామన్వెల్త్ గేమ్స్ ఫెడరేషన్ (CGF)

B) బిలియర్డ్స్ & స్నూకర్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (BSFI) మరియు వరల్డ్ కాన్ఫెడరేషన్ ఆఫ్ బిలియర్డ్స్ స్పోర్ట్స్ (WCBS)

C) స్పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (SAI)

D) ఇంటర్నేషనల్ బిలియర్డ్స్ అసోసియేషన్ (IBA)

Answer: B

Explanation: ఈ ఛాంపియన్‌షిప్‌లు BSFI మరియు WCBS ఆధ్వర్యంలో జరుగుతున్నాయి.

---

PYQ 2:

2026 కామన్వెల్త్ క్యూ స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్‌షిప్‌కు సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:

1. ఈ టోర్నమెంట్ అహ్మదాబాద్‌లోని వీర్ సావర్కర్ స్పోర్ట్స్ కాంప్లెక్స్‌లో జరుగుతుంది.
2. ఈ ఈవెంట్‌లో మొదటిసారిగా ఇంగ్లీష్ బిలియర్డ్స్ విభాగం చేర్చబడింది.
3. టోర్నమెంట్‌లో మొత్తం 45 కామన్వెల్త్ దేశాలు పాల్గొంటున్నాయి.

పై వాక్యాలలో ఏది/ఏవి సరైనవి?

A) 1, 2 మాత్రమే

B) 2, 3 మాత్రమే

C) 1, 3 మాత్రమే

D) పైవన్నీ

Answer: D

Explanation: అహ్మదాబాద్ వేదికగా జరుగుతున్న ఈ రెండవ ఎడిషన్‌లో 45 దేశాలు పాల్గొంటున్నాయి. భారత క్రీడాకారుల ఆసక్తి దృష్ట్యా 5వ క్రీడగా ఇంగ్లీష్ బిలియర్డ్స్‌ను ఈ ఏడాదే చేర్చారు.

---

PYQ 3:

ప్రతిపాదన (A): రాబోయే 2030 కామన్వెల్త్ గేమ్స్, 2036 ఒలింపిక్స్ బిడ్‌లకు అహ్మదాబాద్ ఆతిథ్యం ఇచ్చే అవకాశాలు మెరుగవుతున్నాయి.

కారణం (R): కామన్వెల్త్ క్యూ స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్‌షిప్ 2026 లాంటి భారీ అంతర్జాతీయ టోర్నీలను అహ్మదాబాద్‌ విజయవంతంగా నిర్వహించడం ద్వారా నగర క్రీడా సదుపాయాలు ప్రపంచ దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాయి.

A) A మరియు R రెండూ సరైనవి, మరియు R అనేది A కి సరైన వివరణ.

B) A మరియు R రెండూ సరైనవి, కానీ R అనేది A కి సరైన వివరణ కాదు.

C) A సరైనది కానీ R తప్పు.

D) A తప్పు కానీ R సరైనది.

Answer: A

Explanation: 2036 ఒలింపిక్స్‌కు బిడ్ వేయడానికి అహ్మదాబాద్ ప్రధాన కేంద్రం కావడంతో, WPA మరియు WCBS సాధ్యమైనన్ని ఎక్కువ అంతర్జాతీయ ఈవెంట్లను అక్కడ నిర్వహించి మౌలిక సదుపాయాలను పరీక్షించాలని చూస్తున్నాయి.

---

✍️ Mains Answer Pointers

Question 1 (150 words): భారతదేశం ఒక ప్రధాన అంతర్జాతీయ క్రీడా గమ్యస్థానంగా (International Sporting Destination) ఎలా ఎదుగుతుందో 2026 కామన్వెల్త్ క్యూ స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ ఉదాహరణతో వివరించండి.

భారతదేశం కేవలం క్రికెట్‌కు మాత్రమే కాకుండా వైవిధ్యభరితమైన క్రీడలకు కేంద్రంగా వేగంగా మారుతోంది. అక్టోబర్ 2026లో అహ్మదాబాద్‌లోని వీర్ సావర్కర్ స్పోర్ట్స్ కాంప్లెక్స్‌లో జరగనున్న రెండవ కామన్వెల్త్ క్యూ స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ దీనికి ప్రత్యక్ష ఉదాహరణ. 45 దేశాల నుండి అథ్లెట్లు ఈ టోర్నీలో పాల్గొనడం భారత క్రీడా దౌత్యాన్ని (Sports Diplomacy) మరియు అంతర్జాతీయ మౌలిక సదుపాయాలను ప్రతిబింబిస్తుంది.

ఈ ఈవెంట్‌లో 5 విభాగాలు (10-బాల్, హేబాల్, బ్లాక్‌బాల్, స్నూకర్, ఇంగ్లీష్ బిలియర్డ్స్) చేర్చడం ద్వారా భారతీయ క్రీడాకారులకు ప్రపంచ స్థాయి పోటీ దొరుకుతుంది. ఇటీవల పూణేలో 4 లక్షల డాలర్లతో జరిగిన హేబాల్ వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్ వంటి ఈవెంట్‌లు వాణిజ్య సంస్థలను, అంతర్జాతీయ స్పాన్సర్‌లను భారత్‌వైపు ఆకర్షిస్తున్నాయి. 2030 కామన్వెల్త్ గేమ్స్ మరియు 2036 ఒలింపిక్ క్రీడలకు ఆతిథ్యం ఇవ్వాలన్న భారత ప్రభుత్వ కలను సాకారం చేసుకోవడంలో, ఇటువంటి ప్రతిష్టాత్మక టోర్నమెంట్ల నిర్వహణ ఒక పటిష్టమైన పునాదిగా పనిచేస్తుంది. అహ్మదాబాద్ వంటి నగరాలు గ్లోబల్ స్పోర్ట్స్ హబ్‌లుగా మారడానికి ప్రభుత్వ-ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యాలను మరింత ప్రోత్సహించాల్సిన అవసరం ఉంది.

---

Question 2 (250 words): "క్యూ స్పోర్ట్స్ (Cue Sports) కు జన్మస్థానం భారతదేశమే అయినప్పటికీ, ప్రపంచ స్థాయిలో దాని విస్తరణలో భారత్ మరింత క్రియాశీల పాత్ర పోషించాల్సి ఉంది." ఈ వ్యాఖ్యను చారిత్రక నేపథ్యం మరియు రాబోయే అహ్మదాబాద్ కామన్వెల్త్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ దృష్ట్యా విశ్లేషించండి.

స్నూకర్ మరియు బిలియర్డ్స్ వంటి క్యూ స్పోర్ట్స్ 19వ శతాబ్దం చివరలో భారతదేశంలోనే (ముఖ్యంగా జబల్‌పూర్ మరియు ఊటీలలో బ్రిటిష్ ఆర్మీ అధికారులచే) ఉద్భవించాయి. అటువంటి ఘనమైన చారిత్రక నేపథ్యం ఉన్నప్పటికీ, దశాబ్దాల పాటు ఈ క్రీడ పాశ్చాత్య దేశాలకే పరిమితమైంది. అయితే, ప్రస్తుత కాలంలో భారతదేశం తిరిగి క్యూ స్పోర్ట్స్‌లో గ్లోబల్ లీడర్‌గా ఎదిగే దిశగా వేగంగా అడుగులు వేస్తోంది.

2026 అక్టోబర్‌లో అహ్మదాబాద్‌ ఆతిథ్యం ఇవ్వనున్న రెండవ కామన్వెల్త్ క్యూ స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్‌షిప్స్ ఈ పరిణామ క్రమంలో అత్యంత కీలకమైనది. 2025లో మారిషస్‌లో జరిగిన మొదటి ఎడిషన్‌లో 4 విభాగాలు మాత్రమే ఉండగా, భారత్‌లోని అభిమానుల ఆసక్తి దృష్ట్యా అహ్మదాబాద్ ఈవెంట్‌లో 'ఇంగ్లీష్ బిలియర్డ్స్'ను ఐదవ విభాగంగా చేర్చారు. 45 కామన్వెల్త్ దేశాలకు చెందిన అథ్లెట్లు పాల్గొంటున్న ఈ టోర్నీ క్రీడాకారుల నైపుణ్యాన్ని పెంపొందించడమే కాకుండా, వాణిజ్యపరమైన పెట్టుబడులను ఆకర్షిస్తుంది. పూణేలో జరిగిన WPA హేబాల్ వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌కు లభించిన అద్భుతమైన స్పందన, 4 లక్షల డాలర్ల ప్రైజ్ మనీ వంటివి భారత క్యూ స్పోర్ట్స్ మార్కెట్ సామర్థ్యాన్ని నిరూపించాయి.

రాజకీయ మరియు భవిష్యత్ వ్యూహాల పరంగా చూస్తే, అహ్మదాబాద్‌ను 2036 ఒలింపిక్స్ వేదికగా ప్రమోట్ చేయడానికి ఈ టోర్నమెంట్లు ఒక బ్రౌనింగ్ గ్రౌండ్‌గా (Testing ground) పనిచేస్తాయి. భవిష్యత్తులో క్యూ స్పోర్ట్స్ ప్రపంచ దేశాల్లో మరింతగా విస్తరించాలంటే, ఖేలో ఇండియా వంటి పథకాల ద్వారా గ్రాస్‌రూట్ స్థాయి నుండి మౌలిక సదుపాయాలు కల్పించి, యువతలో ఈ క్రీడల పట్ల మరింత అవగాహన తీసుకురావాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.

---

⚠️ Examiner Trap

• Trap 1: Students often confuse ఈ కామన్వెల్త్ ఛాంపియన్‌షిప్ జరిగిన మొదటి ప్రదేశం with అహ్మదాబాద్. The correct fact is మొదటి ఎడిషన్ 2025లో మారిషస్‌లో జరిగింది, అహ్మదాబాద్‌లో జరుగుతున్నది రెండవ ఎడిషన్ (2026).
• Trap 2: A common wrong assumption is ఈ ఈవెంట్‌ను కామన్వెల్త్ గేమ్స్ ఫెడరేషన్ నిర్వహిస్తోందని. The reality is దీనిని వరల్డ్ కాన్ఫెడరేషన్ ఆఫ్ బిలియర్డ్స్ స్పోర్ట్స్ (WCBS) మరియు BSFI సంయుక్తంగా నిర్వహిస్తున్నాయి.
• Trap 3: Many students miss క్రీడా విభాగాల సంఖ్య మరియు అథ్లెట్ల కోటా when answering questions on this topic. Always remember ఇంగ్లీష్ బిలియర్డ్స్‌లో ఒక్కో జెండర్‌కు 8 మంది మాత్రమే ఉంటారు (మిగతా 4 విభాగాల్లో 16 మంది).

---

🧭 Exam Tip

• Prelims Angle: పరీక్షల్లో ఎక్కువగా తేదీలు, వేదిక (అహ్మదాబాద్), పాల్గొన్న దేశాల సంఖ్య (45), మరియు కొత్తగా చేర్చిన క్రీడ (ఇంగ్లీష్ బిలియర్డ్స్) గురించి నేరుగా ప్రశ్నలు అడిగే అవకాశం ఉంది.
• Mains Angle: "భారతదేశం అంతర్జాతీయ క్రీడా కేంద్రంగా (గ్లోబల్ స్పోర్ట్స్ హబ్) ఎలా అభివృద్ధి చెందుతోంది?" అనే కోణంలో సామాజిక-ఆర్థిక విశ్లేషణను పేపర్-2 (Governance) లేదా పేపర్-3 (Economy) లో ఆశించవచ్చు.
• Interview: ఇంటర్వ్యూలలో 2036 ఒలింపిక్ బిడ్ కోసం భారత సన్నద్ధతపై ప్రశ్నలు ఎదురైనప్పుడు, పూణే మరియు అహ్మదాబాద్‌లలో జరుగుతున్న ఈవెంట్లను సానుకూల ఉదాహరణలుగా చెప్పవచ్చు.
• Prediction: "మొదటి కామన్వెల్త్ క్యూ స్పోర్ట్స్ ఛాంపియన్‌షిప్ ఎక్కడ జరిగింది?" (మారిషస్) అన్న ప్రశ్న రాబోయే SSC లేదా స్టేట్ PSC ప్రిలిమ్స్‌లో వచ్చే అధిక అవకాశం ఉంది.